WEBVTT

1
00:00:00.000 --> 00:00:01.012
888

2
00:00:01.017 --> 00:00:05.000
Stel je een wereld voor zonder kunst.

3
00:00:05.005 --> 00:00:07.021
Stel je dat even voor. Doe je ogen dicht...

4
00:00:08.001 --> 00:00:11.001
en denk aan geen enkel kunstbeeld.

5
00:00:11.006 --> 00:00:15.018
Geen schilderij, geen foto, geen installatie...

6
00:00:15.023 --> 00:00:20.008
geen beeldhouwwerk, helemaal niets. Koud en kaal? Koud en kaal.

7
00:00:24.015 --> 00:00:28.004
Han, als jij niet twee keer de dood in de ogen had gekeken...

8
00:00:28.009 --> 00:00:32.008
was je dan ook een mecenas geworden? Nee, dat denk ik niet.

9
00:00:32.013 --> 00:00:36.003
Want door de dood in de ogen te hebben gekeken...

10
00:00:36.008 --> 00:00:39.021
word je je bewust van wat belangrijk is in de wereld.

11
00:00:40.001 --> 00:00:43.011
Ik realiseerde me op dat moment dat het belangrijk is...

12
00:00:43.016 --> 00:00:46.001
om dat wat je hebt te delen met anderen.

13
00:00:46.006 --> 00:00:50.006
Jij bent 'n mecenas, zoals dat heet. Wat versta jij daaronder?

14
00:00:50.011 --> 00:00:54.019
Een mecenas is iemand die onbaatzuchtig geeft aan anderen.

15
00:00:54.024 --> 00:00:58.023
Maar hoe kun jij dat zomaar geven? Want kunst is heel duur.

16
00:00:59.003 --> 00:01:01.010
Ja, ik heb mijn familievermogen.

17
00:01:01.015 --> 00:01:05.002
Van daaruit kunnen wij dit soort projecten ondernemen.

18
00:01:05.007 --> 00:01:08.023
Dat betaal jij uit het familiekapitaal? Ja.

19
00:01:11.019 --> 00:01:14.020
Nou wil jij met kunst mensen iets geven. Ja.

20
00:01:15.000 --> 00:01:18.013
Wat wil jij met Apollo, dit kunstwerk, geven?

21
00:01:18.018 --> 00:01:21.003
Een plek in het Boijmans Van Beuningen...

22
00:01:21.008 --> 00:01:23.024
waar ze gewoon kunnen doen waar ze zin in hebben.

23
00:01:24.004 --> 00:01:26.023
Je kunt er tegen aanleunen, je kan erop zitten...

24
00:01:27.003 --> 00:01:31.015
je kan naar jezelf kijken terwijl je rondloopt, je kunt erin voetballen.

25
00:01:31.020 --> 00:01:34.005
Je kunt er echt onderdeel van zijn.

26
00:01:34.010 --> 00:01:38.019
In musea over de hele wereld hangt kunst die Han mogelijk heeft gemaakt.

27
00:01:38.024 --> 00:01:42.015
Voor zijn liefdadigheid kreeg hij vorig jaar een zilveren anjer.

28
00:01:42.020 --> 00:01:47.006
Een onderscheiding voor mensen die zich inzetten voor cultuur.

29
00:01:47.011 --> 00:01:50.017
Waar heb je dat geleerd, dat delen zo belangrijk is?

30
00:01:50.022 --> 00:01:52.015
Uit ervaring eigenlijk.

31
00:01:52.020 --> 00:01:56.021
Ik ben iemand die zich als jongen...

32
00:01:57.001 --> 00:02:01.000
vaak wat geisoleerd heeft gevoeld.

33
00:02:01.005 --> 00:02:05.006
Ik vond moeilijk aansluiting met andere kinderen. Ik was anders.

34
00:02:05.011 --> 00:02:08.000
Ik was een dromer, iemand met veel fantasie.

35
00:02:08.005 --> 00:02:10.009
Niet geinteresseerd in voetbal.

36
00:02:10.014 --> 00:02:14.024
En als je acht of negen bent, val je buiten de boot wat dat betreft.

37
00:02:15.004 --> 00:02:20.002
Terwijl ik juist zo'n behoefte had aan samen zijn met andere kinderen.

38
00:02:20.007 --> 00:02:25.010
Ik kan me nog heel goed herinneren dat ik, ik was acht of negen...

39
00:02:25.015 --> 00:02:30.005
op m'n kinderkamer zat, achter het raam...

40
00:02:30.010 --> 00:02:33.002
en buiten kinderen hoorde spelen...

41
00:02:33.007 --> 00:02:36.021
en zo'n enorme drang in me voelde om daar bij te zijn.

42
00:02:37.001 --> 00:02:40.001
En iets hield me tegen, toch bleef ik daar staan.

43
00:02:40.006 --> 00:02:43.012
En uiteindelijk rende ik naar beneden en naar buiten...

44
00:02:43.017 --> 00:02:45.010
maar toen waren ze al weg.

