WEBVTT

1
00:00:00.000 --> 00:00:01.012
888

2
00:00:01.017 --> 00:00:03.014
O, maar daar is ze. Dat is ze.

3
00:00:05.010 --> 00:00:07.005
Hee! Ja!

4
00:00:13.021 --> 00:00:17.022
Mevrouw Ingen Housz, wat heeft dit artikel bij u losgemaakt?

5
00:00:18.002 --> 00:00:22.004
Haha, dit is het begin van alles geweest.

6
00:00:22.009 --> 00:00:25.003
Ik sloeg dus die krant open...

7
00:00:25.008 --> 00:00:27.011
En ehm...

8
00:00:27.016 --> 00:00:32.008
Door het gezicht van die vrouw werd ik op 't elektrisch net aangesloten.

9
00:00:32.013 --> 00:00:36.011
Gewoon van het gezicht? Ja. Want dit was Hanna.

10
00:00:36.016 --> 00:00:40.021
Dit was Hanna, weer precies zoals ze was...

11
00:00:41.001 --> 00:00:43.010
een paar maanden voor haar dood.

12
00:00:43.015 --> 00:00:46.014
Die radeloze ogen en die dappere glimlach.

13
00:00:46.019 --> 00:00:48.024
Dat trof me zo verschrikkelijk.

14
00:00:50.016 --> 00:00:53.019
Dat had Hanna ook. Van: Ik laat me niet kisten.

15
00:00:53.024 --> 00:00:57.017
In 2008 verliest Hermine haar dochter Hanna.

16
00:00:57.022 --> 00:01:02.004
Hanna is dan 46 jaar oud en zelf moeder van twee jonge kinderen.

17
00:01:04.012 --> 00:01:07.001
Drie jaar na haar dood leest Hermine...

18
00:01:07.006 --> 00:01:10.020
het krantenartikel van bijstandsmoeder Mariska...

19
00:01:11.000 --> 00:01:14.001
die sprekend lijkt op haar overleden dochter.

20
00:01:14.006 --> 00:01:18.003
Er ontstaat e-mailcontact en een bijzondere vriendschap.

21
00:01:18.008 --> 00:01:21.017
Ze hebben elkaar nog nooit ontmoet, tot vandaag.

22
00:01:23.020 --> 00:01:27.013
Waarom bent u haar gaan zoeken? Oh, ik wou haar helpen.

23
00:01:27.018 --> 00:01:31.012
Ik had een enorme impuls om haar bij te staan.

24
00:01:31.017 --> 00:01:33.004
Omdat ze namelijk...

25
00:01:33.009 --> 00:01:37.014
Het is een artikel over een vrouw die het heel moeilijk heeft.

26
00:01:37.019 --> 00:01:40.022
Een vrouw die ehm...

27
00:01:41.002 --> 00:01:44.015
heel weinig geld heeft, een alleenstaande moeder.

28
00:01:44.020 --> 00:01:48.022
En drie kinderen, waar behoorlijke problemen mee zijn.

29
00:01:50.008 --> 00:01:55.014
Ik heb alle mogelijke moeite gedaan om contact met haar te krijgen.

30
00:01:55.019 --> 00:01:59.014
Ik kreeg van haar schoondochter, geloof ik, een mail.

31
00:01:59.019 --> 00:02:02.016
Van: Mijn schoonmoeder heeft jou gezien.

32
00:02:02.021 --> 00:02:05.014
En die wou graag contact met jou. Mag dat?

33
00:02:05.019 --> 00:02:08.024
Een week later kreeg ik een brief van de gemeente:

34
00:02:09.004 --> 00:02:11.019
Er is iemand die contact zoekt. Mag dat?

35
00:02:11.024 --> 00:02:13.011
Dat was heel apart.

36
00:02:13.016 --> 00:02:17.016
Wat pakte jou in dat eerste contact dat Hermine met jou zocht?

37
00:02:17.021 --> 00:02:20.012
Haar bewogenheid over mijn situatie.

38
00:02:21.013 --> 00:02:25.012
Ik beschreef dat ik bijvoorbeeld voor schoolreisjes...

39
00:02:25.017 --> 00:02:29.011
elke week een euro in een potje deed. Dat soort dingen.

40
00:02:29.016 --> 00:02:33.009
Elke week twee euro sparen voor kamp.

41
00:02:33.014 --> 00:02:35.017
Dat slaat erin als een bom.

42
00:02:35.022 --> 00:02:42.001
Want, ja... twee euro, dat geef ik gewoon aan de Z!-verkoper.

43
00:02:42.006 --> 00:02:45.011
Eh... he? Dat ben je zo kwijt.

44
00:02:45.016 --> 00:02:47.011
Al met al had ik het gevoel:

45
00:02:47.016 --> 00:02:52.002
Die combinatie van dat gezicht dat me zo aan Hanna deed denken...

46
00:02:52.007 --> 00:02:54.015
en het eh...

47
00:02:54.020 --> 00:02:57.007
het hartverscheurende verhaal...

48
00:02:57.012 --> 00:03:00.019
Ik dacht: Dit wordt helpen, dat kan niet anders.

