WEBVTT

1
00:00:02.010 --> 00:00:03.022
888

2
00:00:04.002 --> 00:00:08.011
Wie van jullie heeft onlangs een fabriek gekocht?

3
00:00:08.016 --> 00:00:10.003
Hier. Ja.

4
00:00:10.008 --> 00:00:15.002
Jij? Maar het was een vraag aan haar. Hahaha!

5
00:00:15.007 --> 00:00:20.013
Nou Ton, dit hebben we echt nog nooit meegemaakt, 170 keer. Hahaha!

6
00:00:20.018 --> 00:00:24.023
Het was om te kijken of zij een idee had wie er... Oke!

7
00:00:25.003 --> 00:00:27.002
Wat voor fabriek is het dan, Ton?

8
00:00:27.007 --> 00:00:30.021
Een fabriek die mueslirepen produceert. Oke.

9
00:00:31.001 --> 00:00:35.022
Nou, ik ga straks de rest horen. Dan heb ik er nu eentje voor Marjan.

10
00:00:36.002 --> 00:00:38.018
Wie is er naar Israel geemigreerd?

11
00:00:39.020 --> 00:00:44.009
Nicole ontmoet een Israelische man, trouwt en krijgt twee kinderen.

12
00:00:44.014 --> 00:00:48.006
Wie weet sinds kort dat ze al 20 jaar 'n hersenbeschadiging heeft?

13
00:00:48.011 --> 00:00:52.024
Het is lastig dat ik heel erg op moet letten wat mijn grenzen zijn.

14
00:00:53.004 --> 00:00:56.012
Wie is 's werelds beroemdste bodybuildster?

15
00:00:56.017 --> 00:00:59.017
Samen met Arnold op de tribune kijken we onze ogen uit.

16
00:00:59.022 --> 00:01:03.013
Het is maar de vraag of deze dames net zo beroemd worden als Juliette.

17
00:01:03.018 --> 00:01:06.000
En of ze het net zolang volhouden.

18
00:01:11.021 --> 00:01:13.019
Zomaar een foto uit duizenden.

19
00:01:13.024 --> 00:01:16.016
De Professor Casimir OSG uit Vlaardingen.

20
00:01:16.021 --> 00:01:20.011
Twintig jongens en meisjes met nog een heel leven voor zich.

21
00:01:20.016 --> 00:01:25.019
Nicolien, kletskous van de klas. Wat is er van haar terecht gekomen?

22
00:01:25.024 --> 00:01:30.000
En Ton. Droomde er toen al van om later in een villa te wonen.

23
00:01:30.005 --> 00:01:32.016
Zou die droom zijn uitgekomen?

24
00:01:32.021 --> 00:01:36.014
En dan was er nog Ellen. Gek van de natuur en ze wilde bioloog worden.

25
00:01:36.019 --> 00:01:38.011
Is haar dat gelukt?

26
00:01:38.016 --> 00:01:42.007
Kortom, de brugklas van het vwo, veertig jaar later.

27
00:01:44.012 --> 00:01:47.007
Vertel me eens: Vlaardingen, wat voor school was het?

28
00:01:47.012 --> 00:01:51.006
Het was een tamelijk functionele school. Functionele school?

29
00:01:51.011 --> 00:01:54.015
Het was niet eh... Ik ga naar het gebouw kijken dan, he.

30
00:01:54.020 --> 00:01:58.010
Ja, het spatte niet uit van levensvreugde.

31
00:01:58.015 --> 00:02:02.017
Geen grote feesten? Nee. Geen popgroepen die langskwamen?

32
00:02:02.022 --> 00:02:06.009
We konden ons ook niet herinneren dat we op schoolreis geweest. Nee?

33
00:02:06.014 --> 00:02:09.022
Dat werd gewoon niet gedaan? In ieder geval niet in de brugklas.

34
00:02:10.002 --> 00:02:19.009
Later wel. Nou ja, werkweek en juist wel veel feesten en ook popgroepen.

35
00:02:19.014 --> 00:02:25.013
Hatfield and the North. Wel feesten, maar geen schoolreis of zo.

36
00:02:25.018 --> 00:02:30.007
Marijke, jij? We hadden vrije expressie op vrijdagmiddag bij Jan-Geert Majoor.

37
00:02:30.012 --> 00:02:35.000
Oh, dat was wel leuk. Ja. Vrije expressie was toneel? Ja, toneel.

38
00:02:35.005 --> 00:02:38.000
Maar voor de rest was het braaf? Ja, heel braaf.

39
00:02:38.005 --> 00:02:42.003
Jullie ook braaf, Mildred? Volgens mij waren we een brave klas.

40
00:02:42.008 --> 00:02:49.012
Twaalf, dertien jaar. Nu is het comazuipen, World of Warcraft.

41
00:02:49.017 --> 00:02:56.003
En jij bent dan zo braaf geweest om je poeziealbum op te sturen.

42
00:02:56.008 --> 00:03:01.006
Dit de eerste brugklas waar mensen nog een poeziealbum hadden. Ja.

43
00:03:01.011 --> 00:03:04.023
Er waren er meer die het hadden, want jullie schreven er allemaal in.

44
00:03:05.003 --> 00:03:08.019
Hier Jaantje. Jouw gedicht: 'Een goede raad, word nimmer kwaad.'

45
00:03:08.024 --> 00:03:13.003
'Word dik en rond en blijf gezond. Ga vroeg naar bed, dan heb je in je leven pret.'

46
00:03:13.008 --> 00:03:19.002
Nou, kijk aan! En het is echt 1972, mensen. Geen 1940 of zo.

47
00:03:19.007 --> 00:03:23.015
We hebben er nog EEN, van jou, Nicolien. Die is nog braver:

48
00:03:23.020 --> 00:03:27.021
'Lieve Mildred. 10, dat zijn de kinderjaren. 20, ga je aan het sparen.'

49
00:03:28.001 --> 00:03:31.010
Dat was heel belangrijk toen. '30, moet je zijn getrouwd.'

50
00:03:31.015 --> 00:03:34.024
'40, ben je er voor te oud. 50, ga je aan het zakken.'

51
00:03:35.004 --> 00:03:39.024
Hahaha. Hahaha! Dat is nu dus ongeveer, he?!

52
00:03:40.004 --> 00:03:43.023
'60, krijg je ongemakken. 70, dan is het leven af.'

53
00:03:44.003 --> 00:03:47.015
'80, ga je naar het graf.' Leuk om te weten op je twaalfde(!)

54
00:03:47.020 --> 00:03:52.011
'90, kan je ook nog leven.' En: '100, is door God gegeven.' Ja.

55
00:03:52.016 --> 00:03:56.010
Loopt het zo ongeveer bij jou, zoals voorspeld?

56
00:03:56.015 --> 00:04:00.019
Het begint wel te zakken, ja, haha!

57
00:04:00.024 --> 00:04:03.021
We horen straks nog wel wat je geworden bent.

58
00:04:04.001 --> 00:04:06.021
We gaan eens kijken wat er van deze mensen geworden is.

59
00:04:07.001 --> 00:04:10.005
We altijd hebben de feiten en statistieken geheel anoniem.

60
00:04:10.010 --> 00:04:14.020
Wat blijkt er uit: 13 van de 16 aanwezigen is getrouwd.

61
00:04:15.000 --> 00:04:18.000
Eentje woont samen, eentje is gescheiden en EEN is single.

62
00:04:18.005 --> 00:04:20.009
Dat is redelijk onder de pannen allemaal.

63
00:04:20.014 --> 00:04:22.020
20 kinderen heeft deze klas met elkaar.

64
00:04:23.000 --> 00:04:28.000
Allemaal hebben jullie doorgeleerd. Van Schoevers tot seksuologie.

65
00:04:28.005 --> 00:04:33.005
Alle kanten op en... Seksuologie? Ja, altijd goed voor gegrinnik.

66
00:04:33.010 --> 00:04:37.001
Negen titels, dat is best veel.

67
00:04:37.006 --> 00:04:42.006
15 van jullie werken, maar 11 parttime of vier dagen in de week.

68
00:04:42.011 --> 00:04:47.006
Maar desondanks verdienen jullie gemiddeld: 4500 euro per maand. Zo!

69
00:04:47.011 --> 00:04:50.020
Dat is heel veel. Als je parttime werkt, is dat een prima salaris.

70
00:04:51.000 --> 00:04:54.013
Een paar die boven de 10.000 zitten, maar nog veel die dit verdienen.

71
00:04:54.018 --> 00:04:57.024
Jullie sporten ook veel. Dat krijg je als je parttime werkt.

72
00:04:58.004 --> 00:05:04.003
Jullie doen hardlopen, skaten, Zumba. RPM, dat is 'n soort spinnen.

73
00:05:04.008 --> 00:05:07.002
En eh, aan bodybuilden, maar dat zal jij wel zijn.

74
00:05:07.007 --> 00:05:13.008
Of is er nog iemand die aan bodybuilden doet? Maar waar het nog niet zo succesvol bij is? GELACH

75
00:05:15.022 --> 00:05:20.015
Gedronken wordt er niet veel. Jullie zijn nog steeds een brave klas.

76
00:05:20.020 --> 00:05:24.001
Gemiddeld een drankje per dag, drie personen drinken niet...

77
00:05:24.006 --> 00:05:27.003
en drie mensen drinken meer dan twee drankjes per dag.

78
00:05:27.008 --> 00:05:31.006
Dat valt allemaal nog ruim binnen de wettelijke mogelijkheden.

79
00:05:31.011 --> 00:05:35.002
Drugs. Vijf zeggen: We hebben het wel eens gedaan, maar flauwekul.

80
00:05:35.007 --> 00:05:39.006
De wet overtreden. Parkeerboetes zelfs niet, mannen. En vrouwen.

81
00:05:39.011 --> 00:05:45.000
Wonen jullie nog in de buurt van de school? Vijf wonen nog om de hoek.

82
00:05:45.005 --> 00:05:50.014
Als we Juliette niet meerekenen, woont deze klas gemiddeld...

83
00:05:50.019 --> 00:05:54.007
nog steeds maar 100 km van school. Dat is hartstikke dichtbij.

84
00:05:54.012 --> 00:05:58.001
Dan, hoe staan jullie in het leven? Is het glas halfvol of halfleeg?

