WEBVTT

1
00:00:00.002 --> 00:00:01.014
888

2
00:00:01.019 --> 00:00:05.020
Deze week in De rekenkamer zoeken wij uit wat goud waard is.

3
00:00:06.000 --> 00:00:10.001
Ik heb wat goud bij me en ik wil graag weten wat het waard is.

4
00:00:10.006 --> 00:00:14.001
Zien we hoe een fortuin aan sieraden de vlammen ingaat.

5
00:00:14.006 --> 00:00:17.024
Hoeveel is dit waard bij elkaar? Ik schat 80.000 euro.

6
00:00:18.004 --> 00:00:21.005
Gaan we naar de poolcirkel om goud te delven.

7
00:00:21.010 --> 00:00:23.005
Hoeveel goud vind je hier?

8
00:00:23.010 --> 00:00:26.022
Wij mijnen ongeveer 5000 kilo goud per jaar.

9
00:00:27.002 --> 00:00:31.017
En krijgen we toegang tot de grootste goudvoorraad van Nederland.

10
00:00:31.022 --> 00:00:33.009
Dit is het? Ja.

11
00:00:33.014 --> 00:00:35.005
Nee, dat is een geintje.

12
00:00:59.013 --> 00:01:02.016
Dit is de vraag: Ik heb wat gouden sieraden...

13
00:01:02.021 --> 00:01:06.014
en begrijp dat door de crisis de goudprijs heel erg hoog is.

14
00:01:06.019 --> 00:01:12.003
Is het de moeite die sieraden nu te verkopen of moet ik ze juist bewaren?

15
00:01:12.008 --> 00:01:15.011
De vraag luidt: Wat is mijn goud waard.

16
00:01:15.016 --> 00:01:20.003
Een kilo goud, wat krijg je daarvoor? Geen idee. Veel.

17
00:01:20.008 --> 00:01:24.013
Ik heb er geen verstand van, maar wat is de prijs van goud nu?

18
00:01:24.018 --> 00:01:27.001
Pfoe... Ik weet wat een gouden ringetje kost.

19
00:01:27.006 --> 00:01:30.019
Heb jij goud? Nee, alleen zilver. Ik vind goud niet mooi.

20
00:01:30.024 --> 00:01:34.012
Hebben jullie goud? Ik vind goud ook heel lelijk (!)

21
00:01:34.017 --> 00:01:39.002
Maar moet je nu je goud verkopen of juist bewaren?

22
00:01:39.007 --> 00:01:43.012
Ik zou zeggen houden. Ik heb geen geld, dus ik heb het probleem niet.

23
00:01:43.017 --> 00:01:49.007
Ik zou misschien verkopen voordat die prijs inzakt en je er niks meer voor krijgt.

24
00:01:49.012 --> 00:01:52.015
We leven in tijden van crisis en bezuiniging.

25
00:01:52.020 --> 00:01:55.017
Voor je het weet is de euro niks meer waard.

26
00:01:55.022 --> 00:01:58.000
Daarom is goud opeens weer hot.

27
00:01:58.005 --> 00:02:01.013
Sommigen willen hun goud verkopen, anderen juist kopen.

28
00:02:01.018 --> 00:02:07.015
Maar voordat je je gouden kies trekt, hoeveel is je goud waard?

29
00:02:07.020 --> 00:02:10.023
En waar komt die prijs vandaan? Per gram...

30
00:02:11.003 --> 00:02:15.017
Eh, ik zeg 50 euro.

31
00:02:15.022 --> 00:02:20.022
Het zal behoorlijk wat zijn, maar ik weet geeneens welke kant ik op moet denken.

32
00:02:21.002 --> 00:02:23.012
Het is een beetje flauwekul, goud.

33
00:02:23.017 --> 00:02:26.006
Goud is romantisch.

34
00:02:26.011 --> 00:02:28.019
Goud is misdadig.

35
00:02:28.024 --> 00:02:30.019
Goud is heel spannend.

36
00:02:30.024 --> 00:02:35.010
Goud is hot, en overal prijken advertenties om het in te leveren.

37
00:02:35.015 --> 00:02:38.007
Vul het zakje met uw ongewenste gouden spullen, en stuur het terug.

38
00:02:38.012 --> 00:02:40.009
Snel, simpel en makkelijk.

39
00:02:40.014 --> 00:02:45.011
De gekte is zo groot, dat er een bus door het land rijdt die goud inkoopt.

40
00:02:45.016 --> 00:02:50.000
De goudprijs komt naar de mensen toe om hun geld te verzilveren.

41
00:02:50.005 --> 00:02:55.000
Een soort collectebus voor goud, zeg maar.

42
00:02:55.005 --> 00:02:56.017
Goeiemorgen. Hallo.

43
00:02:56.022 --> 00:02:59.012
Goeiemorgen. Ajouad van de Rekenkamer.

44
00:02:59.017 --> 00:03:02.008
Welkom op de Goudbus. Hier kan ik goud inleveren?

45
00:03:02.013 --> 00:03:06.014
Klopt helemaal, wij zijn voor de inkoop van goud en zilver.

46
00:03:06.019 --> 00:03:11.007
Wat moet ik doen? U mag verder lopen, dan zal meneer u ontvangen.

47
00:03:11.012 --> 00:03:12.024
Oke.

48
00:03:13.004 --> 00:03:16.003
Ajouad. Van de Rekenkamer. Welkom.

49
00:03:16.008 --> 00:03:20.006
Dank je wel. Gezellig. Zo, dit is de Goudbus. Ja.

50
00:03:21.007 --> 00:03:24.019
Hoe gaat dat dan, u koopt goud in van particulieren?

51
00:03:24.024 --> 00:03:31.018
Stel u voor, u bent een klant, en u brengt wat sieraden.

52
00:03:31.023 --> 00:03:36.022
Een ringetje, een armbandje van goud, en dat brengt u naar mij.

53
00:03:37.002 --> 00:03:43.023
Dan bekijk ik wat voor goud het is, 14, 18, 21,6 karaat, en zo door.

54
00:03:44.003 --> 00:03:46.023
Wat gebeurt er vervolgens mee? Waar gaat het heen?

55
00:03:47.003 --> 00:03:52.003
Dat wordt door ons gesmolten, gescheiden en dan wordt er fijngoud van gemaakt.

