WEBVTT

1
00:00:00.002 --> 00:00:01.002
888

2
00:00:01.007 --> 00:00:03.023
Heb je een idee bij wie je in de klas zat?

3
00:00:04.003 --> 00:00:07.005
Wie van jullie is verslaafd aan tattoos?

4
00:00:07.010 --> 00:00:10.017
Ik neem aan dat jullie die in groep 8 nog niet hadden.

5
00:00:10.022 --> 00:00:12.021
Jessica stak haar vinger op.

6
00:00:13.001 --> 00:00:16.008
Jessica, het was om ze nieuwsgierig te maken.

7
00:00:16.013 --> 00:00:21.019
Jij hebt veel tattoos. Straks zien we het. Maakt niet uit.

8
00:00:21.024 --> 00:00:25.019
Rob, ik heb er een voor jou. Een cryptische, misschien.

9
00:00:25.024 --> 00:00:30.006
Voor wie waren de twee jaren hier de gelukkigste jaren uit je jeugd?

10
00:00:30.011 --> 00:00:33.007
Dat was mijn redding. Ja? Ja.

11
00:00:33.012 --> 00:00:37.011
Daar heb ik twee jaar ervaren dat het ook normaal kan zijn.

12
00:00:37.016 --> 00:00:40.000
Dat ik niet altijd het buitenbeetje ben.

13
00:00:40.005 --> 00:00:42.015
Eentje die jullie allemaal weten.

14
00:00:42.020 --> 00:00:47.004
Een van jullie kreeg in groep 8 leukemie is overleed daar later aan.

15
00:00:47.009 --> 00:00:50.003
Ik vraag het jou. Ja. Anke. Ja.

16
00:00:50.008 --> 00:00:54.019
We hebben een stoel open gelaten. Ze had naast jou moeten zitten.

17
00:00:54.024 --> 00:00:59.013
Je was een van haar beste vriendinnetjes, he? Ja. Klopt.

18
00:00:59.018 --> 00:01:04.003
Als een kind overleden is... Ik wil niet alles wegdoen.

19
00:01:04.008 --> 00:01:06.021
Moet je hier kijken.

20
00:01:07.001 --> 00:01:10.002
Ja, daar. Toch niet met brood erin? Nee, nee.

21
00:01:10.007 --> 00:01:14.006
Ik denk dat het leeg is. Haha.

22
00:01:14.011 --> 00:01:15.023
Dat hoop je ook. Ja.

23
00:01:16.003 --> 00:01:20.003
Maar dit staat hier nu al 22 jaar.

24
00:01:25.017 --> 00:01:27.020
Zomaar een foto uit duizenden.

25
00:01:28.000 --> 00:01:31.001
Lagere school De Kleine Kapitein uit Bakel.

26
00:01:31.006 --> 00:01:34.017
20 jongens en meisjes met een heel leven voor zich.

27
00:01:34.022 --> 00:01:39.021
Jessica, de brutaalste van de klas. Hoe is zij terechtgekomen?

28
00:01:40.001 --> 00:01:43.006
En Julia en Nina waren toen hartsvriendinnen.

29
00:01:43.011 --> 00:01:45.012
Zouden ze dat nog steeds zijn?

30
00:01:45.017 --> 00:01:50.009
En Nils had EEN punt te weinig voor de maximale score op de Citotoets.

31
00:01:50.014 --> 00:01:52.006
Hoe is het met hem?

32
00:01:52.011 --> 00:01:56.009
Groep 8 van de basisschool, 22 jaar later.

33
00:01:58.004 --> 00:02:01.001
Een bijzondere aflevering van De Reunie.

34
00:02:01.006 --> 00:02:06.023
Voor de allereerste keer hebben we een groep van de basisschool.

35
00:02:07.003 --> 00:02:08.021
Dat doen we anders nooit.

36
00:02:09.001 --> 00:02:15.001
Een andere reden is, is dat er over deze groep een boek is geschreven.

37
00:02:15.006 --> 00:02:18.014
Achtste-groepers huilen niet, door Jacques Vriens.

38
00:02:18.019 --> 00:02:22.016
Het gaat over het meisje Anke Geurts die kanker kreeg...

39
00:02:22.021 --> 00:02:25.022
en de manier waarop deze kinderen daarmee omgingen.

40
00:02:26.002 --> 00:02:29.001
Hoe was dat toen? Klopt het boek een beetje?

41
00:02:29.006 --> 00:02:32.001
En hoe is het jullie in het leven vergaan?

42
00:02:32.006 --> 00:02:35.009
Kennen jullie het boek? Gelezen?

43
00:02:35.014 --> 00:02:38.006
Nee. Ja. Nee? Dat meen je niet!

44
00:02:38.011 --> 00:02:42.004
Grietje, jij kent het boek niet? Ik wil het niet weten.

45
00:02:42.009 --> 00:02:44.010
Ik weet hoe ik het ervaren heb.

46
00:02:44.015 --> 00:02:48.002
Ik wil niet dat het anders wordt verteld. Ja.

47
00:02:48.007 --> 00:02:52.013
Dat kan ik me voorstellen. En de film. Ga ik ook niet kijken.

48
00:02:52.018 --> 00:02:55.011
Dus niet: Het is er nog niet van gekomen.

49
00:02:55.016 --> 00:02:57.018
Ik ga gewoon niet kijken.

50
00:02:57.023 --> 00:02:59.010
Hahaha. Nee, nee.

51
00:02:59.015 --> 00:03:02.016
Dan ga ik me eraan irriteren. Dat wil ik niet.

52
00:03:02.021 --> 00:03:06.007
Ik wilde eigenlijk een stukje voorlezen. Mag dat?

53
00:03:06.012 --> 00:03:09.003
Dat mag gelukkig.

54
00:03:09.008 --> 00:03:14.021
Omdat het een mooi boek is en omdat ik me afvraag of 't zo ging.

55
00:03:15.001 --> 00:03:16.013
Een klein stukje.

56
00:03:16.018 --> 00:03:18.017
Juf Ina klapt in haar handen.

57
00:03:18.022 --> 00:03:22.015
Ik moet jullie iets naars zeggen. Het gaat over Akkie.

58
00:03:22.020 --> 00:03:26.004
Ankie heet in het boek Akkie. Alle namen zijn veranderd.

59
00:03:26.009 --> 00:03:29.004
Ik vind het moeilijk om dit te vertellen.

60
00:03:29.009 --> 00:03:31.012
Ineens werd het stil in de klas.

61
00:03:31.017 --> 00:03:34.019
Een juf die het moeilijk vond om iets te vertellen.

62
00:03:34.024 --> 00:03:37.008
Dan moest er echt iets aan de hand zijn.

63
00:03:37.013 --> 00:03:40.021
Akkie is erg ziek, ging juf verder. Ze heeft leukemie.

64
00:03:41.001 --> 00:03:43.014
Als eerste ging Arno's vinger de lucht in.

65
00:03:43.019 --> 00:03:46.021
Ik weet wat je wil vragen, Arno. Haar stem haperde.

66
00:03:47.001 --> 00:03:49.006
Leukemie is een vorm van kanker.

67
00:03:49.011 --> 00:03:52.023
Kinderen die kanker krijgen, hebben heel vaak leukemie.

68
00:03:53.003 --> 00:03:56.015
Arno stak weer zijn vinger op. Nu vond de groep het niet vervelend.

69
00:03:56.020 --> 00:03:59.013
Hij vroeg wat niemand durfde te vragen.

70
00:03:59.018 --> 00:04:01.005
Juf, ga je dan dood?

71
00:04:01.010 --> 00:04:02.022
Juf Ina knikte.

72
00:04:03.002 --> 00:04:07.006
Dat kan, maar ze zijn tegenwoordig zo ver dat veel kinderen genezen.

73
00:04:07.011 --> 00:04:09.016
Ik hoop dat Akkie daarbij hoort.

74
00:04:09.021 --> 00:04:11.022
In elk geval mooi geschreven.

75
00:04:12.002 --> 00:04:14.008
En ging het zo?

76
00:04:14.013 --> 00:04:20.024
Ik kan me wel herinneren dat Jacques ons bij elkaar riep.

77
00:04:21.004 --> 00:04:24.009
We kwamen met zijn allen in de kring bij elkaar.

78
00:04:24.014 --> 00:04:29.013
En dat het nieuws gebracht werd. Gevoelsmatig is dat wel zo eh... Ja.

79
00:04:29.018 --> 00:04:31.005
Zo is het gegaan.

80
00:04:31.010 --> 00:04:33.005
De naam Jacques valt hier.

81
00:04:33.010 --> 00:04:36.017
Jullie leraar Jacques Vriens schreef dit boek.

82
00:04:36.022 --> 00:04:40.013
Hij was toen al een bekende kinderboekenschrijver.

83
00:04:40.018 --> 00:04:44.019
Klokhuis kwam toen in deze klas om de kinderen te vragen...

84
00:04:44.024 --> 00:04:47.015
wat ze van hun beroemde leraar vonden.

85
00:04:47.020 --> 00:04:49.007
Jongens, kijk uit.

86
00:04:49.012 --> 00:04:53.002
Beelden van jezelf van 20 jaar terug.

87
00:05:02.001 --> 00:05:06.006
Achteraf denk je: Eigenlijk is het een wonder.

88
00:05:06.011 --> 00:05:09.018
De meeste meesters zijn geen schrijvers.

89
00:05:09.023 --> 00:05:13.020
Als iemand een boekbespreking over zijn boek doet...

90
00:05:14.000 --> 00:05:18.015
dan moet je ook iets over de schrijver vertellen.

91
00:05:18.020 --> 00:05:24.019
En dan vraagt hij extra uitdagend: En wat doet hij allemaal?

92
00:05:24.024 --> 00:05:28.017
Niet veel. Als ik aan tafel zit of als hij iets uitlegt.

93
00:05:28.022 --> 00:05:35.006
Soms stop ik even en dan denk ik dat hij eigenlijk wel een schrijver is.

94
00:05:35.011 --> 00:05:37.011
En dat hij ons gewoon les geeft.

95
00:05:37.016 --> 00:05:39.021
Ik vind zijn boeken niet zo mooi.

96
00:05:40.001 --> 00:05:44.021
Ik heb ze dus nog niet allemaal gelezen. Maar...

97
00:05:45.001 --> 00:05:48.015
Maar hij schept wel een beetje op. Af en toe.

98
00:05:51.007 --> 00:05:54.000
Leuk om jezelf zo te zien, he? Echt leuk.

99
00:05:54.005 --> 00:05:57.021
Je moest erg om jezelf lachen. Wat dacht je nou?

100
00:05:58.001 --> 00:06:01.012
Ik wist, toen ik die aflevering zag toen ik elf was:

101
00:06:01.017 --> 00:06:05.005
Dit gaat nog eens terugkomen in mijn leven. Ja, haha.

102
00:06:05.010 --> 00:06:10.010
Sven, jij realiseerde je soms dat je les kreeg van een schrijver.

103
00:06:10.015 --> 00:06:13.022
Ja. Blijkbaar. Dat weet je niet meer? Geen idee.

104
00:06:14.002 --> 00:06:16.001
Dit nooit teruggezien? Nee.

105
00:06:16.006 --> 00:06:19.003
Toen het uitgezonden werd. Daarna niet meer.

106
00:06:19.008 --> 00:06:22.019
Verdwenen op een videoband, in een kast op zolder.

107
00:06:22.024 --> 00:06:24.011
Ja, zo gaat dat.

108
00:06:24.016 --> 00:06:28.010
En jij vond het een opschepper, he? Ja, dat was ik.

109
00:06:28.015 --> 00:06:32.001
Was het een opschepper? Nee. Helemaal niet.

110
00:06:32.006 --> 00:06:35.017
Volgens mij. Zoals ik er nu op terugkijk niet, nee.

111
00:06:35.022 --> 00:06:38.007
Leuk, he? Hij had het er nooit over.