85
00:05:58.006 --> 00:06:03.015
Overkomt het leven jullie of is het een vat vol keuze en hebben jullie kunnen doen wat jullie zelf wilden?

86
00:06:03.020 --> 00:06:06.022
14 zeggen het glas is halfvol en twee zeggen: het is halfleeg.

87
00:06:07.002 --> 00:06:10.007
Er zijn er dus twee die anders naar het leven kijken dan gemiddeld.

88
00:06:10.012 --> 00:06:14.002
En drie zeggen: Het leven overkomt je, maak er het beste van.

89
00:06:14.007 --> 00:06:18.021
En dat is vaak ook zo. Wat voor cijfer geeft deze klas het leven?

90
00:06:19.001 --> 00:06:21.017
Deze klas geeft het leven een dikke 8,5. Zo!

91
00:06:21.022 --> 00:06:25.021
8,4 om precies te zijn. Er zijn een paar zeventjes.

92
00:06:26.001 --> 00:06:29.014
Maar ook een 10 plus. Wie heeft de 10 plus gegeven?

93
00:06:29.019 --> 00:06:32.013
Ja, jij natuurlijk, ja. GELACH

94
00:06:32.018 --> 00:06:39.001
Blije kip, hahaha! Is het helemaal perfect? Ja. Kan niet mooier? Nee.

95
00:06:39.006 --> 00:06:44.021
Ik heb alles bereikt wat ik wilde, wat kan je nog meer hebben?! Mooi.

96
00:06:45.001 --> 00:06:48.010
Dus het kan nu alleen nog maar slechter gaan? Ja, hahaha!

97
00:06:48.015 --> 00:06:52.020
Volgens dat poeziealbum krijg je dat. Ja, precies.

98
00:06:53.000 --> 00:06:57.004
We horen straks meer. Klas, we gaan gewoon een beginvraag beantwoorden.

99
00:06:57.009 --> 00:07:00.021
Wie heeft er een fabriek gekocht? Nou, Ton. GELACH Vertel.

100
00:07:01.001 --> 00:07:07.005
Wat ben je na school gaan doen dan? Eh, ik heb hts gedaan. Ja.

101
00:07:07.010 --> 00:07:14.013
Daarna tien jaar in de industrie gewerkt, automatisering gedaan.

102
00:07:14.018 --> 00:07:21.007
En een aantal jaren fabrieken geleid en weer later gereorganiseerd.

103
00:07:21.012 --> 00:07:25.015
Totdat ik dacht: Volgens mij moet ik zelf een keer zo'n bedrijf kopen...

104
00:07:25.020 --> 00:07:28.023
en doen wat ik in al die jaren voor anderen heb gedaan.

105
00:07:29.003 --> 00:07:34.013
In 2011 heb ik uiteindelijk een heel productiebedrijf gekocht.

106
00:07:34.018 --> 00:07:40.023
Ravensburger. Wat maken ze, muesli? Ja, mueslirepen en gevulde koeken.

107
00:07:41.003 --> 00:07:45.020
En nu ben je opeens meneer de directeur. Hoe bevalt dat? Goed.

108
00:07:46.000 --> 00:07:49.018
Het is heel leuk en we willen het nog veel groter maken.

109
00:07:49.023 --> 00:07:51.023
Het is een hele leuke business.

110
00:07:52.003 --> 00:07:55.009
De rest van je vrije tijd zit je in de buurt van Cannes, he?

111
00:07:55.014 --> 00:07:59.023
Ja, ik heb een vakantiehuisje in Zuid-Frankrijk.

112
00:08:00.003 --> 00:08:03.004
Waar staat dit ongeveer? Staat dit ook echt aan de kust?

113
00:08:03.009 --> 00:08:06.017
Nou, niet helemaal aan de kust. In de buurt van Cannes.

114
00:08:06.022 --> 00:08:10.010
Dus dan weten jullie waar de volgende reunie gehouden kan worden.

115
00:08:10.015 --> 00:08:14.011
Je hebt een prachtig gezin. Ja. Dat moeten we even laten zien.

116
00:08:14.016 --> 00:08:17.021
Ja, dat is m'n vrouw en drie kids.

117
00:08:18.001 --> 00:08:23.015
Dan heb jij het leven toch ook een 10 gegeven? Ik heb een 9,5 gegeven.

118
00:08:23.020 --> 00:08:27.008
Precies. Er kan nog een grotere fabriek. Ja, dat is het enige(!)

119
00:08:27.013 --> 00:08:31.001
Voor de rest ben ik zeer tevreden.

120
00:08:31.006 --> 00:08:38.006
We gaan het even over Nicole hebben. Iteke, wat voor type was Nicole?

121
00:08:38.011 --> 00:08:44.014
Nicole was gezellig, daar kon je mee lachen. Ze woonde in Maassluis.

122
00:08:44.019 --> 00:08:48.024
Marijke. Nicole en ik hadden op dezelfde lagere school gezeten.

123
00:08:49.004 --> 00:08:52.013
Wist jij dat ze van Joodse afkomst was? Ja, dat wist ik wel.

124
00:08:52.018 --> 00:08:56.017
Want daar maakte je toch geen geheim van op school? Nee, nee.

125
00:08:56.022 --> 00:09:01.021
Maar gek genoeg, thuis lag dat geloof ik een stuk gevoeliger?

126
00:09:02.001 --> 00:09:04.012
Ja, dat was heel ingewikkeld.

127
00:09:04.017 --> 00:09:09.003
Dus het antwoord op de beginvraag: Wie is er naar Israel geemigreerd? Dat ben jij. Ja.

128
00:09:09.008 --> 00:09:14.002
Dat is een hele zoektocht geweest naar jouw Joodse identiteit. Ja.

129
00:09:14.007 --> 00:09:18.005
Wij zijn die reis, als het ware, samen met jou opnieuw gaan maken.

130
00:09:18.010 --> 00:09:21.022
Te beginnen op de Joodse begraafplaats in Wassenaar. Ja.

131
00:09:33.009 --> 00:09:37.023
Dit is de Joodse begraafplaats in Wassenaar.

132
00:09:38.003 --> 00:09:42.010
Hier liggen mijn grootouders.

133
00:09:52.006 --> 00:09:54.017
Kijk, dit is het.

134
00:09:57.005 --> 00:09:58.017
Hier is het.

135
00:10:00.021 --> 00:10:03.003
Oma, opa.

136
00:10:03.008 --> 00:10:10.018
En oma is overleden in 1977 en opa in 1995.

137
00:10:12.008 --> 00:10:17.000
De grootouders van Nicole zijn oud geworden. Haar opa zelfs 92 jaar.

138
00:10:17.005 --> 00:10:20.024
Veel andere familie zijn omgekomen tijdens de Tweede Wereldoorlog.

139
00:10:21.004 --> 00:10:24.006
Dat heeft nog steeds een enorme invloed op de familie.

140
00:10:26.002 --> 00:10:30.022
Ik denk ook de breuk met wie er allemaal niet meer waren.

141
00:10:31.002 --> 00:10:34.020
Zowel in de familie, als mensen in een gemeente.

142
00:10:35.000 --> 00:10:40.018
Eh... Je voelde dat als je daar was. Dat daar verdriet over was.

143
00:10:43.001 --> 00:10:45.007
Eh... verdriet vooral.

144
00:10:47.009 --> 00:10:52.009
Hoeveel familieleden zijn omgekomen in vernietigingskampen weet ze niet.

145
00:10:52.014 --> 00:10:54.012
Ik heb ze nooit geteld.

146
00:10:56.024 --> 00:10:59.016
En dat wil ik ook niet.

147
00:10:59.021 --> 00:11:01.008
Ehm...

148
00:11:11.010 --> 00:11:12.022
Nee.

149
00:11:15.006 --> 00:11:17.020
De ouders van Nicole overleven de oorlog.

150
00:11:18.000 --> 00:11:21.000
Haar moeder zit vanaf 1942 ondergedoken.

151
00:11:21.005 --> 00:11:24.024
Haar vader zit vast in kamp Amersfoort of Vught. Dat weet Nicole niet.

152
00:11:25.004 --> 00:11:28.011
Want over de oorlog praten is te pijnlijk voor haar ouders.

153
00:11:29.023 --> 00:11:33.022
Je voelt een beschadiging. En je voelt ook van...

154
00:11:34.002 --> 00:11:37.008
Ik maak m'n ouders verdrietig als ik er vragen over stel.

155
00:11:37.013 --> 00:11:39.005
Dus ik vraag maar niks.

156
00:11:40.014 --> 00:11:43.003
Ik kan twee keer een driftbui herinneren van hem.

157
00:11:43.008 --> 00:11:46.021
Dat was toen hij wat te eten kreeg dat hem aan de oorlog herinnerde.

158
00:11:47.001 --> 00:11:50.015
Er is een bord met schorseneren door de kamer heen gevlogen.

159
00:11:50.020 --> 00:11:53.006
Dat ik dacht: oke...

160
00:11:53.011 --> 00:11:59.009
Toen werd hij ook heel boos: Dit vreten wil ik niet op m'n bord zien!

161
00:11:59.014 --> 00:12:01.009
Ik dacht: hooo!

162
00:12:08.019 --> 00:12:13.024
Als Nicole tien jaar is, gaat ze met haar klas naar een tentoonstelling over de Tweede Wereldoorlog.

163
00:12:14.004 --> 00:12:17.016
Voor het eerst ziet ze foto's van Joden in concentratiekampen.

164
00:12:19.016 --> 00:12:24.012
Dan zag je zo'n foto. De bekende foto's van ehm...

165
00:12:24.017 --> 00:12:32.017
Van opgestapelde lijken, waar EEN met een halve pyjama bovenop ligt.

166
00:12:32.022 --> 00:12:39.023
Het was zo'n traumatische... Daarna was ik erg van de leg van die foto.

167
00:12:40.003 --> 00:12:45.008
Maar ook het idee dat ik dacht: Zou er iemand liggen die ik ken?

168
00:12:45.013 --> 00:12:51.024
Of die van mij is, die bij mij had moeten horen, eh...

169
00:12:52.004 --> 00:12:57.001
Ja, daar worstelde je eigenlijk in je eentje mee in die tijd.

170
00:12:57.006 --> 00:13:03.009
Dat was een beetje eenzame... Een eenzaam proces.

