WEBVTT

1
00:00:03.000 --> 00:00:04.018
888

2
00:00:07.003 --> 00:00:10.017
Vanavond in Brandpunt: Ze zijn de lange adem van de politie.

3
00:00:10.017 --> 00:00:12.006
Het cold case-team.

4
00:00:12.006 --> 00:00:14.023
Een speciale eenheid die jaagt op de vele honderden moordenaars...

5
00:00:14.023 --> 00:00:18.005
die in Nederland nog steeds vrij rondlopen.

6
00:00:18.005 --> 00:00:22.002
Maar met de komst van de nationale politie dreigen veel oude, onopgeloste zaken...

7
00:00:22.002 --> 00:00:25.007
voorgoed in de archieven te verdwijnen.

8
00:00:25.007 --> 00:00:27.019
Ook in Brandpunt, na een bizarre week van ijskoorts:

9
00:00:27.019 --> 00:00:30.017
Hoe wij als volk kennelijk hartstochtelijk verlangen...

10
00:00:30.017 --> 00:00:32.015
naar de helden van de koude grond.

11
00:00:32.015 --> 00:00:36.009
Waarom levert een dorp als Ter Aar zoveel natuurmensen.

12
00:00:36.009 --> 00:00:38.010
Wie was Willem Augustien?

13
00:00:38.010 --> 00:00:40.008
En de mythe aller mythes.

14
00:00:40.008 --> 00:00:46.009
De man die we deze week overal hadden verwacht, maar nergens zagen: Zoektocht naar Dolle Dries.

15
00:00:46.009 --> 00:00:49.020
Goeiedag. Hallo. Ik ben op zoek naar Dries van Wijhe.

16
00:00:49.020 --> 00:00:52.020
De schaatser, Dolle Dries. Ik weet niet waar hij woont.

17
00:00:52.020 --> 00:00:54.020
Er staan hoge struiken.

18
00:00:54.020 --> 00:00:57.003
Daarachter, in de wagen, woont hij.

19
00:00:57.003 --> 00:00:58.022
En straks in KRO Brandpunt:

20
00:00:58.022 --> 00:01:03.014
Broertjes en zusjes van criminele jongeren verplicht onder toezicht van Jeugdzorg.

21
00:01:03.014 --> 00:01:07.013
En ouders met een verstandelijke beperking die niet voor hun kinderen kunnen zorgen...

22
00:01:07.013 --> 00:01:09.010
verplicht aan de anticonceptie.

23
00:01:09.010 --> 00:01:13.002
Omstreden uitspraken van de directeur Jeugdzorg Amsterdam.

24
00:01:13.002 --> 00:01:18.010
Als je geen grenzen durft te stellen, dan gedoog je eigenlijk kindermishandeling...

25
00:01:18.010 --> 00:01:22.015
als je elke keer weer ouders eerst een kans geeft.

26
00:01:31.022 --> 00:01:35.014
Het zag er naar uit alsof er een soort van worsteling geweest was.

27
00:01:35.014 --> 00:01:39.005
Zij lag daar en mijn eerste reactie was om haar wakker te maken.

28
00:01:39.005 --> 00:01:41.018
Maar ja, ze leefde niet meer.

29
00:01:41.018 --> 00:01:44.014
Nederland kent honderden onopgeloste moorden.

30
00:01:44.014 --> 00:01:47.017
Moord en doodslag waar de dader ongestraft mee wegkomt.

31
00:01:47.017 --> 00:01:49.017
En dan dan zijn er ook nog eens talloze zaken...

32
00:01:49.017 --> 00:01:53.014
van vermiste personen die mogelijk ook om het leven zij gebracht.

33
00:01:53.014 --> 00:02:00.007
Qua moord en doodslag zijn er ongeveer 170 onopgeloste zaken.

34
00:02:00.007 --> 00:02:03.014
Dan heb je 't alleen over Rotterdam? Ja, alleen al in Rotterdam.

35
00:02:03.014 --> 00:02:08.022
Er zijn maar weinig korpsen die serieus werk maken van hun oude onopgeloste moordzaken.

36
00:02:08.022 --> 00:02:12.001
De meeste kijken er alleen maar naar als ze tijd hebben.

37
00:02:12.001 --> 00:02:13.019
Bijna nooit dus.

38
00:02:13.019 --> 00:02:18.020
Het gaat om levensdelicten met nabestaanden die roepen om een antwoord.

39
00:02:18.020 --> 00:02:23.007
Dat zijn zodanig belangrijke zaken dat we er een antwoord in willen geven.

40
00:02:23.007 --> 00:02:27.011
Ik vind dat je daar echt voldoende capaciteit aan moet verbinden.

41
00:02:29.020 --> 00:02:33.003
Binnenkort is de grote reorganisatie met de nationale politie.

42
00:02:33.003 --> 00:02:37.017
Waarbij de cold case-teams niet veel meer dreigen te worden dan een papieren tijger.

43
00:02:37.017 --> 00:02:41.021
Waardoor veel moordenaars nog steeds ongestraft kunnen blijven rondlopen.

44
00:02:41.021 --> 00:02:44.003
Het zijn onopgeloste moordzaken.

45
00:02:44.003 --> 00:02:47.010
Het uitgangspunt voor mij, voor de VVD, voor iedereen...

46
00:02:47.010 --> 00:02:51.005
zou moeten zijn dat politie en justitie altijd aan het langste eind trekken.

47
00:02:51.005 --> 00:02:54.019
Dat betekent ook dat je moet investeren om die moordzaken alsnog op te lossen.

48
00:02:54.019 --> 00:02:58.006
We praten over kapitale delicten. Moord en doodslag.

49
00:02:58.006 --> 00:03:01.000
Zaken die niet opgelost zijn.

50
00:03:01.000 --> 00:03:05.023
Dus ik denk dat sowieso er een maatschappelijk belang is dat die zaak wordt opgelost.

51
00:03:06.024 --> 00:03:09.007
Dit zijn bewijsstukken uit de zaak Streetway.

52
00:03:09.007 --> 00:03:12.019
Een moord gepleegd in de nacht van 2 op 3 mei 1992.

53
00:03:12.019 --> 00:03:20.024
Aan de Rotterdamse Straatweg wordt de dan 29-jarige Fanchette van den Tol gewurgd.

54
00:03:20.024 --> 00:03:26.021
We hebben hier te maken met een vrouw die echt absoluut onschuldig is, niemand iets heeft aangedaan.

55
00:03:26.021 --> 00:03:32.022
Op brute wijze toch om het leven is gebracht zo we vast hebben kunnen stellen.

56
00:03:32.022 --> 00:03:42.022
De onderzoek is toen afgerond, terwijl er toch nog een aantal zaken te onderzoeken waren.

57
00:03:42.022 --> 00:03:47.009
En dit is letterlijk alles wat er rest van het leven...

58
00:03:47.009 --> 00:03:50.020
en de gewelddadige dood van Johannes Jacobus Schouten.

59
00:03:50.020 --> 00:03:52.023
Hans voor vrienden.

60
00:03:52.023 --> 00:03:56.013
Cold cases. Nooit opgesloste moordzaken.

61
00:03:56.013 --> 00:04:02.010
Tot genoegen van de vele daders, tot groot verdriet van de vele nabestaanden.

62
00:04:04.006 --> 00:04:09.019
Als je een kind verliest raak je echt een stuk van jezelf kwijt.

63
00:04:09.019 --> 00:04:13.018
Dat is ook nooit meer helemaal goed gekomen.

64
00:04:13.018 --> 00:04:17.013
Alhoewel anderen het niet aan mij zien, ik ben ook veranderd.

65
00:04:17.013 --> 00:04:20.022
Diny van Berkum, moeder van Fanchette.

66
00:04:20.022 --> 00:04:25.011
Begin jaren 90 woont ze boven haar dochter aan de Straatweg in Rotterdam.

67
00:04:25.011 --> 00:04:32.010
In de ochtend van 3 mei 1992 wordt ze ruw gewekt door gebonk op haar deur.

68
00:04:32.010 --> 00:04:36.024
Als ik daaraan terugdenk, dan zie ik iemand anders rondlopen.

69
00:04:36.024 --> 00:04:40.013
Het is net of ik er niet helemaal zelf bij geweest ben.

70
00:04:40.013 --> 00:04:51.010
Ik werd 's morgens vroeg wakker doordat er enorm aan de bel gehangen werd en op de deur gebonst werd.