45
00:02:45.015 --> 00:02:48.018
En dat gevoel om er niet bij te kunnen zijn...

46
00:02:48.023 --> 00:02:53.005
is iets wat me nu drijft om juist het tegenovergestelde te doen...

47
00:02:53.010 --> 00:02:55.015
en te zorgen dat ik er WEL bij kan.

48
00:02:56.015 --> 00:02:58.020
Kunst delen om gelukkig te zijn.

49
00:02:59.000 --> 00:03:03.002
Zelf is Han al meer dan 30 jaar bij zijn grote liefde Felipe.

50
00:03:03.007 --> 00:03:07.013
Maar op het toppunt van hun geluk krijgt Han verschrikkelijk nieuws.

51
00:03:07.018 --> 00:03:11.024
En ineens, in 1987, hoor ik dat ik seropositief ben.

52
00:03:12.004 --> 00:03:16.002
En in die periode betekent dat in feite een doodsoordeel.

53
00:03:16.007 --> 00:03:18.023
Want er is niet veel wat je er tegen kan doen.

54
00:03:19.003 --> 00:03:22.008
Had jij er rekening mee gehouden? Nee, helemaal niet.

55
00:03:22.013 --> 00:03:24.014
Het was volkomen onverwacht.

56
00:03:24.019 --> 00:03:29.003
En daarom heeft het ook wel even geduurd voordat ik het kon bevatten.

57
00:03:29.008 --> 00:03:33.006
Ik heb een tijdlang gedacht dat het een foute reactie was...

58
00:03:33.011 --> 00:03:37.007
dat het misschien toch anders was, maar dat bleek niet zo te zijn.

59
00:03:37.012 --> 00:03:42.002
Dus het duurde een aantal maanden voordat ik 't heb kunnen aanvaarden.

60
00:03:42.007 --> 00:03:46.009
En wat betekende dat voor de toekomst die voor je lag?

61
00:03:46.014 --> 00:03:49.000
Die was in een klap weg. In een klap?

62
00:03:49.005 --> 00:03:52.007
Die horizon die je hebt, die nog zo ver weg is...

63
00:03:52.012 --> 00:03:55.005
was ineens volkomen dichtbij gekomen.

64
00:03:56.007 --> 00:03:58.023
Ik heb me nooit echt bang gevoeld. Nee?

65
00:03:59.003 --> 00:04:03.012
Nee, ik ben niet bang voor de dood. Ben jij niet bang voor de dood?

66
00:04:03.017 --> 00:04:05.018
Nee, ik ben niet bang voor de dood.

67
00:04:05.023 --> 00:04:09.009
Wat niet inhoudt dat ik niet nog graag een hele tijd wil leven.

68
00:04:09.014 --> 00:04:13.020
Maar ik ben niet bang voor de dood, dat was ik in die tijd ook niet.

69
00:04:14.000 --> 00:04:16.018
Ja, toen was gewoon het punt...

70
00:04:16.023 --> 00:04:20.006
om zoveel mogelijk te genieten van wat er was.

71
00:04:20.011 --> 00:04:24.010
Met vrienden omgaan, met Felipe natuurlijk. Reizen.

72
00:04:26.005 --> 00:04:30.007
Lukte dat wel, om te genieten als je weet dat je niet lang meer hebt?

73
00:04:30.012 --> 00:04:35.007
Weet je, het geeft ook een zekere vrijheid. Er zitten twee kanten aan.

74
00:04:38.002 --> 00:04:41.011
Je staat jezelf toe een heleboel dingen te doen...

75
00:04:41.016 --> 00:04:43.014
die je anders niet zou doen.

76
00:04:43.019 --> 00:04:45.006
En, eh...

77
00:04:45.011 --> 00:04:49.019
Dus het gaf me ook wel de vrijheid om te genieten van het moment.

78
00:04:49.024 --> 00:04:55.024
Hoe heeft het jou veranderd, het gegeven dat je hiv-geinfecteerd was?

79
00:04:56.004 --> 00:05:00.020
Het heeft me veranderd in de zin dat ik nooit dingen uitstel...

80
00:05:01.000 --> 00:05:03.010
nooit dingen op de lange baan schuif.

81
00:05:03.015 --> 00:05:06.015
Ik probeer zoveel mogelijk de dingen nu te doen.

82
00:05:06.020 --> 00:05:12.018
En ik kan belangrijke en onbelangrijke dingen makkelijker uit elkaar halen.

83
00:05:12.023 --> 00:05:16.016
Want ik wil geen tijd verdoen aan onbelangrijke dingen.

84
00:05:16.021 --> 00:05:18.023
En kunst is belangrijk voor Han.

85
00:05:19.003 --> 00:05:25.006
In museum Boijmans Van Beuningen, waar veel werk hangt dat hij heeft gefinancierd, komt hij graag.

86
00:05:25.011 --> 00:05:28.003
Dit is ook weer prachtig, he? Ja!