56
00:03:52.008 --> 00:03:59.002
Je rijdt door het hele land puur om oude sieraden te kopen.

57
00:03:59.007 --> 00:04:02.020
Zijn er zoveel mensen die oud goud willen verkopen?

58
00:04:03.000 --> 00:04:05.003
Ja, en ik zal uitleggen waarom.

59
00:04:05.008 --> 00:04:08.003
De goudprijs staat gewoon heel erg hoog.

60
00:04:08.008 --> 00:04:13.015
Dan is het best rendabel als je 20 jaar geleden goud hebt gekocht of geerfd...

61
00:04:13.020 --> 00:04:17.008
en je verkoopt het nu, dan krijg je gewoon meer geld.

62
00:04:17.013 --> 00:04:21.011
Aha. Terwijl de meeste dingen met de tijd hun waarde verliezen...

63
00:04:21.016 --> 00:04:24.005
is dat bij goud dus precies andersom.

64
00:04:24.010 --> 00:04:28.009
Hoe hoog is de prijs van goud nu? 39.900.

65
00:04:28.014 --> 00:04:30.001
Per kilo? Ja.

66
00:04:30.006 --> 00:04:34.011
En per gram? Dus ongeveer 39,90.

67
00:04:34.016 --> 00:04:37.015
Hoe sterk kan de prijs van goud schommelen?

68
00:04:37.020 --> 00:04:40.019
Zoals nu ten opzichte van een jaar geleden.

69
00:04:40.024 --> 00:04:42.013
Het schommelt per uur.

70
00:04:42.018 --> 00:04:47.014
Als indicatie: hier ziet u over de laatste 24 uur een curve.

71
00:04:47.019 --> 00:04:52.000
U ziet hoe hij speelt: van 39 op 40, van 40 op 41...

72
00:04:52.005 --> 00:04:56.015
en dan weer op 39, en nu op bijna 39 begin.

73
00:04:56.020 --> 00:04:58.007
Dat is in 24 uur. Ja.

74
00:04:58.012 --> 00:05:01.014
En een jaar?

75
00:05:01.019 --> 00:05:05.020
Dat zie je hier. Je ziet dat we op 32 begonnen.

76
00:05:06.000 --> 00:05:10.003
En op zeker moment stijgt hij zelfs tot 44-45. Zo.

77
00:05:12.002 --> 00:05:17.011
De prijs van goud is dus in een jaar tijd van 32.000 naar 40.000 per kilo gegaan.

78
00:05:17.016 --> 00:05:21.015
Stel dat je een jaar geleden precies 1 kilo had gekocht...

79
00:05:21.020 --> 00:05:24.005
dan had je 8000 euro winst gemaakt.

80
00:05:24.010 --> 00:05:28.012
Genoeg voor een luxe reis naar de Golden Gate bridge.

81
00:05:28.017 --> 00:05:31.016
Een jaar voer voor 16 golden retrievers...

82
00:05:31.021 --> 00:05:34.018
of een verjaarsfeest met Golden Earring als surprise.

83
00:05:35.009 --> 00:05:38.015
Theo Vermeulen, van de federatie goud en zilver...

84
00:05:38.020 --> 00:05:42.004
de brancheorganisatie van Nederlandse juweliers.

85
00:05:42.009 --> 00:05:45.007
Houdt u van goud? Ja.

86
00:05:45.012 --> 00:05:48.014
Heeft u goud? Ja.

87
00:05:48.019 --> 00:05:51.024
Ik heb hier een ring, en een 18 karaats horloge.

88
00:05:52.004 --> 00:05:54.020
Dit is 18 karaats? 18 karaats goud, ja.

89
00:05:55.000 --> 00:05:57.003
Hoeveel zit hierin? 14 karaat.

90
00:05:57.008 --> 00:06:03.008
Dat betekent, als het 24 karaat is, heb je het over 100% goud.

91
00:06:03.013 --> 00:06:06.010
24 is het hoogste. Wat er is.

92
00:06:06.015 --> 00:06:14.001
In Nederland is 14 karaat 585 duizendste. Zo heet dat.

93
00:06:14.006 --> 00:06:18.013
En dat betekent dat het 58,5% goud is.

94
00:06:18.018 --> 00:06:20.023
Hoeveel zit er dan in uw horloge?

95
00:06:21.003 --> 00:06:26.009
Dat is 18 karaat, Dat is 18 24e, oftewel 75%.

96
00:06:26.014 --> 00:06:28.021
Wat zit er verder in behalve goud?

97
00:06:29.001 --> 00:06:33.008
Dat kunnen andere metalen zijn. Vooral om het stevig te maken.

98
00:06:33.013 --> 00:06:36.024
Puur goud kun je eigenlijk niet dragen, 24 karaat.

99
00:06:37.004 --> 00:06:40.005
Waarom niet? Dan zou je het zo kunnen buigen.

100
00:06:40.010 --> 00:06:42.001
Oke. Dus dat werkt niet.

101
00:06:42.006 --> 00:06:45.016
Daarom zit er altijd ander materiaal bij.

102
00:06:45.021 --> 00:06:50.008
Zilver, of koper, en dat geeft de kleur aan.

103
00:06:50.013 --> 00:06:54.016
Als je je oude gouden ring verkoopt, wordt die omgesmolten.

104
00:06:54.021 --> 00:06:58.009
Met veel moeite mogen wij filmen bij een smelterij.

105
00:06:58.014 --> 00:07:02.015
Maar qua veiligheid nemen ze daar geen halve maatregelen.

106
00:07:02.020 --> 00:07:07.004
Waar zijn we hier? Bij een bedrijf waar edelmetaal wordt verwerkt.

107
00:07:07.009 --> 00:07:09.023
Zoals het smelten van goud en zilver.

108
00:07:10.003 --> 00:07:13.017
En waarom mogen we alleen uw onderkant filmen?

109
00:07:13.022 --> 00:07:19.023
Vanwege de veiligheid van de mensen die hier werken. U bent bang dat u herkend wordt? Ja.

110
00:07:25.003 --> 00:07:28.011
Gaan we daar naar achteren, naar de smelterij.

111
00:07:31.020 --> 00:07:34.021
Hij gaat nu aan de gang met het inscheppen...