71
00:04:51.010 --> 00:04:57.006
Toen stond haar echtgenoot te gillen dat ik moest komen, omdat er iets gebeurd was met haar.

72
00:04:57.006 --> 00:05:02.023
En toen ben ik meegegaan, nog niet wetende wat er aan de hand was.

73
00:05:02.023 --> 00:05:05.010
En toen heb ik haar gevonden.

74
00:05:07.018 --> 00:05:11.007
Het verhaal was dat er sprake was van moord, doodslag.

75
00:05:11.007 --> 00:05:14.013
Zij was om het leven gebracht, opzettelijk.

76
00:05:14.013 --> 00:05:22.006
En toendertijd in 1992 heeft zich daarover een onderzoeksteam gebogen.

77
00:05:22.006 --> 00:05:26.001
En die hebben uiteindelijk de zaak moeten afsluiten...

78
00:05:26.001 --> 00:05:31.000
zonder dat daar uiteindelijk een verdachte voor veroordeeld is.

79
00:05:33.020 --> 00:05:35.006
De Rotterdamse havens.

80
00:05:35.006 --> 00:05:38.003
22 jaar geleden is dit het werkterrein van Hans Schouten.

81
00:05:38.003 --> 00:05:40.018
Als cargadoor bemiddelt hij in scheepsladingen.

82
00:05:40.018 --> 00:05:45.020
Op 11 november 1991 wordt hij thuis in deze flat dood aangetroffen.

83
00:05:45.020 --> 00:05:48.021
Om het leven gebracht met 19 messteken.

84
00:05:48.021 --> 00:05:54.021
Ook deze zaak wordt uitgebreid onderzocht, maar nooit opgelost.

85
00:05:54.021 --> 00:06:01.000
Het is zo dat toendertijd de technische middelen minder waren dan tegenwoordig.

86
00:06:01.000 --> 00:06:06.018
DNA bijvoorbeeld. De DNA-wetgeving kwam pas in 1994.

87
00:06:06.018 --> 00:06:11.008
In 1991 hadden we alleen de klassieke bloedgroepbepalingen.

88
00:06:11.008 --> 00:06:14.018
Maar daar hield het ook mee op.

89
00:06:14.018 --> 00:06:20.007
5 jaar geleden wordt het dossier van de zaak Schouten van zijn stof ontdaan en...

90
00:06:20.007 --> 00:06:26.024
opnieuw in behandeling genomen door Jan Stad, rechercheur van het Rotterdamse cold case-team.

91
00:06:26.024 --> 00:06:31.022
We zijn in 2008 begonnen met het sporen in te brengen...

92
00:06:31.022 --> 00:06:38.000
en eventueel sporen die bij het NFI aanwezig waren nog opnieuw te laten onderzoeken...

93
00:06:38.000 --> 00:06:42.022
en daar eventueel een DNA-profiel van te kunnen laten bepalen.

94
00:06:42.022 --> 00:06:45.009
Het cold case-team Rotterdam Rijnmond.

95
00:06:45.009 --> 00:06:50.015
Ooit begonnen als experiment, dat vanwege het grote succes een blijvend karakter kreeg.

96
00:06:50.015 --> 00:06:54.023
90% van de zaken die dit team oppakt, wordt opgelost.

97
00:06:54.023 --> 00:06:59.015
Ik denk dat elke politieman, of elke korpsleiding dit wil.

98
00:07:02.001 --> 00:07:08.002
Alleen net als in heel veel andere gevallen is er sprake van schaarste en krapte...

99
00:07:08.002 --> 00:07:10.012
en zullen er keuzes gemaakt moeten worden

100
00:07:10.012 --> 00:07:16.012
En neem van mij aan: in elk kapitaal delict wordt in geinvesteerd, alleen is het eindig.

101
00:07:16.012 --> 00:07:19.023
Je kunt daar niet oneindig in blijven investeren.

102
00:07:19.023 --> 00:07:23.008
Een inventarisatie van Brandpunt leert dat de Rotterdamse politie...

103
00:07:23.008 --> 00:07:27.014
EEN van de weinige korpsen in Nederland is dat serieus werk maakt van cold cases.

104
00:07:27.014 --> 00:07:30.024
Het team wordt geleid door rechercheur Rene Bergwerf...

105
00:07:30.024 --> 00:07:34.010
en bijgestaan door een eigen officier van justitie.

106
00:07:34.010 --> 00:07:36.024
Gevreesd wordt dat dat met de komst van de nationale politie...

107
00:07:36.024 --> 00:07:43.012
een structurele aanpak van onopgeloste moordzaken naar de achtergrond zal verdwijnen.

108
00:07:43.012 --> 00:07:47.002
We hebben zoveel zaken, dus je moet keuzes maken.

109
00:07:47.002 --> 00:07:50.003
Als er een gijzeling plaatsvindt in Rotterdam...

110
00:07:50.003 --> 00:07:52.017
We hebben ook veel moorden, we hebben veel poging moorden...

111
00:07:52.017 --> 00:07:55.009
veel schietpartijen. Ieder weekend is het weer raak.

112
00:07:55.009 --> 00:07:58.012
Dus daar wordt veel capaciteit aan verbonden om ze op te lossen.

113
00:07:58.012 --> 00:08:03.009
Maar dat lukt lang niet altijd, dus we blijven altijd met een aantal zaken zitten...

114
00:08:03.009 --> 00:08:06.022
die we niet hebben opgelost en dat zijn levensdelicten.

115
00:08:06.022 --> 00:08:13.020
Het gaat om het belangrijkste misdrijf wat we kennen in het wetboek van strafrecht: moord.

116
00:08:13.020 --> 00:08:16.022
En doodslag. Die zaken moeten worden opgelost.

117
00:08:16.022 --> 00:08:19.007
En als je daar niet een apart team voor hebt...

118
00:08:19.007 --> 00:08:22.019
is de kans dat je die moordenaars alsnog pakt heel erg klein?

119
00:08:22.019 --> 00:08:24.002
Heel erg klein.

120
00:08:24.002 --> 00:08:28.000
Terug naar de moord op Hans Schouten.

121
00:08:28.000 --> 00:08:30.017
Bij het Nederlands Forensisch Instituut in Den Haag...

122
00:08:30.017 --> 00:08:36.015
worden alle sporen uit de woonkamer opnieuw onderzocht op eventueel aanwezige DNA-sporen.

123
00:08:36.015 --> 00:08:41.003
Kijk, in die beginjaren hadden we echt heel veel DNA nodig.

124
00:08:42.021 --> 00:08:45.021
We hadden echt een grote bloeddruppel nodig om er een profiel uit te krijgen.

125
00:08:45.021 --> 00:08:48.015
Nou, de laatste jaren zijn er zulke ontwikkelingen geweest...

126
00:08:48.015 --> 00:08:52.001
dat we zelfs uit heel kleine spoortjes een DNA-profiel kunnen halen.

127
00:08:52.001 --> 00:08:55.018
En heel belangrijk is: Al is het DNA spoor van niet zo'n goede kwaliteit...

128
00:08:55.018 --> 00:08:59.014
bevuild, of het is heel weinig of het is heel oud...

129
00:08:59.014 --> 00:09:03.008
dan zijn we nu toch in staat om daar in heel veel gevallen toch een profiel uit te halen.

130
00:09:03.008 --> 00:09:08.014
En dat is een enorme winst ten opzichte van vroeger.

131
00:09:09.015 --> 00:09:13.018
Een sigarettenpeuk uit de woonkamer van Hans Schouten levert inderdaad een spoor op.

132
00:09:13.018 --> 00:09:16.013
Een onbekend DNA-profiel.

133
00:09:16.013 --> 00:09:18.023
Het is wel iemand die in de woning is geweest.

134
00:09:18.023 --> 00:09:21.011
Die in ieder geval een sigaret heeft gerookt in die woning...

135
00:09:21.011 --> 00:09:24.005
dus in ieder geval bij het slachtoffer aanwezig is geweest.

136
00:09:24.005 --> 00:09:28.007
We konden hem alleen niet als verdachte cq dader aanmerken.

137
00:09:28.007 --> 00:09:32.016
Hans Schouten blijkt er een dubbelleven op na te houden.

138
00:09:32.016 --> 00:09:35.018
Hij heeft homoseksuele contacten met jonge donkere mannen.

139
00:09:35.018 --> 00:09:39.006
De sigarettenpeuk is vermoedelijk afkomstig van zo'n contact.