87
00:05:29.018 --> 00:05:32.018
Dit is zo mooi, want het is heel eenvoudig...

88
00:05:32.023 --> 00:05:35.022
maar er spreekt toch een zekere kracht uit.

89
00:05:37.000 --> 00:05:40.007
Ik weet zeker dat hij zich heel lang heeft afgevraagd...

90
00:05:40.012 --> 00:05:43.010
of dat gele vlak nou daar moest of daar...

91
00:05:43.015 --> 00:05:47.000
en dat hij verschillende manieren heeft geprobeerd...

92
00:05:47.005 --> 00:05:50.012
en uiteindelijk toch voor dit heeft gekozen.

93
00:05:50.017 --> 00:05:53.018
Ieder beeld is een heel verhaal.

94
00:05:53.023 --> 00:05:55.014
In ieder geval voor mij.

95
00:05:55.019 --> 00:05:59.020
Bij Mondriaan zeggen veel mensen: Dat kan je zelf toch ook?

96
00:06:00.000 --> 00:06:03.014
Dat moeten ze dan maar laten zien. Is ook niet gelukt, he? Nee.

97
00:06:03.019 --> 00:06:07.013
Al die mensen die zeggen dat ze dit kunnen hebben 't nog niet gedaan.

98
00:06:07.018 --> 00:06:10.023
Dat is het verschil tussen hen en een echte schilder.

99
00:06:11.003 --> 00:06:12.022
Een schilder doet het.

100
00:06:13.002 --> 00:06:17.018
Van wie heb jij dat gevoel voor kunst gekregen?

101
00:06:17.023 --> 00:06:20.003
Mijn vader was architect.

102
00:06:20.008 --> 00:06:25.005
Daar zit natuurlijk ook zeker een esthetisch element in.

103
00:06:25.010 --> 00:06:30.004
Mijn moeder las enorm veel, speelde piano.

104
00:06:30.009 --> 00:06:33.018
Ik denk van beiden wel, maar vooral van mijn vader.

105
00:06:33.023 --> 00:06:37.003
En het geven, van wie heb je dat? Ook van beiden.

106
00:06:37.008 --> 00:06:42.006
Ik weet dat mijn moeder altijd erg betrokken was bij andere mensen.

107
00:06:42.011 --> 00:06:45.023
En zo ben ik ook eigenlijk van jongs af aan opgevoed.

108
00:06:46.003 --> 00:06:49.017
Met de gedachte dat wij toch wel erg bevoorrecht waren...

109
00:06:49.022 --> 00:06:52.024
en dat veel mensen niet in dezelfde situatie waren.

110
00:06:53.004 --> 00:06:58.020
Dus mijn moeder kon zeggen: Je hebt nu zoveel cadeautjes met Sinterklaas gekregen...

111
00:06:59.000 --> 00:07:04.010
je kunt best wel een cadeautje geven aan kindertjes die niet zoveel gekregen hebben.

112
00:07:04.015 --> 00:07:07.007
En dat deed je dan ook? Dat deed ik dan ook.

113
00:07:07.012 --> 00:07:11.015
En gaf je dat als kind ook al een goed gevoel, om iets te geven?

114
00:07:11.020 --> 00:07:13.018
Nee! Nee?

115
00:07:13.023 --> 00:07:18.015
Ik zoek nog steeds naar dat autootje met de deurtjes die opengaan...

116
00:07:18.020 --> 00:07:21.002
dat ik toen heb moeten geven. Haha.

117
00:07:21.007 --> 00:07:25.001
Nee, ik vond dat toen moeilijker. Je begreep pas later hoe het zat?

118
00:07:25.006 --> 00:07:26.024
Ik begreep het ook wel...

119
00:07:27.004 --> 00:07:32.013
maar later was ik er aan toe om het werkelijk op die manier te voelen.

120
00:07:32.018 --> 00:07:35.011
En wat voel jij? Wat is de waarde van geven?

121
00:07:35.016 --> 00:07:38.004
De waarde van geven is dat je niet alleen bent.

122
00:07:38.009 --> 00:07:41.024
Als je iets geeft aan iemand anders ben je met z'n tweeen.

123
00:07:42.004 --> 00:07:45.012
En wanneer je iets geeft aan vele mensen...

124
00:07:45.017 --> 00:07:50.019
krijg je het gevoel dat je EEN bent in een groter geheel.

125
00:07:50.024 --> 00:07:54.006
En ik denk dat we daar allemaal wel een beetje naar streven.

126
00:07:54.011 --> 00:07:57.009
We voelen ons allemaal toch een beetje eenzaam.

127
00:07:57.014 --> 00:08:00.015
Je bent alleen geboren, je gaat alleen dood.

128
00:08:00.020 --> 00:08:04.002
Onderdeel zijn van iets groters.

129
00:08:05.011 --> 00:08:10.004
Wat was het eerste kunstwerk dat invloed had op JOUW leven?

130
00:08:10.009 --> 00:08:13.020
Het eerste kunstwerk dat invloed had op mijn leven...