112
00:07:35.001 --> 00:07:38.008
van het oude goud. Is dat allemaal oude zooi? Ja.

113
00:07:43.024 --> 00:07:45.023
En hoe komen jullie hieraan?

114
00:07:46.003 --> 00:07:48.000
Dit wordt dus ingekocht...

115
00:07:48.005 --> 00:07:50.005
van juweliers, edelsmeden.

116
00:07:50.010 --> 00:07:54.011
Het zijn ringen, armbanden, kettingen, horlogebandjes.

117
00:07:54.016 --> 00:07:57.018
Hoeveel is dit nou waard, bij elkaar?

118
00:07:57.023 --> 00:08:02.006
Nou, dit is al gauw een kilo of vier, denk ik.

119
00:08:02.011 --> 00:08:05.023
Ik schat de waarde ervan op zo'n 80.000 euro.

120
00:08:06.003 --> 00:08:08.016
En dat gaat nu zo het vuur in. Ja.

121
00:08:11.021 --> 00:08:15.021
Ik heb wat goud bij me. Ik wil graag weten wat het waard is.

122
00:08:17.007 --> 00:08:19.017
MUZIEK

123
00:08:24.021 --> 00:08:29.005
Dit is 14-karaat, dus geen 24-karaat, waar ik 't net over had.

124
00:08:29.010 --> 00:08:32.013
Dus we kijken bijna naar de helft van de prijs.

125
00:08:32.018 --> 00:08:35.003
Dit is de wereldprijs, verkoop.

126
00:08:35.008 --> 00:08:39.006
Dus als je het deelt, kom je op 18 euro nog iets uit.

127
00:08:39.011 --> 00:08:40.023
Per gram. Per gram.

128
00:08:41.003 --> 00:08:44.003
U krijgt van mij nu rond de 20 euro per gram.

129
00:08:44.008 --> 00:08:47.008
Ik krijg meer dan wat het waard is? Nee.

130
00:08:47.013 --> 00:08:52.005
Ik wil duidelijk maken dat je hier over echt centenwerk praat.

131
00:08:52.010 --> 00:08:54.000
Ah, centenwerk.

132
00:08:54.005 --> 00:08:58.011
Onze ring is 14-karaat, oftewel 58,5% goud.

133
00:08:58.016 --> 00:09:00.021
Met een goudprijs van 40 euro...

134
00:09:01.001 --> 00:09:04.009
kom je uit op een waarde van 23,40 per gram.

135
00:09:04.014 --> 00:09:11.012
Dus als de Goudbus 20 euro betaalt, dan zijn dat toch 340 centen winst voor deze goudeerlijke man.

136
00:09:14.012 --> 00:09:17.013
Wat is mijn goud waard? Alles bij elkaar?

137
00:09:17.018 --> 00:09:21.008
Deze ring is rond de 50 euro waard.

138
00:09:21.013 --> 00:09:25.011
Deze ring is rond de 120 euro waard. 120? Ja.

139
00:09:25.016 --> 00:09:28.000
Deze ketting is 70 euro waard.

140
00:09:28.005 --> 00:09:31.021
240 euro in totaal. Als ik dit zou willen verkopen...

141
00:09:32.001 --> 00:09:36.002
zou ik nu 240 euro krijgen? Ja. In contanten? Ja. Direct.

142
00:09:37.012 --> 00:09:40.000
Ik houd het nog wel even.

143
00:09:40.005 --> 00:09:42.000
Misschien stijgt het nog.

144
00:09:42.005 --> 00:09:43.018
Dat weet ik wel zeker.

145
00:09:43.023 --> 00:09:46.012
Marc de Beyer. U bent conservator...

146
00:09:46.017 --> 00:09:49.022
van het Museum Catherijneconvent in Utrecht.

147
00:09:50.002 --> 00:09:52.020
U weet alles van de geschiedenis van goud.

148
00:09:53.000 --> 00:09:56.024
Ja, wij hebben een tentoonstelling in het museum gehad over goud.

149
00:09:57.004 --> 00:09:58.020
U heeft dit meegenomen.

150
00:09:59.000 --> 00:10:03.007
Dat gaan we zo samen openen. En daarom dragen we handschoenen.

151
00:10:03.012 --> 00:10:06.021
Zullen we dat nu doen? Dat lijkt me een mooi idee.

152
00:10:08.016 --> 00:10:10.024
MUZIEK: *Hallelujah

153
00:10:11.004 --> 00:10:13.001
Jezus!

154
00:10:13.006 --> 00:10:16.022
*Hallelujah, hallelujah, hallelujah*

155
00:10:17.002 --> 00:10:19.024
Ongelooflijk. Jezus, wat is dit mooi, he?

156
00:10:20.004 --> 00:10:24.003
Waarom Jezus ook een goede term is. Het is een monstrans.

157
00:10:28.017 --> 00:10:30.018
Jeetje! Echt heel mooi.

158
00:10:30.023 --> 00:10:34.015
De hostie zit in een klein gouden houdertje...

159
00:10:34.020 --> 00:10:38.000
omdat goud het enige waardige materiaal is...

160
00:10:38.005 --> 00:10:42.024
om met het lichaam van Christus in aanraking te komen.

161
00:10:43.004 --> 00:10:46.017
En wat is-ie waard, deze monstrans?

162
00:10:46.022 --> 00:10:49.014
Dit is een waardevolle monstrans.

163
00:10:49.019 --> 00:10:52.012
De monstrans komt uit 1663...

164
00:10:52.017 --> 00:10:56.010
is mooi vormgegeven, barokke monstrans...

165
00:10:56.015 --> 00:11:02.013
in een tijd dat 't katholieke geloof verboden was, dus ze zijn zeldzaam.

166
00:11:02.018 --> 00:11:07.016
Dat maakt dat dit een heel waardevol object is. Ja.

167
00:11:07.021 --> 00:11:11.005
En als ik 'm zou omsmelten?

168
00:11:12.012 --> 00:11:14.023
Dan is-ie wat minder waard.

169
00:11:15.003 --> 00:11:17.014
Dit is verguld zilver. O.

170
00:11:17.019 --> 00:11:20.006
Dus dit is een zilveren voorwerp...

171
00:11:20.011 --> 00:11:25.002
met een HEEL dun laagje goud eroverheen. O.