140
00:09:39.006 --> 00:09:44.003
Het DNA profiel komt niet voor in de DNA-databank van het Forensisch Instituut.

141
00:09:44.003 --> 00:09:47.017
Het onderzoek wordt voorlopig stilgelegd.

142
00:09:50.021 --> 00:09:53.006
Ze was heel ondernemend.

143
00:09:53.006 --> 00:09:58.009
Het was natuurlijk niet de bedoeling dat ze op 29-jarige leeftijd om het leven zou komen...

144
00:09:58.009 --> 00:10:03.005
maar ik heb altijd gezegd: Zij heeft haar leven wel 2 of 3 keer geleefd.

145
00:10:03.005 --> 00:10:07.021
Met ze alles wat ze ondernam en deed.

146
00:10:07.021 --> 00:10:13.011
In het heropende onderzoek naar de moord op Fanchette vindt ook een doorbraak plaats.

147
00:10:13.011 --> 00:10:17.021
De Rechercheurs van het Cold case- team traceren de verdachte uit het oorspronkelijke onderzoek.

148
00:10:17.021 --> 00:10:23.002
De man die begin jaren 90 daags na de moord spoorloos verdwijnt.

149
00:10:23.002 --> 00:10:28.001
Wij zijn erachter gekomen dat die man uiteindelijk...

150
00:10:28.001 --> 00:10:33.021
via Duitsland toendertijd terug gegaan is naar Libanon.

151
00:10:33.021 --> 00:10:39.013
Het land waar hij vandaan kwam. En daar verblijft hij nog steeds.

152
00:10:39.013 --> 00:10:45.016
We hebben nu de gelegenheid gekregen om hem daar te verhoren.

153
00:10:45.016 --> 00:10:50.018
Fanchette is gewurgd met het snoer van haar eigen wekker.

154
00:10:50.018 --> 00:10:57.020
Nieuw sporenonderzoek leidt tot een DNA-profiel, het DNA-profiel van de man in Libanon.

155
00:10:57.020 --> 00:11:02.016
Toen stond mijn wereld opeens weer op zijn kop.

156
00:11:02.016 --> 00:11:06.006
Dat heeft echt wel wat teweeg gebracht.

157
00:11:06.006 --> 00:11:16.004
Het was een telefoontje van het cold case-team, waarvan ik niet eens wist dat het bestond.

158
00:11:16.004 --> 00:11:21.021
En die vroeg of hij een afspraak kon maken voor een gesprek...

159
00:11:21.021 --> 00:11:27.018
en dat zij dus de zaak van Fanchette uit het stof hadden gehaald.

160
00:11:27.018 --> 00:11:33.004
Dat was echt... Ik heb die dag weer lopen shaken.

161
00:11:33.004 --> 00:11:39.015
Het was echt wel even een donderslag.

162
00:11:39.015 --> 00:11:42.014
In de ontwerpplannen van de nationale politie...

163
00:11:42.014 --> 00:11:46.015
is wel rekening gehouden met speciale teams die oude zaken moeten oplossen....

164
00:11:46.015 --> 00:11:51.013
maar er komen in de meeste politieregio's geen vaste rechercheurs.

165
00:11:51.013 --> 00:11:55.021
Er komen dan geen mensen zoals Jan Stad en Rene Bergwerf...

166
00:11:55.021 --> 00:12:01.014
die niets anders doen dan oude moordzaken alsnog oplossen.

167
00:12:01.014 --> 00:12:05.012
Dat betekent feitelijk dat binnen de nationale politie een teamleider...

168
00:12:05.012 --> 00:12:09.009
moet gaan zoeken naar mensen die het onderzoek voor het moeten gaan draaien.

169
00:12:09.009 --> 00:12:11.000
En die moet dan weer...

170
00:12:11.000 --> 00:12:13.018
Maar dat is dan toch een papieren tijger, dat werkt dan toch niet?

171
00:12:13.018 --> 00:12:16.008
Dan krijg je toch niet voor elkaar wat jullie hier doen op dit moment?

172
00:12:16.008 --> 00:12:18.022
Nee, ik heb zorgen daarover, of dat wel gaat lukken.

173
00:12:18.022 --> 00:12:25.011
Het beeld moet zijn: Politie en justitie trekken altijd aan het langste eind.

174
00:12:25.011 --> 00:12:28.023
En dat betekent ook investeren en ervoor zorgen dat er goed functionerende cold case-teams...

175
00:12:28.023 --> 00:12:31.013
landelijk aanwezig zijn met voldoende expertise.

176
00:12:31.013 --> 00:12:35.013
Je doet het er niet even bij. Het heeft echt je volledige aandacht nodig.

177
00:12:35.013 --> 00:12:40.015
Dus er moet ook ruimte voor moet worden gemaakt in de nationale politie.

178
00:12:40.015 --> 00:12:44.018
De dader van de moord op Hans Schouten begaat uiteindelijk opnieuw een misdrijf.

179
00:12:44.018 --> 00:12:51.000
Daardoor belandt zijn DNA-profiel in de databank van het NFI en is er en match met de zaak Schouten.

180
00:12:51.000 --> 00:12:53.022
Dankzij slim recherchewerk en het aftappen van telefoons...

181
00:12:53.022 --> 00:12:57.011
loopt hij uiteindelijk tegen de lamp en bekent.

182
00:12:57.011 --> 00:13:01.012
De moordenaar van Fanchette van den Tol loopt nog vrij rond in Libanon.

183
00:13:01.012 --> 00:13:03.015
Het land levert geen onderdanen uit.

184
00:13:03.015 --> 00:13:07.001
Een zaak tegen hem is in voorbereiding.

185
00:13:13.008 --> 00:13:17.014
Waarom sloeg er deze week zo'n enorme golf van teleurstelling door het land...

186
00:13:20.000 --> 00:13:23.017
Waarom sloeg er deze week zo'n enorme golf van teleurstelling door het land...

187
00:13:23.017 --> 00:13:28.008
toen na al die speculaties die Elfstedentocht niet doorging?

188
00:13:28.008 --> 00:13:34.016
Misschien wel omdat we hartstochtelijk verlangen naar helden van de koude grond.

189
00:13:34.016 --> 00:13:36.018
In deze reportage drie miniaturen.

190
00:13:36.018 --> 00:13:40.011
Wie was deze Willem Augustin?

191
00:13:40.011 --> 00:13:44.008
En waar is de man die we deze week tot onze verrassing helemaal nergens zagen?

192
00:13:44.008 --> 00:13:49.003
Krachtpatser, oermens, legendarisch. De zoektocht naar Dolle Dries.

193
00:13:49.003 --> 00:13:53.001
Goeiedag. Hallo. Ik ben op zoek naar Dries van Wijhe.

194
00:13:53.001 --> 00:13:56.013
De schaatser Dolle Dries. Ik weet niet waar hij woont.

195
00:13:56.013 --> 00:14:03.011
En waarom zijn sommige dorpjes hofleverancier van natuurhelden.

196
00:14:03.011 --> 00:14:08.019
Misschien zouden hier nooit helden zijn opgestaan als ze zich in de winter niet zo zouden vervelen.

197
00:14:08.019 --> 00:14:12.002
In de milde seizoenen wordt er hard gewerkt in Ter Aar.

198
00:14:12.002 --> 00:14:15.008
Maar bij vorst is er dus dit.

199
00:14:20.002 --> 00:14:27.019
Lenie van der Hoorn heeft duizenden kilometers over het ijs van de Langeraarsche Plassen geschaatst.

200
00:14:27.019 --> 00:14:31.004
Ja, het is vrij, het voelt gewoon fantastisch.

201
00:14:31.004 --> 00:14:33.022
Je glijdt over het ijs.

202
00:14:33.022 --> 00:14:39.007
En tegelijk met die natuur, de wind, daar kun je meevechten.

203
00:14:39.007 --> 00:14:41.015
Ja, het is gewoon mooi.

204
00:14:41.015 --> 00:14:44.011
Binnenkort wordt zij geopereerd. Een versleten heup.

205
00:14:44.011 --> 00:14:47.023
Het mag even niet deren, de kilometers blijven tellen.

206
00:14:47.023 --> 00:14:49.024
Ik ben de oudste van 13.

207
00:14:49.024 --> 00:14:54.011
Ik moest altijd bij de kleintjes blijven.

208
00:14:54.011 --> 00:14:58.022
En ook nog passen op de kinderen van ome Jan en ome Gerrit.