131
00:08:14.000 --> 00:08:17.024
was een werk van Kees van Dongen in museum Boijmans Van Beuningen.

132
00:08:18.004 --> 00:08:19.022
Het heet Vinger op de wang.

133
00:08:20.002 --> 00:08:22.005
Als jongetje van 12, 13 jaar...

134
00:08:22.010 --> 00:08:24.023
ging ik in mijn eentje met de tram, met lijn 4...

135
00:08:25.003 --> 00:08:28.014
naar museum Boijmans Van Beuningen, stapte uit en ging...

136
00:08:28.019 --> 00:08:31.004
Als jongetje van 12? Jajaja.

137
00:08:31.009 --> 00:08:36.017
Daarom had ik geen aansluiting had leeftijdsgenoten. Ja, ik snap het.

138
00:08:36.022 --> 00:08:39.015
Ik ging als klein jongetje kijken naar dat werk.

139
00:08:39.020 --> 00:08:43.004
Ik ging in een erker zitten tegenover het werk...

140
00:08:43.009 --> 00:08:46.012
en urenlang kon ik daar zitten en nadenken...

141
00:08:46.017 --> 00:08:50.012
over wie die persoon was op dat schilderij.

142
00:08:53.016 --> 00:08:56.014
In mijn gedachten was het een Spaanse schilderes...

143
00:08:56.019 --> 00:08:59.004
die naar Frankrijk was gegaan...

144
00:08:59.009 --> 00:09:03.005
die na het dansen uit zat te rusten en wachtte tot haar man terugkwam.

145
00:09:03.010 --> 00:09:06.007
Hele verhalen bouwde ik op over dat ene schilderij.

146
00:09:06.012 --> 00:09:11.015
Ik was enorm gegrepen door de uitdrukking van die schilderes.

147
00:09:11.020 --> 00:09:15.003
Met haar grote ogen, de kleuren van de doek die ze omhad.

148
00:09:15.008 --> 00:09:18.011
Zie jij het nu voor je? Ik zie het helemaal voor me.

149
00:09:19.023 --> 00:09:23.015
Dat gaf me ook werkelijk een warm en een bijzonder gevoel.

150
00:09:23.020 --> 00:09:27.011
Dus toen wist ik al wat kunst in je kan oproepen.

151
00:09:33.004 --> 00:09:37.020
Kan je voetballen eigenlijk? Ik kan helemaal niet voetballen.

152
00:09:38.000 --> 00:09:42.003
Nou. Inderdaad, je kan niet voetballen, hoor! Hahahaha.

153
00:09:44.004 --> 00:09:47.000
Het idee... Jij wel! Ja, ik wel.

154
00:09:47.005 --> 00:09:49.002
Ik pak hem af van je.

155
00:09:51.001 --> 00:09:53.020
Wat hoop je dat kinderen hier ervaren?

156
00:09:54.000 --> 00:09:56.006
Plezier. Plezier?

157
00:09:56.011 --> 00:09:58.003
Dat ze het leuk vinden.

158
00:09:59.023 --> 00:10:03.007
En ik hoop dat ze een beetje beter voetballen dan ik.

159
00:10:05.000 --> 00:10:11.001
Krijg je wel een beetje het gevoel van een kind, ook al kun je niet voetballen? Ja, nu wel.

160
00:10:11.006 --> 00:10:14.001
Ja? Verplicht, maar... Ha ha ha.

161
00:10:15.015 --> 00:10:18.024
Han wordt geboren in een Rotterdams zakengezin.

162
00:10:19.004 --> 00:10:23.019
Als oudste van vijf kinderen voelt hij zich al op jonge leeftijd...

163
00:10:23.024 --> 00:10:27.019
verantwoordelijk voor zijn jongere broers en zussen.

164
00:10:27.024 --> 00:10:30.017
Ik had een goed contact met mijn moeder.

165
00:10:30.022 --> 00:10:35.023
Met mijn moeder sprak ik altijd over 'de kleintjes', de andere kinderen.

166
00:10:36.003 --> 00:10:40.010
Jij voelde je meer bij de groten horen dan bij de kleintjes? Ja.

167
00:10:40.015 --> 00:10:43.004
We hadden het vaak over de kleintjes.

168
00:10:43.009 --> 00:10:47.006
Dan gaf ik ook mijn mening hoe het moest met de kleintjes.

169
00:10:47.011 --> 00:10:51.006
Dus ik had een sterk gevoel van verantwoordelijkheid.

170
00:10:51.011 --> 00:10:56.012
Die verantwoordelijkheid is extra zwaar als Hans moeder kanker krijgt.

171
00:10:56.017 --> 00:11:01.009
Daar mag niet over gesproken worden. Zelfs niet tussen zijn ouders.

172
00:11:01.014 --> 00:11:06.000
Ik weet dat dat hetgene is waar ik het meeste moeite mee heb gehad.

173
00:11:06.005 --> 00:11:09.016
Natuurlijk het verdriet dat mijn moeder ziek was.

