WEBVTT

1
00:00:01.009 --> 00:00:02.021
888

2
00:00:03.001 --> 00:00:06.013
Waarom kun je 't niet lezen? Ik ben slechtziend. Oke.

3
00:00:06.018 --> 00:00:08.007
Dus je ziet bijna niks.

4
00:00:08.012 --> 00:00:11.003
Wij eten spullen van de voedselbank.

5
00:00:11.008 --> 00:00:16.007
Schaam je je niet om hier te komen? Hij lijkt me aardig. En hij is knap.

6
00:00:16.012 --> 00:00:18.007
EEN keer, maar nooit meer.

7
00:00:29.003 --> 00:00:32.018
Dit is Leander. Hij is 18 jaar en woont met z'n ouders...

8
00:00:32.023 --> 00:00:34.020
broers en zusje in Zaandam.

9
00:00:35.000 --> 00:00:38.005
Dit is mijn broer. Die eh... woont op zichzelf.

10
00:00:38.010 --> 00:00:41.014
Maar we zien elkaar nog vaak, he? GELACH

11
00:00:41.019 --> 00:00:46.010
M'n vader woont hier ook. Hij gaat 's ochtends altijd naar z'n werk.

12
00:00:46.015 --> 00:00:48.013
Doeg! Veel plezier!

13
00:00:48.018 --> 00:00:52.016
Leander heeft sinds z'n veertiende een visuele beperking.

14
00:00:52.021 --> 00:00:57.022
Hij ziet nog maar 5 procent. Ik zie het minst van al mijn broers.

15
00:00:58.002 --> 00:01:01.008
In het begin verveelde Leander zich dood.

16
00:01:01.013 --> 00:01:03.021
Maar toen ontdekte ik showdown.

17
00:01:04.001 --> 00:01:07.023
Hij is nu zo goed dat hij op internationale toernooien....

18
00:01:08.003 --> 00:01:09.016
een hoop prijzen wint.

19
00:01:09.021 --> 00:01:12.024
En dit is mijn vriendin Renske. Al 'n half jaar.

20
00:01:13.004 --> 00:01:16.003
We leerden elkaar kennen op 'n sportkamp...

21
00:01:16.008 --> 00:01:18.023
voor visueel en fysiek gehandicapten.

22
00:01:19.003 --> 00:01:23.002
Dit zijn Leanders vrienden. Wij gaan altijd samen stappen!

23
00:01:23.007 --> 00:01:25.000
Welkom in Zaandam!

24
00:01:25.005 --> 00:01:27.009
Dit is Colan. Hij is 17 jaar...

25
00:01:27.014 --> 00:01:32.001
en woont met z'n moeder en zusje in Apeldoorn. Waar is je vader?

26
00:01:32.006 --> 00:01:36.015
M'n ouders zijn gescheiden. Ik heb nog wel contact met m'n vader.

27
00:01:36.020 --> 00:01:39.007
En ik heb 'n leuke stiefvader erbij.

28
00:01:39.012 --> 00:01:42.000
Colans passie is muziek.

29
00:01:42.005 --> 00:01:44.019
En wat voor muziek. METALMUZIEK

30
00:01:44.024 --> 00:01:47.003
Metal! Yeah!

31
00:01:47.008 --> 00:01:50.021
Hee, kerel. Colan heeft 'n eigen radioprogramma...

32
00:01:51.001 --> 00:01:55.005
in de studio van z'n stiefvader. Goeiemiddag, luisteraars.

33
00:01:55.010 --> 00:01:59.015
Bij Colan thuis moet ieder dubbeltje omgedraaid worden.

34
00:01:59.020 --> 00:02:03.004
Wij gaan naar de voedselbank. Wat hebben we?

35
00:02:03.009 --> 00:02:06.012
Over-de-datumeten is prima te eten. Hmmm.

36
00:02:06.017 --> 00:02:09.002
Colan wil later patholoog worden.

37
00:02:09.007 --> 00:02:12.023
Wat is dat ook alweer? Je weet wel, patholoog-anatoom.

38
00:02:13.003 --> 00:02:14.019
Mensen ontleden. O, ja.

39
00:02:14.024 --> 00:02:18.009
Maar eerst even de havo afmaken. Pfrrr...

40
00:02:18.014 --> 00:02:22.005
Maar er is genoeg tijd over voor wat echt belangrijk is.

41
00:02:22.010 --> 00:02:24.023
Precies, z'n vrienden!

42
00:02:25.003 --> 00:02:27.007
Welkom in Apeldoorn!

43
00:02:27.012 --> 00:02:30.002
Ik hoop dat ik in 'n zigeunergezin kom.

44
00:02:30.007 --> 00:02:33.008
Het lijkt me leuk om in 'n caravan te wonen...

45
00:02:33.013 --> 00:02:37.000
en om helemaal uit je dak te gaan op de volksmuziek.