209
00:14:58.022 --> 00:15:02.009
Dan was ik altijd jaloers op Jan, die een jaar ouder was.

210
00:15:02.009 --> 00:15:08.004
Die werd dan meegenomen en dan zag je ze zo door de wijde sloten wegrijden.

211
00:15:08.004 --> 00:15:11.022
O, ik had er een hekel aan dat ik niet mee mocht.

212
00:15:11.022 --> 00:15:16.006
Ik heb op latere leeftijd zoveel plezier gehad aan het buiten wezen.

213
00:15:16.006 --> 00:15:20.010
Dat is voor mij inhalen geweest.

214
00:15:21.005 --> 00:15:23.016
Noem haar de 'first lady' van het natuurijs.

215
00:15:23.016 --> 00:15:25.015
Afgeladen kasten vol trofeeen.

216
00:15:25.015 --> 00:15:28.006
Kijk eens.

217
00:15:28.006 --> 00:15:32.003
In 1985 komt ze op maar 3 kwartier van de winnaar Evert van Benthem...

218
00:15:32.003 --> 00:15:35.000
als eerste vrouw over de finish op de Bonkevaart.

219
00:15:35.000 --> 00:15:39.017
Een wereldprestatie, maar ze deelt niet in de glorie.

220
00:15:39.017 --> 00:15:47.002
Van de ene kant is het heel jammer dat niemand een rijdende foto van je heeft, of een tv.

221
00:15:47.002 --> 00:15:53.021
Ik heb 5 kilometer met mijn handen los gereden naar de finish.

222
00:15:53.021 --> 00:15:56.024
En niemand heeft dat gezien!

223
00:15:56.024 --> 00:16:00.014
MUZIEK

224
00:16:01.008 --> 00:16:04.015
Ter Aar, hofleverancier van vele schaatslegendes.

225
00:16:04.015 --> 00:16:10.008
Een mooi beeld, een man van 88 trekt neuriend over het ijs.

226
00:16:10.008 --> 00:16:12.014
Het is Jan van der Hoorn, verre familie van Lenie...

227
00:16:12.014 --> 00:16:17.011
en winnaar van de ijskoude Elfstedentocht van 1947.

228
00:16:17.011 --> 00:16:19.023
POLYGOON: De Tocht is deze keer bijzonder moeilijk.

229
00:16:19.023 --> 00:16:23.011
Strenge vorst, 14 graden, een snijdende oostenwind...

230
00:16:23.011 --> 00:16:27.009
en ijs dat op vele plaatsen zeer slecht berijdbaar is.

231
00:16:27.009 --> 00:16:30.020
Windkracht 7, 8. Stormachtig.

232
00:16:30.020 --> 00:16:35.012
Van Franeker naar Dokkum was echt een hel, hoor.

233
00:16:36.007 --> 00:16:40.005
Hij rijdt de tocht vijf keer uit. Wat is het geheim van Ter Aar?

234
00:16:40.005 --> 00:16:43.003
Vermoedelijk de Langeraarsche Plassen.

235
00:16:43.003 --> 00:16:48.008
Voor tuinders en kwekers een ware speeltuin als het werk in de winter even stilligt.

236
00:16:48.008 --> 00:16:51.010
Als de baan hier open was, zag het zwart van het volk.

237
00:16:51.010 --> 00:16:55.020
Allemaal schaatsen. Vroeger veel zwieren, met paartjes.

238
00:16:55.020 --> 00:17:00.016
Veel paartjes zijn later getrouwd. Dat had je van thuis.

239
00:17:00.016 --> 00:17:03.010
Ik ben getrouwd met een Jan van der Hoorn.

240
00:17:03.010 --> 00:17:06.018
Die heb ik toevallig ontmoet hier op de plas.

241
00:17:06.018 --> 00:17:08.006
Toeval is het allemaal niet.

242
00:17:08.006 --> 00:17:10.010
De liefde schaatst hier al eeuwen mee.

243
00:17:10.010 --> 00:17:12.022
Zo kom je dus aan hele generaties schaatstalent.

244
00:17:12.022 --> 00:17:17.007
Het harde leven in de tuinbouw heeft in Ter Aar sterke geslachten voortgebracht.

245
00:17:17.007 --> 00:17:20.020
Opa Jan slijpt nog altijd de schaatsen van zijn kinderen en kleinkinderen.

246
00:17:20.020 --> 00:17:24.016
Ook daar heeft zich alweer nieuw talent aangediend.

247
00:17:24.016 --> 00:17:27.006
De oudste zit al in de A-selectie.

248
00:17:27.006 --> 00:17:31.006
Thomas is al twee keer aspirantenkampioen van Nederland geweest.

249
00:17:31.006 --> 00:17:34.012
HIJ NEURIET

250
00:17:34.012 --> 00:17:37.006
Het is ook een prachtige sport natuurlijk.

251
00:17:37.006 --> 00:17:40.015
Je moest het alleen langer kunnen doen.

252
00:17:40.015 --> 00:17:43.013
U doet het nog steeds. Ja, ik schaats nog wel.

253
00:17:43.013 --> 00:17:46.015
Maar je wil mee met die goede gasten.

254
00:17:46.015 --> 00:17:51.018
Als je er een paar goed ziet schaatsen, dan wou je dat je mee kon.

255
00:17:57.019 --> 00:18:00.006
Gewone mensen op zoek naar de eeuwige schaatsroem.

256
00:18:00.006 --> 00:18:05.004
In de eregalerij van legendes past ook Willem Augustin.

257
00:18:05.004 --> 00:18:07.001
Je hebt schaatsen in je lichaam of niet.

258
00:18:16.008 --> 00:18:20.015
Hier in Hindeloopen, de stad waar hij zijn laatste levensjaren doorbracht...

259
00:18:20.015 --> 00:18:22.022
gaat zijn naam nog altijd rond.

260
00:18:22.022 --> 00:18:28.018
Dit is een speciale vitrine, met zijn wielrennen maar hoofdzakelijk het schaatsen.

261
00:18:38.013 --> 00:18:41.022
Dat is Willem, hier schaatst hij achter het kleine peloton aan.

262
00:18:41.022 --> 00:18:45.012
We hebben het altijd over Evert van Benthem of over Reinier Paping.

263
00:18:45.012 --> 00:18:48.002
Willem staat net een trapje lager...

264
00:18:48.002 --> 00:18:51.004
maar hij wordt ook heel vaak genoemd hier.

265
00:18:51.004 --> 00:18:53.010
Hij hoort in dat rijtje thuis? Ja.

266
00:18:53.010 --> 00:18:55.023
Helden? Ja.

267
00:18:55.023 --> 00:18:59.000
Willem had een heel typische slag.

268
00:18:59.000 --> 00:19:01.024
dat zie je hier ook wel.

269
00:19:01.024 --> 00:19:04.021
Willem Augustin, zijn levensgeschiedenis...

270
00:19:04.021 --> 00:19:08.015
is voor eeuwig verbonden aan die monstertocht over elf steden.

271
00:19:08.015 --> 00:19:13.020
Hoe een Amsterdamse, Jordanese lefgozer de Friese harten sneller doet kloppen.

272
00:19:13.020 --> 00:19:15.024
Die Elfstedentocht was zijn leven.

273
00:19:15.024 --> 00:19:18.020
Een man op leeftijd, maar ik keek wel naar hem op.

274
00:19:18.020 --> 00:19:20.023
Hij was heel bijzonder.

275
00:19:20.023 --> 00:19:25.004
Willem deed aan alles mee. Dan ben je al apart.

276
00:19:25.004 --> 00:19:29.003
Hij presteerde iets in de Elfsteden wat maar weinig mensen hebben gedaan

277
00:19:29.003 --> 00:19:31.024
POLYGOON: Hindeloopen.

278
00:19:31.024 --> 00:19:35.006
Zijn faam begint in 1941. Het is oorlog.

279
00:19:35.006 --> 00:19:38.022
Willem uit Amsterdam is 17 en heeft zijn zinnen gezet op de Elfstedentocht.

280
00:19:38.022 --> 00:19:42.013
Hij mist de laatste trein naar Leeuwarden, maar hij is een doorzetter.

281
00:19:42.013 --> 00:19:44.010
Dan maar op de fiets.

282
00:19:52.014 --> 00:19:56.000
Die man zei: Hou toch op. Hij mocht eigenlijk niet mee.

283
00:20:03.007 --> 00:20:06.020
Hij komt in Hoorn aan en die kerel stapt uit.