174
00:11:09.021 --> 00:11:15.009
Maar mijn moeder, van wie ik zoveel hield en met wie ik zoveel dingen kon delen...

175
00:11:15.014 --> 00:11:19.007
Dit, wat mij zo bezighield, kon ik niet met haar delen.

176
00:11:19.012 --> 00:11:22.011
Dat is natuurlijk een tragische situatie.

177
00:11:22.016 --> 00:11:26.021
Ik was de oudste, de jongste was 6 toen ze overleed. Ik was 16.

178
00:11:27.001 --> 00:11:29.008
Dat is natuurlijk heel tragisch.

179
00:11:29.013 --> 00:11:32.022
Wat voor mij zo moeilijk geweest is in die tijd...

180
00:11:33.002 --> 00:11:37.019
Ik die juist de behoefte heeft om wat mij bezighoudt te delen...

181
00:11:37.024 --> 00:11:41.024
kon dit niet delen met andere mensen.

182
00:11:42.004 --> 00:11:46.005
Weet jij nog wat voor gevoel jou dat gaf? Ja, dat weet ik nog.

183
00:11:46.010 --> 00:11:50.019
Ja, eenzaamheid natuurlijk, als je alleen zit met zo'n geheim.

184
00:11:50.024 --> 00:11:55.015
En er is nooit een moment geweest waarop we afscheid hebben genomen.

185
00:11:57.010 --> 00:11:59.009
Had je haar willen bedanken?

186
00:11:59.014 --> 00:12:04.011
Ik kan me nog wel herinneren wanneer ik haar voor het laatst heb gezien.

187
00:12:04.016 --> 00:12:07.011
Ze was toen opgenomen in het ziekenhuis.

188
00:12:07.016 --> 00:12:11.004
Het was een dag zoals vandaag. Koud en het sneeuwde.

189
00:12:11.009 --> 00:12:15.002
Het was begin maart. Ik was op bezoek in 't ziekenhuis.

190
00:12:15.007 --> 00:12:19.002
Ik vertelde over de gebeurtenissen, wat je zo vertelt.

191
00:12:19.007 --> 00:12:21.002
Ze was toen redelijk goed.

192
00:12:21.007 --> 00:12:25.006
Dat is de opleving die mensen hebben voordat ze doodgaan.

193
00:12:25.011 --> 00:12:28.014
Toen stond ik bij de deur en toen zei ze:

194
00:12:28.019 --> 00:12:31.018
Zal je goed op de kleintjes passen?

195
00:12:31.023 --> 00:12:34.016
Dat was het laatste wat ze tegen mij zei.

196
00:12:34.021 --> 00:12:40.009
Dus dat gevoel heb ik m'n hele leven gehad, dat ik goed op de kleintjes moest letten.

197
00:12:43.000 --> 00:12:45.022
Als jij hier zo terug bent, in die arena...

198
00:12:46.002 --> 00:12:50.007
bedoeld voor andere kinderen om iets samen te beleven... Ja.

199
00:12:50.012 --> 00:12:54.002
Hoe kijk jij dan terug op de eenzaamheid van jezelf als kind?

200
00:12:54.007 --> 00:12:57.000
Met grote tevredenheid.

201
00:12:57.005 --> 00:13:00.004
Die eenzaamheid heb ik natuurlijk gevoeld.

202
00:13:00.009 --> 00:13:04.014
Wat ik vooral gevoeld heb, is het verlangen om erbij te horen.

203
00:13:04.019 --> 00:13:07.004
En dat is werkelijkheid geworden.

204
00:13:07.009 --> 00:13:11.006
Dat jongetje wat achter het raam stond van zijn kamer...

205
00:13:11.011 --> 00:13:14.012
en de andere kinderen buiten hoorde spelen.

206
00:13:14.017 --> 00:13:19.007
Dat jongetje speelt nu met een heleboel mensen buiten en binnen...

207
00:13:19.012 --> 00:13:23.017
en zet een heleboel projecten op en is daar een onderdeel van.

208
00:13:23.022 --> 00:13:28.014
Dat geeft me een goed gevoel. Heb jij de eenzaamheid overwonnen? Ja.

209
00:13:28.019 --> 00:13:32.016
Omdat ik weet dat delen het tegengif is van eenzaamheid.

210
00:13:32.021 --> 00:13:35.008
De eenzaamheid van toen is voorbij.

211
00:13:35.013 --> 00:13:38.006
In de jaren 90 gaat het zo goed met Han...

212
00:13:38.011 --> 00:13:40.023
dat ook het aidsvirus ver weg lijkt.

213
00:13:41.003 --> 00:13:46.006
Maar dan komt zijn drie jaar jongere broer met 'n onverwachte mededeling.

214
00:13:46.011 --> 00:13:50.020
Hij blijkt homoseksueel te zijn, net als Han, en seropositief.

215
00:13:51.000 --> 00:13:53.022
Jarenlang heeft hij dat geheim gehouden.