46
00:02:37.005 --> 00:02:40.017
En... vet partyen de hele tijd.

47
00:02:40.022 --> 00:02:44.000
Ik hoop dat ik in een niet al te grote stad kom...

48
00:02:44.005 --> 00:02:46.007
en dat er een mooie omgeving is.

49
00:02:46.012 --> 00:02:51.002
Dat ik gewoon, als ik rust nodig heb, een beetje kan wandelen of zo.

50
00:02:56.024 --> 00:02:58.011
HIJ LACHT ZACHT

51
00:02:58.016 --> 00:03:01.014
Een rijtjeshuis. Dat dacht ik al.

52
00:03:01.019 --> 00:03:03.006
Is dat een school?

53
00:03:05.003 --> 00:03:07.023
Nee, oke, leuk. Let's go.

54
00:03:09.014 --> 00:03:11.001
DEURBEL KLINKT

55
00:03:12.018 --> 00:03:15.003
Ah. Hallo. Goeiemorgen.

56
00:03:15.008 --> 00:03:18.003
Hee. Leander. Soraya. Monica.

57
00:03:18.008 --> 00:03:19.022
Anton. Leander.

58
00:03:22.002 --> 00:03:23.014
Zo.

59
00:03:24.019 --> 00:03:27.014
Ik ben wel benieuwd waar je vandaan komt.

60
00:03:27.019 --> 00:03:31.003
Ik ben wel benieuwd waar ik ben terechtgekomen.

61
00:03:31.008 --> 00:03:33.003
Je bent hier in Apeldoorn.

62
00:03:33.008 --> 00:03:35.011
Op de Hoge Veluwe.

63
00:03:35.016 --> 00:03:37.010
Leuk.

64
00:03:44.016 --> 00:03:46.017
Wooo.

65
00:03:46.022 --> 00:03:48.020
Vierkant huis wel.

66
00:03:49.000 --> 00:03:50.024
Heel vierkant.

67
00:03:51.004 --> 00:03:53.014
Mooie omgeving.

68
00:03:54.023 --> 00:03:56.010
ZOEMEND GELUID

69
00:03:57.018 --> 00:03:59.011
Hallooo. Hallo. Hahaha.

70
00:03:59.016 --> 00:04:01.013
Renate. Colan.

71
00:04:01.018 --> 00:04:03.005
Hoi! Kom binnen.

72
00:04:03.010 --> 00:04:05.008
Colan. Ricardo.

73
00:04:05.013 --> 00:04:07.004
ONVERSTAANBAAR Colan.

74
00:04:07.009 --> 00:04:10.004
Christiaan. Colan. Ga zitten.

75
00:04:11.012 --> 00:04:14.023
Op m'n 14e ben ik slechtziend geworden. Ja.

76
00:04:15.003 --> 00:04:18.003
Ik had wel eh... mijn bedenkingen, eerst.

77
00:04:18.008 --> 00:04:23.005
En ik vond het ook best wel ernstiger dan ik had gedacht.

78
00:04:23.010 --> 00:04:25.011
Wat zie je nou allemaal?

79
00:04:26.020 --> 00:04:29.021
Ik zie 'n vlek in het midden, een grijze vlek.

80
00:04:30.001 --> 00:04:32.008
Daar kan ik niet doorheen kijken.

81
00:04:32.013 --> 00:04:37.000
Ik heb 'n bril meegenomen. Dat is eigenlijk die vlek in 't midden.

82
00:04:37.005 --> 00:04:41.006
Dat laat-ie 'n beetje zien. Je moet maar 'ns effe kijken.

83
00:04:44.010 --> 00:04:48.022
Dus je ziet bijna niks. Toen we die bril op kregen, had ik iets van:

84
00:04:49.002 --> 00:04:52.015
Moeten we nog iets aanpassen aan het huis...

85
00:04:52.020 --> 00:04:55.009
of redt hij 't wel? Heeft hij hulp nodig?

86
00:04:55.014 --> 00:04:58.020
Ik had niet eens door dat hij 'n handicap had.

87
00:04:59.000 --> 00:05:02.016
Je gaat er handig mee om. Ja, ik kan 't goed verstoppen.

88
00:05:02.021 --> 00:05:06.008
Leander is heel slechtziend. Slechtziend? Ja.

89
00:05:06.013 --> 00:05:08.000
Oke.

90
00:05:08.005 --> 00:05:12.000
Dus eh... In principe heb ik nog goede ogen. Ja, ja.

91
00:05:12.005 --> 00:05:16.004
Ik was wel geschokt, toen ik hoorde dat hij slechtziend was.

92
00:05:16.009 --> 00:05:19.011
Dat heb ik nooit eerder in mijn omgeving gehad.

93
00:05:19.016 --> 00:05:21.021
Nou, het is erfelijk, dus.