172
00:11:25.007 --> 00:11:27.008
Dat is enorm teleurstellend.

173
00:11:27.013 --> 00:11:30.002
Mag ik even kijken? Ja, hoor.

174
00:11:30.007 --> 00:11:31.021
Het is echt superwarm.

175
00:11:32.001 --> 00:11:33.022
Kijk uit voor je haar.

176
00:11:34.002 --> 00:11:37.005
Ik mag zeker niet zo dichtbij komen? Nee.

177
00:11:37.010 --> 00:11:41.003
Maar het is echt heel... ja, heel warm....

178
00:11:41.008 --> 00:11:43.015
en helemaal gesmolten.

179
00:11:43.020 --> 00:11:48.006
Vindt u het niet zonde dat al die mooie sieraden worden omgesmolten?

180
00:11:48.011 --> 00:11:52.024
Natuurlijk, want daar hebben edelsmeden keihard aan gewerkt...

181
00:11:53.004 --> 00:11:56.004
maar door die hoge goudprijzen...

182
00:11:56.009 --> 00:11:59.002
gaan mensen kijken wat ze allemaal hebben...

183
00:11:59.007 --> 00:12:03.014
en wordt het allemaal ingeleverd om daar geld voor te krijgen.

184
00:12:03.019 --> 00:12:06.001
Wat een ding!

185
00:12:06.006 --> 00:12:08.011
Wat ontzettend mooi.

186
00:12:08.016 --> 00:12:11.001
Dit is vloeibaar goud? Ja.

187
00:12:20.013 --> 00:12:23.014
Het is echt gewoon een mooi, klein steentje.

188
00:12:23.019 --> 00:12:27.018
En een kwartier geleden was dat nog een bak met ringen. Ja.

189
00:12:29.002 --> 00:12:31.024
Nu zie je ook de goudkleur ontstaan. Ja.

190
00:12:34.018 --> 00:12:37.009
Zo! Hoe zwaar is dit?

191
00:12:37.014 --> 00:12:40.009
Negen kilo. Negen kilo.

192
00:12:40.014 --> 00:12:42.008
80.000 euro.

193
00:12:42.013 --> 00:12:45.023
Mag ik 'm teruggeven? Het is hartstikke zwaar.

194
00:12:46.003 --> 00:12:48.008
En zo zijn in een handomdraai...

195
00:12:48.013 --> 00:12:53.017
tientallen huwelijksaanzoeken, verjaardagscadeaus en erfstukken verworden...

196
00:12:53.022 --> 00:12:56.013
tot EEN massief blok metaal.

197
00:12:58.002 --> 00:13:02.005
Als je het hebt omgesmolten tot die baar, wat gebeurt er dan?

198
00:13:02.010 --> 00:13:07.020
Die baren worden verzameld en opgestuurd naar ons bedrijf, dat het zuivert.

199
00:13:08.000 --> 00:13:11.001
En daar gaat het in grote ketels en tonnen...

200
00:13:11.006 --> 00:13:15.014
en daar worden al die metalen, goud, zilver, koper, weer gescheiden...

201
00:13:15.019 --> 00:13:19.022
totdat er weer een mooi, nieuw baartje... Of in korreltjes.

202
00:13:20.002 --> 00:13:24.016
Ieder korreltje dat je nu in je hand hebt, is tussen de 20 en 40 euro.

203
00:13:24.021 --> 00:13:28.017
Dus dit is het basismateriaal voor nieuwe producten.

204
00:13:28.022 --> 00:13:32.010
Hier kan ik de rest van m'n leven schoenen van kopen.

205
00:13:32.015 --> 00:13:35.021
Hoeveel kost het om EEN gram goud om te smelten?

206
00:13:36.001 --> 00:13:39.012
Dat is een beetje afhankelijk van het soort afval.

207
00:13:39.017 --> 00:13:45.008
We hebben nu sieraden gezien en dan moet je denken aan 25 cent per gram.

208
00:13:45.013 --> 00:13:49.016
Dus het kost 25 cent per gram goud om het om te laten smelten?

209
00:13:49.021 --> 00:13:52.006
Ja. Ongeveer.

210
00:13:52.011 --> 00:13:56.002
25 cent voor het omsmelten. Dat is niet bijster veel.

211
00:13:56.007 --> 00:14:01.000
Maar er komt ook nog steeds nieuw goud bij. Wat kost het dan om het uit de grond te halen?

212
00:14:01.005 --> 00:14:06.020
Dat weten ze vast op een van de weinige plekken in Europa waar goud wordt gewonnen.

213
00:14:07.000 --> 00:14:10.013
200 kilometer boven de poolcirkel.

214
00:14:10.018 --> 00:14:12.023
In Lapland.

215
00:14:13.003 --> 00:14:15.017
MUZIEK

216
00:14:17.002 --> 00:14:21.013
Dus dit is een goudmijn? Ja, deze is bovengronds en ondergronds.

217
00:14:21.018 --> 00:14:24.023
Hoe komt een Nederlandse jongen hier terecht?

218
00:14:25.003 --> 00:14:28.002
Ik heb mijnbouwkunde gestudeerd in Delft.

219
00:14:28.007 --> 00:14:31.023
En ik houd erg van de natuur en van het buitenleven.

220
00:14:32.003 --> 00:14:33.020
En de kou.

221
00:14:34.000 --> 00:14:36.016
De kou, daar heb ik geen problemen mee.

222
00:14:36.021 --> 00:14:39.009
MUZIEK

223
00:14:57.021 --> 00:14:59.021
Hoe diep zitten we hier?

224
00:15:00.001 --> 00:15:02.003
310 meter onder de grond.

225
00:15:02.008 --> 00:15:06.011
Zo! Dat is diep. Pas op, anders val je 40 meter onder de grond.

226
00:15:06.016 --> 00:15:10.007
O, kijk nou eens. Dat had ik nog helemaal niet gezien.

227
00:15:11.016 --> 00:15:13.019
Hoe wordt hier goud gewonnen?

228
00:15:13.024 --> 00:15:17.009
We boren hier gaten en daar stoppen we explosieven in...

229
00:15:17.014 --> 00:15:21.016
om het gesteente los te springen, in blokken van zo'n 30 centimeter.