216
00:13:54.002 --> 00:13:57.018
Mijn broer heeft voor ons verzwegen dat hij homo was.

217
00:13:57.023 --> 00:13:59.023
Ook voor jou? Ook voor mij.

218
00:14:00.003 --> 00:14:03.012
En toen verzwegen dat hij hiv-geinfecteerd was.

219
00:14:03.017 --> 00:14:06.016
Daar kwamen we pas achter toen hij ziek was.

220
00:14:06.021 --> 00:14:10.018
En in tegenstelling tot mijzelf...

221
00:14:10.023 --> 00:14:16.001
was hij niet iemand die heel punctueel zijn medicijnen innam.

222
00:14:17.006 --> 00:14:22.005
Kon je begrijpen waarom jouw broer niet de medicijnen slikte zoals jij?

223
00:14:22.010 --> 00:14:25.005
Nee, dat kon ik absoluut niet begrijpen.

224
00:14:25.010 --> 00:14:28.021
In mij is alles tegenovergesteld wat dat betreft.

225
00:14:29.001 --> 00:14:31.020
En...

226
00:14:32.000 --> 00:14:34.020
Het is natuurlijk ook heel frustrerend.

227
00:14:35.000 --> 00:14:38.003
Ik wist hoe belangrijk die medicijnen waren.

228
00:14:38.008 --> 00:14:40.009
Dus ik wilde dat hij ze ook nam.

229
00:14:40.014 --> 00:14:43.009
Ik wilde dat hij de beste medicijnen nam.

230
00:14:43.014 --> 00:14:45.020
En eh...ja...

231
00:14:47.000 --> 00:14:48.024
Het heeft niet zo mogen zijn.

232
00:14:51.011 --> 00:14:55.001
Op 3 februari 1992 sterft Victor.

233
00:14:55.006 --> 00:14:59.011
Han is erbij als zijn broer zijn laatste woorden uitspreekt.

234
00:14:59.016 --> 00:15:01.023
Net als destijds bij zijn moeder.

235
00:15:02.003 --> 00:15:04.011
Ja, god, ja...

236
00:15:04.016 --> 00:15:08.011
Zijn laatste woorden waren:

237
00:15:08.016 --> 00:15:12.013
Een paar uur voor hij overleed vroeg hij: Is iedereen er?

238
00:15:12.018 --> 00:15:14.023
Dat is toch wel heel belangrijk.

239
00:15:15.003 --> 00:15:20.001
Hij liet daarin merken dat hij toch erg gehecht was aan de rest van de familie.

240
00:15:20.006 --> 00:15:23.014
Wat hij misschien in z'n leven niet zo heeft getoond.

241
00:15:23.019 --> 00:15:28.010
Maar het was belangrijk voor hem dat iedereen erbij was op dat moment.

242
00:15:28.015 --> 00:15:30.005
En iedereen was er? Ja.

243
00:15:35.020 --> 00:15:39.021
Wat zijn broer is overkomen bleef Han tot dan toe bespaard.

244
00:15:40.001 --> 00:15:45.004
Hij leeft nog door de combinatie- cocktails tegen aids die goed aanslaan.

245
00:15:45.009 --> 00:15:48.004
Dan denk je: Jij bent weer op de rails. Ja.

246
00:15:48.009 --> 00:15:50.002
Het gaat goed met Han.

247
00:15:50.007 --> 00:15:54.012
En 10 jaar geleden kom je nog een keer op de rand van de dood. Ja.

248
00:15:54.017 --> 00:15:58.001
Wat gebeurt er in hoe voel jij dat aankomen?

249
00:15:58.006 --> 00:16:03.016
Het hiv-virus is naar mijn hersenen gegaan 10 jaar geleden.

250
00:16:03.021 --> 00:16:06.017
Dat heeft ertoe geleid dat ik dement werd.

251
00:16:08.012 --> 00:16:11.003
En dat ik een hersenontsteking kreeg.

252
00:16:11.008 --> 00:16:15.006
Ik werd opgenomen in het AMC hier in Amsterdam.

253
00:16:15.011 --> 00:16:18.024
Voelde je dat gebeuren? Ja, ik voelde dat aankomen.

254
00:16:19.004 --> 00:16:23.005
Ik werk steeds zwakker, ik kon steeds moeilijker bewegen.

255
00:16:23.010 --> 00:16:27.019
Ik kon niet meer tegen licht, dus ik wist wel dat er iets fout was.

256
00:16:27.024 --> 00:16:30.009
Maar wat het was, was onduidelijk.

257
00:16:30.014 --> 00:16:34.013
Het heeft ook een tijd geduurd voordat men erachter kwam.

258
00:16:34.018 --> 00:16:38.000
Wat weet je nog van die periode? Vaag, heel vaag.

259
00:16:38.005 --> 00:16:41.010
Ik was echt dement. Dat is niet voor te stellen.

260
00:16:41.015 --> 00:16:46.005
Dank je wel. Dat is zo raar, want de meeste mensen die dement zijn...