49
00:03:03.010 --> 00:03:06.005
Hanna heeft een vorm van kanker gehad...

50
00:03:06.010 --> 00:03:09.015
waardoor je je ontzettend machteloos voelde.

51
00:03:09.020 --> 00:03:12.010
Je kon niks voor haar betekenen.

52
00:03:12.015 --> 00:03:16.018
Je kon haar pijn niet wegnemen, en haar misselijkheid niet.

53
00:03:16.023 --> 00:03:19.010
Je stond er met hangende handen bij.

54
00:03:19.015 --> 00:03:22.023
En deze vrouw kon ik wel helpen.

55
00:03:23.003 --> 00:03:25.019
Hoe vond je het dat een vreemde...

56
00:03:25.024 --> 00:03:30.005
zich zo geraakt voelde door jouw situatie?

57
00:03:30.010 --> 00:03:31.024
Dat is heel bijzonder.

58
00:03:32.004 --> 00:03:35.005
En ook wel heel mooi eigenlijk.

59
00:03:36.008 --> 00:03:38.009
Dan ga je je toch wel afvragen:

60
00:03:38.014 --> 00:03:43.019
Wat voor mooi mens zit er achter die mails en die bewogenheid?

61
00:03:43.024 --> 00:03:46.011
En je hoort het dan van haar dochter.

62
00:03:48.019 --> 00:03:50.012
Hallo, mevrouw Menalda.

63
00:03:50.017 --> 00:03:54.005
Wat lijkt me het vreselijk om een kind te verliezen.

64
00:03:54.010 --> 00:03:57.017
Wat een pijn en verdriet moet dat gebracht hebben.

65
00:03:57.022 --> 00:04:00.023
Maar wel bijzonder dat ik u aan haar doe denken.

66
00:04:01.003 --> 00:04:03.006
Mag ik u vragen wat er is gebeurd?

67
00:04:05.006 --> 00:04:07.006
Ehm...

68
00:04:07.011 --> 00:04:11.005
In 2004 begon het eh...

69
00:04:14.001 --> 00:04:17.014
Eigenlijk naar aanleiding van iets heel onnozels.

70
00:04:17.019 --> 00:04:20.022
Ze moest opnieuw verzekerd worden of zoiets.

71
00:04:21.002 --> 00:04:24.009
Daarvoor moest ze een bloedonderzoek ondergaan.

72
00:04:24.014 --> 00:04:27.005
Dat is het begin geweest van de misere.

73
00:04:27.010 --> 00:04:31.019
Het moeilijkste moment, toen waren wij in Spanje op een reis...

74
00:04:31.024 --> 00:04:33.011
mijn man en ik.

75
00:04:33.016 --> 00:04:40.002
We belden haar, en toen hoorden we dat het geen borstkanker was.

76
00:04:40.007 --> 00:04:44.000
Op dat moment had ik het gevoel: O, dan is het nog erger.

77
00:04:44.005 --> 00:04:47.002
Toen heb ik het hele hotel bij elkaar gegild.

78
00:04:47.007 --> 00:04:49.023
Ik kon niet huilen of gillen of doen...

79
00:04:50.003 --> 00:04:53.010
in de kamer waar Nol met haar aan de telefoon zat.

80
00:04:53.015 --> 00:04:55.012
Want dan had ze het gehoord.

81
00:04:55.017 --> 00:04:59.022
Ik ben de gang opgegaan en heb dat hele hotel bij elkaar gekrijst.

82
00:05:00.002 --> 00:05:03.023
Ik ben niet meer opgehouden met krijsen, heb ik het gevoel.

83
00:05:04.003 --> 00:05:07.014
Want ik was totaal, maar dan ook totaal over de rooie.

84
00:05:07.019 --> 00:05:10.017
En het moment dat ze vertelde wat het wel was.

85
00:05:10.022 --> 00:05:14.013
Toen was meteen duidelijk dat het ongeneeslijk was.

86
00:05:14.018 --> 00:05:18.003
Wat was het? De ziekte van Kahler, beenmergkanker.

87
00:05:18.008 --> 00:05:19.024
Dat ehm...

88
00:05:20.004 --> 00:05:26.011
Dat is A. ongeneeslijk en B. het is meestal binnen vier jaar dodelijk.

89
00:05:32.024 --> 00:05:35.011
Hoe kon u het dragen als moeder?

90
00:05:35.016 --> 00:05:37.003
O, je sluit je af.

91
00:05:37.008 --> 00:05:42.001
Maar dat weet iedereen die een dergelijk zwaar iets meemaakt.

92
00:05:42.006 --> 00:05:46.005
Je verstand eh... Hoe noem je dat ook alweer?

93
00:05:46.010 --> 00:05:48.020
Blik op oneindig, verstand op nul.

94
00:05:49.000 --> 00:05:51.016
Dat is het enige waardoor je door kunt.

95
00:05:51.021 --> 00:05:53.016
En er waren kinderen.

96
00:05:53.021 --> 00:05:56.024
Dus er moest... er was een gezin.

97
00:05:57.004 --> 00:05:59.005
En dat moest geholpen worden.

98
00:05:59.010 --> 00:06:02.017
Dat kon natuurlijk wel. Je kon het gezin helpen.