230
00:15:21.021 --> 00:15:24.024
En 40 meter hier beneden halen we het eruit...

231
00:15:25.004 --> 00:15:28.012
met een shovel of met scoops.

232
00:15:28.017 --> 00:15:32.005
En dan? Dan gaat het naar de verwerkingsfabriek...

233
00:15:32.010 --> 00:15:35.013
waar we het nog fijner malen, om het goud eruit te halen.

234
00:15:35.018 --> 00:15:39.008
Stel je eens voor: Dit is een blok van een paar kilo.

235
00:15:39.013 --> 00:15:43.003
Stel dat dit gouderts is. Zie je dat dan ook echt zitten?

236
00:15:43.008 --> 00:15:47.021
Nee. Het goud hier is zo fijn dat 't met het blote oog niet te zien is.

237
00:15:48.001 --> 00:15:52.019
Heel veel mensen in deze mijn hebben nog nooit goud uit deze mijn gezien.

238
00:15:52.024 --> 00:15:57.000
Dus die mensen zijn de hele dag bezig met goud winnen...

239
00:15:57.005 --> 00:16:00.016
maar ze hebben het nog nooit gezien? Dat klopt.

240
00:16:00.021 --> 00:16:02.021
Ongelooflijk.

241
00:16:03.021 --> 00:16:06.014
Hoeveel goud is er jaarlijks in omloop?

242
00:16:06.019 --> 00:16:10.005
Er wordt ongeveer 2600 ton gewonnen per jaar.

243
00:16:10.010 --> 00:16:12.016
Dat getal is redelijk constant.

244
00:16:12.021 --> 00:16:16.019
En daar komt dan nog goud uit recycling bij.

245
00:16:16.024 --> 00:16:19.021
Dan kom je op zo'n 4000 ton per jaar.

246
00:16:20.001 --> 00:16:23.009
4000 ton nieuw goud. Dat is 4 miljoen kilo.

247
00:16:23.014 --> 00:16:26.014
Hetzelfde gewicht als 24 Boeings 747...

248
00:16:26.019 --> 00:16:33.004
oftewel 44.000 keer Oprah Winfrey, waarvan het gewicht overigens net zo hard schommelt als de goudprijs.

249
00:16:33.009 --> 00:16:35.024
MUZIEK

250
00:17:04.008 --> 00:17:08.023
Net waren we in de ondergrondse mijn, nu zijn we in de dagbouwmijn.

251
00:17:09.003 --> 00:17:11.023
Hier wordt dezelfde ertslaag gewonnen.

252
00:17:12.003 --> 00:17:14.013
Tot ongeveer 180 meter diepte.

253
00:17:14.018 --> 00:17:18.021
Wat is het verschil tussen ondergrondse mijnen en zo'n bovengrondse pit?

254
00:17:19.001 --> 00:17:20.019
Er is weinig verschil...

255
00:17:20.024 --> 00:17:24.010
want je stopt er nog steeds explosieven in...

256
00:17:24.015 --> 00:17:29.020
om het gesteente te fragmenten en je gebruikt nog steeds shovels en trucks.

257
00:17:30.000 --> 00:17:33.018
Maar in een open pit is alles veel grootschaliger.

258
00:17:33.023 --> 00:17:36.024
In een ondergrond vervoert een truck 30 ton.

259
00:17:37.004 --> 00:17:41.011
Hier is het 90 ton per truck. Hoeveel goud vind je hier?

260
00:17:41.016 --> 00:17:45.002
Bij ons zit er zo'n vijf gram per ton in het gesteente.

261
00:17:45.007 --> 00:17:50.010
Dat is dus vijf gram per een miljoen gram. En wij mijnen zo'n 5000 kilo goud per jaar.

262
00:17:50.015 --> 00:17:53.019
Het is dus niet alles goud wat er blinkt in Lapland.

263
00:17:53.024 --> 00:17:55.021
Voor elke vijf gram goud...

264
00:17:56.001 --> 00:18:01.003
kan er 999.995 gram rechtstreeks de prullenbak in.

265
00:18:01.008 --> 00:18:06.005
Voor 5000 kilo goud per jaar is dat bijna 1 miljard kilo afval.

266
00:18:09.000 --> 00:18:13.009
De mijn in Finland levert 5000 kilo goud per jaar op.

267
00:18:13.014 --> 00:18:17.019
Hoeveel goud is er in totaal al gewonnen, over de hele wereld?

268
00:18:17.024 --> 00:18:22.017
Nou, sinds het begin van de tijd dat er goud gewonnen werd...

269
00:18:22.022 --> 00:18:27.012
is er tot op heden 165.000 ton goud uit de grond gehaald.

270
00:18:27.017 --> 00:18:30.005
165.000 ton goud? Ja.

271
00:18:30.010 --> 00:18:32.005
Hoeveel is dat?

272
00:18:32.010 --> 00:18:36.007
Goud is vrij zwaar, dus het volume zal tegenvallen.

273
00:18:36.012 --> 00:18:39.008
Dat is ongeveer 8000 kubieke meter.

274
00:18:39.013 --> 00:18:43.008
En dat is ongeveer 20 bij 20 bij 20 meter.

275
00:18:43.013 --> 00:18:46.022
Als je dat in een kubus zou stoppen.... Dat is het?

276
00:18:47.002 --> 00:18:50.017
Dat is niet heel veel, toch? Nee.

277
00:18:50.022 --> 00:18:54.000
Een kubus van 20 bij 20 bij 20 meter.

278
00:18:54.005 --> 00:18:58.010
Dat is precies even hoog als het Nationaal Monument op de Dam.

279
00:18:58.015 --> 00:19:01.013
Of de Domtoren voor een zesde gevuld.

280
00:19:01.018 --> 00:19:04.011
Dat is al het gedelfde goud in de wereld.

281
00:19:04.016 --> 00:19:06.013
Dat valt vies tegen, zeg.

282
00:19:06.018 --> 00:19:09.021
Verschillen de kost van goud delven per land?

283
00:19:10.001 --> 00:19:11.015
Niet per se per land...

284
00:19:11.020 --> 00:19:15.010
maar per erts en per bedrijf ook...

285
00:19:15.015 --> 00:19:21.000
Is het in Zimbabwe goedkoper om goud uit de grond te halen dan hier?