171
00:13:03.014 --> 00:13:06.023
Nee ik had niet het idee van eh...

172
00:13:11.019 --> 00:13:15.003
daar ga ik nou eens met iemand over praten, nee.

173
00:13:15.008 --> 00:13:18.021
Ook met haar klasgenoten praat Nicole er niet over.

174
00:13:19.001 --> 00:13:25.001
Na de middelbare school gaat ze als leerling-verpleegster in een Joods ziekenhuis in Amsterdam werken.

175
00:13:25.006 --> 00:13:28.008
Naast het ziekenhuis staat een Joods gebedshuis.

176
00:13:28.013 --> 00:13:31.020
Ondanks dat er thuis niks meer aan het geloof wordt gedaan...

177
00:13:32.000 --> 00:13:35.011
bezoekt ze op haar 18e voor het eerst een synagoge.

178
00:13:37.022 --> 00:13:42.008
Dat had ik nog nooit meegemaakt. Dus dat was wel voor het eerst hier.

179
00:13:42.013 --> 00:13:47.014
Ik vond het toen heel indrukwekkend om binnen te komen.

180
00:13:47.019 --> 00:13:53.009
Het was heel anders dan ik thuis gewend was, dat was wel bijzonder.

181
00:13:54.019 --> 00:13:58.010
Nicole ontdekt in de synagoge wat het Joods zijn inhoudt.

182
00:13:58.015 --> 00:14:01.014
Ze komt in aanraking met de eeuwenoude tradities.

183
00:14:01.019 --> 00:14:05.008
Langzaam snapt ze wat haar ouders meemaakten in de oorlog.

184
00:14:05.013 --> 00:14:08.008
En wat voor invloed dat op het hele gezin had.

185
00:14:08.013 --> 00:14:11.023
Je ouders zijn beschadigd door een eh...

186
00:14:12.003 --> 00:14:20.003
hele, ehm, ingewikkelde, langdurige gebeurtenis.

187
00:14:20.008 --> 00:14:27.013
En eh... niet alleen je ouders, maar ook je hele familie is beschadigd.

188
00:14:27.018 --> 00:14:31.023
En jij komt voort uit die familie.

189
00:14:32.003 --> 00:14:36.023
Die beschadigingen voel je en die worden ook overgedragen.

190
00:14:37.003 --> 00:14:47.016
Niet bewust, maar wel voelbaar. Dus met angsten en, eh...

191
00:14:49.009 --> 00:14:51.021
Vooral heel veel angst voor dingen.

192
00:14:53.005 --> 00:14:57.004
Angst voor de mogelijkheid dat het weer zou kunnen gebeuren.

193
00:14:57.009 --> 00:15:01.020
Het Joods zijn wordt zo'n zware last, dat ze besluit om er niet in mee te gaan.

194
00:15:05.007 --> 00:15:07.015
Ik ging me verzetten, ja.

195
00:15:07.020 --> 00:15:09.021
Ik wilde er doorheen.

196
00:15:10.001 --> 00:15:15.009
En ik was ook ergens overtuigd: Er moet toch ook iets leuks aan dat hele gebeuren zitten.

197
00:15:15.014 --> 00:15:17.011
Dat was wel mijn zoektocht.

198
00:15:17.016 --> 00:15:21.009
Van: Het kan toch niet alleen maar kommer en kwel zijn.

199
00:15:22.017 --> 00:15:25.002
Ik ging mij er heel erg tegen...

200
00:15:25.007 --> 00:15:27.005
Ja, de zoektocht was:

201
00:15:27.010 --> 00:15:31.001
Heeft het Jodendom mij ook iets positiefs te bieden?

202
00:15:31.006 --> 00:15:32.018
Ja.

203
00:15:32.023 --> 00:15:34.010
Ja.

204
00:15:36.015 --> 00:15:39.006
Die zoektocht brengt haar naar Israel.

205
00:15:39.011 --> 00:15:44.006
Op 20-jarige leeftijd landt Nicole op het vliegveld van Tel Aviv.

206
00:15:48.009 --> 00:15:51.024
Ja, daar kon ik een leven oppakken...

207
00:15:52.004 --> 00:15:54.004
maar ook voortzetten...

208
00:15:54.009 --> 00:15:58.013
eh... waar het jodendom eigenlijk, ehm...

209
00:15:59.014 --> 00:16:01.010
volledig ingebakken zat.

210
00:16:01.015 --> 00:16:04.001
Alles was er van nature aanwezig.

211
00:16:04.006 --> 00:16:07.005
Dus daar hoefde je geen moeite voor te doen.

212
00:16:07.010 --> 00:16:11.021
Nicole ontmoet een Israelische man, trouwt en krijgt twee kinderen.

213
00:16:12.001 --> 00:16:16.002
Ze leert in die jaren het joodse geloof en de gebruiken goed kennen.

214
00:16:16.007 --> 00:16:20.003
Na negen jaar strandt het huwelijk en keert ze terug naar Nederland.

215
00:16:20.008 --> 00:16:22.024
En daar sluit ze ook haar zoektocht af.

216
00:16:23.004 --> 00:16:25.005
KLOKGELUI

217
00:16:30.000 --> 00:16:32.023
Als je het nou hebt over joodse identiteit...

218
00:16:33.003 --> 00:16:36.002
nou, daar zat ik toen totaal niet meer mee.

219
00:16:36.007 --> 00:16:39.004
Dat zat zo in mijn genen, dat ik dacht: nou...

220
00:16:39.009 --> 00:16:44.010
Ja, ik heb hier negen jaar gewoond en, eh...

221
00:16:44.015 --> 00:16:47.010
ik heb voldoende in mijn knapzak zitten.

222
00:16:47.015 --> 00:16:51.021
Daar kan ik een hele tijd mee voort. Zo heeft het gevoeld.

223
00:16:52.001 --> 00:16:56.007
Ja, het jodendom, dat voel ik heel erg, dat zit in mij.

224
00:16:56.012 --> 00:17:00.008
Ik spreek regelmatig Hebreeuws met vriendinnen.

225
00:17:00.013 --> 00:17:04.008
Ik luister heel veel Israelische muziek in mijn auto.

226
00:17:04.013 --> 00:17:08.013
Ehm... het zijn allemaal van die dingen waarvan je zegt:

227
00:17:08.018 --> 00:17:11.011
Aan de ene kant misschien heel klein...

228
00:17:11.016 --> 00:17:13.007
maar voor mij goed.

229
00:17:13.012 --> 00:17:16.020
En ik ben er blij mee. Ik ben er heel gelukkig mee.

230
00:17:24.015 --> 00:17:26.009
Ja, dat is een hele reis.

231
00:17:26.014 --> 00:17:28.020
Guus, wat zit jij te denken?

232
00:17:29.000 --> 00:17:31.007
Ja, ik ben ooit in Israel geweest.

233
00:17:31.012 --> 00:17:34.015
Dus, eh... Dus jij snapt haar liefde voor Israel?

234
00:17:34.020 --> 00:17:39.001
Ja, het is ook een prachtig land. Ik ben ook veel naar Egypte gegaan.

235
00:17:39.006 --> 00:17:43.016
Als je dan de grens oversteekt bij Egypte: Het is een andere wereld.

236
00:17:43.021 --> 00:17:50.019
Zeer indrukwekkend. Maar leef je daar niet steeds met de dreiging van aanslagen, politiek onrust?

237
00:17:50.024 --> 00:17:56.019
Ehm... Is dat de reden dat je weer terug kwam naar Nederland? Nee. Nee.

238
00:17:56.024 --> 00:18:00.011
De kans bestaat dat je ooit teruggaat? Het is heel raar...

239
00:18:00.016 --> 00:18:03.014
Als ik daar ben, stap ik gewoon weer in een bus.

240
00:18:03.019 --> 00:18:08.004
Terwijl je moeten denken: Dat moet je niet doen. Nee, dat denk ik ook.

241
00:18:08.009 --> 00:18:12.003
Ja, nee, ik was er in september. Ik denk er niet eens over na.

242
00:18:12.008 --> 00:18:15.023
Ik stap gewoon weer een bus in. Wat doe je voor werk?

243
00:18:16.003 --> 00:18:18.021
Ik ben bedrijfsmaatschappelijk werker.

244
00:18:19.001 --> 00:18:22.010
Bij een landelijke organisatie die mij detacheert.

245
00:18:22.015 --> 00:18:25.017
Momenteel ben ik gedetacheerd bij de politie.

246
00:18:25.022 --> 00:18:27.022
O... Rotterdam-Rijnmond.

247
00:18:28.002 --> 00:18:31.000
En daarnaast heb ik een eigen praktijk.

248
00:18:31.005 --> 00:18:33.010
En begeleid ik mensen. Coachen.

249
00:18:33.015 --> 00:18:38.021
Marijke, heb jij ooit iets gemerkt van deze geschiedenis toen je bij haar thuis kwam?

250
00:18:39.001 --> 00:18:43.004
Ik kan mij wel die spanning nog herinneren. O, ja? Ja. Ja.

251
00:18:43.009 --> 00:18:46.010
Mildred, jij kan er nog wel meer over zeggen.

252
00:18:46.015 --> 00:18:50.017
Want jouw moeder heeft toch ook... Ja. de oorlog meegemaakt.

253
00:18:50.022 --> 00:18:54.024
En in een kamp gezeten. Ja. Mijn moeder zat in Japanse kampen.

254
00:18:55.004 --> 00:18:56.016
In Indonesie.

255
00:18:56.021 --> 00:18:58.010
Gedurende vier jaar.

256
00:18:58.015 --> 00:19:00.002
Ja.

257
00:19:00.007 --> 00:19:03.009
En merkte jij daar iets van, of...

258
00:19:03.014 --> 00:19:07.002
Kan je... Ja, nou, het lag niet zoals bij jou...

259
00:19:07.007 --> 00:19:10.014
dat er helemaal niet over gesproken mocht worden...

260
00:19:10.019 --> 00:19:13.017
maar het viel wel op dat zij het er nooit over had.

261
00:19:13.022 --> 00:19:16.009
Wel over de periodes er voor en er na.

262
00:19:16.014 --> 00:19:20.007
En ben jij ooit naar Indonesie geweest om die plekken te bezoeken?