99
00:06:02.022 --> 00:06:04.009
En dat doen we nog.

100
00:06:05.019 --> 00:06:08.007
Maar zij...

101
00:06:08.012 --> 00:06:09.024
Ja...

102
00:06:11.002 --> 00:06:14.005
Je kon natuurlijk kleine diensten verrichten.

103
00:06:14.010 --> 00:06:17.007
Maar haar echte lijden kon je niet wegnemen.

104
00:06:17.012 --> 00:06:21.000
Kon u haar als moeder wel troosten in die zware tijd?

105
00:06:21.005 --> 00:06:22.017
Liet ze dat toe? Nee.

106
00:06:22.022 --> 00:06:26.002
Ze heeft zich enorm afgesloten.

107
00:06:26.007 --> 00:06:29.016
En ik denk dat het voor haar de enige manier was...

108
00:06:29.021 --> 00:06:31.008
om het aan te kunnen.

109
00:06:32.012 --> 00:06:35.017
Ze kon het allemaal net aan, zal ik maar zeggen.

110
00:06:35.022 --> 00:06:39.015
En dat kon ze alleen maar als iedereen zich kalm hield.

111
00:06:39.020 --> 00:06:42.001
En niet emotioneel werd.

112
00:06:42.006 --> 00:06:44.018
Ze was heel, heel flink.

113
00:06:44.023 --> 00:06:47.012
Maar tegelijkertijd heel gesloten.

114
00:06:47.017 --> 00:06:52.007
Heeft Hanna u wel eens gevraagd om te komen in die laatste momenten?

115
00:06:52.012 --> 00:06:53.024
Ja, zeker. Ja, veel.

116
00:06:54.004 --> 00:06:58.009
Maar dan was het dus altijd heel concreet.

117
00:06:58.014 --> 00:07:00.015
Niet van: Ik hou het niet meer.

118
00:07:00.020 --> 00:07:03.005
Of: Ik ben zo vreselijk treurig.

119
00:07:03.010 --> 00:07:07.014
Maar gewoon van: Ik moet naar het ziekenhuis. Kun je me rijden?

120
00:07:07.019 --> 00:07:10.014
Of wanneer de nachten heel lang duurden.

121
00:07:10.019 --> 00:07:13.014
Dan ging de telefoon om 6 uur 's ochtends.

122
00:07:13.019 --> 00:07:16.024
Dan zei ze: Mam, kom je theedrinken? Gezellig.

123
00:07:17.004 --> 00:07:19.003
Gezellig? Dat zei ze altijd.

124
00:07:19.008 --> 00:07:22.024
Gezellig was het slagwoord van haar laatste maanden.

125
00:07:23.004 --> 00:07:26.021
Alles moest gezellig zijn. Het MOEST gezellig zijn. Ja.

126
00:07:27.001 --> 00:07:32.000
En het was een wachtwoord voor: Denk eraan, jij barst niet in tranen uit.

127
00:07:32.005 --> 00:07:34.000
Want dat is niet gezellig.

128
00:07:34.005 --> 00:07:38.008
Toen ze echt op sterven lag en ik bij haar bed zat en huilde...

129
00:07:38.013 --> 00:07:41.021
zei ze: Nou man, je bent niks gezellig.

130
00:07:42.001 --> 00:07:45.023
Ik zei: Ja, maar kind, stel je voor dat ik niet zou huilen.

131
00:07:46.003 --> 00:07:48.021
Dan zou je me nooit huilend gezien hebben.

132
00:07:49.001 --> 00:07:51.021
Dan zou je denken dat ik niet van je hield.

133
00:07:52.001 --> 00:07:54.002
Hoe kan ik anders dan huilen?

134
00:07:55.010 --> 00:07:57.013
Over zwaar leven gesproken...

135
00:07:57.018 --> 00:08:00.013
een ieder speelt de kaarten die men krijgt.

136
00:08:00.018 --> 00:08:04.000
Maar zo'n verlies zoals jullie hebben geleden...

137
00:08:04.005 --> 00:08:06.014
lijkt me ontzettend veel zwaarder.

138
00:08:06.019 --> 00:08:10.024
Je kind kwijtraken, terwijl er nog een heel leven voor haar ligt.

139
00:08:11.004 --> 00:08:14.013
Dat lijkt me onuitsprekelijk zwaar en verdrietig.

140
00:08:14.018 --> 00:08:18.009
Hebt u wel goed afscheid kunnen nemen van uw dochter?

141
00:08:18.014 --> 00:08:20.001
Eh...

142
00:08:20.006 --> 00:08:21.018
Ik denk het wel.

143
00:08:21.023 --> 00:08:24.018
Ze heeft euthanasie gehad op het laatst.

144
00:08:24.023 --> 00:08:26.010
En ehm...

145
00:08:27.017 --> 00:08:30.006
Dat was wel een emotioneel gebeuren.

146
00:08:30.011 --> 00:08:33.010
Ze lag op bed en we waren er allemaal omheen.

147
00:08:33.015 --> 00:08:37.020
Dus de kinderen waren haar ook en die hielden haar handen was.

148
00:08:38.000 --> 00:08:40.016
En Han, haar man, hield haar hoofd vast.