94
00:05:22.001 --> 00:05:25.020
En eh... alle drie eh... m'n zonen hebben dat.

95
00:05:26.000 --> 00:05:30.016
Leander is er 't ergst aan toe. Hij ziet maar 5 procent. O.

96
00:05:30.021 --> 00:05:33.014
Dat is vrij weinig, ja. Ja.

97
00:05:33.019 --> 00:05:35.006
Oke.

98
00:05:35.011 --> 00:05:37.002
Wel apart, ja.

99
00:05:37.007 --> 00:05:39.021
Nou, dit is Colans kamer.

100
00:05:40.001 --> 00:05:41.020
Kijk maar effe rond.

101
00:05:44.001 --> 00:05:46.009
Krap. Krapper dan mijn kamer.

102
00:05:46.014 --> 00:05:48.015
Maar eh... het is...

103
00:05:48.020 --> 00:05:50.015
netjes.

104
00:05:50.020 --> 00:05:52.013
I... ran...

105
00:05:52.018 --> 00:05:54.005
Maiden.

106
00:05:54.010 --> 00:05:57.002
Oke. Iron Maiden.

107
00:05:57.007 --> 00:05:59.010
Ik hoop niet dat ik naar een eh...

108
00:05:59.015 --> 00:06:02.007
Iron Maiden-concert ga.

109
00:06:02.012 --> 00:06:04.008
Met z'n vrienden.

110
00:06:04.013 --> 00:06:06.018
Daar zit ik niet op te wachten.

111
00:06:07.022 --> 00:06:11.007
Dit is de showdowntafel. Oke. Echt groot.

112
00:06:11.012 --> 00:06:15.005
Toen ik in z'n kamer zo'n grote tafel tegenkwam...

113
00:06:15.010 --> 00:06:19.016
Dat maakte meteen 'n grote indruk. Die vult de hele kamer.

114
00:06:19.021 --> 00:06:23.009
We zien je zo beneden. Ja, oke, is goed.

115
00:06:23.014 --> 00:06:26.010
Dat ik met een slechtziende ben geruild...

116
00:06:26.015 --> 00:06:28.019
had ik niet zien aankomen.

117
00:06:28.024 --> 00:06:33.006
Ongeveer 5 procent van wat een normaal mens zou zien, ziet hij.

118
00:06:33.011 --> 00:06:36.021
Dus dat is echt eh... een heel klein beeld.

119
00:06:37.001 --> 00:06:40.023
Dat zou ik me niet eens voor kunnen stellen, nee.

120
00:06:41.003 --> 00:06:45.000
In Apeldoorn doen ze boodschappen met 'n minimaal budget.

121
00:06:45.005 --> 00:06:48.003
Maar de voedselbank biedt uitkomst.

122
00:06:48.008 --> 00:06:50.022
LEANDER: Dat was wel schrikken.

123
00:06:51.002 --> 00:06:53.019
Ik wist dat ze het niet zo breed hebben...

124
00:06:53.024 --> 00:06:57.004
maar aan de voedselbank had ik echt niet gedacht.

125
00:06:57.009 --> 00:07:01.009
Goedemiddag. Hee, hallo. Ik streep je even aan. Is goed.

126
00:07:01.014 --> 00:07:04.017
Wilt u 'n kopje koffie of thee? Ja, lekker.

127
00:07:04.022 --> 00:07:08.015
Het is altijd afwachten wat erin zit. Ja, precies.

128
00:07:08.020 --> 00:07:10.023
Doeeeg. Daaaag.

129
00:07:11.003 --> 00:07:15.019
Leander zit met wat vragen voor de vrijwilligers van de voedselbank.

130
00:07:15.024 --> 00:07:18.004
Wat voor mensen komen hier?

131
00:07:18.009 --> 00:07:22.018
Jonge gezinnen en oudere mensen, die van weinig rond moeten komen.

132
00:07:22.023 --> 00:07:26.012
Een gescheiden stel. Ja, ook. Ze zijn gescheiden.

133
00:07:26.017 --> 00:07:30.003
Huis te koop. Maar zie je huis maar kwijt te raken.

134
00:07:30.008 --> 00:07:33.010
Dan kom je serieus in de problemen.

135
00:07:33.015 --> 00:07:36.022
Je moet je blootgeven. Van: Ik heb het echt nodig.

136
00:07:37.002 --> 00:07:40.004
En: Zonder voedselbank is er geen eten in huis.

137
00:07:40.009 --> 00:07:45.007
En op een gegeven moment denk je: Ze zijn er niet voor niks. Precies.

138
00:07:45.012 --> 00:07:49.021
Waarom kom je hier? Want je werkt toch? Ja, ik heb 'n parttimebaan.

139
00:07:50.001 --> 00:07:53.004
En met deze crisis krijg ik geen fulltimebaan.