112
00:06:38.012 --> 00:06:40.017
Wat voor man was het, Jessica?

113
00:06:40.022 --> 00:06:42.009
Jacques Vriens.

114
00:06:42.014 --> 00:06:49.018
Ja, een heel warm persoon. Heel geinteresseerd in iedereen.

115
00:06:49.023 --> 00:06:51.010
En eh...

116
00:06:51.015 --> 00:06:54.021
Ik vond het niet echt een leraar.

117
00:06:55.001 --> 00:07:00.022
Ik vond het echt eh, ja. Eigenlijk onbeschrijflijk.

118
00:07:01.002 --> 00:07:04.000
Bijzondere man? Heel bijzonder.

119
00:07:04.005 --> 00:07:06.012
Hij zag je echt. Hij zag wie je was.

120
00:07:06.017 --> 00:07:10.018
Je hoefde niet alles te vertellen. Dat gevoel had ik erbij.

121
00:07:10.023 --> 00:07:12.018
Ik zie Nils ook ja knikken.

122
00:07:12.023 --> 00:07:16.009
Hij maakte er eigenlijk een tweede huiskamer van.

123
00:07:16.014 --> 00:07:21.007
Dus dat is echt eh... Benieuwd hoe het met hem is?

124
00:07:21.012 --> 00:07:23.024
Zullen we hem erbij halen? Ja, leuk.

125
00:07:24.004 --> 00:07:29.005
Het is ook zijn reunie. Jullie leraar, Jacques Vriens.

126
00:07:29.010 --> 00:07:30.022
Geweldig.

127
00:07:31.002 --> 00:07:32.014
APPLAUS

128
00:07:32.019 --> 00:07:36.015
Ga lekker in het midden staan. Mag ik hier... Ja. Het is jouw klas.

129
00:07:36.020 --> 00:07:40.009
Ja. Hoe is het dat ze dat allemaal over je zeggen?

130
00:07:40.014 --> 00:07:44.000
Ik stond daar net een beetje te shaken, eigenlijk.

131
00:07:44.005 --> 00:07:49.011
Eh, geweldig. Zo lief dat jullie... Ik ben helemaal eh, sorry.

132
00:07:49.016 --> 00:07:51.011
Dat kan ik me voorstellen.

133
00:07:51.016 --> 00:07:55.020
Ik vond het niet erg dat je toen zei dat je mijn boeken niet leuk vond.

134
00:07:56.000 --> 00:07:59.023
Ik vond het wel dapper van je, dat je het gewoon zei.

135
00:08:00.003 --> 00:08:04.012
Je herinnert je wel dat er eentje was... Natuurlijk. Heel goed.

136
00:08:04.017 --> 00:08:08.013
In het boek heb je alle namen veranderd.

137
00:08:08.018 --> 00:08:11.023
Ook je eigen naam. Het gaat over juf Ina.

138
00:08:12.003 --> 00:08:17.002
Zitten er karaktereigenschappen van deze kinderen in het boek? Jawel.

139
00:08:17.007 --> 00:08:19.023
Ik ben tien keer aan het boek begonnen.

140
00:08:20.003 --> 00:08:21.023
En tien keer werd het niks.

141
00:08:22.003 --> 00:08:26.014
Ik was in zo'n kramp. Ik dacht: Ik ga schrijven over een meisje...

142
00:08:26.019 --> 00:08:28.006
dat doodgaat.

143
00:08:28.011 --> 00:08:32.016
En ik zocht naar woorden. Ik kon de goeie woorden niet vinden.

144
00:08:32.021 --> 00:08:36.018
Totdat ik dacht: Het is gewoon een verhaal over een klas.

145
00:08:36.023 --> 00:08:40.003
Maar ik moest wel iets doen om mezelf te helpen.

146
00:08:40.008 --> 00:08:45.002
Dus ik heb van de meester een juf gemaakt. Juf Ina.

147
00:08:45.007 --> 00:08:50.015
Die lijkt voor een deel op een oudere juf die ik kende van vroeger.

148
00:08:50.020 --> 00:08:52.013
Zo werkt het natuurlijk.

149
00:08:52.018 --> 00:08:56.021
En ze lijkt ook voor een deel op Wilma met wie ik deze klas had.

150
00:08:57.001 --> 00:08:58.015
Een doortastende juf.

151
00:08:58.020 --> 00:09:02.021
Ik dacht: De namen veranderen. De boel op zijn kop.

152
00:09:03.001 --> 00:09:07.014
Er moeten ook elementen in het verhaal die niet echt gebeurd zijn.

153
00:09:07.019 --> 00:09:11.020
Om afstand te kunnen krijgen. Anders kreeg ik het niet op papier.

154
00:09:12.000 --> 00:09:14.016
Ben je benieuwd hoe zij het beleefd hebben?

155
00:09:14.021 --> 00:09:18.005
Heel benieuwd. Achterin staat een stoel voor je.

156
00:09:18.010 --> 00:09:20.022
We praten nog met je. Heel goed.

157
00:09:24.012 --> 00:09:27.021
Hoe is deze klas terechtgekomen?

158
00:09:28.001 --> 00:09:33.014
Ze vullen altijd een enquete in, anoniem en naar eer en geweten.

159
00:09:33.019 --> 00:09:37.017
Dan kunnen wij opmaken hoe ze statistisch in het leven staan.

160
00:09:37.022 --> 00:09:41.022
Vier van juli zijn er maar getrouwd. Heel weinig.

161
00:09:42.002 --> 00:09:45.001
Het kan nog. Katholiek Brabant?

162
00:09:45.006 --> 00:09:47.007
10 wonen er dan wel weer samen.

163
00:09:47.012 --> 00:09:49.001
En drie zijn er single.

164
00:09:49.006 --> 00:09:51.022
Met elkaar hebben jullie 21 kinderen.

165
00:09:52.002 --> 00:09:53.014
Zo! Jeetje.

166
00:09:53.019 --> 00:09:56.018
Ver onder het landelijk gemiddelde, hoor.

167
00:09:56.023 --> 00:09:59.008
Wel doorwerken in het zuiden.

168
00:09:59.013 --> 00:10:02.014
Jullie hebben bijna allemaal doorgeleerd.

169
00:10:02.019 --> 00:10:06.003
Zes hebben er een titel. Dat vind ik dan weer veel.

170
00:10:06.008 --> 00:10:08.009
Vier getrouwd, zes een titel.

171
00:10:08.014 --> 00:10:11.004
16 van de 17 hebben er werk.

172
00:10:11.009 --> 00:10:14.014
De meesten werken fulltime of bijna fulltime.

173
00:10:14.019 --> 00:10:16.023
Een paar 60 uur, maar gemiddeld 40.

174
00:10:17.003 --> 00:10:20.023
Jullie verdienen gemiddeld 3200 euro bruto per maand.

175
00:10:21.003 --> 00:10:24.008
Waarvan zijn jullie lid? Veel van sportclubs.

176
00:10:24.013 --> 00:10:27.020
5 doen er aan hockey, eentje aan mountainbiken.

177
00:10:28.000 --> 00:10:30.015
Eentje surfen en eentje aan salsadansen.

178
00:10:30.020 --> 00:10:32.007
Ook heel vermoeiend.

179
00:10:32.012 --> 00:10:34.024
Verder zijn jullie redelijk braaf.

180
00:10:35.004 --> 00:10:39.003
Maar drie zijn er ooit met Justitie in aanraking gekomen.

181
00:10:39.008 --> 00:10:41.007
Alleen maar parkeerboetes.

182
00:10:41.012 --> 00:10:44.001
Maar drie met een parkeerboete? Nee.

183
00:10:44.006 --> 00:10:47.007
Negen drinken er helemaal niet in deze klas.

184
00:10:47.012 --> 00:10:50.015
En de rest nooit meer dan een glas per dag.

185
00:10:50.020 --> 00:10:53.017
Maar: Vijf hebben er ooit drugs gebruikt.

186
00:10:53.022 --> 00:10:56.003
Twee doen dat nog steeds soms.

187
00:10:56.008 --> 00:11:00.007
Er wordt niet gedronken, er wordt iets anders ingenomen.

188
00:11:00.012 --> 00:11:04.007
Op eentje na vinden jullie het leven een vat vol keuzes.

189
00:11:04.012 --> 00:11:07.007
Jullie weten dat het leven naar kan zijn.

190
00:11:07.012 --> 00:11:10.019
Toch vinden jullie het leven een vat vol keuzes.

191
00:11:10.024 --> 00:11:15.004
Vier zeggen: Onze dromen zijn uitgekomen.

192
00:11:15.009 --> 00:11:18.023
Nog niet heel veel. Van de 17.

193
00:11:19.003 --> 00:11:22.000
Die 13 anderen zeggen: Nee, dat moet nog komen.

194
00:11:22.005 --> 00:11:25.005
Dan vraag je: Waar dromen jullie van?

195
00:11:25.010 --> 00:11:27.013
Dat zijn grote dromen, mensen.

196
00:11:27.018 --> 00:11:29.011
Eentje wil er naar Japan.

197
00:11:29.016 --> 00:11:32.017
En eentje wil gewoon een fijn gezin starten.

198
00:11:32.022 --> 00:11:35.002
Een ander zegt: een wereldreis.

199
00:11:35.007 --> 00:11:39.001
Een eigen paard. En eentje zegt: Ik wil beter worden.

200
00:11:39.006 --> 00:11:41.024
Hopelijk komt die droom uit.

201
00:11:42.004 --> 00:11:45.013
Gemiddeld geven jullie het leven een 8.

202
00:11:45.018 --> 00:11:48.005
Niemand geeft het een onvoldoende.

203
00:11:48.010 --> 00:11:50.001
Maar ook niemand een 10.

204
00:11:50.006 --> 00:11:52.007
Bijna niemand hoger dan een 9.

205
00:11:52.012 --> 00:11:57.003
De jury zijn wel tevreden zeg ik, Edith.

206
00:11:57.008 --> 00:11:58.020
Ben jij tevreden?

207
00:11:59.000 --> 00:12:02.022
Over het algemeen wel. Niet elke dag. Nee, niet elke dag.

208
00:12:03.002 --> 00:12:05.009
Maar vandaag wel. Ja. Zeker.

209
00:12:05.014 --> 00:12:10.001
Klas, we gaan terug naar De Kleine Kapitein...

210
00:12:10.006 --> 00:12:11.018
van 20 jaar terug.

211
00:12:11.023 --> 00:12:14.003
Nils, kijken of jij nog wat weet.

212
00:12:14.008 --> 00:12:18.015
Hoe zat het met verliefdheden in de klas? Waren er stelletjes?

213
00:12:18.020 --> 00:12:20.013
Voorin moeten ze lachen.

214
00:12:20.018 --> 00:12:25.008
Volgens mij hadden Sven en Lonneke iets. Sven en Lonneke.

215
00:12:25.013 --> 00:12:28.007
Ja? Ja. En Janneke en Rob.

216
00:12:28.012 --> 00:12:30.008
In groep 8 dus al?

217
00:12:30.013 --> 00:12:33.011
Misschien al groep 7. Groep 7 zelfs.

218
00:12:33.016 --> 00:12:36.005
Eh... En jij dan?

219
00:12:36.010 --> 00:12:39.015
Ik was een beetje verliefd op Edith.

220
00:12:39.020 --> 00:12:43.017
O. Wist je dat, Edith? Ja. Dat was op kamp.

221
00:12:43.022 --> 00:12:46.009
Ja? Op Ameland. Op Ameland.

222
00:12:46.014 --> 00:12:49.013
Via via vroeg hij of ik het 'aan' wilde.

223
00:12:49.018 --> 00:12:55.009
Via via. En wat was 'aan'? Wat eh... Wat gebeurde er dan?

224
00:12:55.014 --> 00:12:58.009
Handje, handje lopen. Dat nog niet eens.

225
00:12:58.014 --> 00:13:01.005
Een ander stelletje. Katrien en Bram.