149
00:08:40.021 --> 00:08:44.003
Wij stonden bij haar voeten en hielden die vast.

150
00:08:44.008 --> 00:08:49.017
Ze was helemaal door al haar dierbaren omringd.

151
00:08:49.022 --> 00:08:51.009
En ehm...

152
00:08:51.014 --> 00:08:55.022
Ja, dat is een heel eh...

153
00:08:56.002 --> 00:09:00.019
tegelijkertijd verschrikkelijk maar ook prachtig afscheid geweest.

154
00:09:00.024 --> 00:09:05.004
Als moeder had Hermine nooit verwacht haar kind te overleven.

155
00:09:05.009 --> 00:09:09.006
Ze mist Hanna verschrikkelijk en het verdriet is enorm.

156
00:09:11.000 --> 00:09:15.002
Drie jaar na haar dood leest Hermine het artikel over Mariska.

157
00:09:15.007 --> 00:09:18.006
Ze is geraakt door de gelijkenis met Hanna.

158
00:09:18.011 --> 00:09:20.002
Dag, Mariska van Doorn.

159
00:09:20.007 --> 00:09:24.016
Misschien was het de gelijkenis met mijn gestorven dochter...

160
00:09:24.021 --> 00:09:28.005
waardoor ik zo getroffen werd door je gezicht...

161
00:09:28.010 --> 00:09:31.007
en door je verhaal over je gezin in het NRC.

162
00:09:31.012 --> 00:09:33.024
Ik zou je graag financieel wat helpen.

163
00:09:34.004 --> 00:09:36.000
Dit niet uit medelijden...

164
00:09:36.005 --> 00:09:40.006
maar uit respect voor de manier waarop je je er doorheen slaat.

165
00:09:40.011 --> 00:09:44.020
Ik ben een oudere vrouw die twee jaar geleden haar dochter verloor.

166
00:09:45.000 --> 00:09:48.020
Een vriendelijke groet van Hermine Ingen Housz-Menalda.

167
00:09:49.000 --> 00:09:50.020
Ik vind uw aanbod erg lief.

168
00:09:51.000 --> 00:09:55.002
Het is inderdaad altijd worstelen hoe je dingen moet betalen.

169
00:09:55.007 --> 00:09:59.017
Mag ik vast hartelijk bedanken, al is het alleen al voor uw reactie.

170
00:09:59.022 --> 00:10:01.013
Die is hartverwarmend.

171
00:10:01.018 --> 00:10:07.002
In haar eerste brief terug zei ze al van:

172
00:10:07.007 --> 00:10:11.000
Het is niet alleen dat financiele, maar de erkenning.

173
00:10:11.005 --> 00:10:16.018
Want mensen zien niet hoe ontzettend moeilijk het leven is op deze wijze.

174
00:10:16.023 --> 00:10:20.024
Was je dat niet gewend, die bewogenheid met jouw situatie?

175
00:10:21.004 --> 00:10:23.005
Nee, mensen snappen het niet.

176
00:10:23.010 --> 00:10:27.019
Ze denken: Je hebt toch een inkomen? En: Ach, iedereen redt het.

177
00:10:27.024 --> 00:10:32.003
Iedereen moet zuinig aan doen en je kunt geen gekke dingen doen.

178
00:10:32.008 --> 00:10:34.009
Nee, dat snappen mensen niet.

179
00:10:34.014 --> 00:10:36.013
Mariska zit in de bijstand...

180
00:10:36.018 --> 00:10:40.002
en staat alleen voor de zorg van haar drie kinderen.

181
00:10:40.007 --> 00:10:44.016
Ze hebben autisme, wat een zware stempel drukt op het gezinsleven.

182
00:10:44.021 --> 00:10:49.020
Haar jongste dochter heeft bovendien geregeld woede-uitbarstingen.

183
00:10:51.000 --> 00:10:54.016
Dit is inderdaad een klein ontploffinkje.

184
00:10:56.003 --> 00:10:59.009
Dan gaat het niet zoals zij gepland heeft.

185
00:10:59.014 --> 00:11:02.009
En dan gaat ze op deze manier uit haar dak.

186
00:11:02.014 --> 00:11:05.005
GESNIK

187
00:11:06.005 --> 00:11:08.002
Hier ligt ze onder de tafel.

188
00:11:08.007 --> 00:11:11.012
Toen ging ze nog naar het reguliere onderwijs.

189
00:11:11.017 --> 00:11:15.001
Ze zegt hier: Ik wil niet meer op deze aarde leven.

190
00:11:15.006 --> 00:11:18.001
En dat voelt ze ook echt zo.

191
00:11:18.006 --> 00:11:21.004
Ik wil niet meer op deze aarde leven!

192
00:11:21.009 --> 00:11:25.000
Hoe voelt het als je dochter zegt: Ik wil niet meer leven?

193
00:11:25.005 --> 00:11:27.000
Dat doet hartstikke zeer.

194
00:11:27.005 --> 00:11:30.014
Op dat moment heb ik het speciaal onderwijs opgebeld.

195
00:11:30.019 --> 00:11:34.009
Van: Ik wil dat ze nu, maar dan echt nu, geplaatst wordt.