140
00:07:53.009 --> 00:07:58.003
En ik wil toch m'n kinderen lekker eten voorzetten. Je schaamt je niet?

141
00:07:58.008 --> 00:08:02.019
In het begin wel, maar nu niet meer. Ik ben blij dat ze er zijn. Ja.

142
00:08:02.024 --> 00:08:04.013
Zo is dat. Zeker weten.

143
00:08:04.018 --> 00:08:08.004
Bedankt. Ja. Fijn weekend. Tot ziens. Daaag. Doeg.

144
00:08:10.010 --> 00:08:12.005
Heerlijk.

145
00:08:12.010 --> 00:08:15.017
Bij mij thuis eten we spullen van de voedselbank.

146
00:08:15.022 --> 00:08:18.020
Je moeder werkt niet? Mijn moeder werkt wel.

147
00:08:19.000 --> 00:08:20.012
Bij een kledingzaak.

148
00:08:20.017 --> 00:08:22.015
Oke. Alleen niet fulltime.

149
00:08:22.020 --> 00:08:26.012
Dat kan ze niet vanwege gezondheidsproblemen. Oke.

150
00:08:26.017 --> 00:08:30.019
Het is niet het eerste waar je graag naartoe wilt, denk ik.

151
00:08:30.024 --> 00:08:33.009
Daar zit je niet op te wachten. Nee.

152
00:08:33.014 --> 00:08:36.003
Altijd je stinkende best blijven doen.

153
00:08:36.008 --> 00:08:38.006
Om daar weg te blijven.

154
00:08:38.011 --> 00:08:42.009
Kun je wel een beetje alle dingen doen die je graag wilt doen?

155
00:08:42.014 --> 00:08:47.002
Of zijn er ook dingen die je niet kunt doen, omdat er geen geld is?

156
00:08:47.007 --> 00:08:51.019
Bepaalde dingen kan ik niet doen vanwege heel grote bedragen.

157
00:08:51.024 --> 00:08:56.009
Met een scooter rijden kan ik niet, want ik zou het geld niet hebben.

158
00:08:56.014 --> 00:08:58.021
Dan hebben wij het toch maar goed.

159
00:08:59.001 --> 00:09:01.021
Zo zie je maar hoe 't anders kan zijn.

160
00:09:02.001 --> 00:09:06.005
Ik kan me voorstellen dat je schaamte voelt. Ja, in het begin...

161
00:09:06.010 --> 00:09:07.024
is er dan wel schaamte.

162
00:09:08.004 --> 00:09:12.000
Maar na twee weken zag ik hoeveel toetjes ik wel niet kreeg.

163
00:09:12.005 --> 00:09:15.022
Toetjes is voor mij echt: Wow, toetje.

164
00:09:16.002 --> 00:09:19.003
Ik heb een pijnlijke mededeling. Hoezo?

165
00:09:19.008 --> 00:09:20.022
We hebben geen toetje.

166
00:09:21.002 --> 00:09:24.016
Wordt Colan er wel eens mee gepest dat jullie naar de voedselbank gaan?

167
00:09:24.021 --> 00:09:27.001
Nee. Al zijn vrienden weten het.

168
00:09:27.006 --> 00:09:30.008
Als we een feestje hebben, doen we een Amerikaanse fuif.

169
00:09:30.013 --> 00:09:32.016
Ze nemen hun eigen spullen mee.

170
00:09:32.021 --> 00:09:37.010
Ook met mee-eten, iedereen kan altijd bij ons mee-eten.

171
00:09:37.015 --> 00:09:42.000
Leander heeft een visuele beperking, maar dat hindert hem niet om fanatiek te sporten.

172
00:09:42.005 --> 00:09:46.019
Colan neemt vandaag de honneurs waar bij Leanders goalball-training.

173
00:09:48.000 --> 00:09:53.005
Colan, normaal zeg ik: Pas op het touwtje, maar jij bent ziend, dat scheelt.

174
00:09:53.010 --> 00:09:55.017
Goalball wordt gespeeld, drie tegen drie.

175
00:09:55.022 --> 00:09:58.020
Daar zit iemand.

176
00:09:59.000 --> 00:10:01.023
Ik neem de middenpositie en jij de andere positie.

177
00:10:02.003 --> 00:10:05.019
Oke. Omdat je blind bent, kun je de bal niet zien aankomen.

178
00:10:05.024 --> 00:10:07.019
In de bal zit een belletje.

179
00:10:07.024 --> 00:10:11.012
Ik heb een mooie, afgeplakte bril.

180
00:10:11.017 --> 00:10:14.014
Wim is een heel aardige man.

181
00:10:14.019 --> 00:10:17.022
Misschien stekebind, maar hij kijkt me telkens aan.

182
00:10:18.002 --> 00:10:21.014
Het is heel apart wanneer je weet wanneer blinden jou horen...