263
00:19:20.012 --> 00:19:24.007
Ik ben daar wel geweest, maar heb niet de plekken bezocht.

264
00:19:24.012 --> 00:19:27.013
En hoe ben jij nou terechtgekomen?

265
00:19:27.018 --> 00:19:29.011
Wat ik nu doe? Ja, ja, ja.

266
00:19:29.016 --> 00:19:33.021
Ik ben... Getrouwd, kinderen. Ja, ik ben getrouwd, heb geen kinderen.

267
00:19:34.001 --> 00:19:35.019
Mijn man wel.

268
00:19:35.024 --> 00:19:41.007
En ik ben opleidingsmanager bij een grote advies-, trainingsbureau.

269
00:19:41.012 --> 00:19:44.024
Geen idee wat je dan doet. Opleidingsmanager... Ja?

270
00:19:45.004 --> 00:19:49.021
Nou, dan ben je verantwoordelijk voor een aantal openlijn-trainingen.

271
00:19:50.001 --> 00:19:56.002
Ik ben verantwoordelijk voor trainingen in de communicatie en assertiviteit. Aha.

272
00:19:56.007 --> 00:19:59.001
Je leert mensen voor zichzelf opkomen. Ja.

273
00:19:59.006 --> 00:20:02.019
Goed communiceren en delen van gevoelens, ja. Oke.

274
00:20:02.024 --> 00:20:06.024
Ja. Hartstikke mooi. Toch gek dat we het niet van elkaar wisten, he.

275
00:20:07.004 --> 00:20:09.022
Ik wist het ook niet van jou. Nee. Nee, nee.

276
00:20:10.002 --> 00:20:15.006
Dat je dus in die periode het daar dus niet over hebt, en, eh...

277
00:20:15.011 --> 00:20:19.014
Je realiseert je de impact dan nog niet zo. Nee. Dat komt later.

278
00:20:19.019 --> 00:20:23.019
Dat je denkt: Hee, dit heeft impact gehad. Ook op mij. Zeker.

279
00:20:23.024 --> 00:20:25.017
Guus, ik kom even bij jou.

280
00:20:25.022 --> 00:20:29.006
Jij vertelde dat je veel in Israel bent geweest. Ja.

281
00:20:29.011 --> 00:20:33.014
Ik weet ook dat je je geluk in Afrika hebt gezocht. Dat klopt.

282
00:20:33.019 --> 00:20:36.012
Wat heb je allemaal in Nigeria uitgespookt?

283
00:20:36.017 --> 00:20:38.010
Van alles en nog wat.

284
00:20:38.015 --> 00:20:43.019
Ik ben ooit, in 1989, ben ik voor het eerst in West-Afrika beland.

285
00:20:43.024 --> 00:20:45.018
Diverse landen geweest.

286
00:20:45.023 --> 00:20:50.014
En, ja... via een Engels bedrijf ging ik daar Superintenders doen.

287
00:20:50.019 --> 00:20:54.015
Maar Nigeria... Zei niemand in die jaren van: Joh, kijk uit? Ja.

288
00:20:54.020 --> 00:20:58.003
In ieders ogen was dat een verschrikkelijk land.

289
00:20:58.008 --> 00:21:00.001
Waar je niet wilt wezen.

290
00:21:00.006 --> 00:21:02.008
En iemand moest daarnaartoe.

291
00:21:02.013 --> 00:21:06.004
Dat was nog voor de olie, voor dat oliebedrijf.

292
00:21:06.009 --> 00:21:09.018
Dat Superintenders-bedrijf waar ik voor werkte.

293
00:21:09.023 --> 00:21:13.023
'Jongens, wie wil daarheen?' Nou ja, ik was meteen: hupatee.

294
00:21:14.003 --> 00:21:17.022
Avontuur? Of wat? Ja, avontuur. Ja, ik vond het heerlijk.

295
00:21:18.002 --> 00:21:23.003
En, eh... ik had het meteen gevonden eigenlijk. Mooi land? Of wat?

296
00:21:23.008 --> 00:21:27.008
Ja, nou, ik moet het eigenlijk vergelijken met die brugklas.

297
00:21:27.013 --> 00:21:30.014
Het is gewoon een zee van mensen en chaos.

298
00:21:30.019 --> 00:21:33.022
En, ja... O, zo ervoer jij de brugklas? GELACH

299
00:21:34.002 --> 00:21:35.023
Ja. Ja, echt waar?

300
00:21:36.003 --> 00:21:40.002
En, eh... Zegt meer over de brugklas dan over Nigeria, denk ik.

301
00:21:40.007 --> 00:21:42.018
Want dat Nigeria vol is, dat weet ik wel.

302
00:21:42.023 --> 00:21:48.012
Als je in Nigeria aankomt, dan voelt dat als de eerste dag brugklas. Helemaal verloren.

303
00:21:48.017 --> 00:21:51.010
Ja. Waar moet ik heen? Wat moet ik hier doen?

304
00:21:51.015 --> 00:21:55.015
Maar je vond er wel je weg. Een eigen bedrijf. Uiteindelijk wel.

305
00:21:55.020 --> 00:22:00.002
Wat is dit? Dit is een zandzuiger. Zelf gebouwd, met een Nigeriaan.

306
00:22:00.007 --> 00:22:03.020
En je hebt daar een vrouw ontmoet. Je vrouw. Ja. Ja.

307
00:22:04.000 --> 00:22:06.008
Ik weet niet of we daar... Kijk, hier.

308
00:22:06.013 --> 00:22:09.022
Maar jullie zijn nu van plan om naar Nederland te komen.

309
00:22:10.002 --> 00:22:13.004
Ja. Nomi heeft sinds kort haar...

310
00:22:13.009 --> 00:22:16.021
Hoe heet ze? Nomi. Nomi, ja. Naomi.

311
00:22:17.001 --> 00:22:23.001
En ja, zij wil hier graag ook wat opzetten. Voor haarzelf proberen.

312
00:22:23.006 --> 00:22:25.015
Ze wil weer studeren. Ze is geologe.

313
00:22:25.020 --> 00:22:29.014
Ze wil het liefst haar masters hier gaan doen. Dus.

314
00:22:29.019 --> 00:22:31.012
En kinderen?

315
00:22:31.017 --> 00:22:35.001
Ja, ze wil dolgraag kinderen. Ja, nee, jij! GELACH

316
00:22:36.001 --> 00:22:38.018
Ja, het moet er wel van komen, ben ik bang.

317
00:22:38.023 --> 00:22:40.016
O, dat ben je bang. GELACH

318
00:22:40.021 --> 00:22:43.001
Maar dan gaan jullie hier wonen.

319
00:22:43.006 --> 00:22:46.005
Ja. Is het niet heerlijk om daar dan te blijven?

320
00:22:46.010 --> 00:22:47.022
Nou...

321
00:22:48.002 --> 00:22:50.020
Ik verlang toch ook wel naar Nederland.

322
00:22:51.000 --> 00:22:54.001
En, eh... we hebben hier een huis gekocht.

323
00:22:54.006 --> 00:22:57.015
Ik vind Nederland toch ook een fantastisch land. Ja.

324
00:22:57.020 --> 00:23:01.009
Elke keer... Heen en weer. Ja, ik ga steeds op en neer.

325
00:23:01.014 --> 00:23:05.021
Maar elke keer als ik in Nederland kom, heb ik wel een vakantiegevoel.

326
00:23:06.001 --> 00:23:10.010
Er is nog iemand die geluk in het buitenland zocht. Jij toch? Klopt.

327
00:23:10.015 --> 00:23:13.022
In Suriname. Jij wilde graag naar Suriname, he? Ja.

328
00:23:14.002 --> 00:23:18.013
Was dat op de middelbare school al? Was zij zo'n avontuurlijk type? Nee.

329
00:23:18.018 --> 00:23:20.019
Jaantje, wat herinner jij je?

330
00:23:20.024 --> 00:23:24.016
Nou, Loek en ik zijn al vriendinnen vanaf de kleutertijd.

331
00:23:24.021 --> 00:23:28.016
Dus we kennen elkaar al, nou ja, bijna ons hele leven. Ja.

332
00:23:28.021 --> 00:23:33.009
En Loek was altijd een heel serieus, lief, aardig meisje.

333
00:23:33.014 --> 00:23:36.000
En, eh... ja, op zich wel...

334
00:23:36.005 --> 00:23:39.021
Ik denk dat ze wel avontuurlijk was, maar eh...

335
00:23:40.001 --> 00:23:43.017
Maar vanbinnen. Ja. Dus jij dacht: Die gaat dat nooit doen.

336
00:23:43.022 --> 00:23:49.004
Nee. Nee. Nee, dus ik was ook wel erg verbaasd dat ze zo'n stap deed.

337
00:23:49.009 --> 00:23:52.019
Ja. Want wanneer ging jij naar Suriname, voor het eerst?

338
00:23:52.024 --> 00:23:56.002
Voor het eerst in '82. Toen liep ik daar stage.

339
00:23:56.007 --> 00:24:01.021
Ja, ik ben teruggereisd op de dag van de Decembermoorden.

340
00:24:02.001 --> 00:24:06.006
Dat was bijzonder. Je was net op tijd weg. Ja, maar ik wist 't niet.

341
00:24:06.011 --> 00:24:10.017
Ik zat in het vliegtuig. Maar die spanningen waren er toen al wel.

342
00:24:10.022 --> 00:24:12.017
Ja, ja. Met een avondklok.

343
00:24:12.022 --> 00:24:15.019
Ja, dat was ook later, toen ik er echt woonde.

344
00:24:15.024 --> 00:24:19.016
Maar ja, de spanningen waren er. De kranten stonden vol.

345
00:24:19.021 --> 00:24:24.006
Maar wat doe je dan nu? Je zit niet meer daar. Nee. Ik ben teruggekomen.

346
00:24:24.011 --> 00:24:28.024
Na die stage ging ik werken bij het ministerie van onderwijs in Nederland.

347
00:24:29.004 --> 00:24:33.008
Vervolgens toch naar Suriname. Een kleine vier jaar daar gewerkt.

348
00:24:33.013 --> 00:24:37.017
Je hebt er echt gezeten. Het was geen uitje. Nee. Echt gewoond ook.