226
00:13:01.010 --> 00:13:04.013
Jullie hadden ook iets samen. Of half? Ja, ja.

227
00:13:04.018 --> 00:13:07.009
Dat waren mooie tijden.

228
00:13:07.014 --> 00:13:09.024
Ja, wij hebben het ook 'aan' gehad.

229
00:13:10.004 --> 00:13:15.004
Het was gewoon een leuk jongetje? Ik vond hem een heel knappe jongen.

230
00:13:15.009 --> 00:13:19.013
Knappe jongen. Je moet nu zeggen: Dat was wederzijds. Tuurlijk.

231
00:13:19.018 --> 00:13:23.013
Bram was het broertje van Katja. Dat was mijn beste vriendin.

232
00:13:23.018 --> 00:13:26.023
Ik kwam veel bij ze thuis. En wie maakte het uit?

233
00:13:27.003 --> 00:13:28.015
Tja...

234
00:13:28.020 --> 00:13:30.024
Dat heb ik verdrongen.

235
00:13:31.004 --> 00:13:34.017
Ik weet het niet meer. Misschien ging het nooit uit? de

236
00:13:34.022 --> 00:13:36.009
Dan is het nog aan.

237
00:13:36.014 --> 00:13:40.017
Jullie zijn broer en zus en gingen na school altijd naar Cadzand, he?

238
00:13:40.022 --> 00:13:45.001
Ja. Nieuwvliet. Goeie jaren? Ja.

239
00:13:45.006 --> 00:13:47.020
Wij gingen daar elk jaar op vakantie.

240
00:13:48.000 --> 00:13:53.008
Zo goed dat Bram daar een levenslange liefde voor Zeeuws Vlaanderen aan over hield.

241
00:13:53.013 --> 00:13:56.012
Hij wilde er gaan wonen. Die droom kwam uit.

242
00:13:56.017 --> 00:13:58.016
Maar daarna liep het anders.

243
00:14:07.023 --> 00:14:11.005
Als ik hier rij, dan komt er van alles los.

244
00:14:11.010 --> 00:14:13.021
Kriebels. Heimwee.

245
00:14:17.008 --> 00:14:20.011
Voor mij is Zeeuws Vlaanderen rust en natuur.

246
00:14:20.016 --> 00:14:24.004
De omgeving. Gewoon het totaalplaatje.

247
00:14:24.009 --> 00:14:27.016
Ik had hier de mooiste tijd van mijn leven.

248
00:14:27.021 --> 00:14:30.019
De beste herinneringen.

249
00:14:32.003 --> 00:14:34.015
Ik heb me hier altijd thuis gevoeld.

250
00:14:34.020 --> 00:14:36.015
Hier kom ik weer thuis.

251
00:14:36.020 --> 00:14:40.021
Bram komt al sinds zijn vroege jeugd in Zeeuws Vlaanderen.

252
00:14:41.001 --> 00:14:44.014
Dat komt omdat zijn tante er altijd op een camping stond.

253
00:14:44.019 --> 00:14:49.000
Nog steeds gaat hij het liefst meteen naar het strand om te vissen.

254
00:14:49.005 --> 00:14:53.004
Met het vissen vond ik altijd rust. Even alles aan de kant.

255
00:14:53.009 --> 00:14:56.006
Lekker aan het water. Genieten van de zee.

256
00:14:56.011 --> 00:14:59.008
Ik hoef niks te vangen. Ik zit hier lekker.

257
00:14:59.013 --> 00:15:02.016
Gewoon niks aan mijn hoofd. Gewoon lekker.

258
00:15:02.021 --> 00:15:06.003
Na de middelbare school wordt Bram banketbakker.

259
00:15:06.008 --> 00:15:11.005
Maar na een tijdje laat hij zich omscholen tot beveiligingsadviseur.

260
00:15:11.010 --> 00:15:14.017
In 2000 vindt hij een baan in Zeeuw-Vlaanderen.

261
00:15:14.022 --> 00:15:16.014
Zijn droom komt uit.

262
00:15:16.019 --> 00:15:20.000
Totdat hij een auto-ongeluk krijgt.

263
00:15:20.005 --> 00:15:23.020
Ik heb hier vijf jaar met heel veel plezier gewoond.

264
00:15:24.000 --> 00:15:27.000
Tot het ene ongevalletje dat ik heb gekregen.

265
00:15:27.005 --> 00:15:29.023
Ik heb een eenzijdig auto-ongeluk gehad.

266
00:15:30.003 --> 00:15:32.015
En toen waren alle kansen verkeken.

267
00:15:33.020 --> 00:15:37.004
Dat was het dieptepunt van mijn leven.

268
00:15:38.021 --> 00:15:41.018
Bram is met zijn auto op weg naar zijn werk...

269
00:15:41.023 --> 00:15:45.007
als hij met 80 km/u de macht over het stuur verliest.

270
00:15:45.012 --> 00:15:48.003
Hij rijdt van een acht meter hoge dijk af.

271
00:15:48.008 --> 00:15:51.024
Dit is mijn auto. En onder die witte deken, dat ben ik.

272
00:15:52.004 --> 00:15:54.011
Ik weet er zelf helemaal niks van.

273
00:15:54.016 --> 00:15:57.003
Het is voor mij nog steeds een raadsel.

274
00:15:57.008 --> 00:16:02.005
Ik had geluk dat mijn collega's voor me reden en me gevonden hebben.

275
00:16:02.010 --> 00:16:03.022
Dus ja...

276
00:16:04.002 --> 00:16:06.022
Ik heb denk ik een totale black-out gehad.

277
00:16:07.002 --> 00:16:11.005
Het enige wat ik weet is dat ik wakker werd in het ziekenhuis.

278
00:16:11.010 --> 00:16:15.001
Verder kan ik me niks herinneren. Nog steeds niet.

279
00:16:17.009 --> 00:16:21.013
In het ziekenhuis constateren ze alleen een hoop botbreuken.

280
00:16:21.018 --> 00:16:23.021
Na vijf dagen mag hij naar huis.

281
00:16:24.001 --> 00:16:28.004
Maar na een paar weken kan hij niet meer praten en valt hij flauw.

282
00:16:28.009 --> 00:16:33.001
In een ander ziekenhuis zien ze dat er veel meer met hem aan de hand is.

283
00:16:34.016 --> 00:16:39.010
In Helmond kwamen ze erachter dat ik toch een schedelbasisfractuur had.

284
00:16:39.015 --> 00:16:44.012
Mijn slaapbot was doormidden, mijn oogkas op drie plaatsen gebroken.

285
00:16:44.017 --> 00:16:47.016
Een gedeelte van mijn gezicht was verlamd.

286
00:16:47.021 --> 00:16:51.007
Ik ben veel te vroeg uit dat ziekenhuis weggegaan.

287
00:16:51.012 --> 00:16:55.023
Ze hebben niet genoeg onderzoeken gedaan om dat te constateren.

288
00:16:56.003 --> 00:16:58.015
Nu zit ik met nog veel meer gevolgen.

289
00:16:59.019 --> 00:17:04.009
Mijn geheugen is ook beschadigd, met name met kortetermijngeheugen.

290
00:17:04.014 --> 00:17:08.015
Iets wat ik doe weet ik de volgende dag in principe al niet meer.

291
00:17:08.020 --> 00:17:11.007
Soms een paar uur later al niet meer.

292
00:17:11.012 --> 00:17:13.003
Dat is wel frustrerend.

293
00:17:13.008 --> 00:17:17.001
Als je normaal altijd alles hebt kunnen onthouden...

294
00:17:17.006 --> 00:17:19.007
en dan in EEN keer niet meer...

295
00:17:19.012 --> 00:17:20.024
dat is lastig.

296
00:17:23.013 --> 00:17:26.000
Ik heb een jaar moeten revalideren.

297
00:17:26.005 --> 00:17:30.008
En ik kon geen werk meer krijgen hier in Zeeuws-Vlaanderen.

298
00:17:30.013 --> 00:17:33.010
Ik heb heel wat aanpassingen moeten doen.

299
00:17:33.015 --> 00:17:36.022
Dan is er maar EEN keus, en dat is toch teruggaan.

300
00:17:38.002 --> 00:17:40.022
Dus, dat is voor mij wel een dieptepunt, ja.

301
00:17:42.022 --> 00:17:45.004
Bram zoekt lang naar nieuw werk...

302
00:17:45.009 --> 00:17:48.018
maar dat kan hij in Zeeuws-Vlaanderen niet vinden.

303
00:17:48.023 --> 00:17:52.009
Wel krijgt hij werk als kozijnenmonteur in Brabant.

304
00:17:52.014 --> 00:17:56.007
Tot zijn verdriet moet hij Zeeuws-Vlaanderen verlaten.

305
00:17:56.012 --> 00:17:59.006
En hij moet leren leven met zijn handicap.

306
00:17:59.011 --> 00:18:03.024
Je leert ermee omgaan op den duur. Je zal het moeten accepteren.

307
00:18:04.004 --> 00:18:08.007
Ik kan er wel moeilijk over doen, maar daar schiet je niks mee op.

308
00:18:08.012 --> 00:18:11.005
Dat werkt alleen maar tegen op den duur.

309
00:18:11.010 --> 00:18:14.015
Dus, accepteren en gewoon doorgaan.

310
00:18:15.017 --> 00:18:17.024
En dan komt het allemaal wel goed.

311
00:18:18.004 --> 00:18:22.005
Het is allemaal wel moeilijker of niet helemaal zoals je wilt.

312
00:18:22.010 --> 00:18:24.018
Maar je komt er wel. Natuurlijk.

313
00:18:24.023 --> 00:18:28.001
*Hier aan de kust, de Zeeuwse kust

314
00:18:29.017 --> 00:18:32.016
*Waar de zomer onbewust

315
00:18:32.021 --> 00:18:35.010
*Met een rotgang wordt genoten

316
00:18:35.015 --> 00:18:38.010
Mijn droom was om in Zeeland te gaan wonen.

317
00:18:38.015 --> 00:18:41.012
Die droom heb ik in principe verwezenlijkt.

318
00:18:41.017 --> 00:18:44.011
Maar door m'n ongeval is alles veranderd.

319
00:18:44.016 --> 00:18:47.017
Ik heb terug naar Brabant moeten verhuizen.

320
00:18:48.017 --> 00:18:51.003
Terug bij af, om het zo maar te zeggen.

321
00:18:51.008 --> 00:18:54.009
Uiteindelijk heb ik het daar ook getroffen.

322
00:18:54.014 --> 00:18:57.011
Ik heb een leuke vriendin en een zoontje.

323
00:18:57.016 --> 00:18:59.005
Dus ik mag niet klagen.

324
00:19:00.018 --> 00:19:04.023
Maar mijn uiteindelijke droom is toch weer terug te komen...

325
00:19:05.003 --> 00:19:06.019
naar Zeeland. Toch wel.

326
00:19:08.016 --> 00:19:12.001
*Hier aan de kust*

327
00:19:18.018 --> 00:19:22.012
Je zit naar je broertje te kijken, Katja. Ja.

328
00:19:22.017 --> 00:19:24.004
Ja.

329
00:19:24.009 --> 00:19:26.010
Ook weer een brok in mijn keel.

330
00:19:26.015 --> 00:19:29.002
Wat zeg je? Met een brok in mijn keel.

331
00:19:30.016 --> 00:19:33.002
Wie is de oudste van jullie? Ons Bram.

332
00:19:33.007 --> 00:19:35.002
Dat is je oudere broer. Ja.

333
00:19:35.007 --> 00:19:40.004
Je maakt je toch zorgen als zo'n ongeluk gebeurt. Absoluut.

334
00:19:40.009 --> 00:19:43.022
Wij zijn toen ook meteen naar Zeeland gereden.

335
00:19:44.002 --> 00:19:48.001
En we hebben de auto gezien, hem in het ziekenhuis gezien.

336
00:19:48.006 --> 00:19:50.011
Dat zijn geen leuke dingen. Nee.