261
00:16:46.010 --> 00:16:49.013
worden nooit meer normaal. Nee, dat is ook zo.

262
00:16:49.018 --> 00:16:52.017
Dat is ook heel bijzonder aan die ervaring.

263
00:16:52.022 --> 00:16:54.017
Ik reageerde als een baby.

264
00:16:54.022 --> 00:16:59.017
Felipe zorgde voor mij en als hij de kamer uitging, begon ik te huilen.

265
00:16:59.022 --> 00:17:01.013
Tot hij weer terugkwam.

266
00:17:01.018 --> 00:17:07.010
Het heeft ook lang geduurd voordat ik de doktoren heb gevraagd hoe ernstig het was.

267
00:17:07.015 --> 00:17:11.005
Hoe ernstig was het? Heel ernstig. Ik was bijna dood.

268
00:17:12.018 --> 00:17:17.004
Toen ik dat hoorde, schrok ik daar met terugwerkende kracht van.

269
00:17:17.009 --> 00:17:20.014
Het is alsof je een auto-ongeluk hebt gehad...

270
00:17:20.019 --> 00:17:25.005
en nadat het ongeluk is gebeurd zit je nog in de auto na te trillen.

271
00:17:25.010 --> 00:17:27.013
Terwijl het toch al voorbij is.

272
00:17:27.018 --> 00:17:30.017
Maar wat er wel gebeurd is in die periode...

273
00:17:30.022 --> 00:17:34.008
is dat er een enorme kracht in me is wakker gemaakt.

274
00:17:34.013 --> 00:17:40.016
Doordat de situatie zo extreem was, doordat ik zo mijn best moest doen om beter te worden.

275
00:17:40.021 --> 00:17:44.007
En die kracht is sindsdien altijd bij me gebleven.

276
00:17:44.012 --> 00:17:46.022
Jij moest opnieuw leren lopen. Ja.

277
00:17:47.002 --> 00:17:49.016
Wat moest je nog meer allemaal leren?

278
00:17:49.021 --> 00:17:52.014
Schrijven. Lezen.

279
00:17:52.019 --> 00:17:55.003
Praten? Ja.

280
00:17:55.008 --> 00:17:59.023
Hoe was het voor jou om afhankelijk te zijn van anderen?

281
00:18:01.004 --> 00:18:02.024
Ik vond dat heel moeilijk.

282
00:18:03.004 --> 00:18:08.005
Ik wilde in dat herstelproces zo snel mogelijk weer onafhankelijk zijn.

283
00:18:08.010 --> 00:18:10.022
Zo gauw mogelijk zelfs dingen doen.

284
00:18:11.002 --> 00:18:16.011
Wat was het eerste wat je gedaan hebt om die zelfstandigheid terug te krijgen?

285
00:18:16.016 --> 00:18:22.017
Het eerste wat ik gedaan heb om te tonen dat ik zelfstandig was, was een kunstwerk kopen.

286
00:18:22.022 --> 00:18:27.005
Ik was daar eigenlijk nog niet aan toe, maar ik heb het wel gedaan.

287
00:18:27.010 --> 00:18:29.024
Het is het werk Children van Jeff Wall.

288
00:18:42.021 --> 00:18:45.016
Dat hing hier? Ja.

289
00:18:45.021 --> 00:18:47.014
Het hangt er nu niet meer.

290
00:18:47.019 --> 00:18:50.022
Maar zo heeft het hier dus gehangen? Precies.

291
00:18:51.002 --> 00:18:54.003
Vertel eens wat jij voelt bij dit kunstwerk?

292
00:18:54.008 --> 00:18:58.009
En waarom jij dit kunstwerk zo graag wilde aankopen?

293
00:18:58.014 --> 00:19:01.007
Wat ik zo mooi vind aan dit kunstwerk...

294
00:19:01.012 --> 00:19:04.005
is de verscheidenheid van de kinderen.

295
00:19:04.010 --> 00:19:07.005
Het zijn kinderen uit alle werelddelen.

296
00:19:07.010 --> 00:19:11.013
En de verschillende uitdrukkingen die de kinderen hebben.

297
00:19:11.018 --> 00:19:16.002
En dan de diepte die het krijgt door de wolkenluchten erachter.

298
00:19:16.007 --> 00:19:18.004
Gewoon het hele idee van...

299
00:19:18.009 --> 00:19:22.016
Er spreekt ook een zekere levendigheid uit, een vrolijkheid.

300
00:19:22.021 --> 00:19:26.016
Dat was precies wat ik op dat moment in mijn leven zocht.

301
00:19:26.021 --> 00:19:31.020
Wat hoop jij dat mensen ervaren door een kunstwerk als dit van Jeff Wall?

302
00:19:32.000 --> 00:19:33.022
Wat ze ervaren weet ik niet.

303
00:19:34.002 --> 00:19:37.011
Maar ik hoop dat ze er een goed gevoel bij krijgen.