196
00:11:34.014 --> 00:11:36.021
Niks nog een half jaar wachten. Nu.

197
00:11:37.001 --> 00:11:39.017
Beschrijf eens een dag uit jouw leven.

198
00:11:39.022 --> 00:11:45.008
Plannen en organiseren. Dat zijn de kernwoorden, zeg maar.

199
00:11:45.013 --> 00:11:48.016
Op dit moment gaat Timo best wel vaak van huis.

200
00:11:48.021 --> 00:11:52.000
Gewoon omdat het anders niet te houden is.

201
00:11:52.005 --> 00:11:55.010
En als Timo wel thuis is is Lisanne er niet.

202
00:11:55.015 --> 00:12:00.010
Wat een organisatie. Ja, best wel. Je hebt een hele planning met:

203
00:12:00.015 --> 00:12:03.010
Maandag gaat die daarheen en die daarheen.

204
00:12:03.015 --> 00:12:05.010
En op dinsdag net andersom.

205
00:12:05.015 --> 00:12:08.014
Als moeder van drie autistische kinderen...

206
00:12:08.019 --> 00:12:11.001
heeft Mariska een hectisch leven.

207
00:12:11.006 --> 00:12:15.017
Bij haar inmiddels overleden oma vond ze altijd een luisterend oor.

208
00:12:15.022 --> 00:12:19.002
Daar kon ik altijd terecht, al vanaf kinds af aan.

209
00:12:19.007 --> 00:12:21.002
Dat was een heerlijk mens.

210
00:12:21.007 --> 00:12:24.012
Mijn oma stond altijd heel positief in het leven.

211
00:12:24.017 --> 00:12:26.004
Net als ik eigenlijk.

212
00:12:26.009 --> 00:12:28.008
En dat scheelt een heleboel.

213
00:12:28.013 --> 00:12:31.002
Op een gegeven moment werd ze dement.

214
00:12:31.007 --> 00:12:35.020
Dan wordt het minder en kun je niet meer met deze dingen bij haar komen.

215
00:12:36.000 --> 00:12:38.018
Ze had zelf ook geen grip meer op het leven.

216
00:12:38.023 --> 00:12:42.003
Wat zei je oma als je het even niet meer zag zitten?

217
00:12:42.008 --> 00:12:44.005
Sowieso had ze altijd...

218
00:12:44.010 --> 00:12:47.015
Ik kon altijd terecht bij haar met het verhaal.

219
00:12:47.020 --> 00:12:51.019
Ik weet wel dat ze altijd zei, dat was echt een lijfspreuk:

220
00:12:51.024 --> 00:12:55.008
Wij zijn lid van de DEL, Draagt Elkanders Lasten.

221
00:12:55.013 --> 00:12:57.023
En dat deed ze ook altijd.

222
00:12:58.003 --> 00:13:01.024
En dat heb ik van haar overgenomen. Ik ben daar ook lid van.

223
00:13:02.004 --> 00:13:03.016
En ik doe dat ook.

224
00:13:03.021 --> 00:13:07.020
Zij droeg een beetje jouw last als oma. Ja, eigenlijk wel.

225
00:13:09.021 --> 00:13:12.012
Wat is het zwaarst voor jou als moeder?

226
00:13:12.017 --> 00:13:17.003
Ik denk de confrontatie met gewone kinderen.

227
00:13:17.008 --> 00:13:22.014
Als je dan ziet het contact dat ouders hebben met gewone kinderen...

228
00:13:22.019 --> 00:13:24.006
dat mis ik wel eens.

229
00:13:24.011 --> 00:13:29.012
Dan denk ik: Die sociale interactie heb ik niet met mijn kinderen.

230
00:13:29.017 --> 00:13:33.008
Wat een loodzwaar leven. En wat sla je je er goed door.

231
00:13:33.013 --> 00:13:37.016
Wat ben ik blij dat ik je gevonden heb en je een beetje mag helpen.

232
00:13:37.021 --> 00:13:40.022
Zondag is er een bijeenkomst bij Hanna's graf.

233
00:13:41.002 --> 00:13:44.011
Mijn man spreekt en ik wil wat gedichten voorlezen.

234
00:13:44.016 --> 00:13:47.009
Het is vast opnieuw een zware dag geweest.

235
00:13:47.014 --> 00:13:49.023
Maar inderdaad, ze is niet echt weg.

236
00:13:50.003 --> 00:13:52.014
In de kleine dingen zie je haar terug.

237
00:13:52.019 --> 00:13:56.005
We hebben zo van haar gehouden. En ze was het zo waard.

238
00:13:56.010 --> 00:13:59.017
Een klein wolkje aan een prachtig blauwe hemel.

239
00:13:59.022 --> 00:14:02.011
Dan weet je: Ze is voor altijd bij ons.

240
00:14:02.016 --> 00:14:04.021
Liefs, en een knuffel uit Kampen.

241
00:14:05.001 --> 00:14:08.010
Hermine wil na het lezen van een krantenartikel...

242
00:14:08.015 --> 00:14:10.024
bijstandsmoeder Mariska steunen.