183
00:10:21.019 --> 00:10:25.013
terugpraten en je ook nog echt aankijken. Terwijl ze niks zien.

184
00:10:27.009 --> 00:10:28.021
FLUIT

185
00:10:32.009 --> 00:10:36.000
Toen ik de bril opzette, als geblindeerde speler...

186
00:10:36.005 --> 00:10:38.017
voelde ik me helemaal afgesloten.

187
00:10:38.022 --> 00:10:41.015
Alleen het gehoor steunde me nog een beetje.

188
00:10:41.020 --> 00:10:46.000
Tijdens het spel vertrouw je sneller op andere zintuigen.

189
00:10:46.005 --> 00:10:48.008
Waardoor je dit sneller leert.

190
00:10:53.002 --> 00:10:55.007
Ik ben heel fanatiek in een spel.

191
00:10:55.012 --> 00:10:59.015
Als ik het eenmaal leuk vind, dan blijf ik ook heel erg fanatiek.

192
00:10:59.020 --> 00:11:02.003
Ik baal er heel erg van als ik er EEN mis.

193
00:11:04.013 --> 00:11:08.012
Vandaag goalball. Een hele zware sport.

194
00:11:08.017 --> 00:11:11.013
Echt een hele zware sport.

195
00:11:11.018 --> 00:11:13.022
Na zo'n dag ben je helemaal uitgeput.

196
00:11:16.006 --> 00:11:17.018
Echt helemaal uitgeput.

197
00:11:17.023 --> 00:11:21.018
Toen ik voor het eerst het huis zag, dacht ik dat het heel klein was.

198
00:11:21.023 --> 00:11:27.009
En dat het een aso-gezin was. Dat valt hartstikke mee.

199
00:11:27.014 --> 00:11:30.005
Integendeel, Het is juist een heel leuk gezin.

200
00:11:30.010 --> 00:11:32.009
Enne...

201
00:11:32.014 --> 00:11:35.002
Ik pas er wel prima in, heb ik het idee.

202
00:11:35.007 --> 00:11:40.020
De vereniging Bartimeus Sonneheerdt maakt projecten voor blinden en slechtzienden mogelijk.

203
00:11:41.000 --> 00:11:44.009
Zoals het educatieve computerprogramma Braille Studio.

204
00:11:44.014 --> 00:11:48.016
Zo doen blinden en slechtzienden volop mee in de maatschappij.

205
00:11:48.021 --> 00:11:51.002
Heel veel geluid gebruiken wij hierbij.

206
00:11:51.007 --> 00:11:54.024
Dit is een nieuwe manier van braille leren. Vroeger ging dat met boeken.

207
00:11:55.004 --> 00:12:00.013
Een computerprogramma maakt het leren lezen en schrijven van braille zo leuk mogelijk.

208
00:12:00.018 --> 00:12:07.008
De leerlingen gebruiken een pc met een brailleleesregel en spraakuitvoer. Indrukwekkend!

209
00:12:07.013 --> 00:12:11.002
Het was indrukwekkend om braille te zien, met al die puntjes.

210
00:12:11.007 --> 00:12:13.004
En om te voelen al helemaal.

211
00:12:13.009 --> 00:12:17.020
Mijn voelzintuigen bij mijn vingertoppen zijn minder goed dan bij blinden.

212
00:12:18.000 --> 00:12:22.010
Het is de bedoeling dat je rustig van links naar rechts schuift.

213
00:12:23.022 --> 00:12:28.011
Figuurlijk gezien ben ik wel tegen het stoklopen aangelopen.

214
00:12:28.016 --> 00:12:30.015
Dat was best heftig.

215
00:12:30.020 --> 00:12:33.021
Heel veel spanning en angstaanjagend ook.

216
00:12:34.001 --> 00:12:38.004
Dat je niks ziet en moet vertrouwen op een stok en kleuren.

217
00:12:38.009 --> 00:12:44.014
En geluid vooral. In de openlucht, overal verkeer, dat was angstaanjagend.

218
00:12:44.019 --> 00:12:47.006
Colan verdient een centje bij als orderpicker.

219
00:12:47.011 --> 00:12:49.016
Op het bordje aan de stelling staat 4.

220
00:12:49.021 --> 00:12:51.018
Zijn werk vind ik heel leuk.

221
00:12:51.023 --> 00:12:55.020
Ik hou daar wel van, lekker sjouwen.

222
00:12:56.000 --> 00:12:59.018
Je bent gewoon in beweging en lekker bezig.

223
00:12:59.023 --> 00:13:03.006
Je kunt je eigen weg gaan. Een heel zelfstandig beroep.

224
00:13:03.011 --> 00:13:04.023
Dat vind ik wel leuk.

225
00:13:05.003 --> 00:13:09.018
Moet-ie hier op? Ja, maar dan wel zo dat het te lezen is.

226
00:13:09.023 --> 00:13:13.022
Even kijken hoor... Dan moet-ie zo. Yes!