284
00:20:06.020 --> 00:20:10.013
Hij zegt: Hoe kom jij hier? Ik ben achter die auto gefietst.

285
00:20:10.013 --> 00:20:14.019
Nou, die man viel bijna om van verbazing!

286
00:20:16.002 --> 00:20:19.001
Het is inmiddels bijna 12 uur en spertijd.

287
00:20:19.001 --> 00:20:22.000
Even voorbij de Afsluitdijk wordt Willem gearresteerd.

288
00:20:22.000 --> 00:20:24.017
Friese agenten nemen hem mee naar het bureau.

289
00:20:24.017 --> 00:20:26.023
Hij zei: Ik wil die Elfstedentocht rijden.

290
00:20:26.023 --> 00:20:31.012
Ze zeggen: Dan maken we je morgenvroeg wakker...

291
00:20:31.012 --> 00:20:35.006
en dan moet je maar zien dat je in Leeuwarden komt.

292
00:20:35.006 --> 00:20:38.010
Willem is op de fiets gesprongen en is naar Leeuwarden gegaan.

293
00:20:38.010 --> 00:20:42.013
Maar het hele peloton was al weg.

294
00:20:42.013 --> 00:20:46.001
Willem gaat toch van start en rijdt de tocht uit.

295
00:20:46.001 --> 00:20:48.009
Het zal niet zijn laatste zijn.

296
00:20:48.009 --> 00:20:51.012
1, 2, 3, 4, 5, 6, 7.

297
00:20:51.012 --> 00:20:54.024
Maar er is er eentje niet.

298
00:20:54.024 --> 00:20:58.018
Dus hij heeft hem 8 keer uitgereden.

299
00:20:58.018 --> 00:21:02.009
En hij kwam 1 keer te laat binnen.

300
00:21:02.009 --> 00:21:08.015
Ook tijdens de beruchte barre tocht van 1963 rijdt Willem Augustin in de voorhoede mee.

301
00:21:12.014 --> 00:21:14.015
Uiteindelijk wordt hij 14e.

302
00:21:15.017 --> 00:21:19.009
Alle anderen die 14e zijn geworden worden praktisch niet meer genoemd.

303
00:21:19.009 --> 00:21:22.005
Maar Willem wordt altijd nog genoemd.

304
00:21:22.005 --> 00:21:25.014
In 1997 rijdt Willem nog 1 keer mee.

305
00:21:25.014 --> 00:21:28.021
In zijn Elfstedentocht. 73 is hij dan.

306
00:21:33.023 --> 00:21:37.012
7 jaar na die laatste tocht overlijdt Willem Augustin.

307
00:21:37.012 --> 00:21:41.005
In Hindeloopen zullen ze deze ras- Amsterdammer nooit vergeten.

308
00:21:41.005 --> 00:21:43.020
Hij wordt nog steeds vereerd, ja.

309
00:21:43.020 --> 00:21:48.011
Hij heeft zijn spullen bij zijn leven al aan het museum geschonken.

310
00:21:48.011 --> 00:21:52.004
Hij kon ook met mensen in het museum naar zijn vitrine toe.

311
00:21:52.004 --> 00:21:58.012
Daar was hij heel trots op, dat zijn vitrine tussen de grootheden zit.

312
00:21:58.012 --> 00:22:02.003
Want als gewone jongen kom je niet in het museum.

313
00:22:02.003 --> 00:22:03.022
We hebben hier alleen maar winnaars.

314
00:22:03.022 --> 00:22:06.021
Ik reken Willem dus ook bijna als een winnaar.

315
00:22:06.021 --> 00:22:08.017
De mythes van het natuurijs.

316
00:22:08.017 --> 00:22:11.012
In alle opwinding deze week bleef 1 man volledig buiten beeld:

317
00:22:11.012 --> 00:22:15.002
De man die decennialang het toonbeeld was van oerkracht.

318
00:22:15.002 --> 00:22:17.014
Een mythologische figuur, Dries van Wijhe.

319
00:22:17.014 --> 00:22:22.004
Echte mythes houden niet van camera's. Op zoek naar Dolle Dries.

320
00:22:22.004 --> 00:22:26.021
MUZIEK

321
00:22:28.019 --> 00:22:31.007
Hij moet zich hier ergens ophouden.

322
00:22:31.007 --> 00:22:33.022
In deze polder in het noordwesten van Gelderland.

323
00:22:33.022 --> 00:22:37.010
-12 voelt hier als -20.

324
00:22:38.014 --> 00:22:41.000
Dit is het land van sporticoon Dries van Wijhe.

325
00:22:41.000 --> 00:22:45.007
Dolle Dries, de keizer van Kerkdorp. De boemerang.

326
00:22:47.023 --> 00:22:53.001
Ja, een mooi figuur is dat. Ja? Het is een aparte figuur.

327
00:22:53.001 --> 00:22:57.009
Hij kan eigenlijk wel in Showroom. Maar dat wil hij niet.

328
00:22:57.009 --> 00:23:00.024
Hij was een absolute held. Van Dries is er maar EEN.

329
00:23:00.024 --> 00:23:05.015
Een legendarisch marathonschaatser, beroemd geworden op de fiets.

330
00:23:05.015 --> 00:23:09.015
Ineens hoorden we dat Dries van Wijhe Nederlands kampioen was gehouden.

331
00:23:09.015 --> 00:23:12.001
Dries van Wijhe, hij komt uit het niets.

332
00:23:12.001 --> 00:23:13.017
Een man uit een jongensboek.

333
00:23:13.017 --> 00:23:17.018
Boerenzoon en voor de duvel niet bang. En vooral doodgewoon.

334
00:23:20.024 --> 00:23:23.012
Ze zeggen dat hij in de buurt van Oldebroek woont.

335
00:23:23.012 --> 00:23:26.023
In een stacaravan, verstopt achter een hoge haag.

336
00:23:26.023 --> 00:23:33.014
Ik ben op zoek naar Dries van Wijhe. Dolle Dries? Weet ik niet.

337
00:23:33.014 --> 00:23:38.003
Goeiedag. Hallo. Ik ben op zoek naar Dries van Wijhe.

338
00:23:38.003 --> 00:23:42.013
Ik weet niet waar hij woont. U kent hem wel? Jawel.

339
00:23:42.013 --> 00:23:44.023
Is hij nog bekend hier? Jawel.

340
00:23:44.023 --> 00:23:47.020
Een carriere lang grossiert dolle Dries in legendes.

341
00:23:47.020 --> 00:23:51.006
Zo zou hij lek zijn gereden tijdens de kermiskoers van Kampen.

342
00:23:51.006 --> 00:23:55.007
En uiteindelijk hebben gewonnen op een in de haast geleende damesfiets.

343
00:23:55.007 --> 00:23:59.005
Hij ziet een vrouwtje in Kampense klederdracht aan de overkant.

344
00:23:59.005 --> 00:24:02.006
Ze staat te wachten om over te steken.

345
00:24:02.006 --> 00:24:07.001
Hij rende erop af en rukte de fiets uit haar handen.

346
00:24:07.001 --> 00:24:12.011
Hij sprong erop en won de Ronde van Kampen.

347
00:24:12.011 --> 00:24:15.012
Voor 'de dolle' is het verhaal nog niet sterk genoeg.

348
00:24:15.012 --> 00:24:19.003
Gevraagd naar het voorval in Kampen liegt Dries...

349
00:24:19.003 --> 00:24:22.001
300 meter verderop hoor ik huilen achter me.

350
00:24:22.001 --> 00:24:25.003
Ik kijk onder mijn armen door... Zit er nog een kind in het zitje!

351
00:24:25.003 --> 00:24:29.005
Kijk, zulke dingen verzon hij erbij. Daar werd hij uniek door.

352
00:24:31.009 --> 00:24:34.004
Heb jij als keizer van het Kerkdorp een visvergunning nodig?

353
00:24:47.024 --> 00:24:51.006
De boerenzoon uit Kerkdorp is kampioen.

354
00:24:51.006 --> 00:24:55.006
En met zijn bijnaam groeit langzaam maar zeker ook de mythe.

355
00:24:55.006 --> 00:25:00.007
Dan stond hij in Brabant aan de start en zag hij die Brabanders over de dranghekken hangen.

356
00:25:00.007 --> 00:25:03.014
Die waren aan het staren van: Waar is die dolle Dries?'s...