286
00:19:21.005 --> 00:19:22.017
Dat hoeft niet.

287
00:19:22.022 --> 00:19:26.012
Ze kunnen ook een lager goudgehalte in hun erts hebben.

288
00:19:26.017 --> 00:19:32.001
En vaak zijn ze ook minder geautomatiseerd, waardoor ze meer mensen nodig hebben.

289
00:19:32.006 --> 00:19:35.001
Wat kost het om zo'n mijn te exploiteren?

290
00:19:35.006 --> 00:19:40.014
Het kost ons ongeveer 16 euro per gram om het te maken.

291
00:19:40.019 --> 00:19:44.013
Maar wat het oplevert, hangt van de wereldprijs af.

292
00:19:45.015 --> 00:19:50.001
Voor elke gram goud ben je dus 16 euro aan productiekosten kwijt.

293
00:19:50.006 --> 00:19:55.011
In Finland wordt er dus jaarlijks 80 miljoen euro wordt uitgegeven...

294
00:19:55.016 --> 00:19:57.003
om goud te maken.

295
00:19:57.008 --> 00:20:00.017
Met de huidige goudprijs van ongeveer 40 euro...

296
00:20:00.022 --> 00:20:02.021
levert dat 200 miljoen op...

297
00:20:03.001 --> 00:20:06.009
en houd je dus jaarlijks 120 miljoen euro over.

298
00:20:06.014 --> 00:20:10.018
Dat is genoeg om 240 rotondes van te bouwen...

299
00:20:10.023 --> 00:20:15.008
12.000 kinderen een jaar lang fulltime naar de kinderopvang te sturen...

300
00:20:15.013 --> 00:20:19.008
of Yolanthe Cabau van Kasbergen drie maanden van in leven te houden.

301
00:20:19.013 --> 00:20:22.013
Die goudmijn is dus echt wat je noemt, eh...

302
00:20:22.018 --> 00:20:25.003
ja, een goudmijn.

303
00:20:27.017 --> 00:20:30.018
Hier maken we het goud. Hier gebeurt het? Ja.

304
00:20:30.023 --> 00:20:33.008
Die machine daar is onze crusher.

305
00:20:33.013 --> 00:20:36.018
Dus al die blokken worden hier verpulverd? Ja.

306
00:20:36.023 --> 00:20:38.010
Tot een soort zand.

307
00:20:38.015 --> 00:20:40.002
Dit is de feed.

308
00:20:40.007 --> 00:20:43.001
Het wordt vermalen tot zand.

309
00:20:43.006 --> 00:20:48.011
En dan gebruiken we chemicalien en andere processen...

310
00:20:48.016 --> 00:20:52.015
om het goud naar voren te halen. Waar komt dat goud dan uit?

311
00:20:52.020 --> 00:20:56.019
Daar kunnen we niet bij zijn, vanwege veiligheidseisen.

312
00:20:56.024 --> 00:21:00.016
Ik heb nog geen goud gezien. Is het wel een goudmijn?

313
00:21:00.021 --> 00:21:03.020
Misschien kan ik toch iets voor je regelen.

314
00:21:04.000 --> 00:21:06.016
Dit is het laboratorium.

315
00:21:06.021 --> 00:21:09.024
Hier kijken we hoe puur onze goudstaven zijn.

316
00:21:10.004 --> 00:21:11.016
Oeh, jongen.

317
00:21:14.010 --> 00:21:17.010
Dit is puur goud? Ja. Can I touch it?

318
00:21:19.013 --> 00:21:22.017
Je kan het zelfs op je hand doen. Mag dat? Ja.

319
00:21:25.004 --> 00:21:26.016
Bijzonder, zeg.

320
00:21:26.021 --> 00:21:29.022
Wat voor gevoel krijg je hier nou van?

321
00:21:30.002 --> 00:21:33.010
Het is ook de eerste keer dat ik het goud zie in de mijn.

322
00:21:33.015 --> 00:21:37.018
Ik werk hier al 1,5 jaar en ik heb hier nog nooit goud gezien.

323
00:21:37.023 --> 00:21:41.003
Dus dat geeft mij ook wel een bijzonder gevoel.

324
00:21:41.008 --> 00:21:43.011
Heb jij eigenlijk wat met goud?

325
00:21:43.016 --> 00:21:45.019
Eh, nee.

326
00:21:47.021 --> 00:21:53.011
Goud delven en omsmelten kost dus niet meer dan 16,25 euro.

327
00:21:53.016 --> 00:21:56.009
Maar de goudprijs blijft maar stijgen.

328
00:21:57.009 --> 00:22:00.012
De kosten om goud te produceren zijn stabiel.

329
00:22:00.017 --> 00:22:04.004
Toch wordt goud nu steeds meer waard. Hoe komt dat?

330
00:22:04.009 --> 00:22:08.016
Normaal als het groeit en het daarna weer wat afvlakt...

331
00:22:08.021 --> 00:22:13.002
dan investeren mensen in economische processen, in organisaties.

332
00:22:13.007 --> 00:22:17.000
Ergens waar uit geld rendement gemaakt wordt...

333
00:22:17.005 --> 00:22:20.012
en van dat rendement eet je dan als belegger mee.

334
00:22:20.017 --> 00:22:25.008
Maar nu is de economie heel onzeker, met enorme fluctuaties.

335
00:22:25.013 --> 00:22:31.007
Dan worden mensen schichtig, want je belegging zal maar geweldig dalen.

336
00:22:31.012 --> 00:22:33.011
De risico's zijn te groot...

337
00:22:33.016 --> 00:22:38.007
en daarom zoeken mensen een veilige plek om geld onder te brengen.

338
00:22:38.012 --> 00:22:40.017
En dan doe je dat in dode dingen.

339
00:22:40.022 --> 00:22:44.018
In kunst, antiek, oude auto's...

340
00:22:44.023 --> 00:22:48.003
of in goud. Dat zijn plekken waar je geld stalt.

341
00:22:48.008 --> 00:22:50.012
Daar wordt niets gecreeerd.

342
00:22:50.017 --> 00:22:54.000
Dat is een defensieve stallingsplek.

343
00:22:54.005 --> 00:22:57.023
Als te veel mensen tegelijk gaan stallen in goud...

344
00:22:58.003 --> 00:23:01.019
neemt de vraag naar goud toe en vliegt de goudprijs omhoog.