227
00:13:14.002 --> 00:13:16.014
Zo goed? Ja, andere kant ook nog EEN.

228
00:13:16.019 --> 00:13:18.022
Het specificatienummer is...

229
00:13:19.002 --> 00:13:22.022
Je ziet het hangen. Dat kleine bordje. Nee, zie ik niet.

230
00:13:23.002 --> 00:13:24.023
Zie je het niet? Nee. 05.

231
00:13:25.003 --> 00:13:30.017
Waarom kun je het niet lezen dan? Ik ben slechtziend. Oke!

232
00:13:30.022 --> 00:13:35.006
Dan is het lastig. Die nummertjes zijn hoog.

233
00:13:35.011 --> 00:13:39.015
Ik heb in het midden een vlek. Ja.

234
00:13:39.020 --> 00:13:45.011
Deze bril bootst dat een beetje na. Wil je 'm even opzetten? Ja, ik zal even kijken.

235
00:13:48.006 --> 00:13:51.003
Ik zal eerlijk zijn. Ik zie de nummertjes niet eens.

236
00:13:51.008 --> 00:13:53.020
Het is behoorlijk wazig inderdaad.

237
00:13:54.000 --> 00:13:56.012
Pak maar een kratje. Probeer het maar.

238
00:13:56.017 --> 00:14:01.000
Dan moet ik echt gaan voelen om te kijken waar hij staat.

239
00:14:01.005 --> 00:14:09.000
Inderdaad. Dan wordt het wel lastig om het te zien en om ze te pakken. Ja.

240
00:14:09.005 --> 00:14:11.019
Leander heeft een vriendin. Renske.

241
00:14:11.024 --> 00:14:16.022
Op weg naar de showdowntraining ontmoet Colan Renske en teamgenoot Richard.

242
00:14:17.002 --> 00:14:21.010
Ik vond het leuk om Renske te ontmoeten bij showdown. Een heel gezellige meid.

243
00:14:21.015 --> 00:14:25.012
Je kon zien dat ze spasmen in de benen had, maar daar kijk je snel doorheen.

244
00:14:25.017 --> 00:14:28.000
Ze is heel gezellig. Dat compenseert goed.

245
00:14:28.005 --> 00:14:32.002
Bij showdown kunnen twee mensen punten scoren door een balletje...

246
00:14:32.007 --> 00:14:35.009
aan de andere kant van de tafel in een gat te krijgen.

247
00:14:35.014 --> 00:14:37.023
Dus beginnen en dan luisteren waar-ie...

248
00:14:38.003 --> 00:14:40.019
Als de ander serveert, begin jij hier.

249
00:14:40.024 --> 00:14:46.009
Als je denkt dat hij daar komt, hup meteen daar. Oke. FLUIT

250
00:14:51.019 --> 00:14:55.005
Hij lijkt me een aardige jongen. Hij ziet er sportief uit.

251
00:14:55.010 --> 00:14:56.022
Ik vind Colan best knap.

252
00:14:57.002 --> 00:15:01.009
Leander zegt altijd: Kijken mag, proeven niet. Nou, oke. Hi, hi.

253
00:15:01.014 --> 00:15:05.006
Wat is jouw passie eigenlijk? Aangezien dit Leanders passie is.

254
00:15:05.011 --> 00:15:10.003
Ik ben dj bij een radiostation. Vooral muziek is mijn passie.

255
00:15:10.008 --> 00:15:13.007
Oke gaaf! Heel wat anders. Ja.

256
00:15:13.012 --> 00:15:15.014
Ja inderdaad, heel wat anders.

257
00:15:15.019 --> 00:15:18.001
Het is tijd voor de radioshow van Colan.

258
00:15:18.006 --> 00:15:21.002
Die moet vandaag ook gepresenteerd worden.

259
00:15:21.008 --> 00:15:24.006
Gelukkig neemt Leander zijn verantwoordelijkheid.

260
00:15:24.011 --> 00:15:30.017
Leander, een hele goeie avond. Welkom in de studio!

261
00:15:30.022 --> 00:15:36.009
Ik wil graag de groeten doen aan alle lieve mensen die thuis zitten te luisteren.

262
00:15:36.014 --> 00:15:38.016
Weet je wat nou leuk is? Nee.

263
00:15:38.021 --> 00:15:42.014
Er zijn familieleden van jou die nu luisteren.

264
00:15:42.019 --> 00:15:48.005
Daar heb je Leander! Ja. Hij doet het goed!

265
00:15:48.010 --> 00:15:52.007
Ik ga gauw een plaatje draaien. Blijf gewoon verzoeken!

266
00:15:52.012 --> 00:15:57.013
Is muziek een grote rol gaan spelen sinds je wat minder ziet? Ja.

267
00:15:57.018 --> 00:16:02.018
Toen ik slechtziend werd, heb ik er wel moeite mee gehad.