349
00:24:37.022 --> 00:24:42.010
Maar geen Surinaamse man aan de haak geslagen? Niet definitief. GELACH

350
00:24:42.015 --> 00:24:47.003
Maar wel een aantal versleten? Nou, als je het zo wilt noemen.

351
00:24:47.008 --> 00:24:52.003
Nee. Maar op een gegeven moment ging ik toch terug naar Nederland.

352
00:24:52.008 --> 00:24:56.000
Nu heel gelukkig wonend in Gouda, werkend in Utrecht.

353
00:24:56.005 --> 00:24:59.017
Maar nooit meer naar Suriname om er te wonen en te werken.

354
00:24:59.022 --> 00:25:03.020
Voor vakanties vind ik het prima, om te wonen denk ik niet meer.

355
00:25:04.000 --> 00:25:09.017
Het is geen Nigeria, denk ik, maar er zijn vast vergelijkbare dingen waardoor je zegt...

356
00:25:09.022 --> 00:25:13.006
Dat je blij bent dat het in Nederland zo goed geregeld is. Ja.

357
00:25:13.011 --> 00:25:15.005
Kan ik mij voorstellen. Ja.

358
00:25:15.010 --> 00:25:17.005
Ellen, ik kom even bij jou.

359
00:25:17.010 --> 00:25:21.006
Volgens mij wilde je op de middelbare school al bioloog worden.

360
00:25:21.011 --> 00:25:25.019
Niet alleen op de middelbare school, maar op de basisschool al. O, ja?

361
00:25:25.024 --> 00:25:29.022
En na de middelbare school ben ik het ook gaan studeren. Ja.

362
00:25:30.002 --> 00:25:32.017
Jane Goodall was voor jou een voorbeeld.

363
00:25:32.022 --> 00:25:36.013
Grote biologe die met apen werkte. Ik vond dat geweldig.

364
00:25:36.018 --> 00:25:39.005
Ik las alle boeken in de bieb daarover.

365
00:25:39.010 --> 00:25:43.017
Daarom was ik ook biologie gaan studeren. O, zelfs daarom. Ja.

366
00:25:43.022 --> 00:25:47.015
En ik heb ook een afstudeeropdracht Dierengedrag gedaan.

367
00:25:47.020 --> 00:25:50.015
En je hebt haar zelfs ontmoet, geloof ik. Ja.

368
00:25:50.020 --> 00:25:54.010
Na mijn studie had een baantje met behoud van uitkering.

369
00:25:54.015 --> 00:25:59.020
Ik keek naar huisvestingsomstandigheden van apen en mensapen in de dierentuin.

370
00:26:00.000 --> 00:26:03.001
Tijdens dat onderzoek ontmoette ik Jane ook.

371
00:26:03.006 --> 00:26:05.014
Ze was hier voor 'n bepaald congres.

372
00:26:05.019 --> 00:26:09.002
Een heel lieve vrouw, geloof ik, he. Een geweldige vrouw.

373
00:26:09.007 --> 00:26:12.004
Heel bescheiden en betrokken ook, vooral.

374
00:26:12.009 --> 00:26:15.021
Op een gegeven moment zei ze: Nou, Ellen, weet je wat?

375
00:26:16.001 --> 00:26:19.007
Als je er zin in hebt, kan je wel naar Tanzania komen.

376
00:26:19.012 --> 00:26:22.007
En eigenlijk... Toen ging jouw droom...

377
00:26:22.012 --> 00:26:24.023
Daar kon ik mijn droom mee waarmaken.

378
00:26:25.003 --> 00:26:28.011
Maar het liep anders. Dat heb ik toch niet gedaan.

379
00:26:28.016 --> 00:26:32.012
Daar was een reden voor. Jij kreeg een ongeluk. Ja.

380
00:26:32.017 --> 00:26:34.014
Het antwoord op de beginvraag:

381
00:26:34.019 --> 00:26:38.008
Wie kwam er onlangs achter dat ze al 20 jaar hersenletsel heeft?

382
00:26:38.013 --> 00:26:40.005
Dat ben jij. Ja.

383
00:26:40.010 --> 00:26:43.012
Ellen traint veel voor een hardloopwedstrijd.

384
00:26:43.017 --> 00:26:46.004
Wij zochten haar op bij de training.

385
00:26:46.009 --> 00:26:48.008
MUZIEK

386
00:26:50.019 --> 00:26:52.022
GEHIJG DOOR DE INSPANNING

387
00:27:00.000 --> 00:27:02.024
Ik ben aan het trainen voor de Marikenloop.

388
00:27:03.004 --> 00:27:05.001
Dan loop ik vijf kilometer.

389
00:27:07.022 --> 00:27:09.021
Ach, het leek mij wel aardig.

390
00:27:10.001 --> 00:27:13.021
15.000 vrouwen. Het is lekker anoniem, je valt niet zo op.

391
00:27:14.022 --> 00:27:18.024
Ik ben vorig jaar begonnen met een cursus Start2Run.

392
00:27:19.004 --> 00:27:22.017
En daarna heb ik EEN keer een vijf kilometer gedaan.

393
00:27:24.001 --> 00:27:26.008
En ik heb mij ook ingeschreven...

394
00:27:26.013 --> 00:27:29.011
om mezelf een beetje actief te houden.

395
00:27:29.016 --> 00:27:31.011
Want als ik dat niet doe...

396
00:27:31.016 --> 00:27:34.008
af en toe zo'n doel stel...

397
00:27:34.013 --> 00:27:36.018
dan kalft het toch makkelijk af.

398
00:27:39.005 --> 00:27:43.016
Ellen heeft dus uitdagingen nodig. Zoals deze hardloopwedstrijd.

399
00:27:43.021 --> 00:27:47.016
Maar ze moet ook wel opletten dat ze niet TE fanatiek wordt.

400
00:27:47.021 --> 00:27:52.002
Het is lastig dat ik heel erg op moet letten wat mijn grenzen zijn.

401
00:27:52.007 --> 00:27:56.001
Want, eh... als ik te ver ga...

402
00:27:56.006 --> 00:28:00.016
dan herstelt 't allemaal veel minder makkelijk als bij anderen.

403
00:28:00.021 --> 00:28:03.007
Ik heb er gewoon meer tijd voor nodig.

404
00:28:03.012 --> 00:28:06.010
Ik moet goed opletten dat ik niet te ver ga.

405
00:28:08.016 --> 00:28:12.022
Dat is omdat ik in het verleden een verkeersongeluk heb gehad.

406
00:28:13.002 --> 00:28:15.021
Toen heb ik een week in coma gelegen.

407
00:28:16.001 --> 00:28:18.023
En dat blijf je voelen.

408
00:28:19.003 --> 00:28:22.009
Daar blijf je last van houden, zowel fysiek als ook...

409
00:28:22.014 --> 00:28:25.022
Ja, allerlei cognitieve functies worden minder.

410
00:28:26.002 --> 00:28:27.024
Die zijn minder makkelijk.

411
00:28:30.021 --> 00:28:35.013
Hoewel het weg is, is mijn linkerkant gewoon minder sterk.

412
00:28:35.018 --> 00:28:38.020
Het is als het ware alsof ik uit twee mensen besta.

413
00:28:39.000 --> 00:28:41.011
De ene kant is minder sterk dan de ander.

414
00:28:41.016 --> 00:28:44.002
Het is 1983 en Ellen is 24.

415
00:28:44.007 --> 00:28:48.013
Ze studeert biologie als tijdens haar vakantie het noodlot toeslaat.

416
00:28:48.018 --> 00:28:51.003
Ik was op fietsvakantie in Zweden.

417
00:28:51.008 --> 00:28:54.005
We waren een dag naar een museum.

418
00:28:54.010 --> 00:28:56.009
We gingen terug naar de tent.

419
00:28:56.014 --> 00:28:59.018
Toen ben ik met mijn fiets in een tramrails geraakt.

420
00:28:59.023 --> 00:29:03.019
Toen viel ik, net op het moment dat een auto met caravan kwam.

421
00:29:03.024 --> 00:29:08.007
Toen ben ik onmiddellijk buiten kennis geraakt.

422
00:29:08.012 --> 00:29:12.013
Ik had volgens mijn vrienden ook een korte hartstilstand.

423
00:29:12.018 --> 00:29:16.011
Maar het voordeel was wel dat ik op tien minuten afstand...

424
00:29:16.016 --> 00:29:20.021
van het ziekenhuis van Oslo zat, wat erin gespecialiseerd was.

425
00:29:21.001 --> 00:29:23.008
Ik had een breuk in mijn schouder.

426
00:29:23.013 --> 00:29:25.017
Daar heb ik nog steeds last van.

427
00:29:25.022 --> 00:29:29.009
Maar toen ik bijkwam was mijn linkerkant verlamd.

428
00:29:29.014 --> 00:29:35.002
Na een week ontwaakt Ellen uit haar coma en moet ze opnieuw leren zitten, lopen en eten.

429
00:29:35.007 --> 00:29:39.001
Wonder boven wonder mag ze na zes weken al naar huis.

430
00:29:39.006 --> 00:29:42.011
Ik heb geen aparte revalidatieperiode gehad.

431
00:29:42.016 --> 00:29:45.015
Dus, eh... toen ik uit het ziekenhuis kwam...

432
00:29:45.020 --> 00:29:49.014
had ik een keer in de week fysiotherapie en dat was het dan.

433
00:29:49.019 --> 00:29:56.008
Eigenlijk is het voornamelijk goed gekomen omdat ik het zelf zo veel mogelijk dingen ben gaan doen.

434
00:29:57.022 --> 00:29:59.017
Want, eh...

435
00:29:59.022 --> 00:30:01.016
ik was een week thuis...

436
00:30:01.021 --> 00:30:04.003
en opeens kon ik dit weer doen.

437
00:30:04.008 --> 00:30:08.006
Toen kwam ik bij de fysiotherapeut en die sloeg steil achterover...

438
00:30:08.011 --> 00:30:11.013
toen ze zei 'doe je armen eens omhoog', en dat ging.

439
00:30:11.018 --> 00:30:14.019
Voor een groot gedeelte herstelt zich dat zelf.

440
00:30:14.024 --> 00:30:19.000
Maar het heeft wel wat hulp nodig, je moet er wel mee aan de gang.

441
00:30:19.005 --> 00:30:22.001
En Ellen gaat keihard aan de gang.