243
00:14:11.004 --> 00:14:14.009
Via de mail ontstaat een bijzondere vriendschap.

244
00:14:14.014 --> 00:14:18.007
Het plan om Mariska financieel te steunen loopt spaak...

245
00:14:18.012 --> 00:14:21.014
op de regelgeving voor mensen in de bijstand.

246
00:14:21.019 --> 00:14:25.022
Ze heeft het opgelost door voor de feestdagen cadeaus te geven.

247
00:14:26.002 --> 00:14:29.011
Dus mijn kinderen hebben afgelopen feestdagen...

248
00:14:29.016 --> 00:14:32.008
voor het eerst nieuwe cadeaus gekregen.

249
00:14:32.013 --> 00:14:36.016
Voor het eerst? Ja. Ik ben vrijwilliger bij de speelotheek.

250
00:14:36.021 --> 00:14:40.014
En normaal gesproken haal ik daar de cadeaus vandaan.

251
00:14:40.019 --> 00:14:44.010
Dan heb je bijvoorbeeld een Monopolyspel voor een euro.

252
00:14:44.015 --> 00:14:46.012
Waar wat pionnen van missen.

253
00:14:46.017 --> 00:14:48.024
Dat zijn tweedehands dingen. Ja.

254
00:14:49.004 --> 00:14:53.013
Die kunnen niet meer uitgeleend worden omdat ze te versleten zijn.

255
00:14:53.018 --> 00:14:56.003
En die kocht ik normaal gesproken.

256
00:14:56.008 --> 00:14:59.015
En nu? Nu hebben ze nieuwe spulletjes gekregen.

257
00:14:59.020 --> 00:15:01.011
Dat was heel bijzonder.

258
00:15:01.016 --> 00:15:06.004
Beschrijf eens hoe dat was, die Sinterklaas met cadeaus van Hermine.

259
00:15:06.009 --> 00:15:09.008
Geweldig. Ik had al die cadeaus zo neergezet.

260
00:15:09.013 --> 00:15:12.020
Ik heb een foto op Hyves gezet van: Sint is geweest.

261
00:15:13.000 --> 00:15:16.001
Maar het was Sint Hermine en niet Sinterklaas.

262
00:15:16.006 --> 00:15:17.022
Dat was heel erg leuk.

263
00:15:18.002 --> 00:15:22.001
Als je dan die kopjes van de kinderen zag: Oooh, geweldig.

264
00:15:22.006 --> 00:15:25.023
En niet alleen de kinderen, mama ook. Haha.

265
00:15:26.003 --> 00:15:30.020
En voor haar, omdat elke cent natuurlijk naar de kinderen gaat...

266
00:15:31.000 --> 00:15:32.012
Ehm...

267
00:15:32.017 --> 00:15:37.006
Ze wou dolgraag een e-reader hebben. Dat heb ik haar toen gegeven.

268
00:15:37.011 --> 00:15:40.006
Dat zou ik voor mezelf nooit hebben gedaan.

269
00:15:40.011 --> 00:15:44.016
Dus ik heb mijn boekenkast altijd bij me, met 600 boeken erin.

270
00:15:44.021 --> 00:15:46.008
In zo'n klein mapje.

271
00:15:46.013 --> 00:15:49.012
Heel bijzonder. Daar ben ik ook heel blij mee.

272
00:15:49.017 --> 00:15:52.010
Een heel groot cadeau voor jou. Ja, klopt.

273
00:15:52.015 --> 00:15:56.001
En elke keer als ik hem pak denk ik even aan Hermine.

274
00:15:56.006 --> 00:16:01.020
En aangezien ik hem dagelijks pak, denk ik elke dag... haha, aan haar.

275
00:16:02.000 --> 00:16:05.013
Nou, lieve meid. Ik verkneukel me als ik eraan denk...

276
00:16:05.018 --> 00:16:07.021
dat je met rode oren zit te lezen.

277
00:16:08.001 --> 00:16:10.023
Zou je me 'jij' willen noemen, en 'Hermine'?

278
00:16:11.003 --> 00:16:13.002
Dat 'u' geeft me het gevoel...

279
00:16:13.007 --> 00:16:16.012
alsof ik vanuit de hoogte weldadigheid bedrijf.

280
00:16:16.017 --> 00:16:19.003
Terwijl ik veel respect voor je heb.

281
00:16:19.008 --> 00:16:21.018
Je bent een bron van vreugde voor me.

282
00:16:21.023 --> 00:16:26.007
Dan denk ik: Het is leuk als ze een cadeau geeft met Sinterklaas.

283
00:16:26.012 --> 00:16:30.003
Maar de kinderen en ikzelf waren ook altijd tevreden...

284
00:16:30.008 --> 00:16:33.004
met tweedehands dingen. Die zijn ook leuk.

285
00:16:33.009 --> 00:16:35.007
Dus het gaat niet daarom.

286
00:16:35.012 --> 00:16:37.006
Waar gaat het dan om?

287
00:16:37.011 --> 00:16:40.024
Het gaat erom dat je een wederzijds contact hebt...

288
00:16:41.004 --> 00:16:44.001
dat je bij elkaar terecht kunt met dingen.

289
00:16:44.006 --> 00:16:46.009
En dingen over het leven.