268
00:16:02.023 --> 00:16:08.008
Om het te verwerken moet je ook kunnen huilen.

269
00:16:08.013 --> 00:16:13.007
Dat heb ik ook wel gedaan door naar soundtracks te luisteren. Lord of the Rings enzo.

270
00:16:13.012 --> 00:16:20.004
Allemaal van die zielige muziek. Dat heeft me er wel doorheen geholpen.

271
00:16:20.009 --> 00:16:24.014
Toen mijn zicht achteruitging, heb ik er veel moeite mee gehad natuurlijk.

272
00:16:24.019 --> 00:16:28.008
Veel uitbarstingen gehad. Het heeft me gemaakt zoals ik nu ben.

273
00:16:28.013 --> 00:16:33.015
Dames en heren, een verzoeknummer van Zoey en Christaan.

274
00:16:33.020 --> 00:16:36.019
Konijntje wiebelen van Acca en de junkies.

275
00:16:36.024 --> 00:16:41.004
Leander deed het gewoon geweldig. Hij deed het heel erg goed.

276
00:16:41.009 --> 00:16:43.019
Voor een eerste keer... Geweldig!

277
00:16:43.024 --> 00:16:46.024
Ik zou hem zo vaker willen hebben. Echt super!

278
00:16:47.004 --> 00:16:52.006
Het viel me op toen ik Renske ontmoette... Ze heeft ook een handicap.

279
00:16:52.011 --> 00:16:58.017
Al die mensen met een handicap die ik ontmoet, staan zo positief in het leven.

280
00:16:58.022 --> 00:17:04.016
Ik zou van hun verwachten dat ze zich zielig zouden gedragen. Maar ze zijn allemaal positief.

281
00:17:04.021 --> 00:17:09.020
Wat mij het meest is bijgebleven, is de gezelligheid die ik met Anton had.

282
00:17:10.000 --> 00:17:12.014
We hebben veel gelachen.

283
00:17:12.019 --> 00:17:16.009
Heel veel gelachen. Hij maakte er ook wel een showtje van.

284
00:17:16.014 --> 00:17:18.022
Ik weet niet of hij dat normaal ook doet.

285
00:17:19.002 --> 00:17:22.003
Hij heeft wel echt de tijd genomen voor me.

286
00:17:22.008 --> 00:17:26.012
Leander volgt een opleiding hulpverlening voor specifieke doelgroepen.

287
00:17:26.017 --> 00:17:29.002
Verslavingszorg, dat lijkt hem wel wat.

288
00:17:29.007 --> 00:17:33.003
Colan gaat vandaag met een aantal verslaafden op pad.

289
00:17:33.008 --> 00:17:36.011
Ik vond het wel een beetje spannend omdat ik niemand kende.

290
00:17:36.016 --> 00:17:38.019
Het waren wildvreemde mannen.

291
00:17:43.009 --> 00:17:46.004
Ik heb een verslavingsproblematiek achter de rug.

292
00:17:46.009 --> 00:17:50.010
Ik ben nu vijf jaar clean. Ik doe dit werk een jaar of zeven.

293
00:17:50.015 --> 00:17:54.016
Het houdt me van de straat zodat ik bezig ben, actief.

294
00:17:54.021 --> 00:18:00.023
Het maakt de kans kleiner dat ik terugval in mijn oude gedrag. Ja.

295
00:18:01.003 --> 00:18:04.020
Dat je weer op het slechte pad gaat. Ja.

296
00:18:05.000 --> 00:18:12.010
Hoe lang ben je verslaafd geweest? 30 jaar zo'n beetje. 30 jaar? Ja.

297
00:18:12.015 --> 00:18:15.017
Dit jaar word ik 50.

298
00:18:15.022 --> 00:18:19.014
Dat Leander dit werk wil doen... Ik zal het hem niet nadoen.

299
00:18:19.019 --> 00:18:22.003
Ik zou het niet zo lang volhouden.

300
00:18:22.008 --> 00:18:27.005
Ik begon met hasjiesj op mijn 14e. Toen ging ik coke gebruiken,snuiven.

301
00:18:27.010 --> 00:18:30.005
Op mijn 16e was ik aan allebei verslaafd.

302
00:18:30.010 --> 00:18:33.017
Aan de heroine, cocaine en wiet.

303
00:18:33.022 --> 00:18:36.015
Dan ben je wel weer ver gekomen. Best wel.

304
00:18:36.020 --> 00:18:39.010
Ik ben heel tevreden met het leven dat ik nu heb.

305
00:18:39.015 --> 00:18:43.003
Ik zoek alleen nog een vriendin. Kun jij mij daaraan helpen?

306
00:18:43.008 --> 00:18:45.008
Nee! Ha, ha, ha!

307
00:18:45.013 --> 00:18:48.003
De meesten zijn een stuk jonger. Ja.