442
00:30:22.006 --> 00:30:26.024
Ze maakt haar studie af en werkt als beleidsmedewerker bij Rijkswaterstaat.

443
00:30:27.004 --> 00:30:30.019
Ze ontmoet haar huidige man, krijgt twee gezonde dochters...

444
00:30:30.024 --> 00:30:34.010
en werkt ook als docent op de universiteit van Wageningen.

445
00:30:34.015 --> 00:30:38.000
En in de avonduren haalt ze ook haar propedeuse rechten.

446
00:30:38.005 --> 00:30:41.006
En toch voelt Ellen dat er iets niet klopt.

447
00:30:41.011 --> 00:30:45.017
Ik ben erg zoekende geweest. Van: Wat is er nou precies aan de hand?

448
00:30:45.022 --> 00:30:48.024
Want veel dingen gaan gewoon veel moeilijker.

449
00:30:49.004 --> 00:30:52.010
En je wordt steeds meer moe overal van.

450
00:30:55.000 --> 00:30:58.002
En dan merk je wel van: Dat kon ik hiervoor wel.

451
00:30:58.007 --> 00:31:00.011
En dat gaat nu niet meer vanzelf.

452
00:31:00.016 --> 00:31:03.000
Ik bedoel, als ik iets wilde doen...

453
00:31:03.005 --> 00:31:06.019
moest ik van tevoren bedenken wat er gedaan moest worden.

454
00:31:06.024 --> 00:31:09.014
En voor mezelf eventjes een soort...

455
00:31:09.019 --> 00:31:12.024
eh... verloop plannen van wat er zou gebeuren.

456
00:31:13.004 --> 00:31:15.016
Je wordt er wel minder flexibel van.

457
00:31:16.019 --> 00:31:21.019
Ellen komt er achter dat ze concentratie- en vermoeidheidsproblemen heeft.

458
00:31:21.024 --> 00:31:25.002
En 20 jaar na haar ongeluk zoekt ze alsnog hulp.

459
00:31:25.007 --> 00:31:28.011
Toen ben ik inderdaad naar de huisarts gestapt.

460
00:31:28.016 --> 00:31:33.022
Toen heeft hij me naar de revalidatiearts gestuurd.

461
00:31:34.002 --> 00:31:36.005
Daar deden ze een aantal tests.

462
00:31:36.010 --> 00:31:40.024
En dan blijkt dat de 'klachten' die ik heb...

463
00:31:41.004 --> 00:31:46.001
toch wel heel erg in het plaatje passen van mensen met hersenletsel.

464
00:31:47.013 --> 00:31:51.015
En na alle testen komt de arts tot een opmerkelijke conclusie:

465
00:31:51.020 --> 00:31:57.007
Ellen blijkt 20 jaar na het ongeluk wel degelijk permanent hersenletsel te hebben.

466
00:31:57.012 --> 00:32:00.006
En pas daarna hoor je van, eh...

467
00:32:00.011 --> 00:32:04.009
Ja, dat daar veel meer over bekend is.

468
00:32:04.014 --> 00:32:07.018
En dat het eigenlijk goed in het plaatje past.

469
00:32:10.016 --> 00:32:14.021
Al die tijd heb ik het gewoon zelf gedaan en dat ging erg goed. Dus...

470
00:32:15.001 --> 00:32:16.013
Ja...

471
00:32:17.024 --> 00:32:21.009
Ja, ik ben echt wel blij dat ik het inderdaad, eh...

472
00:32:22.009 --> 00:32:24.009
Dat ik die stap heb genomen.

473
00:32:27.020 --> 00:32:29.020
ZACHT: Heftig.

474
00:32:30.000 --> 00:32:32.009
Marijke. Ja, wat wil je zeggen?

475
00:32:32.014 --> 00:32:34.003
Heftig. Nou!

476
00:32:34.008 --> 00:32:36.001
Heel heftig.

477
00:32:36.006 --> 00:32:40.009
Ja, als je het zo op een rijtje zet, dan maak het wel veel indruk.

478
00:32:40.014 --> 00:32:45.008
Maar goed, het is mijn verhaal, dus voor mij is het heel gewoon. Mm.

479
00:32:45.013 --> 00:32:49.014
En ook een paar studies gewoon gevolgd, terwijl eigenlijk... Ja.

480
00:32:49.019 --> 00:32:52.005
Maar dat heb ik ook een hoop gedaan...

481
00:32:52.010 --> 00:32:56.011
Je blijft toch wel voelen van... Het gaat allemaal niet zo makkelijk.

482
00:32:56.016 --> 00:33:01.018
Die avondstudie rechten was ook om aan mezelf te bewijzen dat ik het nog wel kon.

483
00:33:01.023 --> 00:33:05.000
Maar heb jij nu moeite om het allemaal bij te benen?

484
00:33:05.005 --> 00:33:07.000
Nou, dat niet.

485
00:33:07.005 --> 00:33:11.002
Maar het is wel zo, zoals het verloop eigenlijk vandaag was...

486
00:33:11.007 --> 00:33:14.019
Het was goed dat ik in een klein groepje werd gehouden.

487
00:33:14.024 --> 00:33:18.011
Dat er niet te veel mensen... Want anders, dan was ik nu...

488
00:33:18.016 --> 00:33:21.005
toch wel ver afgebrand geweest. Ja, ja.

489
00:33:21.010 --> 00:33:23.018
Dan was het veel lastiger geweest.

490
00:33:23.023 --> 00:33:26.005
Daar moet je rekening mee houden.

491
00:33:26.010 --> 00:33:32.020
Marijke, er zijn nog twee mensen hier die een ongeluk of zoiets heeft meegemaakt.

492
00:33:33.000 --> 00:33:34.022
Ik begin eerst maar bij jou.

493
00:33:35.002 --> 00:33:38.018
Jij kende dit verhaal niet? Nee, ik wist het niet van Ellen.

494
00:33:38.023 --> 00:33:41.001
Maar ik herken de situatie wel.

495
00:33:41.006 --> 00:33:45.023
Ik ben in 2004 heel erg aangereden, auto een paar keer in de rondte...

496
00:33:46.003 --> 00:33:49.019
ten een lantaarnpaal aan gebotst en een huisje en zo.

497
00:33:49.024 --> 00:33:53.001
Dan heb ik een whiplash aan overgehouden.

498
00:33:53.006 --> 00:33:56.014
Daardoor moet je ook je dag heel erg plannen.

499
00:33:56.019 --> 00:33:59.003
Ik was ook om een uur of zes op.

500
00:33:59.008 --> 00:34:02.023
Vergaderingen kon ik maar een halfuurtje volhouden.

501
00:34:03.003 --> 00:34:06.017
Ik kon de kinderen niet eens meer voorlezen in die tijd.

502
00:34:06.022 --> 00:34:10.020
Mensen zeiden in die tijd nog: Whiplash is aanstellerij. Ja.

503
00:34:11.000 --> 00:34:12.018
Maar dat is het echt niet.

504
00:34:12.023 --> 00:34:15.022
Je voelt echt dat je hoofd niet op je romp staat.

505
00:34:16.002 --> 00:34:19.002
Een tijdje zo zitten en je bent erg misselijk.

506
00:34:19.007 --> 00:34:23.005
Het is echt vervelend. En nog steeds. Het is nu zeven jaar terug.

507
00:34:23.010 --> 00:34:27.017
Nog steeds moet ik er rekening mee houden. En ik kan enorm veel, hoor.

508
00:34:27.022 --> 00:34:31.018
Wat jij ook zegt: Druk zijn en veel plannen en veel dingen doen.

509
00:34:31.023 --> 00:34:35.024
Dat doe ik ook, ook een beetje om... Dat het allemaal wel lukt.

510
00:34:36.004 --> 00:34:39.006
Maar ik moet er echt wel rekening mee houden. Ja.

511
00:34:39.011 --> 00:34:43.002
Wat voor cijfer geef jij het leven nou? Een 9. Kijk.

512
00:34:45.005 --> 00:34:47.012
Dus geen 10. Dat nog niet eens.

513
00:34:47.017 --> 00:34:49.009
Neeee. Nog net niet.

514
00:34:49.014 --> 00:34:51.022
Ja. En jij, Marijn?

515
00:34:52.002 --> 00:34:55.006
Ik geef het een 8. Ook een dikke vette voldoende. Ja.

516
00:34:55.011 --> 00:34:59.019
Misschien omdat je daardoor juist beseft hoe goed we het hebben. Ja.

517
00:34:59.024 --> 00:35:02.015
Monique, jij zit heftig ja te knikken.

518
00:35:02.020 --> 00:35:09.002
Ik heb in 2006 ineens op een nacht een zware epileptische aanval gekregen.

519
00:35:09.007 --> 00:35:11.017
Dat had ik nog nooit daarvoor gehad.

520
00:35:11.022 --> 00:35:14.022
Met de ambulance moest ik naar het ziekenhuis.

521
00:35:15.002 --> 00:35:17.016
Toen bleek dat ik een hersentumor had.

522
00:35:17.021 --> 00:35:23.004
En een paar dagen later wisten we al dat het een goedaardige hersentumor was.

523
00:35:23.009 --> 00:35:26.002
En dat-ie op een operabele plaats zat.

524
00:35:26.007 --> 00:35:30.006
En ik ben daar ook aan geopereerd in het Erasmus in Rotterdam.

525
00:35:30.011 --> 00:35:32.002
Het ging allemaal goed.

526
00:35:32.007 --> 00:35:34.017
Ik ben daar volledig van hersteld.

527
00:35:34.022 --> 00:35:39.019
Het heeft wel een jaar geduurd voordat ik echt alles weer kon.

528
00:35:39.024 --> 00:35:43.006
En daarin herken ik veel dingen die jij net zei, Ellen.

529
00:35:43.011 --> 00:35:47.023
Mijn geheugen werkte niet zo perfect. Ik kon mijn werk niet aan.

530
00:35:48.003 --> 00:35:51.000
Ik was emotioneler, kon niet zo veel hebben.

531
00:35:51.005 --> 00:35:53.008
Maar dat bouw je weer langzaam op.

532
00:35:53.013 --> 00:35:57.022
En u gaat het met mij al een paar jaar veel beter dan voor die tijd.