357
00:25:03.014 --> 00:25:07.013
Dat voelde hij aan, dan greep hij de handvaten van zijn fiets beet.

358
00:25:07.013 --> 00:25:10.003
Dan deed hij broem, broem.

359
00:25:10.003 --> 00:25:15.000
Dan zag ik de mensen van: Hij is weer helemaal dol vandaag!

360
00:25:15.000 --> 00:25:18.015
Vanuit Oldebroek worden we een dorp verder gestuurd.

361
00:25:18.015 --> 00:25:21.015
We moeten het maar eens vragen in Oosterwolde.

362
00:25:21.015 --> 00:25:23.024
Goeiedag.

363
00:25:23.024 --> 00:25:28.000
Ik ben op zoek naar Dries van Wijhe. Dan moet u iets terug.

364
00:25:28.000 --> 00:25:29.004
Er staan overal struiken en daarachter in de wagen woont hij.

365
00:25:29.004 --> 00:25:29.006
Hij woont achter de struiken? Juist.

366
00:25:35.003 --> 00:25:38.006
Ik zou niet denken dat hij nu thuis is, hoor.

367
00:25:38.006 --> 00:25:40.000
Hij zal wel naar de marathon zijn.

368
00:26:00.015 --> 00:26:03.014
Vanaf eind jaren 70 gaat de fiets aan de kant...

369
00:26:03.014 --> 00:26:05.021
en probeert Dries zijn geluk op het ijs.

370
00:26:05.021 --> 00:26:09.017
Marathons, de dolle voelt zich er thuis.

371
00:26:09.017 --> 00:26:12.008
Ontberingen op de lange vlakte.

372
00:26:12.008 --> 00:26:15.017
Dit ijskoude gevecht is topsport.

373
00:26:15.017 --> 00:26:18.008
Het heeft iets heroisch omdat het te maken heeft met kou.

374
00:26:18.008 --> 00:26:19.023
Het gevecht met de elementen.

375
00:26:19.023 --> 00:26:23.005
Hij wordt 2 keer kampioen marathon- schaatsen op natuurijs.

376
00:26:23.005 --> 00:26:27.014
Maar tenslotte was het toch de krachtpatser Dries van Wijhe die de meeste reserves over had.

377
00:26:27.014 --> 00:26:30.001
Hij won de sprint en werd Nederlands kampioen.

378
00:26:30.001 --> 00:26:34.004
Maar bij de Elfstedentocht van 1986 moet hij opgaven.

379
00:26:34.004 --> 00:26:36.012
Bij daglicht komen ze aan in Stavoren.

380
00:26:36.012 --> 00:26:40.023
Het is meteen het eindpunt van een van de favorieten, Dries van Wijhe.

381
00:26:40.023 --> 00:26:46.006
Met concurrent Henri Ruitenberg zit hij de avond ervoor nog gemoedelijk aan de borrel.

382
00:27:04.002 --> 00:27:06.019
Na Oosterwolde Kerkdorp.

383
00:27:06.019 --> 00:27:11.021
Wie hier gas geeft, is er letterlijk in 25 seconden doorheen.

384
00:27:11.021 --> 00:27:18.002
Ik ben op zoek naar Dries van Wijhe. Daar heb ik net koffie gedronken.

385
00:27:18.002 --> 00:27:20.016
Zie je dat huis daar? Het eerste links.

386
00:27:20.016 --> 00:27:24.003
Ooit was de legende niet van de buis te slaan.

387
00:27:24.003 --> 00:27:29.002
Bij Studio Sport, een zeepkistenrace of aan tafel bij Ivo Niehe.

388
00:27:29.002 --> 00:27:32.017
MUZIEK

389
00:27:32.017 --> 00:27:36.016
Maar de mythe zit nu hier, in zijn woonwagen verscholen achter 'n haag.

390
00:27:36.016 --> 00:27:40.012
Voor een glimp van de dolle hangen we evenals paparazzi in het groen.

391
00:27:40.012 --> 00:27:41.021
Als we aanbellen voor een interview is de reactie van Dries kort.

392
00:27:41.021 --> 00:27:48.007
U zit mooi naar het schaatsen te kijken, maar geen interview? Nee.

393
00:27:51.015 --> 00:27:53.002
Daar heeft u geen zin meer in? Nee.

394
00:27:53.002 --> 00:27:55.022
Ik wens u een mooie dag. Jullie ook, he.

395
00:27:55.022 --> 00:27:58.003
Dolle Dries, niet dol op camera's dus.

396
00:27:58.003 --> 00:28:00.000
Dat is wel eens anders geweest.

397
00:28:00.000 --> 00:28:03.008
Op onze website vindt u prachtige beelden en reportages...

398
00:28:03.008 --> 00:28:04.023
uit zijn gloriejaren.

399
00:28:04.023 --> 00:28:06.019
De Elfstedentocht ging dus niet door.

400
00:28:06.019 --> 00:28:09.004
Misschien is dat wel het geheim van al die opwinding.

401
00:28:09.004 --> 00:28:11.016
Echte helden zie je maar zelden.

402
00:28:22.009 --> 00:28:28.005
Broertjes en zusjes van jonge criminelen verplicht onder toezicht van jeugdzorg.

403
00:28:28.005 --> 00:28:33.003
Baby's van verslaafde moeders moeten meteen bij geboorte uit huis worden geplaatst.

404
00:28:33.003 --> 00:28:36.020
En ouders met een verstandelijke beperking die niet voor hun kinderen kunnen zorgen...

405
00:28:36.020 --> 00:28:41.006
verplicht aan de prikpil.

406
00:28:41.006 --> 00:28:45.018
Deze controversiele uitspraken komen uit de mond van Erik Gerritsen.

407
00:28:45.018 --> 00:28:47.018
Directeur Jeugdzorg Amsterdam.

408
00:28:47.018 --> 00:28:50.019
Hij wil dat er veel sneller vooraf wordt ingrepen...

409
00:28:50.019 --> 00:28:53.019
in plaats van wachten totdat een kind al beschadigd is.

410
00:28:53.019 --> 00:28:57.019
Als je dat ziet, dan gedoog je eigenlijk kindermishandeling.

411
00:28:57.019 --> 00:29:00.021
Als je elke keer weer ouders eerst een kans geeft.

412
00:29:00.021 --> 00:29:04.001
Zijn tegenstanders noemen zijn ideeen Gestapopraktijken.

413
00:29:04.001 --> 00:29:06.018
Mensen vinden dat te hard. Mensen vinden dat te streng.

414
00:29:06.018 --> 00:29:08.016
Mensen vinden dat niet liefdevol genoeg.

415
00:29:08.016 --> 00:29:10.011
Een gesprek over dilemma's.

416
00:29:10.011 --> 00:29:15.020
Over de keus ouders een tweede kans te geven of eerder in te grijpen om het kind te beschermen.

417
00:29:15.020 --> 00:29:20.019
Als je niet ook grenzen durft te stellen en je laat die situaties maar doorgaan.

418
00:29:20.019 --> 00:29:22.009
Dan is dat pappen en nathouden.

419
00:29:22.009 --> 00:29:25.004
Dan is het liefdevolle verwaarlozing.

420
00:29:25.018 --> 00:29:28.018
We hebben afgesproken in Amsterdam Oost.

421
00:29:28.018 --> 00:29:33.010
Een van de oude stadswijken waar veel probleemgezinnen wonen.

422
00:29:33.010 --> 00:29:36.020
We trotseren de kou en maken een wandeling door de buurt.

423
00:29:36.020 --> 00:29:41.011
Als het gaat over criminaliteit, verslaving, lichtverstandelijke beperktheid.

424
00:29:41.011 --> 00:29:44.017
Dan komt dat toch meestal in de wat oudere wijken voor.

425
00:29:44.017 --> 00:29:47.005
Die worden trouwens, in Amsterdam, allemaal prachtig opgeknapt.

426
00:29:47.005 --> 00:29:50.010
Dus je ziet er aan de buitenkant niet veel meer van.

427
00:29:50.010 --> 00:29:52.020
Maar ik denk dat het nu tijd wordt om de binnenkant ook op te knappen.

428
00:29:52.020 --> 00:29:55.018
Tijd dus om in te grijpen achter de voordeur.

429
00:29:55.018 --> 00:29:58.012
In Amsterdam wonen zeker een paar honderd kinderen die eigenlijk...

430
00:29:58.012 --> 00:30:01.006
uit huis geplaatst moeten worden, vindt Gerritsen.