337
00:19:50.016 --> 00:19:53.013
Maar je merkt nu helemaal niks aan jou.

338
00:19:53.018 --> 00:19:55.014
Haha, nu niet, nee.

339
00:19:55.019 --> 00:19:59.007
Omdat je zegt: Kortetermijngeheugen en zo.

340
00:19:59.012 --> 00:20:01.007
Is hij veranderd? Of niet?

341
00:20:01.012 --> 00:20:03.019
Precies zoals Bram zelf ook zegt:

342
00:20:03.024 --> 00:20:07.014
Het heeft hem zeker een jaar gekost om te revalideren.

343
00:20:07.019 --> 00:20:11.024
In dat jaar hebben we echt wel gemerkt dat hij niet ons Bram was...

344
00:20:12.004 --> 00:20:13.016
zoals hij eerst was.

345
00:20:13.021 --> 00:20:17.000
Hij kon de kleinste dingen niet meer onthouden.

346
00:20:17.005 --> 00:20:20.016
Terwijl hij vroeger een fotografisch geheugen had.

347
00:20:20.021 --> 00:20:23.001
En nu was het eigenlijk niks meer.

348
00:20:23.006 --> 00:20:25.018
Het was toen ons Bram even niet meer.

349
00:20:25.023 --> 00:20:29.011
Maar dat is gelukkig voor een groot deel goed gekomen.

350
00:20:29.016 --> 00:20:32.009
Je weet nog wel met wie je in de klas zat? Ja.

351
00:20:32.014 --> 00:20:35.000
Dat is ook je langetermijngeheugen.

352
00:20:35.005 --> 00:20:39.000
Het is raar dat je jeugdvriendje zoiets meemaakte. Zeker.

353
00:20:39.005 --> 00:20:42.012
Ik had wel iets gehoord, maar om het zo te zien...

354
00:20:42.017 --> 00:20:44.014
dat is wel heel anders.

355
00:20:45.018 --> 00:20:49.000
Maar ook wel een heftig verhaal. Ja.

356
00:20:49.005 --> 00:20:51.018
Maar ook mooie beelden.

357
00:20:51.023 --> 00:20:55.024
Jouw Zeeuws-Vlaanderenliefde was inderdaad vroeger al.

358
00:20:56.004 --> 00:20:59.015
Het verbaast me niet dat je daar naartoe bent gegaan.

359
00:20:59.020 --> 00:21:04.006
Wat als je morgen een baan in Zeeuws-Vlaanderen aangeboden krijgt?

360
00:21:04.011 --> 00:21:09.014
In principe zou ik gaan, maar mijn vriendin wil niet. Oohhh! GELACH

361
00:21:09.019 --> 00:21:13.018
Maar als ze dit gezien heeft ziet ze toch hoeveel het jou doet?

362
00:21:13.023 --> 00:21:16.001
Ik heb het al zo vaak geprobeerd.

363
00:21:16.006 --> 00:21:20.004
Das je moet je neerleggen bij Brabant. Het is niet anders.

364
00:21:20.009 --> 00:21:23.016
Wie weet komt die tijd ooit nog een keer. Ja.

365
00:21:23.021 --> 00:21:28.011
We gaan een beginvraag beantwoorden. Wie is er verslaafd aan tattoos?

366
00:21:28.016 --> 00:21:30.013
Jessica, ben je verslaafd?

367
00:21:30.018 --> 00:21:34.006
O, ja? GELACH Ik denk: Ach, dat heb ik ervan gemaakt.

368
00:21:34.011 --> 00:21:37.012
Nee, dat is echt zo. Wanneer is het begonnen?

369
00:21:37.017 --> 00:21:40.015
Op m'n vijftiende was m'n eerste.

370
00:21:40.020 --> 00:21:44.006
Vijftien! Ja. Daar zal papa blij mee geweest zijn.

371
00:21:44.011 --> 00:21:45.023
Nee, helemaal niet.

372
00:21:46.003 --> 00:21:48.012
Hoeveel heb je er? Ik zie niks.

373
00:21:48.017 --> 00:21:51.006
Eh... even kijken, hoeveel heb ik er?

374
00:21:51.011 --> 00:21:54.020
Ik heb mijn arm helemaal vol, ik hier mijn arm vol...

375
00:21:55.000 --> 00:21:58.015
ik heb benen vol, ik heb achter. Dat was het zo'n beetje.

376
00:21:58.020 --> 00:22:01.013
Wat is dit? Is dit Maori? Is dit zeemans?

377
00:22:01.018 --> 00:22:05.000
Wat is het? Dat is Japanse stijl.

378
00:22:05.005 --> 00:22:08.013
Japans? Ja. Zit daar een gedachte achter?

379
00:22:08.018 --> 00:22:10.005
Nee, eigenlijk niet.

380
00:22:10.010 --> 00:22:14.006
Er zit een draak in verwerkt. En een draak betekent geluk.

381
00:22:14.011 --> 00:22:17.022
Ik denk: Misschien dat ik dan een beetje geluk krijg.

382
00:22:18.002 --> 00:22:21.020
Wat vinden ze er op je werk van? Ik heb geen werk. Ach!

383
00:22:22.000 --> 00:22:26.022
Ik heb sinds tien jaar een ziekte.

384
00:22:27.002 --> 00:22:30.012
Ik heb wekedelenreuma.

385
00:22:30.017 --> 00:22:35.004
Sorry? Wekedelenreuma? Anders gezegd fibromyalgie.

386
00:22:35.009 --> 00:22:37.019
Dat zegt natuurlijk ook niks. Nee.

387
00:22:37.024 --> 00:22:40.015
Wekedelenreuma betekent eigenlijk...

388
00:22:40.020 --> 00:22:43.012
altijd pijn in spieren en bindweefsels.

389
00:22:43.017 --> 00:22:47.019
Ook nu je hier zit? Ja. Zijn er geen pijnstillers voor?

390
00:22:47.024 --> 00:22:52.004
Nee, wel heel veel gehad. Ook heel veel ziekenhuizen af geweest.

391
00:22:52.009 --> 00:22:55.024
Heel veel onderzoeken en medicijnen gehad.

392
00:22:56.004 --> 00:22:58.022
Maar daar had ik veel bijwerkingen van.

393
00:22:59.002 --> 00:23:02.010
Ik had meer last van de bijwerkingen dan...

394
00:23:02.015 --> 00:23:05.008
Dan dat je last van de pijn had. Ja.

395
00:23:05.013 --> 00:23:09.014
En je droom is dan ook om beter te worden? Eigenlijk wel, ja.

396
00:23:09.019 --> 00:23:12.010
Dat is mijn grootste droom eigenlijk.

397
00:23:12.015 --> 00:23:15.010
En kan dat? Misschien in de toekomst wel.

398
00:23:15.015 --> 00:23:18.002
Maar dan moeten ze iets uitvinden. Ja.

399
00:23:18.007 --> 00:23:21.016
Ik hoop dat het medicijn wordt uitgevonden. Ik ook.

400
00:23:21.021 --> 00:23:25.018
En dat je niet alles volkalkt. Haha, ik zal eraan denken.

401
00:23:25.023 --> 00:23:30.005
Klas, vragen jullie je wel eens af: Wat zou Anke geworden zijn?

402
00:23:30.010 --> 00:23:32.016
Heeft iemand daar... Ja?

403
00:23:32.021 --> 00:23:35.011
Katja? Het was een hele actieve meid.

404
00:23:35.016 --> 00:23:40.003
Ik kan niet zo bedenken wat ze zou hebben gedaan. Nee.

405
00:23:40.008 --> 00:23:44.003
Jullie kenden haar goed. Iets met voetballen, denk ik.

406
00:23:44.008 --> 00:23:47.024
Ze kon goed voetballen? Ja, ze wilde graag voetballen.

407
00:23:48.004 --> 00:23:51.005
Dat moeten de mannen toch ook weten? Michel?

408
00:23:51.010 --> 00:23:55.001
Ik weet niet tot wanneer zij nog mocht voetballen...

409
00:23:55.006 --> 00:23:59.007
maar ik heb in de F'jes of de D'tjes nog met haar gevoetbald.

410
00:23:59.012 --> 00:24:02.019
Ze was zelfs EEN van de beteren, tussen de jongens.

411
00:24:02.024 --> 00:24:04.013
Ze was het enige meisje.

412
00:24:04.018 --> 00:24:08.009
Ze was ook gek van paarden. Ja. En Bruce Springsteen.

413
00:24:08.014 --> 00:24:11.023
En Bruce Springsteen! Ja. Wat voor meisje was het?

414
00:24:12.003 --> 00:24:16.016
Behalve lief natuurlijk. Een beetje een jongensmeisje, vond ik.

415
00:24:16.021 --> 00:24:19.014
Strijdlustig, hoor. Een stoer meisje.

416
00:24:19.019 --> 00:24:23.009
Ook voordat ze ziek werd? Of juist voordat ze ziek werd?

417
00:24:23.014 --> 00:24:27.004
Zo was ze wel. Ze zocht altijd, hoe zeg je dat...

418
00:24:27.009 --> 00:24:29.013
het wedstrijdje.

419
00:24:29.018 --> 00:24:31.011
Ja, daar hield ze wel van.

420
00:24:31.016 --> 00:24:33.020
Julia? Een gangmaker. Ja.

421
00:24:34.000 --> 00:24:37.016
Iemand die zorgde dat er leven in de brouwerij bleef.

422
00:24:39.017 --> 00:24:43.020
Het opmerkelijke is dat het boek eindigt in groep 8.

423
00:24:44.000 --> 00:24:46.003
Ik kijk toch even naar Jacques.

424
00:24:46.008 --> 00:24:50.009
In het boek overlijdt het meisje in groep 8. Ja.

425
00:24:50.014 --> 00:24:54.009
In werkelijkheid... Is het later gebeurd.

426
00:24:54.014 --> 00:24:57.003
Toen was deze groep 8 al van school af.

427
00:24:57.008 --> 00:25:00.013
Ze is nog EEN of twee weken naar school geweest...

428
00:25:00.018 --> 00:25:03.023
naar de brugklas, en toen ging het weer verkeerd.

429
00:25:04.003 --> 00:25:07.004
Toen heeft het nog een aantal maanden geduurd.

430
00:25:07.009 --> 00:25:10.023
Ze is uiteindelijk op 29 maart overleden.

431
00:25:12.002 --> 00:25:13.014
'91.

432
00:25:13.019 --> 00:25:17.015
De meeste van jullie zijn bij de begrafenis geweest.

433
00:25:17.020 --> 00:25:20.023
Kunnen jullie je dat herinneren? Ja, heel goed.

434
00:25:21.003 --> 00:25:24.010
Wij mochten ook een kaarsje naar voren brengen.

435
00:25:24.015 --> 00:25:27.004
Weten jullie dat nog? Ja, en bloemen.

436
00:25:27.009 --> 00:25:32.022
En Janneke en ik zijn een dag of vijf, zes voordat ze overleden is...

437
00:25:33.002 --> 00:25:36.007
samen nog in het ziekenhuis geweest in Nijmegen.

438
00:25:36.012 --> 00:25:39.019
Ik dacht dat we eerder een keer zijn geweest samen.

439
00:25:39.024 --> 00:25:42.019
Toen lag ze op de intensive care.

440
00:25:42.024 --> 00:25:46.012
Toen hebben we daar buiten voor het raam gestaan. Oke.

441
00:25:46.017 --> 00:25:50.018
Het ging al heel slecht met haar, en haar ouders zaten bij haar.

442
00:25:50.023 --> 00:25:53.012
Toen zei haar moeder dat wij er waren.

443
00:25:53.017 --> 00:25:56.016
Dat was een heel indringend moment.

444
00:25:56.021 --> 00:26:00.009
Ze deed toen heel even haar ogen open, en dat handje...

445
00:26:00.014 --> 00:26:02.014
ging toen zo heel even omhoog.