533
00:35:58.002 --> 00:36:00.022
Ik ben er nu dus achter gekomen...

534
00:36:01.002 --> 00:36:03.023
Ik had voordat ik geopereerd werd...

535
00:36:04.003 --> 00:36:06.017
vaak periodes dat ik extreem moe was.

536
00:36:06.022 --> 00:36:11.006
En dat blijkt daardoor te zijn gekomen. Maar niemand wist dat. Nee.

537
00:36:11.011 --> 00:36:14.017
Een huisarts zegt dan: Ga maar wat minder werken.

538
00:36:14.022 --> 00:36:17.015
Ja. 'Je moet een beetje rustiger doen.'

539
00:36:17.020 --> 00:36:19.011
Dat past niet zo bij mij.

540
00:36:19.016 --> 00:36:23.002
Wat voor werk doe je nou? Ik ben nu orthopedagoog.

541
00:36:23.007 --> 00:36:27.020
Ja, ik werk op basisscholen in Maassluis, Vlaardingen en Schiedam.

542
00:36:28.000 --> 00:36:31.006
Vaak zeggen mensen: Je zit altijd in de problemen.

543
00:36:31.011 --> 00:36:33.000
Maar zo zie ik het niet.

544
00:36:33.005 --> 00:36:37.006
Ik kom je helpen om de problemen lichter te maken of op te lossen.

545
00:36:37.011 --> 00:36:41.018
Of om oplossingen te zoeken. Mooi. Ja, het is mooi werk.

546
00:36:41.023 --> 00:36:47.012
Marijke, jij bent seksuologe, toch? Ja. Ook. Daar werd net om gegiebeld.

547
00:36:47.017 --> 00:36:50.015
Dat is vast altijd, als het over je beroep gaat.

548
00:36:50.020 --> 00:36:53.018
Het wordt altijd stil op verjaardagen. Stil?

549
00:36:53.023 --> 00:36:56.003
'Wat doe jij?' Seksuoloog. 'O!'

550
00:36:56.008 --> 00:37:00.004
Vertel ons: Wat is er leuk aan om seksuoloog te zijn? Ehm...

551
00:37:00.009 --> 00:37:04.012
Waarom werd je het? Ik werkte jaren in de volwassenpsychiatrie.

552
00:37:04.017 --> 00:37:06.004
Als therapeut.

553
00:37:06.009 --> 00:37:10.008
Toen kwam ik bij kinderpsychiatrie, seksueel misbruik.

554
00:37:10.013 --> 00:37:13.016
Dat is allemaal trauma en heel veel verdriet.

555
00:37:13.021 --> 00:37:18.003
Maar ik dacht: Er is ook nog een leven NA dat seksueel misbruik.

556
00:37:18.008 --> 00:37:22.021
En het is fijn als je dan ook nog een leuk seksueel leven kan hebben.

557
00:37:23.001 --> 00:37:26.010
Dus toen heb ik de opleiding seksuologie gedaan.

558
00:37:26.015 --> 00:37:28.022
En dat is gewoon hartstikke leuk.

559
00:37:29.002 --> 00:37:32.001
Want je kan mensen in een vrij korte tijd...

560
00:37:32.006 --> 00:37:36.015
tot een bepaald onderwerp brengen, tot bepaalde oplossingen.

561
00:37:36.020 --> 00:37:40.013
Je kan dingen normaliseren, relativeren. Mooi werk.

562
00:37:40.018 --> 00:37:44.021
Ellen, jij was aan het trainen voor een hardloopwedstrijd.

563
00:37:45.001 --> 00:37:48.008
Hoe is dat afgelopen? Die was afgelopen zondag.

564
00:37:48.013 --> 00:37:51.020
Het was heel warm opeens dus dat was echt afzien.

565
00:37:52.000 --> 00:37:54.016
Ik had me voorgenomen om snel te lopen.

566
00:37:54.021 --> 00:37:58.024
's Ochtends dacht ik: Ik wil met een glimlach over de finish.

567
00:37:59.004 --> 00:38:01.024
Nou, dat is gelukt. Met een medaille. Ja.

568
00:38:02.004 --> 00:38:03.016
Helemaal goed.

569
00:38:03.021 --> 00:38:07.021
Wat weten jullie nog van Juliette?

570
00:38:08.001 --> 00:38:10.013
Ik ken haar nog van de lagere school.

571
00:38:10.018 --> 00:38:14.015
Maar van de brugklas kan ik me haar niet meer herinneren.

572
00:38:14.020 --> 00:38:19.011
Ze was een heel rustig, bescheiden, lief, klein meisje.

573
00:38:19.016 --> 00:38:21.003
Vooral klein.

574
00:38:21.008 --> 00:38:24.024
Die een keer per jaar heel leuke kinderfeestjes gaf.

575
00:38:25.004 --> 00:38:28.023
En heel veel katten. 40.

576
00:38:29.003 --> 00:38:32.012
Nog veel meer! Hoeveel katten hadden jullie dan?

577
00:38:32.017 --> 00:38:37.014
We hebben er wel eens 200 gehad. 200?!

578
00:38:37.019 --> 00:38:42.009
En jullie woonden niet groot daar. Ze zaten buiten in enorme kooien

579
00:38:42.014 --> 00:38:44.011
Stonk dat niet ontzettend?

580
00:38:44.016 --> 00:38:48.002
Ik moest iedere dag de kattenhokken schoonmaken.

581
00:38:48.007 --> 00:38:51.002
Eerder mocht ik de deur niet uit. Jeetje.

582
00:38:51.007 --> 00:38:55.014
Jij hebt sowieso een heel bijzondere jeugd gehad.

583
00:38:55.019 --> 00:38:57.018
Heel zelfstandig. Ja.

584
00:38:57.023 --> 00:39:00.001
Kan je daar wat over vertellen?

585
00:39:00.006 --> 00:39:03.019
Je moet veel voor je broertjes en zusjes zorgen. Ja.

586
00:39:03.024 --> 00:39:07.015
Mijn ouders werkten allebei, ze hadden een bedrijf.

587
00:39:07.020 --> 00:39:10.015
Met die katten gingen ze ook vaak op reis.

588
00:39:10.020 --> 00:39:14.015
Vaak gingen we zelf mee. Wat deden ze met die katten dan?

589
00:39:14.020 --> 00:39:18.015
Naar tentoonstellingen, mijn moeder had een cattery.

590
00:39:18.020 --> 00:39:22.008
Een? Zo heet dat, zo'n fokkerij. Wat is een cattery nou weer?

591
00:39:22.013 --> 00:39:25.011
Je hebt een hondenfokkerij, een kattenfokkerij

592
00:39:25.016 --> 00:39:28.012
O, dat heet een cattery? Ja. Weer wat geleerd.

593
00:39:28.017 --> 00:39:30.012
En dit is een familiefoto.

594
00:39:30.017 --> 00:39:33.022
Jij bent hier rechts? Ja.

595
00:39:34.002 --> 00:39:36.001
En dit is je zusje. Ja, Leona.

596
00:39:36.006 --> 00:39:40.007
Je vader is van Indonesische afkomst, je moeder Hollands.

597
00:39:40.012 --> 00:39:44.000
En mijn broer. Ik had er drie en ik heb alleen hem nog.

598
00:39:44.005 --> 00:39:47.006
Dat weet de klas wel of niet?

599
00:39:47.011 --> 00:39:49.023
Want dat was toen. In die periode ja.

600
00:39:50.003 --> 00:39:56.007
Mijn oudste broer... Alleen ik kon 'm.

601
00:39:56.012 --> 00:40:01.017
Die is verdronken toen ik een jaar of... vijf was.

602
00:40:03.001 --> 00:40:06.002
Mijn neef viel in het water en die had een hartprobleem.

603
00:40:06.007 --> 00:40:11.000
Mijn broer heeft hem eruitgehaald maar die heeft toen een hartstilstand gekregen.

604
00:40:11.005 --> 00:40:15.020
Dus die is verdronken. Het was heel koud water? Het was in de winter.

605
00:40:16.000 --> 00:40:20.001
En mijn andere broertje, die zat tussen Leona en Rini in...

606
00:40:20.006 --> 00:40:24.019
die is ook verdronken, toen ik in de brugklas zat.

607
00:40:24.024 --> 00:40:28.023
Die is de Wilhelmina af gereden met de auto van mijn vader.

608
00:40:29.003 --> 00:40:31.017
Die heeft drie maanden in coma geleden...

609
00:40:31.022 --> 00:40:34.005
voordat ze de stekker eruit trokken.

610
00:40:36.002 --> 00:40:40.016
Dat is een heftige impact denk ik voor een kind. Ja.

611
00:40:40.021 --> 00:40:45.019
Zelf heb je daar niet eh...

612
00:40:45.024 --> 00:40:49.004
Voor mijn ouders is het natuurlijk veel erger.

613
00:40:49.009 --> 00:40:52.021
Heeft jouw opvoeding ermee te maken dat je bent gaan bodybuilden?

614
00:40:53.001 --> 00:40:54.013
Misschien wel.

615
00:40:54.018 --> 00:40:56.009
Je begint een beetje...

616
00:40:56.014 --> 00:40:58.024
Je hebt eigenlijk een beetje eh...

617
00:40:59.004 --> 00:41:03.013
Bodybuilding is een eenzame sport. Dat doe je helemaal alleen.

618
00:41:03.018 --> 00:41:07.015
En het is zwaar ondergewaardeerd.

619
00:41:07.020 --> 00:41:12.012
Behalve in landen als Amerika en zo. Daar word je op handen gedragen.

620
00:41:12.017 --> 00:41:15.016
Maar hier is het zeer ondergewaardeerd...

621
00:41:15.021 --> 00:41:20.005
terwijl het een heel zware sport is. Het is een eenzame sport...

622
00:41:20.010 --> 00:41:24.000
en ik ben altijd eenzaam geweest doordat ik altijd op mezelf stond.

623
00:41:24.005 --> 00:41:27.014
Je had niet veel vrienden en vriendinnen in deze klas. Nee.

624
00:41:27.019 --> 00:41:30.017
Ik heb nog steeds weinig vrienden en vriendinnen.

625
00:41:30.022 --> 00:41:34.017
Wel een hoop vrienden en vriendinnen maar niet echt...