345
00:23:01.024 --> 00:23:07.000
Heeft niets met de economie te maken, maar wel met de grote vraag naar tijdelijke stalling.

346
00:23:07.005 --> 00:23:09.006
Die prijsstijging is speculatief.

347
00:23:09.011 --> 00:23:13.018
Dan is ons gouden kettinkje dus ook een stalling voor onzekere tijden.

348
00:23:13.023 --> 00:23:17.022
De eigenaar van de grootste stalling van Nederland is De Nederlandsche Bank.

349
00:23:18.002 --> 00:23:23.011
Misschien kunnen zij ons helpen. Hoe we binnenkomen, mogen we niet zeggen...

350
00:23:23.016 --> 00:23:26.019
want spreken is zilver, maar zwijgen is goud.

351
00:23:26.024 --> 00:23:29.001
DEUR GAAT OPEN, PIEPJES

352
00:23:30.015 --> 00:23:33.004
GEGIL, KABAAL

353
00:23:35.007 --> 00:23:37.000
Nee!

354
00:23:37.005 --> 00:23:39.000
Dit is het? Dit is het.

355
00:23:39.005 --> 00:23:41.015
Nee, dat is een geintje. Dit is het.

356
00:23:41.020 --> 00:23:44.015
Dit is een deel van het Nederlandse goud.

357
00:23:44.020 --> 00:23:48.013
Ik had een hele lange kluis verwacht, met allemaal...

358
00:23:48.018 --> 00:23:52.023
Ik weet niet eens wat ik verwacht had. In ieder geval niet dit.

359
00:23:53.003 --> 00:23:55.012
MUZIEK

360
00:23:55.017 --> 00:23:59.006
Het is heel bijzonder dat u dit mag zien. Ja?

361
00:23:59.011 --> 00:24:03.011
Ik heb hier nu 12 jaar gewerkt en ik kom hier nu voor de tweede keer.

362
00:24:03.016 --> 00:24:07.010
De directeur? Ja. De eerste keer een paar maanden geleden...

363
00:24:07.015 --> 00:24:11.014
en die 12 jaar daarvoor niet. Dus ook voor mij is het nieuw.

364
00:24:11.019 --> 00:24:15.002
Wij passen goed op het goud. Ja, ja, ja, ja.

365
00:24:15.007 --> 00:24:17.005
Mag ik? Ja, gaat uw gang.

366
00:24:17.010 --> 00:24:19.020
Dat is zwaar. Is-ie zwaar? Ja.

367
00:24:20.000 --> 00:24:21.022
Hij is niet heel groot. Nee.

368
00:24:22.002 --> 00:24:24.022
Als u dat nou alleen met uw pinken doet...

369
00:24:25.002 --> 00:24:29.020
Er is ooit een president geweest, Duisenberg, die zei: Dan mag u 'm meenemen.

370
00:24:30.000 --> 00:24:34.020
Ik zal eerst kijken of het u lukt en dan zal ik... Hahaha. Oke. Komt-ie.

371
00:24:35.020 --> 00:24:38.004
Hahahaha.

372
00:24:39.008 --> 00:24:41.009
Nee. Haha.

373
00:24:41.014 --> 00:24:43.007
Helaas.

374
00:24:44.007 --> 00:24:48.016
Ik weet inmiddels wat goud kost, wat het kost om het te winnen...

375
00:24:48.021 --> 00:24:51.000
ik weet wat goud waard is.

376
00:24:51.005 --> 00:24:52.023
Maar wat moeten we ermee?

377
00:24:53.003 --> 00:24:55.003
Je weet de prijs van goud. Ja.

378
00:24:55.008 --> 00:24:58.001
Alleen niemand weet de waarde van goud.

379
00:24:58.006 --> 00:25:00.020
Want in feite, wat heb je nou aan goud?

380
00:25:01.000 --> 00:25:06.005
Als dit beeldje van goud zou zijn en je laat het een jaar staan, dan heb je nog precies hetzelfde beeldje.

381
00:25:06.010 --> 00:25:09.000
Maar andere beleggingen renderen.

382
00:25:09.005 --> 00:25:12.008
Op obligaties krijg je rente...

383
00:25:12.013 --> 00:25:15.004
en op aandelen krijg je dividend.

384
00:25:15.009 --> 00:25:19.005
Maar goud is nog steeds goud. Dus het is maar wat de gek ervoor geeft.

385
00:25:19.010 --> 00:25:22.017
Als we vinden dat het morgen 100 euro per gram waard is...

386
00:25:22.022 --> 00:25:27.009
dan is dat 100 euro per gram, enzovoort.

387
00:25:27.014 --> 00:25:31.014
U moet zich voorstellen, dat is ongeveer 12,5 kilo.

388
00:25:31.019 --> 00:25:35.018
Dat kan wat varieren, maar het wordt wel precies gemeten.

389
00:25:35.023 --> 00:25:42.009
En met de huidige goudprijs is de waarde daarvan zo'n 500.000 euro.

390
00:25:42.014 --> 00:25:44.008
Dit? Ja.

391
00:25:44.013 --> 00:25:47.010
Ik had net een half miljoen in m'n hand? Ja.

392
00:25:47.015 --> 00:25:51.004
Hoeveel goudstaven liggen hier? Ik weet het niet precies.

393
00:25:51.009 --> 00:25:53.000
Dan ga ik ze even tellen.

394
00:25:53.005 --> 00:25:56.018
Eh, 5 keer 5 is 125...

395
00:25:56.023 --> 00:26:01.016
en dan keer 6, is... 750?

396
00:26:01.021 --> 00:26:06.010
1500, 3000, 4500.

397
00:26:06.015 --> 00:26:09.011
Maar daar liggen ook nog wat goudstaven.

398
00:26:10.024 --> 00:26:14.008
Dus dat zijn er ongeveer 4700.

399
00:26:14.013 --> 00:26:16.019
Iets in die buurt.

400
00:26:16.024 --> 00:26:21.003
Wat we hier zien liggen, zijn 4700 staven...

401
00:26:21.008 --> 00:26:23.004
maal 500.000 euro...

402
00:26:23.009 --> 00:26:26.022
is maar liefst 2.350.000.000 euro.