446
00:26:02.019 --> 00:26:05.005
Dat heb ik ook beschreven in het boek.

447
00:26:05.010 --> 00:26:08.002
Je hebt met haar over dat boek gesproken?

448
00:26:08.007 --> 00:26:11.009
We waren op een zeker moment in het ziekenhuis.

449
00:26:11.014 --> 00:26:16.022
Volgens mij zei Janneke toen: Je moet een boek over haar schrijven.

450
00:26:17.002 --> 00:26:20.009
Heb jij dat gezegd? Kan ik me niet meer herinneren.

451
00:26:20.014 --> 00:26:23.001
Toen riep Anke: Ja, dat moet je doen!

452
00:26:23.006 --> 00:26:26.001
En iemand anders: Ja, dan word je beroemd!

453
00:26:26.006 --> 00:26:30.005
Toen zei ik wel: Weet je, als je straks helemaal beter bent...

454
00:26:30.010 --> 00:26:33.009
toen dachten we nog dat ze beter zou worden...

455
00:26:33.014 --> 00:26:38.011
dan gaan we bij elkaar zitten, en wie weet doe ik dat wel.

456
00:26:38.016 --> 00:26:43.016
Toen ze overleden was dacht ik: Dat boek ga ik dus niet meer schrijven.

457
00:26:43.021 --> 00:26:48.007
Tot haar moeder zei: Je hebt eigenlijk iets beloofd aan Anke.

458
00:26:48.012 --> 00:26:52.006
Dat je een boek over haar zou schrijven. Toen moest je wel.

459
00:26:52.011 --> 00:26:56.008
Toen duurde het nog jaren voor ik de goede vorm had gevonden.

460
00:26:56.013 --> 00:26:59.022
En genoeg afstand had om het te kunnen opschrijven.

461
00:27:00.002 --> 00:27:03.018
Want ik vond het erg moeilijk. Je hebt het over de ouders.

462
00:27:03.023 --> 00:27:06.019
We zijn bij ze langs geweest om te vragen...

463
00:27:06.024 --> 00:27:09.008
hoe het met haar gegaan is na school.

464
00:27:09.013 --> 00:27:13.022
We hebben de ouders gevraagd hoe het die laatste maanden is gegaan.

465
00:27:14.002 --> 00:27:17.012
En hoe het nu met hen is en hoe ze het verwerkt hebben.

466
00:27:27.008 --> 00:27:30.013
Hallo. Goeiedag. Ik hoor niet eens een hond! Nee.

467
00:27:30.018 --> 00:27:35.000
Een deurklopper, een boerderij, ik denk: Nu gaan we geblaf horen.

468
00:27:35.005 --> 00:27:38.023
Die hebben we niet meer. Hallo, Rob. Hallo. Dag, Rob.

469
00:27:39.003 --> 00:27:42.012
Mogen we binnenkomen? Jazeker. Dat dacht ik wel.

470
00:27:42.017 --> 00:27:44.013
Is dit Anke? Ja.

471
00:27:44.018 --> 00:27:48.006
Hoe oud was ze daar? Elf, twaalf.

472
00:27:48.011 --> 00:27:49.023
Oke.

473
00:27:51.007 --> 00:27:52.021
Tien kan ook. Ja, tien.

474
00:27:53.001 --> 00:27:58.015
Kijk, hier was ze al een keer kaal geweest.

475
00:27:58.020 --> 00:28:02.014
Zo staat de foto ook op het graf. O, ja? Ja.

476
00:28:02.019 --> 00:28:04.006
Ja.

477
00:28:07.003 --> 00:28:09.021
Dat vonden wij de mooiste foto toen. Ja.

478
00:28:15.016 --> 00:28:17.023
Even kijken of ik de goede map heb.

479
00:28:18.003 --> 00:28:20.015
Ja. Dit is EEN van de mooiste foto's.

480
00:28:20.020 --> 00:28:23.015
Hier was ze trouwens heel, heel erg ziek.

481
00:28:24.020 --> 00:28:27.021
Van de kou moest ze zo'n ding op de kop zetten.

482
00:28:28.001 --> 00:28:30.017
Dat ze dus geen longontsteking kreeg.

483
00:28:33.003 --> 00:28:35.002
Hier was ze dus helemaal kaal.

484
00:28:35.007 --> 00:28:36.024
Wat voor type was het?

485
00:28:37.004 --> 00:28:42.002
Een heel opgeruimd, moedig meisje was het, dapper.

486
00:28:42.007 --> 00:28:46.005
En niet zeuren, want wat gisteren geweest is, nee, vooruit.

487
00:28:46.010 --> 00:28:48.004
ZE PRATEN DOOR ELKAAR

488
00:28:48.009 --> 00:28:51.010
Hoe oud was ze toen ze voor het eerste ziek werd?

489
00:28:51.015 --> 00:28:55.005
Ze was bijna 12. 3 augustus kregen we het te horen.

490
00:28:55.010 --> 00:28:58.009
3 november is haar verjaardag.

491
00:28:58.014 --> 00:29:00.001
Dus toen werd ze 12.

492
00:29:00.006 --> 00:29:03.009
En met 13 jaar en vijf maanden is ze overleden.

493
00:29:05.018 --> 00:29:08.020
Ze heeft drie keer op sterven gelegen.

494
00:29:09.000 --> 00:29:13.009
Omdat ik ze niet los kon laten. En de vierde keer is ze gestorven.

495
00:29:16.019 --> 00:29:20.005
Ik had elke keer zoiets: Die wordt weer beter.

496
00:29:20.010 --> 00:29:22.007
Die komt er weer uit.

497
00:29:22.012 --> 00:29:25.011
Maar de vierde keer kreeg ze een kunstnier.

498
00:29:25.016 --> 00:29:29.015
En toen had ik van: Dit kan ik ons meiske niet meer aandoen.

499
00:29:29.020 --> 00:29:33.015
En toen is ze ook gestorven. Dat hoor je wel meer, he? Ja.

500
00:29:39.016 --> 00:29:43.002
Ik kon volgens mij niet begrijpen dat Anke dood...

501
00:29:43.007 --> 00:29:46.000
Nou ja, maar ja... Zoiets is ook niet...

502
00:29:46.005 --> 00:29:48.015
Als ik dit zie, ik denk alleen maar:

503
00:29:48.020 --> 00:29:51.017
Waarom moet zo'n meisje dat meemaken? Ja.

504
00:30:03.001 --> 00:30:06.000
Even het jasje van Anke aan de kapstok hier.

505
00:30:06.005 --> 00:30:10.022
Het hangt er al vanaf ze dus niet meer thuis is gekomen.

506
00:30:11.002 --> 00:30:16.016
Die heeft ze gekregen, die jas, van Flachau, van de skivakantie.

507
00:30:16.021 --> 00:30:19.012
En die heb ik hier altijd laten hangen.

508
00:30:19.017 --> 00:30:23.022
Ja, daar doen wij regelmatig ons gezicht in. En dan ruiken, he.

509
00:30:24.002 --> 00:30:26.009
Het is net of je 't nog een beetje ruikt.

510
00:30:27.008 --> 00:30:29.020
Kijk, het hangt er al 21 jaar.

511
00:30:30.000 --> 00:30:33.009
Maar o wee als er iemand een andere jas ophangt, he? Nou!

512
00:30:33.014 --> 00:30:35.019
Dat mag niet? Nee, dat mag IK nog niet.

513
00:30:35.024 --> 00:30:38.013
Als ik mijn jas er overheen zou hangen...

514
00:30:38.018 --> 00:30:41.022
dan gaat na twee tellen die jas naar rechts of naar links.

515
00:30:42.002 --> 00:30:43.014
Dit is jouw ding? Ja.

516
00:30:43.019 --> 00:30:46.002
Ja, dat heb ik nog regelmatig.

517
00:30:46.007 --> 00:30:49.011
Als ik hier langskom, dan aai ik erover. Altijd.

518
00:30:49.016 --> 00:30:53.009
En buiten kijk ik naar de lucht. Dan zegt Willie: Er is niemand.

519
00:30:53.014 --> 00:30:56.001
Moet ik toch even naar boven kijken.

520
00:30:56.006 --> 00:30:59.024
In het begin keken we zelfs of er nog een haartje in zat.

521
00:31:00.004 --> 00:31:01.016
Ja.

522
00:31:02.018 --> 00:31:06.012
Ja, hij hangt hier niemand in de weg en dan hoort ze toch nog bij je.

523
00:31:06.017 --> 00:31:08.020
Zo'n gevoel heb ik daarvan. Ja.

524
00:31:09.000 --> 00:31:10.021
Ja, zo is het toch.

525
00:31:11.001 --> 00:31:14.004
Als andere mensen vragen 'waarom doe je dat?'...

526
00:31:14.009 --> 00:31:16.023
dan denk ik: Ik heb niks meer van Anke.

527
00:31:17.003 --> 00:31:19.004
Herinneringen. Ja, maar dat.

528
00:31:19.009 --> 00:31:22.017
Die zijn nog veel mooier dan die jas. Ja, dat ook erbij.

529
00:31:22.022 --> 00:31:25.002
Je wilt het ALLEMAAL hebben? Ja.

530
00:31:25.007 --> 00:31:27.023
Liefkozen, vasthouden, dat is er niet meer.

531
00:31:28.003 --> 00:31:31.010
Dus dan heb je die spulletjes die van haar waren.

532
00:31:31.015 --> 00:31:33.021
In het begin steek je daar je gezicht in.

533
00:31:34.001 --> 00:31:35.021
Je gaat op haar bed liggen.

534
00:31:36.001 --> 00:31:38.004
Zo kwam ik de dagen door.

535
00:31:40.004 --> 00:31:43.005
Want je hebt ook haar kamertje nog? Ja.

536
00:31:43.010 --> 00:31:45.009
Al 21 jaar.

537
00:31:50.020 --> 00:31:53.014
Dit is het kamertje van Anke. Jeetje.

538
00:31:58.001 --> 00:32:01.020
En dan zie je hoe klein het bedje ook is. Ja, dat vond ze prachtig.

539
00:32:02.000 --> 00:32:04.000
Heerlijk in een hoekje. Ja.

540
00:32:13.024 --> 00:32:18.000
Ik heb ontzettend zin om er allerlei dingen over te zeggen.

541
00:32:18.005 --> 00:32:20.020
Dat het misschien een beetje bizar is.

542
00:32:21.000 --> 00:32:25.002
Maar dan denk ik: Doe ook lekker! Kijk, hier zijn haar haren, Rob.

543
00:32:25.007 --> 00:32:26.019
Jeetje!

544
00:32:26.024 --> 00:32:29.009
En hier weer een foto, kijk.

545
00:32:29.014 --> 00:32:32.010
Waarom bewaar je dit nou? Oh, Rob!

546
00:32:33.018 --> 00:32:35.008
Iets van Anke!

547
00:32:35.013 --> 00:32:38.002
Daarom! Ik heb verder Anke niet meer.

548
00:32:38.007 --> 00:32:40.023
Ja. Ik kan dat toch niet weggooien?

549
00:32:56.002 --> 00:32:59.004
Dat zijn herinneringen van vroeger.

550
00:32:59.009 --> 00:33:01.012
Dat wil ik bij me houden.

551
00:33:01.017 --> 00:33:04.006
Kijk, wanneer een kind overleden is:

552
00:33:04.011 --> 00:33:07.007
Ik moet er niet aan denken om alles weg te doen.

553
00:33:07.012 --> 00:33:08.024
Moet je kijken, Rob.

554
00:33:10.008 --> 00:33:13.016
Toch niet met het brood er nog in? Nee, zo erg is het niet.

555
00:33:13.021 --> 00:33:17.009
Ik denk dat het leeg is. 'Ik denk dat het leeg is.'

556
00:33:17.014 --> 00:33:19.013
Dat hoop je ook?

557
00:33:19.018 --> 00:33:22.008
Dat staat hier nu al 22 jaar zo.