626
00:41:34.022 --> 00:41:38.000
dat je zegt: Je hebt een vriend of vriendin...

627
00:41:38.005 --> 00:41:40.006
Ja, ik heb er wel EEN, mijn man.

628
00:41:40.011 --> 00:41:44.018
Dat is mijn enige echte vriend. Iemand waar je alles mee deelt.

629
00:41:44.023 --> 00:41:48.015
Maar voor de rest niet. De top is eenzaam.

630
00:41:48.020 --> 00:41:50.007
Ja, de top is eenzaam.

631
00:41:50.012 --> 00:41:54.003
Want hoe hoger je klimt, hoe meer vijanden je krijgt.

632
00:41:54.008 --> 00:41:57.017
Want ze willen je allemaal heel hard zien vallen.

633
00:41:57.022 --> 00:42:00.004
Maar je bent ook een beroemdheid.

634
00:42:00.009 --> 00:42:05.008
Wij zijn meegeweest naar Ohio waar jij moest jureren voor 'n wedstrijd.

635
00:42:05.013 --> 00:42:09.021
Daar konden we de bodybuildwereld van heel dichtbij bekijken.

636
00:42:30.000 --> 00:42:31.012
Columbus, Ohio.

637
00:42:31.017 --> 00:42:36.022
Vandaag begint hier het grootste evenement ter wereld voor bodybuilders.

638
00:42:37.002 --> 00:42:41.009
Het Arnold Sports Festival. Drie keer raden naar wie dat vernoemd is!

639
00:42:41.014 --> 00:42:44.014
Juliette gaat hier aan de slag als jurylid.

640
00:42:52.012 --> 00:42:56.007
In bodybuilding heb ik alle belangrijke titels gewonnen.

641
00:42:56.012 --> 00:43:00.013
Ik heb in 2001, 2002, en 2003 mijn Olympia-titel gewonnen.

642
00:43:00.018 --> 00:43:02.024
Hoger kan je niet.

643
00:43:03.004 --> 00:43:05.009
De Olympia-titel is de titel...

644
00:43:05.014 --> 00:43:09.007
waarom elke bodybuilder op het podium wil gaan staan.

645
00:43:09.012 --> 00:43:13.015
Voor de meesten is het een droom om alleen maar daar te staan.

646
00:43:15.021 --> 00:43:18.003
En ik heb hem waargemaakt.

647
00:43:18.008 --> 00:43:21.018
Elke bodybuilder heeft zijn eigen specialiteit.

648
00:43:21.023 --> 00:43:24.022
En bij Juliette zit die net boven de enkels.

649
00:43:36.005 --> 00:43:37.017
Zonder training.

650
00:43:37.022 --> 00:43:40.013
Daar ben ik te lui voor.

651
00:43:40.018 --> 00:43:45.004
Als je geen grote kuiten hebt, kun je trainen tot je een ons weegt.

652
00:43:45.009 --> 00:43:46.023
Zo worden ze toch niet.

653
00:43:47.003 --> 00:43:50.012
Ieder mens...bijvoorbeeld...

654
00:43:52.022 --> 00:43:56.021
Bijvoorbeeld die jongen daar, dat is een heel ander type.

655
00:43:57.001 --> 00:44:01.006
Het lijkt of hij geen kuiten heeft, maar die zitten vrij hoog.

656
00:44:01.011 --> 00:44:03.016
Dat is gewoon de vorm van je kuit.

657
00:44:03.021 --> 00:44:08.011
Ik ben half Aziatisch en Aziatische mensen hebben het voordeel...

658
00:44:08.016 --> 00:44:13.009
dat ze mooie, volle kuiten hebben.

659
00:44:13.014 --> 00:44:17.013
En die mooie diamantvorm krijg je erin als het vet eraf is.

660
00:44:19.018 --> 00:44:23.002
Het begint voor Juliette allemaal pas na de mavo.

661
00:44:23.007 --> 00:44:27.009
In eerste instantie gaat ze krachttraining doen om een beetje af te vallen.

662
00:44:27.014 --> 00:44:30.019
Maar haar spieren blijken heel snel te groeien.

663
00:44:30.024 --> 00:44:35.004
In 1983 besluit ze mee te doen aan wedstrijden bodybuilding.

664
00:44:35.009 --> 00:44:38.014
Juliette wint ze allemaal.

665
00:44:38.019 --> 00:44:40.022
In 1985 wordt ze professional.

666
00:44:41.002 --> 00:44:44.000
Er volgt een indrukwekkende carriere.

667
00:44:46.013 --> 00:44:52.001
Door al haar titels is Juliette zelfs opgenomen in de Hall of Fame van de bodybuilders.

668
00:44:52.006 --> 00:44:56.005
Ze hangt naast een grootheid als Arnold Schwarzenegger.

669
00:44:56.010 --> 00:44:58.022
Juliette is een legende.

670
00:44:59.002 --> 00:45:01.024
Een levende legende. Ik ben nog niet dood.

671
00:45:04.010 --> 00:45:06.011
Goed, de inschrijving kan beginnen.

672
00:45:06.016 --> 00:45:11.007
Ondertussen kleuren de jongens zich even bij in de spraycabine.

673
00:45:28.021 --> 00:45:33.019
En daarna wordt er gewogen en gemeten of ze wel voldoen aan de eisen van hun categorie.

674
00:45:33.024 --> 00:45:36.021
O jee, bij deze gebruinde Rus gaat het mis.

675
00:45:47.019 --> 00:45:50.021
Hij is een centimeter te kort.

676
00:45:51.001 --> 00:45:54.017
Maar daar hebben ze hun eigen methodes voor verzonnen.

677
00:45:54.022 --> 00:45:58.004
Zo, twintig minuten later is-ie weer op lengte.

678
00:45:58.009 --> 00:46:02.017
Ondertussen houdt Juliette zich bezig met de registratie en steeds wordt ze herkend.

679
00:46:54.019 --> 00:46:59.009
Als ik hier rondloop kent iedereen mij als Juliette. Miss Olympia.

680
00:46:59.014 --> 00:47:02.010
En als jurylid natuurlijk.

681
00:47:17.004 --> 00:47:18.019
De dames zijn aan de beurt.

682
00:47:18.024 --> 00:47:22.000
Zij strijden om de titel Mrs International.

683
00:47:22.005 --> 00:47:25.017
Terwijl de zaal volloopt warmen de dames zich even op.

684
00:47:25.022 --> 00:47:29.013
SPANNENDE MUZIEK

685
00:47:29.018 --> 00:47:33.013
In de zaal ontstaat reuring. Zien we het goed? Jazeker!

686
00:47:33.018 --> 00:47:39.021
Omringd door wel tien bodyguards is hij er dan toch echt: Mister Arnold Schwarzenegger.

687
00:47:40.001 --> 00:47:44.017
Hij komt kijken bij een van de wedstrijden van zijn evenement: zijn Arnold Sports Festival.

688
00:47:47.018 --> 00:47:49.010
En dus kan de wedstrijd beginnen.

689
00:47:49.015 --> 00:47:52.008
Samen met Arnold op de tribune kijken we onze ogen uit.

690
00:47:52.013 --> 00:47:55.020
Zullen deze dames net zo beroemd worden als Juliette?

691
00:47:56.000 --> 00:47:58.010
En zullen ze het net zo lang volhouden?

692
00:48:01.007 --> 00:48:04.014
Wedstrijden begon ik als professional in 1985.

693
00:48:04.019 --> 00:48:09.011
Toen ben ik 13 jaar gestopt en van 2001 tot 2003 heb ik weer meegedaan.

694
00:48:09.016 --> 00:48:13.022
Dus ik besla eigenlijk twee generaties.

695
00:48:14.002 --> 00:48:19.013
Flex Magazine in Amerika noemde mij Miss Olympia of All Ages.

696
00:48:19.018 --> 00:48:21.021
Dus ze kennen me allemaal.

697
00:48:22.001 --> 00:48:24.021
APPLAUS

698
00:48:31.014 --> 00:48:35.007
Guus, wat voor blik staat daar op je gezicht? GELACH

699
00:48:36.022 --> 00:48:40.015
Ik heb het altijd meer een sport voor mannen gevonden.

700
00:48:40.020 --> 00:48:44.006
Maar als je dan die vrouwen ziet... Ongelofelijk!

701
00:48:44.011 --> 00:48:47.024
Daar kunnen wij niet aan tippen, wou je zeggen. Nee.

702
00:48:48.004 --> 00:48:50.022
GELACH

703
00:48:53.014 --> 00:48:55.001
Nee, fantastisch.

704
00:48:55.006 --> 00:48:58.017
Petje af voor wat je gepresteerd hebt.

705
00:48:58.022 --> 00:49:04.012
Maar over het beroep van seksuologe wordt gegrinnikt.

706
00:49:04.017 --> 00:49:06.018
Ik denk over bodybuilden ook.

707
00:49:06.023 --> 00:49:08.022
De klas houdt zich keurig in.

708
00:49:09.002 --> 00:49:12.024
Denk jij ook: Ze snappen er toch geen drol van eigenlijk.

709
00:49:13.004 --> 00:49:14.016
Hmm...

710
00:49:14.021 --> 00:49:18.007
Dat maakt mij niet zo veel uit, want ik vind het mooi.

711
00:49:18.012 --> 00:49:21.015
Maar ik vind gewoon dat het knap is. Nicolien.

712
00:49:21.020 --> 00:49:26.010
Het maakt niet uit wat je bereikt en je hoeft het niet mooi te vinden.

713
00:49:26.015 --> 00:49:31.003
Maar het feit dat je dit gepresteerd hebt vind ik gewoon heel knap.

714
00:49:31.008 --> 00:49:32.020
Respect. Ja.

715
00:49:33.000 --> 00:49:34.018
Klas, dank jullie wel...

716
00:49:34.023 --> 00:49:39.005
voor jullie vrolijke, openhartige en ontroerende verhalen.

717
00:49:39.010 --> 00:49:42.021
Meepraten kan op Facebook en Twitter, #dereunie.

718
00:49:43.001 --> 00:49:46.007
Kom naar voren dan gaan we een klassenfoto maken.

719
00:50:15.024 --> 00:50:23.008
Eigenlijk is het voornamelijk goed gekomen omdat ik zo veel mogelijk verschillende dingen ben gaan doen.