431
00:30:01.006 --> 00:30:03.003
Voor hun eigen veiligheid.

432
00:30:03.003 --> 00:30:07.012
Jeugdzorg probeert dat ook, maar in de praktijk blijkt het niet zo eenvoudig.

433
00:30:07.012 --> 00:30:10.021
We hebben zelfs laatst nog eens een zaak verloren in Hoger Beroep...

434
00:30:10.021 --> 00:30:14.015
waarin een groot gezin, 10 kinderen: 5 meisjes, 5 jongens.

435
00:30:14.015 --> 00:30:20.012
De oudste had een baan. De 3 er onder waren zwaar crimineel.

436
00:30:20.012 --> 00:30:27.009
En er was een jongen van 14 of 15. Die had gedragsproblemen gehad.

437
00:30:27.009 --> 00:30:31.008
Daarom was hij onder toezicht gesteld. Het ging nu goed met hem.

438
00:30:31.008 --> 00:30:35.009
Hij voetbalde en kwam niet op straat met verkeerde vrienden in aanraking.

439
00:30:35.009 --> 00:30:37.020
Maar de context. De ouders wilde niet meewerken.

440
00:30:37.020 --> 00:30:39.017
Vader was opgepakt wegens drugshandel.

441
00:30:39.017 --> 00:30:42.006
Wij wilden de ondertoezichtstelling verlengen.

442
00:30:42.006 --> 00:30:44.014
De kinderrechter zei: Nee, want het gaat met het kind goed.

443
00:30:44.014 --> 00:30:46.014
We zijn in beroep gegaan bij het gerechtshof.

444
00:30:46.014 --> 00:30:48.004
Dat zijn 3 van die chique heren.

445
00:30:48.004 --> 00:30:50.016
Die zeiden: Nou...

446
00:30:50.016 --> 00:30:54.003
'Ik zie dat er wat kattenkwaad is uitgehaald door de broertjes.'

447
00:30:54.003 --> 00:30:58.005
'Maar die jongen doet het goed, dus die gaan we niet straffen met een ondertoezichtstelling.'

448
00:30:58.005 --> 00:31:00.013
Ik ben benieuwd hoe het met deze jongen afloopt.

449
00:31:00.013 --> 00:31:03.004
Hij heeft niks gedaan. Die rechter heeft misschien gelijk.

450
00:31:03.004 --> 00:31:04.016
Hij wilde zelf ook niet.

451
00:31:04.016 --> 00:31:06.014
Uiteraard onder invloed van zijn ouders.

452
00:31:06.014 --> 00:31:08.013
Hij wilde zelf ook bij de jeugdzorg weg.

453
00:31:08.013 --> 00:31:11.018
Ik hoop, en wellicht dat deze jongen die witte raaf is...

454
00:31:11.018 --> 00:31:15.006
dat hij vanwege zijn voetbal het redt.

455
00:31:15.006 --> 00:31:18.024
Maar ik had zo graag met AZ of Ajax een deal gemaakt.

456
00:31:18.024 --> 00:31:22.009
Luister: Jullie nemen hem... Want hij kan echt goed voetballen.

457
00:31:22.009 --> 00:31:24.006
Jullie nemen hem op in je voetbalopleiding.

458
00:31:24.006 --> 00:31:28.020
Wij zorgen ervoor dat als er gedoe is met het gezin, dat we hem de goede hulp geven.

459
00:31:28.020 --> 00:31:32.000
Dan had ik zeker geweten dat het met deze jongen goed was gekomen.

460
00:31:32.000 --> 00:31:33.018
En nu blijft het een vraagteken.

461
00:31:33.018 --> 00:31:36.017
Gaat die jongen het redden of gaat hij ook het criminele pad op?

462
00:31:36.017 --> 00:31:40.013
Net als zijn broers. Gerritsen wil niet wachten op het antwoord.

463
00:31:40.013 --> 00:31:44.020
Er is hier in Amsterdam een top-600 lijst van criminele jongeren.

464
00:31:44.020 --> 00:31:46.012
De top-600 aanpak.

465
00:31:46.012 --> 00:31:48.021
Die hebben vast allemaal broertjes en zusjes. Ja.

466
00:31:48.021 --> 00:31:52.024
Vindt u dan dat al die broertjes en zusjes preventief onder toezicht geplaatst moeten worden?

467
00:31:52.024 --> 00:31:58.007
Als je in een crimineel gezin opgroeit, dan kan het gaan om criminele vader of moeder.

468
00:31:58.007 --> 00:32:02.004
Maar zelfs ooms of grootvaders. En zelfs broertjes en zusjes.

469
00:32:02.004 --> 00:32:07.002
Dat er dan een aanzienlijke kans is, gewoon vanwege socialisatieprocessen

470
00:32:07.002 --> 00:32:09.024
dat je zelf ook de criminele kant op gaat.

471
00:32:09.024 --> 00:32:18.023
Als je dan wacht totdat het kind het criminele gedrag gaat vertonen voordat je ingrijpt...

472
00:32:18.023 --> 00:32:21.018
dan heb je eigenlijk de belangrijkste periode al gehad.

473
00:32:21.018 --> 00:32:24.013
Gerritsen wil kunnen ingrijpen voordat het mis gaat.

474
00:32:24.013 --> 00:32:26.021
Zijn pleidooi komt niet uit de lucht vallen.

475
00:32:26.021 --> 00:32:29.021
Bijna 8 jaar geleden kwam Jeugdzorg zwaar onder druk te liggen...

476
00:32:29.021 --> 00:32:33.014
vanwege de dood van de 3-jarige peuter Savannah.

477
00:32:33.014 --> 00:32:38.012
In Holte, Twente, heeft de politie een lijkje van een peuter gevonden in de kofferbak van een auto.

478
00:32:38.012 --> 00:32:42.019
Hulpverleners kwamen er al 2 jaar over de vloer, maar hadden niet op tijd ingegrepen.

479
00:32:42.019 --> 00:32:47.017
In de jaren na dit drama worden veel meer kinderen onder toezicht van jeugdzorg gesteld.

480
00:32:47.017 --> 00:32:51.018
Maar Gerritsen vindt nog steeds dat er veel eerder ingegrepen moet worden.

481
00:32:51.018 --> 00:32:56.010
Een voorbeeld: Een jongen wordt verslaafd geboren omdat zijn ouders verslaafd zijn.

482
00:32:56.010 --> 00:33:00.006
Die blijft dan nog een paar jaar bij het gezin.

483
00:33:00.006 --> 00:33:02.011
Op een gegeven moment wordt hij uit huis geplaatst.

484
00:33:02.011 --> 00:33:05.002
Je kunt bijna uittekenen wat er gebeurt.

485
00:33:05.002 --> 00:33:07.017
Eerst ontstaan er wat gedragsproblemen.

486
00:33:07.017 --> 00:33:10.004
Dan wordt hij naar een pleeggezin geplaatst.

487
00:33:10.004 --> 00:33:13.002
Dan mag hij weer een tijdje terug naar zijn ouders.

488
00:33:13.002 --> 00:33:16.011
En langzamerhand maakt hij een carriere door van 18 jaar...

489
00:33:16.011 --> 00:33:19.001
langs, op een gegeven moment gesloten jeugdzorg...

490
00:33:19.001 --> 00:33:23.010
Dan gaat hij criminele activiteiten doen. Komt in de gevangenis terecht.

491
00:33:23.010 --> 00:33:25.020
Op zijn 18e doet hij een zelfmoordpoging.

492
00:33:25.020 --> 00:33:27.022
Wat had jeugdzorg daar voor moeten doen?

493
00:33:27.022 --> 00:33:30.015
Ik denk dat we eerder moeten ingrijpen. Hoe dan?

494
00:33:30.015 --> 00:33:35.021
Misschien wel direct het kind uit huis plaatsen nadat het geboren is.

495
00:33:35.021 --> 00:33:38.012
Die ouders krijgen dan dus bij voorbaat al geen kans.

496
00:33:38.012 --> 00:33:42.008
We weten gewoon dat verslaafde ouders niet in staat zijn om voor hun kinderen te zorgen.

497
00:33:42.008 --> 00:33:43.018
Het is de verslaving.

498
00:33:43.018 --> 00:33:47.000
Je gedrag gaat zich focussen op het drugsgebruik.

499
00:33:47.000 --> 00:33:50.023
De kinderen hebben al grote kans op hersenafwijkingen en psychische stoornissen.