290
00:16:46.014 --> 00:16:50.016
En eh... ja, dat mailcontact. Dat vind ik waardevol.

291
00:16:50.021 --> 00:16:54.001
En het nodigt ook uit tot nog meer mails sturen.

292
00:16:54.006 --> 00:16:57.019
En nog meer praten, en ook wel persoonlijke dingen...

293
00:16:57.024 --> 00:17:01.012
die ik haar wel vertel. Ik heb echt vertrouwen in haar.

294
00:17:01.017 --> 00:17:05.019
Ze is een vreemde, maar ik heb blindelings vertrouwen in haar.

295
00:17:05.024 --> 00:17:10.008
Vanuit een totaal andere achtergrond vind je ineens iemand...

296
00:17:10.013 --> 00:17:12.024
die toch heel verwant blijkt te zijn.

297
00:17:13.004 --> 00:17:16.022
Het gaat om heel verschillende situaties. Ja.

298
00:17:17.002 --> 00:17:18.018
Een totaal ander leven.

299
00:17:18.023 --> 00:17:20.015
Een andere wereld. Ja.

300
00:17:20.020 --> 00:17:24.008
Ook financieel. Ja, ook financieel totaal anders.

301
00:17:24.013 --> 00:17:28.020
Hoe groot is dat verschil? Ik denk ook een wereld van verschil.

302
00:17:29.000 --> 00:17:31.018
Wij zitten gewoon op het minimumniveau.

303
00:17:31.023 --> 00:17:35.024
Het is voor iemand van haar niveau moeilijk voor te stellen...

304
00:17:36.004 --> 00:17:38.003
dat je op dat niveau kan leven.

305
00:17:38.008 --> 00:17:40.016
Een glas is bij mij altijd halfvol.

306
00:17:40.021 --> 00:17:45.001
Je kan wel kijken naar de beperking maar ook naar: Wat kan dan wel?

307
00:17:45.006 --> 00:17:47.004
Waar komt dat vandaan?

308
00:17:47.009 --> 00:17:51.008
Ik denk wel van de kant van mijn oma. Want zij was ook altijd zo.

309
00:17:51.013 --> 00:17:55.001
Van: Het leven is veel te mooi om verdrietig te zijn.

310
00:17:55.006 --> 00:17:57.022
Kijk, de zon schijnt, het is mooi weer.

311
00:17:58.002 --> 00:18:02.001
En als het regent vinden we wel weer een andere oplossing.

312
00:18:02.006 --> 00:18:03.018
Haha, ja.

313
00:18:03.023 --> 00:18:08.011
Hoe zou Hanna het gevonden hebben dat u contact legde met Mariska?

314
00:18:08.016 --> 00:18:10.009
Hebt u daar enig idee van?

315
00:18:11.011 --> 00:18:14.014
Ze zou wel denken: Dat is mijn gekke moeder weer.

316
00:18:14.019 --> 00:18:17.012
God ja, dat is wel weer echt Hermine.

317
00:18:17.017 --> 00:18:19.008
Waarom 'echt Hermine'?

318
00:18:19.013 --> 00:18:24.012
Omdat ik wel vaker van dat soort hele spontane eh...

319
00:18:24.017 --> 00:18:27.016
oprispingen heb, en daarnaar handel.

320
00:18:27.021 --> 00:18:30.012
Wat veranderde Hermine in jouw leven?

321
00:18:31.014 --> 00:18:33.001
Ehm...

322
00:18:33.006 --> 00:18:37.007
Misschien wel een beetje dat wat ik heb gemist bij mijn oma.

323
00:18:37.012 --> 00:18:40.011
Mijn oma is er niet meer, dat contact is weg.

324
00:18:40.016 --> 00:18:44.000
Ik kan bij mijn moeder terecht en bij mijn vriendin.

325
00:18:44.005 --> 00:18:47.012
Maar toch, iemand die ouder is dan ik zelf ben...

326
00:18:47.017 --> 00:18:51.020
en eh... met levenservaring.

327
00:18:52.000 --> 00:18:54.007
En die dan naar je luistert.

328
00:18:54.012 --> 00:18:57.009
Omgaan met verdriet, dat bindt ons enorm.

329
00:18:57.014 --> 00:19:01.023
Daar heb je een factor die ons wel erg verbindt.

330
00:19:02.003 --> 00:19:05.000
Ook haar ehm...

331
00:19:05.005 --> 00:19:10.021
Haar meeleven, en haar inleven ook, van wat ik doormaakte.

332
00:19:11.001 --> 00:19:14.021
Het zich kunnen inleven in het verdriet van een ander...

333
00:19:15.001 --> 00:19:16.015
wat ze zo sterk heeft.

334
00:19:16.020 --> 00:19:20.013
Heeft Mariska op de een of andere manier u geholpen...

335
00:19:20.018 --> 00:19:22.013
in het verdriet van Hanna?

336
00:19:24.001 --> 00:19:27.019
Ja. Ik kan me toch voorstellen dat het feit dat...

337
00:19:27.024 --> 00:19:31.021
Ze is natuurlijk niet een dochter, zo kun je het niet zeggen.