304
00:19:37.016 --> 00:19:41.002
Dat het eventjes iets in hen raakt. Dan doe jij dit.

305
00:19:41.007 --> 00:19:44.002
Ja, want daar raakt het je. Dus niet hier?

306
00:19:44.007 --> 00:19:47.002
Nee, het raakt je in je buik. Je voelt het.

307
00:19:47.007 --> 00:19:50.012
Het is kijken en denken: Ja, leuk! Mooi!

308
00:19:50.017 --> 00:19:52.005
Dat is genoeg.

309
00:19:52.010 --> 00:19:57.018
Als jij nu als conclusie trekt wat kunst jou gegeven heeft.

310
00:19:57.023 --> 00:20:00.024
Wat heeft kunst jou gegeven? Een leven.

311
00:20:01.004 --> 00:20:02.016
Een nieuw leven.

312
00:20:02.021 --> 00:20:07.016
Nou loop je hier. Je bent twee keer bijna dood geweest en je loopt hier.

313
00:20:07.021 --> 00:20:10.000
Ja, absoluut.

314
00:20:10.005 --> 00:20:15.022
Schreeuw je dat wel eens uit? Nou, ik ben een enorme bofkont.

315
00:20:16.002 --> 00:20:19.007
Ik ben iemand die enorm veel geluk heeft gehad.

316
00:20:19.012 --> 00:20:21.022
Ik heb die tweede kans gekregen...

317
00:20:24.002 --> 00:20:26.000
om weer te leven.

318
00:20:26.005 --> 00:20:30.004
En als ik dat nu zeg, moet ik erg denken aan al die mensen...

319
00:20:30.009 --> 00:20:34.018
die ik gekend heb jaren geleden, die net als ik ook hiv hadden...

320
00:20:34.023 --> 00:20:38.016
en ook zo graag hadden willen leven. Net zozeer als ik.

321
00:20:38.021 --> 00:20:40.022
En het is hen niet gelukt. Nee.

322
00:20:41.002 --> 00:20:43.007
En ik heb enorm veel geluk gehad.

323
00:20:43.012 --> 00:20:46.013
De medicijnen zijn bij mij wel aangeslagen.

324
00:20:46.018 --> 00:20:49.019
Ik kreeg medicijnen wanneer ik ze nodig had.

325
00:20:49.024 --> 00:20:52.017
Ik ben ziek geworden en beter geworden.

326
00:20:52.022 --> 00:20:54.021
Nou ja, dat is toch een geluk?

327
00:20:55.001 --> 00:20:57.011
Dat is zo bijzonder en zo heerlijk.

328
00:20:57.016 --> 00:21:00.019
Dat realiseer ik me ook werkelijk iedere dag.

329
00:21:00.024 --> 00:21:03.023
Daarom is het ook voor mij zo belangrijk...

330
00:21:04.003 --> 00:21:06.016
om dingen met anderen te delen.

331
00:21:06.021 --> 00:21:11.007
Moet jij dat van jezelf dan ook een beetje als een soort opdracht?

332
00:21:11.012 --> 00:21:15.019
Nee, niet als opdracht, gewoon omdat het me voldoening geeft.

333
00:21:15.024 --> 00:21:19.023
Dan hebben we aan het einde van de wandeling nog een verrassing.

334
00:21:20.003 --> 00:21:25.001
Op ons verzoek heeft het museum z'n lievelingsschilderij uit 't depot gehaald.

335
00:21:25.006 --> 00:21:27.018
Even is Han weer dat jongetje van 11.

336
00:21:27.023 --> 00:21:30.006
Daar heb je d'r! Nou ja!

337
00:21:32.022 --> 00:21:36.007
Dat had je niet gedacht, he? O, wat vind ik dat leuk!

338
00:21:37.021 --> 00:21:41.009
O, man! Dat is zo leuk. Dat heb ik zolang niet gezien!

339
00:21:41.014 --> 00:21:46.004
O, god, ja, mijn hart gaat sneller racen wanneer ik dat dat weer zie.

340
00:21:46.009 --> 00:21:49.012
Ik wil het delen met al die jongetjes van 11...

341
00:21:49.017 --> 00:21:53.018
die daar in een erker zitten, en ook met alle andere mensen.

342
00:21:53.023 --> 00:21:57.014
Ik wil dat die hetzelfde gevoel krijgen wat ik heb...

343
00:21:57.019 --> 00:22:00.022
wanneer ik zoiets zie. Een gevoel van warmte.

344
00:22:01.002 --> 00:22:03.012
En samen zijn met iemand.

345
00:22:05.005 --> 00:22:08.004
Welk kunstwerk heeft u geraakt in uw leven?

346
00:22:08.009 --> 00:22:12.016
Laat het ons weten op de Facebook- pagina van KRO De Wandeling.

347
00:22:12.021 --> 00:22:14.022
Ik heb zin om haar te omhelzen!

348
00:22:15.002 --> 00:22:17.017
Werkelijk! Ja!