500
00:33:50.023 --> 00:33:55.008
Laten we ze dan in ieder geval beschermen en direct in een pleeggezin zetten.

501
00:33:55.008 --> 00:33:57.019
Gerritsen heeft de politieke wind tegen.

502
00:33:57.019 --> 00:34:03.014
Het huidige kabinet predikt eigen verantwoordelijkheid en niet ingrijpen.

503
00:34:03.014 --> 00:34:06.009
De standaardlijn is: Ouders krijgen eerst een kans.

504
00:34:06.009 --> 00:34:08.023
En ouders krijgen steeds weer een kans.

505
00:34:08.023 --> 00:34:12.022
En, ja, het komt voor, daar ben ik met de rechters in Amsterdam over in gesprek.

506
00:34:12.022 --> 00:34:18.002
Dat bijvoorbeeld bij verslaafde ouders de eerste twee kinderen...

507
00:34:18.002 --> 00:34:21.009
onder toezicht zijn gesteld en uit huis geplaatst.

508
00:34:21.009 --> 00:34:24.007
Dus ouders hebben laten zien dat ze het niet kunnen.

509
00:34:24.007 --> 00:34:29.000
En dat dan bij het 3e kind, het kind van de rechter toch een kans krijgt.

510
00:34:29.000 --> 00:34:31.015
Dan gedoog je eigenlijk kindermishandeling...

511
00:34:31.015 --> 00:34:34.023
als je elke keer weer ouders eerst een kans geeft.

512
00:34:34.023 --> 00:34:38.001
Geen tweede kans voor ouders die verslaafd zijn.

513
00:34:38.001 --> 00:34:40.016
Maar Gerritsen gaat nog veel verder.

514
00:34:40.016 --> 00:34:45.020
Ook sommige verstandelijk gehandicapten zouden verplicht anticonceptie moeten krijgen.

515
00:34:45.020 --> 00:34:51.021
We kennen de verhalen van wel zes, zeven kinderen die uit huis geplaatst moesten worden.

516
00:34:51.021 --> 00:34:56.005
In een gezin? Ja. De moeder bleef maar kinderen krijgen.

517
00:34:56.005 --> 00:34:59.010
Soms van dezelfde partner. Maar vaak wisselende partners.

518
00:34:59.010 --> 00:35:03.019
Dan werd gezegd: Met die nieuwe vader, dat is een nieuwe situatie.

519
00:35:03.019 --> 00:35:06.002
Dan mag ze het weer een keer proberen.

520
00:35:06.002 --> 00:35:08.017
Dan denk ik: Wie doen we hier nou nog een plezier mee?

521
00:35:08.017 --> 00:35:10.005
Die kinderen worden uit huis geplaatst.

522
00:35:10.005 --> 00:35:13.015
Het is ook afschuwelijk voor die ouders als je kind uit huis wordt geplaatst.

523
00:35:13.015 --> 00:35:16.015
En daar heb ik wel eens gezegd: In het meest extreme geval...

524
00:35:16.015 --> 00:35:19.012
moet je misschien toch denken aan verplichte anticonceptie.

525
00:35:19.012 --> 00:35:23.011
Hallo. Willen jullie wat drinken? Een groene thee graag. Koffie.

526
00:35:23.011 --> 00:35:28.002
Hoe ziet het leven van een kind eruit dat geboren is uit lichtverstandelijk beperkte ouders?

527
00:35:28.002 --> 00:35:30.008
Ja, eigenlijk...

528
00:35:30.008 --> 00:35:35.002
Elk gezin is uniek bij de multiprobleemgezinnen, zoals we dat noemen in de Jeugdzorg.

529
00:35:35.002 --> 00:35:38.017
Het zou bijvoorbeeld kunnen dat dit kind heel veel liefde krijgt.

530
00:35:38.017 --> 00:35:40.022
Dus daar ontbreekt het niet aan.

531
00:35:40.022 --> 00:35:44.001
Maar het krijgt niet voldoende te eten. Het krijgt geen aandacht.

532
00:35:44.001 --> 00:35:46.001
Er wordt geen structuur geboden.

533
00:35:46.001 --> 00:35:50.020
En als het kind zelf een beetje lastig wordt, wordt er misschien al snel geslagen. Of gescholden.

534
00:35:50.020 --> 00:35:52.021
En niet omdat die mensen dat willen.

535
00:35:52.021 --> 00:35:55.021
Want eigenlijk wil niemand zijn kinderen mishandelen.

536
00:35:55.021 --> 00:35:59.000
Maar omdat ze het niet kunnen. Dat is een vorm.

537
00:35:59.000 --> 00:36:02.006
Het komt ook voor dat liefde en structuur ontbreken.

538
00:36:02.006 --> 00:36:06.004
Dan krijg je situaties dat een 12-jarig kind...

539
00:36:06.004 --> 00:36:11.005
frietjes gaat frituren voor de baby omdat moeder even op bed ligt.

540
00:36:11.005 --> 00:36:15.009
En niet weet dat friet voor een baby niet verstandig is.

541
00:36:15.009 --> 00:36:18.018
Als u ervoor pleit dat lichtverstandelijk beperkte ouders..

542
00:36:18.018 --> 00:36:21.013
aan de prikpil moeten, verplichte anticonceptie.

543
00:36:21.013 --> 00:36:25.023
Dan bepaalt u wie er recht heeft op kinderen en wie niet. Dat klopt.

544
00:36:25.023 --> 00:36:28.003
Mensen vinden dat te hard. Mensen vinden dat streng.

545
00:36:28.003 --> 00:36:30.019
Mensen vinden dat niet liefdevol genoeg.

546
00:36:30.019 --> 00:36:34.015
Maar ik zeg: Als je niet ook grenzen durft te stellen...

547
00:36:34.015 --> 00:36:37.023
en je laat die situaties doorgaan, is het pappen en nathouden.

548
00:36:37.023 --> 00:36:40.015
Dan is het liefdevolle verwaarlozing.

549
00:36:40.015 --> 00:36:46.004
Zijn boodschap is helder: De overheid moet keihard ingrijpen achter de voordeur.

550
00:36:46.004 --> 00:36:50.012
Zijn tegenstanders noemen dat Gestapo-praktijken.

551
00:36:50.012 --> 00:36:54.019
Dan moet u maar eens op de reacties kijken op de columns die ik op Binnenlands Bestuur schrijf.

552
00:36:54.019 --> 00:36:57.013
Daar word je behoorlijk uitgescholden, door de doelgroep.

553
00:36:57.013 --> 00:37:02.021
Die zeggen: 'Dat noemen ze Gestapo-praktijken.'

554
00:37:02.021 --> 00:37:06.008
'Het gaat te scherp. Ouders moeten een kans krijgen.'

555
00:37:06.008 --> 00:37:09.014
'Die kunnen daar toch ook niks aan doen.'

556
00:37:09.014 --> 00:37:12.008
'We moeten het vooral proberen met motiveren.'

557
00:37:12.008 --> 00:37:16.022
Dat is, nogmaals, 95% van de kinderen in Nederland zijn de gelukkigste van de wereld.

558
00:37:16.022 --> 00:37:20.005
Er is een groep met problemen, die kun je goed motiveren.

559
00:37:20.005 --> 00:37:22.001
Daar zijn de ouders ook te motiveren.

560
00:37:22.001 --> 00:37:23.010
Die willen graag geholpen worden.

561
00:37:23.010 --> 00:37:28.001
Waar ik voor pleit is die groep van ouders die niet willen en niet kunnen.

562
00:37:28.001 --> 00:37:30.019
Die zijn niet direct te motiveren.

563
00:37:30.019 --> 00:37:34.014
En als we die te veel kansen geven, is eigenlijk alles al kapot.

564
00:37:34.014 --> 00:37:39.001
Want in de eerste paar jaar kun je ongelofelijk veel stuk maken in zo'n kind.

565
00:37:39.001 --> 00:37:42.001
Dat is bijna niet meer te reduceren.

566
00:37:42.001 --> 00:37:46.008
Dan moet je misschien toch vrij harde maatregelen kiezen.

567
00:37:46.008 --> 00:37:49.020
Maar die zijn in het belang van het kind.

568
00:37:49.020 --> 00:37:52.017
Wilt u meer horen van Gerritsen of zijn scherpe columns lezen?

569
00:37:52.017 --> 00:37:55.000
Ga dan naar onze site.

570
00:37:55.017 --> 00:37:58.002
Dit was KRO Brandpunt. Goedenavond.