558
00:33:24.000 --> 00:33:26.014
Ja, als aandenken natuurlijk.

559
00:33:26.019 --> 00:33:30.009
Ja, dat begrijp je niet als je het niet zelf meegemaakt hebt.

560
00:33:30.014 --> 00:33:35.000
Vind je het vervelend als ik zeg dat ik het niet helemaal begrijp?

561
00:33:35.005 --> 00:33:37.002
Ik hoop dat je het nooit meemaakt.

562
00:33:37.007 --> 00:33:41.003
Maar er zijn mensen die dit zo niet doen, dat moeten ze zelf weten.

563
00:33:41.008 --> 00:33:42.020
Ik doe het dus wel.

564
00:33:43.000 --> 00:33:46.013
Ik zie dat jullie heel veel pijn en verdriet hebben.

565
00:33:46.018 --> 00:33:51.000
Dat jullie beschadigd zijn. Dat zeg je heel mooi, beschadigd.

566
00:33:51.005 --> 00:33:53.012
Dat vind ik een mooi woord ervoor.

567
00:33:53.017 --> 00:33:56.010
Ja. Dat is toch zo, Willie?

568
00:33:56.015 --> 00:34:00.003
We proberen om er iets van te maken. Ja, dat gaat wel.

569
00:34:00.008 --> 00:34:02.007
We hebben samen een hobby.

570
00:34:02.012 --> 00:34:06.016
We gaan lekker iedere week naar de sauna. O, wat lekker. Ja.

571
00:34:06.021 --> 00:34:09.018
Ja, dat vinden wij heerlijk.

572
00:34:09.023 --> 00:34:12.016
Daar kunnen we echt van genieten, he? Ja.

573
00:34:12.021 --> 00:34:14.010
En hij ook trouwens.

574
00:34:14.015 --> 00:34:17.007
In het boek 'Achtstegroepers huilen niet'...

575
00:34:17.012 --> 00:34:21.000
wordt het meisje net voor haar dood nog verliefd op schoolkamp.

576
00:34:21.005 --> 00:34:23.000
In het echt werd Anke dat ook.

577
00:34:23.005 --> 00:34:26.023
Ze ging op skikamp voor kankerpatientjes en daar ontmoette ze Rody.

578
00:34:27.003 --> 00:34:30.008
Een jongen die botkanker heeft en daardoor een been mist.

579
00:34:30.013 --> 00:34:36.014
Ze vallen als een blok voor elkaar en de ouders van Anke en Rody zien elkaar nog hele vaak.

580
00:34:37.011 --> 00:34:39.010
Goeie reis gehad? Ja, onwijs.

581
00:34:39.015 --> 00:34:42.023
Was je verliefd op haar? Ja, ik was wel verliefd op haar.

582
00:34:43.003 --> 00:34:47.009
Hij staat helemaal te glunderen! Hoe oud was je? Ik was 15.

583
00:34:47.014 --> 00:34:51.019
Ja, het is echte kalverliefde. Voor 't eerst dat je verliefd wordt.

584
00:34:51.024 --> 00:34:55.018
Je eerste zoen? Nou, we hebben nooit een zoen uitgedeeld.

585
00:34:55.023 --> 00:35:00.020
Ooo, wat zonde! Wat zonde! Maar die stond wel in de planning.

586
00:35:07.003 --> 00:35:09.015
Gaat-ie een beetje, Janneke? Heftig.

587
00:35:09.020 --> 00:35:11.007
Ja, he?

588
00:35:11.012 --> 00:35:14.005
Ja, het is bizar om...

589
00:35:14.010 --> 00:35:16.007
na zoveel jaar inderdaad...

590
00:35:16.012 --> 00:35:18.010
zo'n confrontatie... Ja...

591
00:35:18.015 --> 00:35:20.002
Dat je...

592
00:35:20.007 --> 00:35:24.005
En dat ik haar ouders nu zie.

593
00:35:24.010 --> 00:35:26.007
Hetty en Wil. Ja.

594
00:35:26.012 --> 00:35:30.000
Ja, dat raakt me heel erg. Wat een lieverd, he?

595
00:35:30.005 --> 00:35:32.000
Ja, het zijn schatten.

596
00:35:32.005 --> 00:35:33.017
Absoluut.

597
00:35:33.022 --> 00:35:37.008
Ik vind het wel heftig dat alles nog zo is als vroeger.

598
00:35:37.013 --> 00:35:39.015
Dat... Jacques? Ja?

599
00:35:39.020 --> 00:35:45.005
Wat ik zo bijzonder vind. Ik zie haar ouders regelmatig.

600
00:35:45.010 --> 00:35:49.015
Als je dit ziet denk je dat ze er in zijn blijven hangen.

601
00:35:49.020 --> 00:35:53.021
Maar het bijzondere vind ik juist dat ze echt door zijn gegaan.

602
00:35:54.001 --> 00:35:56.012
Anke heeft ook nog een broer, Jeroen.

603
00:35:56.017 --> 00:35:59.010
En als je daar komt, het is een heel warm...

604
00:35:59.015 --> 00:36:02.006
Ja, die mensen genieten van het leven.

605
00:36:02.011 --> 00:36:06.014
Ze genieten van het leven. Ze hebben dat zo een plek gegeven.

606
00:36:06.019 --> 00:36:09.018
Ik vind dat ook... Die jas, dat kamertje...

607
00:36:09.023 --> 00:36:12.014
Het is hun manier om daarmee om te gaan.

608
00:36:12.019 --> 00:36:16.014
Je kan er van alles van vinden. Ze doen het fantastisch.

609
00:36:16.019 --> 00:36:20.005
Het is een soort houvast waardoor ze kunnen leven.

610
00:36:20.010 --> 00:36:27.024
Als zoiets in je jeugd gebeurt kun je het gevoel krijgen: We moeten heel gelukkig worden.

611
00:36:28.004 --> 00:36:31.015
Of hebben jullie dat niet?

612
00:36:31.020 --> 00:36:34.017
Je ziet wel hoe vergankelijk het leven is.

613
00:36:34.022 --> 00:36:37.024
Dus genieten is wel belangrijk.

614
00:36:38.004 --> 00:36:41.019
Maar ja, ik moet er niet aan denken, als ik dit zie...

615
00:36:41.024 --> 00:36:48.020
Als je zo jong bent en je vriendin is ziek, dat ervaar je als kind anders dan volwassenen.

616
00:36:49.000 --> 00:36:54.005
Ik ben pas later, toen ik het boek had gelezen, echt verdrietig geworden.

617
00:36:54.010 --> 00:36:57.015
Dan besef je pas wat er echt is gebeurd. Dat herken ik.

618
00:36:57.020 --> 00:37:04.016
Maar als ik eraan denk dat een kind van mij ziek zou worden, dat is een nachtmerrie.

619
00:37:04.021 --> 00:37:10.011
Ja. Dus... Je kunt je nu voorstellen hoe erg het voor hen is. Ja.

620
00:37:10.016 --> 00:37:13.003
En het is net alsof je daar weer bent.

621
00:37:13.008 --> 00:37:15.012
Het is precies hetzelfde als vroeger.

622
00:37:15.017 --> 00:37:18.020
Heel raar. Jullie kwamen in dat kamertje! Ja.

623
00:37:19.000 --> 00:37:21.019
Ik ben daar sindsdien nooit meer geweest.

624
00:37:21.024 --> 00:37:30.008
Ik opper het toch: Veel van jullie hebben later ook weer van dichtbij kanker meegemaakt.

625
00:37:30.013 --> 00:37:37.002
Laura, wil je er iets over zeggen? Jouw vader had ook kanker.

626
00:37:37.007 --> 00:37:39.017
Dan komt dit toch ook weer boven?

627
00:37:39.022 --> 00:37:42.018
Ja. Als je naar die beelden kijkt...

628
00:37:42.023 --> 00:37:46.012
zie ik voor me wat er met m'n vader gebeurd is.

629
00:37:46.017 --> 00:37:52.017
Twee jaar geleden hebben ze... Sorry hoor.

630
00:37:52.022 --> 00:37:55.001
Neem je tijd, doe rustig aan.

631
00:37:57.005 --> 00:38:01.023
Vlak voor mijn verjaardag belde m'n stiefmoeder me...

632
00:38:02.003 --> 00:38:07.007
en ze zei dat m'n vader raar praatte en geen woorden kon vinden.

633
00:38:07.012 --> 00:38:10.017
Naar de dokter en het ziekenhuis geweest.

634
00:38:10.022 --> 00:38:14.006
Ze ontdekten een primaire hersentumor bij hem.

635
00:38:14.011 --> 00:38:21.014
En ja, op het moment dat hij een scan zou krijgen om te kijken of ze zouden opereren...

636
00:38:21.019 --> 00:38:28.003
moest hij met de ziekenauto naar het ziekenhuis omdat hij al niks meer kon.

637
00:38:28.008 --> 00:38:30.017
Ze verklaarden hem meteen terminaal.

638
00:38:30.022 --> 00:38:33.009
Onvoorstelbaar. Een week later was-ie dood.

639
00:38:33.014 --> 00:38:37.005
Dus binnen zes, zeven weken. Wat doet dat met jou?

640
00:38:37.010 --> 00:38:41.023
Als je dit alles meemaakt, denk je ook: Ik ben m'n leven niet zeker.

641
00:38:42.003 --> 00:38:50.005
Nee, dus je gaat echt proberen om zoveel werk te relativeren.

642
00:38:50.010 --> 00:38:52.016
Nou ja, oke, doe maar.

643
00:38:52.021 --> 00:38:59.023
Heel goed, denk ik. Maar na een tijd val je weer in je oude patroon.

644
00:39:00.003 --> 00:39:05.007
Maar dit soort dingen zetten je weer even terug. Genieten!

645
00:39:05.012 --> 00:39:07.017
En ja, daar ga je bewuster mee om.

646
00:39:11.014 --> 00:39:18.018
Kijk. Goed zo. Ja. Edith, jij ziet het nu van dichtbij in je familie.

647
00:39:18.023 --> 00:39:25.000
Eh, klopt. Ehm, ik ben ook in groep 7 op school gekomen.

648
00:39:25.005 --> 00:39:30.005
Mijn moeder was ziek op dat moment. Ze had borstkanker.

649
00:39:30.010 --> 00:39:33.013
Ik weet eigenlijk niet of de klas dat weet.

650
00:39:33.018 --> 00:39:41.011
Maar ehm... toen is ze een paar jaar later overleden. In 1992.

651
00:39:41.016 --> 00:39:43.004
Bijna 20 jaar geleden.

652
00:39:43.009 --> 00:39:48.015
En vorig jaar is bij mijn zus borstkanker ontdekt.

653
00:39:48.020 --> 00:39:52.015
En ehm, het blijkt erfelijk te zijn.

654
00:39:52.020 --> 00:39:55.005
Dat hebben ze meteen onderzocht.

655
00:39:55.010 --> 00:39:57.017
Mijn zus is nu geopereerd en behandeld.

656
00:39:57.022 --> 00:40:00.004
Daar gaat het heel goed mee, gelukkig.

657
00:40:00.009 --> 00:40:07.020
Ehm... maar ik heb ook genonderzoek laten doen en ben ook draagster van dat gen.

658
00:40:08.000 --> 00:40:11.006
Je hebt het niet. Nee, niet op dit moment. Gelukkig. Ja.

659
00:40:11.011 --> 00:40:14.009
Maar dan... Een soort vonnis dat boven je hoofd hangt.

660
00:40:14.014 --> 00:40:16.022
Ja, zo voelt het echt. Als een tijdbom.

661
00:40:18.006 --> 00:40:20.018
En dan moet je keuzes gaan maken.

662
00:40:20.023 --> 00:40:24.009
Ziekenhuizen aflopen... Vreselijke keuzes. controles.

663
00:40:24.014 --> 00:40:33.010
Ja. Klopt. En ik heb ervoor gekozen om een preventieve operatie te doen.