403
00:26:27.002 --> 00:26:30.014
Zou hier ook een halte zijn voor de Goudbus?

404
00:26:32.022 --> 00:26:36.024
Dit is maar een klein deel van het Nederlandse goud.

405
00:26:37.004 --> 00:26:41.004
Dit is een klein deel? Ja. Nederland heeft nog meer? Ja.

406
00:26:41.009 --> 00:26:44.005
En dat ligt in New York, Ottawa en Londen.

407
00:26:44.010 --> 00:26:46.004
Dus dit is ongeveer 10%.

408
00:26:46.009 --> 00:26:51.014
Het totale goudbezit van De Nederlandsche Bank is 612 ton.

409
00:26:51.019 --> 00:26:54.004
612.000 kilo dus...

410
00:26:54.009 --> 00:26:58.002
maal 40.000 euro, maakt het immense bedrag...

411
00:26:58.007 --> 00:27:02.020
van 24.480.000.000 euro aan goud.

412
00:27:03.000 --> 00:27:07.011
Dat is per Nederlander ongeveer het gewicht van een pakje shag.

413
00:27:07.016 --> 00:27:11.007
Ofwel, bijna 1500 euro per persoon.

414
00:27:11.012 --> 00:27:13.004
En het is van ons.

415
00:27:13.009 --> 00:27:15.022
Maar eraan zitten, ho maar.

416
00:27:17.004 --> 00:27:21.019
In Nederland hebben we heel veel goud. Ja. DNB heeft heel veel goud.

417
00:27:21.024 --> 00:27:24.011
Is dat een goede zaak?

418
00:27:24.016 --> 00:27:27.019
Nou, het geeft in ieder geval wat vertrouwen.

419
00:27:27.024 --> 00:27:34.006
DNB geeft allemaal eurobiljetten uit en dan is het goed om te weten dat er nog ergens wat goud achter ligt.

420
00:27:34.011 --> 00:27:38.001
Die goudstandaard hebben we losgelaten...

421
00:27:38.006 --> 00:27:42.013
dus het geld dat wordt uitgegeven, wordt niet meer gedekt...

422
00:27:42.018 --> 00:27:46.021
maar het is een veilig gevoel voor mensen dat er iets ligt...

423
00:27:47.001 --> 00:27:51.014
wat niet afhankelijk is van wat de politiek en de regeringen doen.

424
00:27:51.019 --> 00:27:53.018
En als het er niet zou liggen?

425
00:27:53.023 --> 00:27:58.007
Dan denk ik dat veel mensen een wat onbestendig gevoel krijgen.

426
00:27:58.012 --> 00:28:01.017
Goud heeft dus z'n functie als het bij DNB ligt.

427
00:28:01.022 --> 00:28:05.017
De prijs van goud is nu vrij hoog. Betekent dat dat ik...

428
00:28:05.022 --> 00:28:10.023
zo veel mogelijk goud moet kopen of juist verkopen? Wat moeten we nu?

429
00:28:11.003 --> 00:28:17.020
Ik zal geen uitspraken doen over wat u met uw goud moet doen of over wat wij met ons goud zullen doen.

430
00:28:18.000 --> 00:28:24.008
DNB beschikt over reserves en die zijn er om te zorgen dat er bij financiele tegenwind...

431
00:28:24.013 --> 00:28:27.020
voldoende vertrouwen is in de gegoedheid van DNB.

432
00:28:28.000 --> 00:28:31.003
En dat goud is een onderdeel van die reserves.

433
00:28:31.008 --> 00:28:36.023
Als obligaties minder waard worden door zo'n financieel onrustige situatie...

434
00:28:37.003 --> 00:28:42.008
dan kan het goed zijn dat goud in waarde toeneemt.

435
00:28:42.013 --> 00:28:45.024
En daarmee heb je niet al je eieren in EEN mandje...

436
00:28:46.004 --> 00:28:50.013
en daarmee is er voldoende vertrouwen in de reserves van DNB.

437
00:28:50.018 --> 00:28:53.021
Dus wat moeten we met goud? Kopen of verkopen?

438
00:28:54.002 --> 00:28:57.007
Als de pleuris uit gaat breken, is het een mooi vluchtmiddel...

439
00:28:57.012 --> 00:29:01.002
als je denkt dat het mee zal vallen, moet je het niet hebben.

440
00:29:01.007 --> 00:29:03.021
Maar wie het weet, mag het zeggen.

441
00:29:04.001 --> 00:29:09.016
Gouden tijden dus voor mensen met een glazen bol. En alle anderen zullen zelf moeten kiezen.

442
00:29:09.021 --> 00:29:16.001
Bent u een optimist, dan verkoopt u uw trouwring en gaat u lekker op vakantie, zonder uw partner.

443
00:29:16.006 --> 00:29:19.021
Bent u een pessimist, dan wacht u tot de hele wereld instort.

444
00:29:20.001 --> 00:29:22.022
Zit u lekker alleen in uw schuilkelder.

445
00:29:23.002 --> 00:29:25.003
Maar wel met een klompje goud.

446
00:29:25.008 --> 00:29:27.021
Maar ten slotte nog een gouden tip:

447
00:29:28.001 --> 00:29:31.011
Bij twijfel niet inhalig zijn.

448
00:29:33.000 --> 00:29:37.010
Volgende week kijken we naar de kosten van ons gebit...

449
00:29:37.015 --> 00:29:41.000
en zien we dat je niet vroeg genoeg kan beginnen met poetsen.

450
00:29:41.005 --> 00:29:44.004
Als baby moet je al beginnen met poetsen.

451
00:29:44.009 --> 00:29:46.004
We krijgen slecht nieuws.

452
00:29:46.009 --> 00:29:51.014
Dus zes gaatjes en twee verstandskiezen verwijderen? Juist.

453
00:29:51.019 --> 00:29:55.014
En we vragen ons af of verzekeren wel de moeite waard is.

454
00:29:55.019 --> 00:29:58.001
Wat voor verzekering raadt u aan?

455
00:29:58.006 --> 00:30:02.005
Ik zou er heel kritisch naar kijken en me niet verzekeren.

456
00:30:02.010 --> 00:30:04.013
Heb jij eigenlijk wat met goud?

457
00:30:04.018 --> 00:30:06.022
Eh, nee.