338
00:19:32.001 --> 00:19:36.000
Maar het is wel iemand voor wie ik wel iets heb kunnen doen.

339
00:19:36.005 --> 00:19:40.014
Dus ze heeft iets van de pijn van de machteloosheid weggenomen.

340
00:19:40.019 --> 00:19:42.006
Ja, dat zeker.

341
00:19:42.011 --> 00:19:46.014
Hermine en Mariska hebben al bijna een jaar contact via de mail.

342
00:19:46.019 --> 00:19:49.014
Wekelijks delen ze hun diepste gevoelens.

343
00:19:49.019 --> 00:19:52.010
Maar ze hebben elkaar nog nooit ontmoet.

344
00:19:52.015 --> 00:19:56.003
Hermine weet niet dat Mariska haar zo gaat verrassen.

345
00:19:56.008 --> 00:20:02.001
Ik leer nu onder andere van haar hoe ontzettend sterk vrouwen zijn.

346
00:20:02.006 --> 00:20:03.018
Hoe sterk.

347
00:20:03.023 --> 00:20:09.011
En hoe onuitputtelijk hun eh... Hoe moet je dat zeggen?

348
00:20:09.016 --> 00:20:11.017
Ze gaan altijd maar weer door.

349
00:20:11.022 --> 00:20:16.002
En al is de hele boel afgebroken, de volgende dag staan ze op...

350
00:20:16.007 --> 00:20:20.000
en dan gaan ze door. Door geldt ook voor Mariska? Nou en of.

351
00:20:20.005 --> 00:20:23.016
Heeft u zich een voorstelling gemaakt van Mariska?

352
00:20:23.021 --> 00:20:25.017
Ja, natuurlijk wel.

353
00:20:25.022 --> 00:20:28.000
Ik bedoel, want ehm...

354
00:20:28.005 --> 00:20:31.021
Die mails zeggen natuurlijk een heleboel over haar.

355
00:20:32.001 --> 00:20:36.001
Ik denk dat ze zelf ook wel een opgewonden standje is.

356
00:20:36.006 --> 00:20:39.011
Maar dat hebben we dan gemeen, want dat ben ik ook.

357
00:20:39.016 --> 00:20:42.007
O, ja? Ja, een zeer opgewonden standje.

358
00:20:42.012 --> 00:20:45.011
Wat zou je als eerste doen als je Hermine ziet?

359
00:20:45.016 --> 00:20:47.015
Een hele dikke knuffel geven.

360
00:20:47.020 --> 00:20:51.002
Die heb ik tot nu toe alleen digitaal kunnen geven.

361
00:20:51.007 --> 00:20:53.010
Die krijgt ze nog van me tegoed.

362
00:20:54.020 --> 00:21:00.003
Ik denk dat ze niet erg verschilt van de foto's.

363
00:21:00.008 --> 00:21:04.007
Ze geeft een heel constant beeld van zichzelf eigenlijk.

364
00:21:04.012 --> 00:21:06.007
Dat kan haast niet anders.

365
00:21:06.012 --> 00:21:09.001
O, maar daar is ze. Dat is ze.

366
00:21:10.013 --> 00:21:12.016
Hee! Ja!

367
00:21:19.024 --> 00:21:21.016
O, meid.

368
00:21:21.021 --> 00:21:25.009
O, meid. O, meid. O, meid. O, meid.

369
00:21:25.014 --> 00:21:28.021
O, meid. O, meid. O, meid.

370
00:21:29.023 --> 00:21:32.005
O, wat ben ik blij jou te zien, zeg.

371
00:21:33.022 --> 00:21:35.009
En ik jou.

372
00:21:35.014 --> 00:21:37.001
Wat geweldig.

373
00:21:37.006 --> 00:21:39.016
Wat geweldig! Had je het verwacht?

374
00:21:39.021 --> 00:21:43.001
Totaal niet, maar dan ook totaal niet.

375
00:21:43.006 --> 00:21:48.005
Iedereen heeft me totaal om de tuin geleid.

376
00:21:48.010 --> 00:21:52.003
Ik kan nu zeggen dat je er precies zo uitziet als ik dacht.

377
00:21:52.008 --> 00:21:54.017
Wat enig. Wat hartstikke leuk.

378
00:21:54.022 --> 00:21:57.006
Wat leuk, wat leuk. Nog een keer.

379
00:21:57.011 --> 00:21:58.023
Geweldig.

380
00:21:59.003 --> 00:22:00.015
Geweldig, geweldig.

381
00:22:00.020 --> 00:22:02.007
Nou, enig.

382
00:22:04.003 --> 00:22:07.021
Graag lees ik uw reactie op deze bijzondere wandeling...

383
00:22:08.001 --> 00:22:10.015
op de Facebookpagina KRO De Wandeling.

384
00:22:10.020 --> 00:22:15.006
Die combinatie van dat gezicht dat me zo aan Hanna deed denken...

385
00:22:15.011 --> 00:22:16.023
en het eh...

386
00:22:17.003 --> 00:22:19.015
het hartverscheurende verhaal...

387
00:22:19.020 --> 00:22:23.002
Ik dacht: Dit wordt helpen, dat kan niet anders.