664
00:40:33.015 --> 00:40:36.000
Dat moet nog, het is nog niet gebeurd.

665
00:40:36.005 --> 00:40:40.014
Maar dat gaat wel gebeuren, binnen nu en een half jaar.

666
00:40:43.005 --> 00:40:44.022
Dus eh... Moedig.

667
00:40:45.002 --> 00:40:46.024
Denk ik. Klopt.

668
00:40:47.004 --> 00:40:52.020
Ja, ook dat is... Je stapt erin en het leven gaat gewoon door.

669
00:40:53.000 --> 00:40:57.008
Ja. Wat zei je nou? Het leven is een vat vol keuzen, of het overkomt je?

670
00:40:57.013 --> 00:41:01.022
Allebei. Ja! Ik kon er geen keuze uit maken.

671
00:41:02.002 --> 00:41:07.016
Je hebt een keus gemaakt. Ja nou ja, het overkomt je en daarbij kun je keuzes maken.

672
00:41:07.021 --> 00:41:12.015
Dit is mijn keuze. Veel mensen kiezen anders.

673
00:41:12.020 --> 00:41:14.021
Maar dit voelt voor mij het best.

674
00:41:16.023 --> 00:41:20.019
Hoe ben jij terechtgekomen? Wat doe je? Man, vrouw, kind, hond?

675
00:41:20.024 --> 00:41:26.003
Ehm, ik ben vrijgezel. En ik sta voor de klas.

676
00:41:26.008 --> 00:41:29.006
Voor de klas. Ja. Groep 5?

677
00:41:29.011 --> 00:41:31.004
Dit is jouw klas? Groep 5. Ja.

678
00:41:31.009 --> 00:41:33.023
Ja! En jij?

679
00:41:34.003 --> 00:41:35.015
Wat ik doe? Ja!

680
00:41:35.020 --> 00:41:39.012
Ik werk bij een groot foodservice en foodretailbedrijf.

681
00:41:39.017 --> 00:41:43.013
Ik ben verantwoordelijk voor communicatie en social media.

682
00:41:44.016 --> 00:41:46.015
En happy? Ja.

683
00:41:46.020 --> 00:41:49.002
Ja. Maar samenwonen... Getrouwd.

684
00:41:49.007 --> 00:41:53.017
En vier kindjes. Dat wou je altijd?

685
00:41:53.022 --> 00:41:57.002
Ja, we komen beiden uit een gezin van vier kinderen.

686
00:41:57.007 --> 00:42:00.011
En we hebben een leuke jeugd gehad allebei.

687
00:42:00.016 --> 00:42:02.010
Dus dan doe je dat na.

688
00:42:02.015 --> 00:42:04.011
GELACH Ja! En het ging goed.

689
00:42:04.016 --> 00:42:06.003
Dus ja... Goed zo!

690
00:42:06.008 --> 00:42:08.009
Het beviel dus we gingen door.

691
00:42:08.014 --> 00:42:10.023
Kijk hier! Julia?

692
00:42:11.003 --> 00:42:12.018
Wat ben jij geworden?

693
00:42:12.023 --> 00:42:16.013
Ik ben financieel applicatie consultant. Ja?

694
00:42:16.018 --> 00:42:19.008
Financieel applicatie... Zoek je nog een baan?

695
00:42:19.013 --> 00:42:24.018
Dat heb ik een paar jaar geleden al gehad. O, hier wordt genetwerkt!

696
00:42:24.023 --> 00:42:28.004
Je bent getrouwd en hebt een hele kinderschaar ook?

697
00:42:28.009 --> 00:42:31.017
Nou, twee kinderen van mezelf en een stiefdochter.

698
00:42:31.022 --> 00:42:34.022
Dit is de gelukkige. Ja, dat is Ernst.

699
00:42:35.002 --> 00:42:36.017
En dit is eruit voortgekomen.

700
00:42:36.022 --> 00:42:41.005
Inderdaad. Die oudste is m'n stiefdochter.

701
00:42:41.010 --> 00:42:48.015
Die is 12. En twee leuke meiden van 1,5 en 3.

702
00:42:48.020 --> 00:42:52.007
Dus ehm... Ze doen het heel goed.

703
00:42:52.012 --> 00:42:59.001
Goed om te horen. Uiteraard speelt de Kleine Kapitein nog een rol in jullie leven.

704
00:42:59.006 --> 00:43:02.004
Voor jou meer dan voor anderen misschien. Ja.

705
00:43:02.009 --> 00:43:09.004
Want de vraag 'voor wie waren twee jaar Kleine Kapitein de gelukkigste van haar leven' ging over Julia.

706
00:43:09.009 --> 00:43:14.017
We zijn met haar terug geweest naar Bakel om de school te bezoeken en haar verhaal te horen.

707
00:43:17.012 --> 00:43:20.000
Vind je het spannend? Ja. Toch wel.

708
00:43:23.013 --> 00:43:26.015
Julia groeit op op een boerderij.

709
00:43:26.020 --> 00:43:29.000
Ze heeft twee broers en een zusje.

710
00:43:29.005 --> 00:43:33.004
Al jong merkt ze dat ze geen aansluiting krijgt bij de kinderen in Bakel.

711
00:43:33.009 --> 00:43:36.012
Daar heeft ze last van. Het begint al op de kleuterschool.

712
00:43:36.017 --> 00:43:40.013
Misschien niet echt gepest en uitgescholden, wel buitengesloten.

713
00:43:40.018 --> 00:43:42.014
Niet mee mogen doen met spelletjes.

714
00:43:42.019 --> 00:43:46.002
Kinderen wilden niet met me meedoen.

715
00:43:47.010 --> 00:43:53.001
Ehm... ja, ik werd nooit gevraagd voor afspraken na school.

716
00:43:53.006 --> 00:43:55.009
Dat schijnt wel heel normaal te zijn.

717
00:43:55.014 --> 00:44:01.000
Dus ik heb nooit aansluiting gevonden bij andere kinderen.

718
00:44:01.005 --> 00:44:06.011
Dat is doorgegaan op de basisschool, die ernaast zat.

719
00:44:06.016 --> 00:44:08.024
Daar zat ik dus met dezelfde kinderen.

720
00:44:09.004 --> 00:44:17.010
En ehm, daar ging het steeds verder naar echt pesten, slaan, schelden.

721
00:44:17.015 --> 00:44:23.015
Ehm, totdat mijn moeder ingreep en zei: Ik ben het zat.

722
00:44:23.020 --> 00:44:26.022
Ze wilde het op school bespreken maar het schoolhoofd zei:

723
00:44:27.002 --> 00:44:29.001
Ach, pesten, daar worden ze hard van.

724
00:44:29.006 --> 00:44:30.019
En dat was het voor hem.

725
00:44:30.024 --> 00:44:37.007
Maar niet voor mijn moeder, die nam contact op met Jacques Vriens, toen directeur van de Kleine Kapitein.

726
00:44:37.012 --> 00:44:39.014
Die zei: Laat maar komen.

727
00:44:39.019 --> 00:44:42.013
Dat is eigenlijk mijn redding geweest.

728
00:44:42.018 --> 00:44:47.020
Ja? Ja. Daar heb ik twee jaar lang ervaren dat het ook normaal kan.

729
00:44:48.000 --> 00:44:50.013
Dat ik niet altijd buitenbeentje ben. Och!

730
00:44:50.018 --> 00:44:53.011
Ja. Je raakt ontroerd! Ja.

731
00:44:53.016 --> 00:44:59.006
Ja, dat... Dat is ehm...

732
00:44:59.011 --> 00:45:07.002
Ik heb na de basisschool, op de middelbare school, weer zes jaar in een hel gezeten.

733
00:45:07.007 --> 00:45:09.015
Weer gepest. En wetende van:

734
00:45:09.020 --> 00:45:14.003
Oke, ik heb die twee jaar op de Kleine Kapitein gehad.

735
00:45:14.008 --> 00:45:17.021
Dus ik kan wel met mensen omgaan, maar blijkbaar niet met deze mensen.

736
00:45:18.001 --> 00:45:20.009
Dat heeft me op de been gehouden.

737
00:45:20.014 --> 00:45:24.012
Ja... Dus twee jaar heb je hier genoten van een leuke schooltijd.

738
00:45:24.017 --> 00:45:26.006
Ja. Verder niet. Nee.

739
00:45:27.011 --> 00:45:29.015
Nee, ik kwam regelmatig huilend thuis.

740
00:45:30.015 --> 00:45:36.000
Ik ging 's ochtends zo laat mogelijk weg om zo min mogelijk op school te zijn.

741
00:45:36.005 --> 00:45:38.019
Wat maakt jou nou verdrietig?

742
00:45:38.024 --> 00:45:43.017
Ehm, dat weet ik niet. Ehm...

743
00:45:43.022 --> 00:45:46.002
Ik heb het gewoon nog niet verwerkt.

744
00:45:46.007 --> 00:45:49.001
Ik vind het erg dat mijn jeugd me afgepakt is.

745
00:45:49.006 --> 00:45:53.010
Alles wat je daarin moet leren heb ik niet kunnen leren.

746
00:45:53.015 --> 00:45:57.021
Ik leerde alleen dat ik niks waard was en naar varkens stonk.

747
00:45:58.001 --> 00:46:03.023
En dat ik maar tussen de varkens moest slapen en...

748
00:46:04.003 --> 00:46:07.023
Dat m'n kleren stom waren en dat ik op een idiote manier ijsjes at.

749
00:46:08.003 --> 00:46:10.010
Alles aan mij was verkeerd.

750
00:46:10.015 --> 00:46:16.014
Dus een normaal persoon zijn, dat heb ik niet kunnen leren.

751
00:46:16.019 --> 00:46:24.011
Ik schrik ervan, omdat ik denk: Het zit nog zo aan de oppervlakte.

752
00:46:24.016 --> 00:46:30.001
Ja. Ja. Misschien omdat ik nu weer in Bakel sta.

753
00:46:30.006 --> 00:46:32.011
Dat het zo bovenkomt.

754
00:46:32.016 --> 00:46:34.009
Daarom kom ik hier ook niet meer.

755
00:46:34.014 --> 00:46:38.022
Ik heb bijna geen goeie herinneringen aan dit dorp.

756
00:46:43.000 --> 00:46:47.009
Julia heeft wel goeie herinneringen aan haar twee jaar op de Kleine Kapitein.

757
00:46:47.014 --> 00:46:50.023
De oude school is er niet meer, de nieuwbouw staat vlakbij.

758
00:46:51.003 --> 00:46:52.024
Julia wil er graag kijken.

759
00:46:54.023 --> 00:46:57.010
Dit hing ook op de oude school.

760
00:46:57.015 --> 00:47:01.001
O ja? Toen was dit er ook al.

761
00:47:02.013 --> 00:47:04.021
Dit is het oude gebouw.

762
00:47:05.001 --> 00:47:06.017
Dit. Ja.

763
00:47:06.022 --> 00:47:13.005
Oke. En geen groot, eng schoolplein om over te lopen.

764
00:47:13.010 --> 00:47:15.011
Je bent gewoon meteen binnen.

765
00:47:15.016 --> 00:47:22.011
Ja. Het eh... Geen eng schoolplein. Geen eng schoolplein, nee.

766
00:47:22.016 --> 00:47:26.018
Geen starende kinderen. Geen eh...

767
00:47:27.018 --> 00:47:30.012
geen speeltoestellen waar ik niet op mocht.

768
00:47:30.017 --> 00:47:36.012
Ja, geen kinderen meer die meteen begonnen te roepen of me opwachtten.

769
00:47:38.003 --> 00:47:42.009
Ja. Wat een kutjeugd.

770
00:47:42.022 --> 00:47:47.003
Ja, ik raad het niemand aan. Nee.

771
00:47:48.010 --> 00:47:52.020
Maar op de Kleine Kapitein breken twee zorgeloze jaren aan.

772
00:47:53.000 --> 00:47:55.021
Meester Jacques tolereert pesten totaal niet.

773
00:47:56.001 --> 00:47:59.010
En er is nog een reden waarom Julia het naar haar zin heeft.

774
00:47:59.015 --> 00:48:01.024
Ze ontmoet Nina, haar hartsvriendin.

775
00:48:02.004 --> 00:48:04.016
Wie is Nina op deze foto?

776
00:48:06.007 --> 00:48:09.004
Ze is nog steeds een goeie vriendin van je? Ja.

777
00:48:09.009 --> 00:48:11.008
Nog steeds heel goed contact mee.

778
00:48:11.013 --> 00:48:15.016
En eh... Die heeft me ook door moeilijke jaren heengesleept.

779
00:48:15.021 --> 00:48:19.011
En ik haar. Want ze zat in dezelfde situatie als jij.

780
00:48:19.016 --> 00:48:23.017
Ja. Wat een geschenk uit de hemel dat je zo iemand dan ontmoet. Ja.

781
00:48:23.022 --> 00:48:26.000
Ja, absoluut. Ja.

782
00:48:26.005 --> 00:48:32.012
Ik denk dat ik mijn leven aan haar te danken heb.

783
00:48:32.017 --> 00:48:38.021
Ja? Ja. Was je zo desperaat dat je zonder haar in de sloot was gesprongen?

784
00:48:39.001 --> 00:48:41.019
Nou ja, ehm... ja.

785
00:48:41.024 --> 00:48:45.013
Naar de middelbare school moest ik altijd over een bepaald viaduct.

786
00:48:45.018 --> 00:48:49.011
Ik heb wel op momenten gedacht dat ik kon stoppen en eraf springen.

787
00:48:50.012 --> 00:48:53.003
Ik ben blij dat ik het niet gedaan heb. Nee.

788
00:48:53.008 --> 00:48:55.023
Maar...

789
00:48:56.003 --> 00:48:58.008
Maar ja, ehm...

790
00:48:58.013 --> 00:49:02.024
Maar gewoon wetende van: er is nog een wereld buiten de school...

791
00:49:03.004 --> 00:49:07.000
en er zijn nog mensen buiten de school die me wel aardig vinden.

792
00:49:07.005 --> 00:49:08.017
RUSTIGE MUZIEK

793
00:49:14.014 --> 00:49:17.017
Het was toen natuurlijk heel anders, of niet?

794
00:49:17.022 --> 00:49:20.015
Ja, wel andere bankjes en tafeltjes...

795
00:49:20.020 --> 00:49:22.013
maar wel hetzelfde idee.

796
00:49:22.018 --> 00:49:26.010
Heb je Jacques Vriens ooit nog gesproken erover?

797
00:49:26.015 --> 00:49:28.002
Nee. Dat op zich niet.

798
00:49:28.007 --> 00:49:33.006
Ik heb 'm wel bij de premiere gezien van Achtstegroepers huilen niet...

799
00:49:33.011 --> 00:49:37.000
maar we hebben het niet over de schoolperiode gehad.

800
00:49:37.005 --> 00:49:41.008
Want ik kan me voorstellen dat je hem heel dankbaar bent. Ja.

801
00:49:41.013 --> 00:49:45.017
Dat heb ik hem toen ook gezegd. Bij de premiere? Ja.

802
00:49:45.022 --> 00:49:51.012
Dat ik wel heel blij ben dat ik op De Kleine Kapitein op school heb gezeten.

803
00:49:51.017 --> 00:49:54.016
En ook zelfs daar werd ik al emotioneel van.

804
00:49:54.021 --> 00:49:58.024
Ja, ik zie het. Ja.

805
00:49:59.004 --> 00:50:01.001
Ja. Gossie. Ja.

806
00:50:01.006 --> 00:50:05.023
Hij heeft geen vermoeden wat voor rol hij in je leven gespeeld heeft.

807
00:50:06.003 --> 00:50:09.000
Nee, ik denk het niet. Hoe groot die rol is.

808
00:50:09.005 --> 00:50:15.005
Ik denk het niet. Hij vond het wel leuk om te zien dat ik nog steeds bevriend ben met Nina.

809
00:50:15.010 --> 00:50:18.005
Dat is dus bij hem op school ontstaan. Ja.

810
00:50:18.010 --> 00:50:19.022
Ehm...

811
00:50:20.002 --> 00:50:23.018
Maar ja, dat dat zo belangrijk voor mij is geweest...

812
00:50:23.023 --> 00:50:30.011
dat ik Nina heb en dat ik hier twee jaar op De Kleine Kapitein heb gehad, dat weet hij denk ik niet.

813
00:50:30.016 --> 00:50:34.013
Nu wel. Nu wel. Nu kan heel Nederland ervan meegenieten.

814
00:50:41.007 --> 00:50:45.000
Dat is een compliment aan jullie allemaal denk ik. Ja.

815
00:50:45.005 --> 00:50:47.003
Iedereen bedankt.

816
00:50:47.008 --> 00:50:49.021
Wie neemt hem in ontvangst?

817
00:50:50.001 --> 00:50:52.017
Jacques, ik kijk maar naar jou.

818
00:50:52.022 --> 00:50:55.003
Jacques, dank je wel, he.

819
00:50:57.012 --> 00:51:01.013
Ja, weet je, je realiseert je denk ik wel als leerkracht...

820
00:51:01.018 --> 00:51:06.010
je bent iedere dag in die klas, dat je iets betekent voor kinderen...

821
00:51:06.015 --> 00:51:09.006
of in positieve of in negatieve zin...

822
00:51:09.011 --> 00:51:11.010
maar dat het zoveel is dat...

823
00:51:11.015 --> 00:51:13.003
ZUCHTEND: Ja...

824
00:51:15.024 --> 00:51:20.002
Nou, ik zat ook bij jullie in de klas op de katholieke school.

825
00:51:20.007 --> 00:51:24.002
Wij zijn tegelijk overgegaan naar De Kleine Kapitein.

826
00:51:24.007 --> 00:51:27.014
Dus ik heb beide periodes meegemaakt met Julia.

827
00:51:27.019 --> 00:51:30.010
Het was inderdaad een enorm verschil.

828
00:51:30.015 --> 00:51:35.007
Heel even tussendoor, want Nina had hier moeten zijn natuurlijk...

829
00:51:35.012 --> 00:51:39.008
maar is ziek, kan er niet bij zijn en heeft een mail gestuurd.

830
00:51:39.013 --> 00:51:45.009
'Ik vind het erg jammer dat ik er vanwege medische omstandigheden niet bij kan zijn.'

831
00:51:45.014 --> 00:51:49.013
'Want ik had me enorm verheugd om iedereen terug te zien.'

832
00:51:49.018 --> 00:51:55.006
'Julia zie ik, ondanks dat we niet bij elkaar om de hoek wonen, gelukkig nog heel vaak.'

833
00:51:55.011 --> 00:51:59.003
'Alleen daarom al was De Kleine Kapitein belangrijk voor mij.'

834
00:51:59.008 --> 00:52:01.008
'Er was direct een klik met Julia.'

835
00:52:01.013 --> 00:52:04.012
'Ze is nog steeds de lieve, geweldige vriendin van toen.'

836
00:52:04.017 --> 00:52:09.021
'Alleen zijn we inmiddels veel zelfverzekerder en maakt 't niet meer uit wat anderen van ons vinden.

837
00:52:10.001 --> 00:52:14.013
'We zijn wie we zijn en we mogen er zijn en we blijven de rest van ons leven vriendinnen.'

838
00:52:14.018 --> 00:52:18.004
'Een mooie reunie. Ik zou het leuk vinden iets van jullie te horen.'

839
00:52:18.009 --> 00:52:20.008
Dit is Nina. Dan kom ik bij Lonneke.

840
00:52:20.013 --> 00:52:25.012
Want de Kleine Kapitein was zo'n leuke tijd dat jij in het onderwijs bent beland.

841
00:52:25.017 --> 00:52:30.010
Ja, klopt. Ik sta al 12 jaar voor de klas. Groep 7/8 draai ik nu.

842
00:52:30.015 --> 00:52:35.002
Het is wel heel mooi... Het gaat nu over Ank het boek.

843
00:52:35.007 --> 00:52:38.024
Maar ik heb zelf een kindje in mijn klas gekregen dat ook ziek werd.

844
00:52:39.004 --> 00:52:43.002
Kreeg kanker. Zijn moeder belde en zei: Hoe ga je het nieuws brengen?

845
00:52:43.007 --> 00:52:49.022
Ik zei: dat gaat wel lukken, want ik ben zelf een vriendin verloren aan kanker.

846
00:52:50.002 --> 00:52:55.012
Ik vind 't nog steeds heel moeilijk. Ik heb het boek daarbij gebruikt.

847
00:52:55.017 --> 00:52:58.013
En zo het nieuws kunnen brengen.

848
00:52:58.018 --> 00:53:01.000
Gelukkig gaat het met die leerling goed.

849
00:53:01.005 --> 00:53:04.022
Helemaal opgeknapt. Weer helemaal beter. Studeert weer ergens.

850
00:53:05.002 --> 00:53:09.001
Dus haar boek eindigt anders. ZIJN boek eindigt gelukkig anders. Ja.

851
00:53:09.006 --> 00:53:12.016
Dus dat heb jij ook weer aan de Kleine Kapitein te danken. Ja.

852
00:53:12.021 --> 00:53:14.020
En je staat zelf voor de klas.

853
00:53:15.000 --> 00:53:18.018
De verhalen zo van Julia. Het veilige.

854
00:53:18.023 --> 00:53:21.002
We accepteren elkaar zoals we zijn.

855
00:53:21.007 --> 00:53:25.023
We gaan niet oordelen, er wordt niet gepest. Dat probeer je mee te nemen.

856
00:53:26.003 --> 00:53:30.015
Iedereen is anders. Lees je ook voor uit 'Achtste groepers huilen niet'?

857
00:53:30.020 --> 00:53:35.004
Dit jaar ging ik toevallig met mijn klas naar een voorstelling over dit boek.

858
00:53:35.009 --> 00:53:38.005
De meeste kinderen hadden het al een keer gelezen.

859
00:53:38.010 --> 00:53:40.019
Ik heb enkele hoofdstukken voorgelezen.

860
00:53:40.024 --> 00:53:45.011
Met boekbesprekingen komt Jacques vaak aan de orde.

861
00:53:45.016 --> 00:53:49.002
Dan vertel je ook: Ik ken hem! Ik heb bij hem in de klas gezeten.

862
00:53:49.007 --> 00:53:53.019
Dan komt ook wel het boek terug en het bidprentje van Anke.

863
00:53:53.024 --> 00:53:57.013
Want dan ga je meer vertellen en dan willen ze meer weten wie ze was.

864
00:53:57.018 --> 00:54:01.002
We leven in het nu, allemaal. Ja, ik heb het er regelmatig over.

865
00:54:01.007 --> 00:54:08.011
Klas, ontzettend hartelijk bedankt voor jullie prachtige verhalen, de oprechtheid en ontroerende verhalen.

866
00:54:08.016 --> 00:54:12.007
Ik hoop dat het jullie allemaal heel erg goed gaat in de toekomst.

867
00:54:12.012 --> 00:54:16.014
Meester Jacques ook bedankt voor het komen! En bedankt voor je prachtige boek.

868
00:54:16.019 --> 00:54:20.007
Denk je: Ik wil ook een reunie? Van mijn gewone klas.

869
00:54:20.012 --> 00:54:24.011
Ga naar kro.nl. Dan kan je vast een fotoreunie maken.

870
00:54:24.016 --> 00:54:27.015
Kom naar voren, dan gaan we een klassenfoto maken.

871
00:54:34.000 --> 00:54:35.012
Kleintjes vooraan.

872
00:54:45.009 --> 00:54:46.021
Yo!

873
00:54:50.011 --> 00:54:51.023
Getrouwd.

874
00:54:52.003 --> 00:54:53.015
Vier kindjes.