308
00:18:48.008 --> 00:18:51.016
Ik hoop dat Luc een vriendin vindt. Dat gun ik hem wel.

309
00:18:51.021 --> 00:18:56.006
Zeker na zo'n heftige tijd in zijn leven. Dat hij ook een gelukkige tijd krijgt.

310
00:18:56.011 --> 00:19:00.017
Colan honkbalt. Dat lijkt me lastig voor Leander.

311
00:19:03.018 --> 00:19:06.003
Je moet wel zeggen wanneer je gooit.

312
00:19:10.000 --> 00:19:11.012
3 slag!

313
00:19:11.017 --> 00:19:14.024
Een paaltje erbij pakken he?

314
00:19:15.004 --> 00:19:22.001
Wat betekent sport voor jou? Ik heb mijn handicap ermee verwerkt.

315
00:19:22.006 --> 00:19:27.011
Door gewoon de winst te proeven. Veel winnen. Hoog komen.

316
00:19:27.016 --> 00:19:31.005
Zo heb ik het verwerkt. Dus het betekent veel voor me.

317
00:19:31.010 --> 00:19:33.008
Dus jij bent ook fanatiek? Ja.

318
00:19:33.013 --> 00:19:36.014
Ik train wel veel, thuis ook.

319
00:19:36.019 --> 00:19:38.011
GEJUICH

320
00:19:42.018 --> 00:19:47.014
Leander kan wel eens gek worden, af en toe. Op welke manier?

321
00:19:47.019 --> 00:19:52.011
Nou gewoon effe... een woedeaanvalletje.

322
00:19:52.016 --> 00:19:56.008
Ik heb ook niet altijd even makkelijk de dingen gehad.

323
00:19:56.013 --> 00:19:58.002
Mijn opa is overleden.

324
00:19:58.007 --> 00:20:03.008
En een vriend is in oktober overleden. Dus...

325
00:20:05.018 --> 00:20:09.019
Hoe is dat gegaan eigenlijk? Als ik het vragen mag...

326
00:20:09.024 --> 00:20:13.016
Twee weken voor zijn dood was die vriend nog bij mij thuis geweest.

327
00:20:13.021 --> 00:20:18.005
En twee weken later kreeg ik te horen dat hij in coma lag en dood is gegaan.

328
00:20:18.010 --> 00:20:23.001
Door een bloedprop in zijn hersenen. Iets met zijn hersenen. Zo!

329
00:20:23.006 --> 00:20:24.022
Op 16-jarige leeftijd.

330
00:20:25.002 --> 00:20:29.015
Daar ben ik ook een paar maanden depri van geweest. Dat is wel te begrijpen.

331
00:20:29.020 --> 00:20:33.023
Ricardo, de grote broer van Leander, is voor mij ook net een grote broer.

332
00:20:34.003 --> 00:20:36.005
Goede vrienden kunnen wij worden.

333
00:20:36.010 --> 00:20:39.024
Hoe heb jij er dan mee leren omgaan?

334
00:20:40.004 --> 00:20:42.014
Je raakt gewend aan het idee dat hij dood is.

335
00:20:42.019 --> 00:20:45.022
Maar ik heb tijden gehad dat ik een gat in de muur sloeg...

336
00:20:46.002 --> 00:20:49.007
omdat ik chagrijnig was dat ik er niks tegen kon doen. Ja.

337
00:20:49.012 --> 00:20:54.007
Maar op een gegeven moment begin je het te accepteren en er normaal over te praten.

338
00:20:54.012 --> 00:20:58.015
Door zijn dood heb ik een levensmotto gecreeerd:

339
00:20:58.020 --> 00:21:02.000
Geniet van het leven zolang je het nog hebt. Gelijk heb je.

340
00:21:02.005 --> 00:21:05.022
Dat is zijn instelling. Dat zie je. Hij staat positief in het leven.

341
00:21:06.002 --> 00:21:12.014
Leander heeft dat ook wel. Dat is eigenlijk ook wel een voorbeeld, moet ik zeggen.

342
00:21:12.019 --> 00:21:18.023
Bij voorbaat gaf Leander aan geen zin te hebben in een metal-concert. Hij heeft vanavond pech!

343
00:21:19.003 --> 00:21:22.000
Toen ik de straat inliep, hoorde ik het al.

344
00:21:22.005 --> 00:21:25.005
Ik dacht: O, waar ben ik aan begonnen!

345
00:21:25.010 --> 00:21:28.017
Daar wordt allemaal gegrunt en geschreeuwd.

346
00:21:28.022 --> 00:21:31.022
Ik denk shit! Je kunt zo natuurlijk niet naar binnen!

347
00:21:32.002 --> 00:21:34.024
Wat staat er op? Metallica! Oke.

348
00:21:35.004 --> 00:21:41.001
Maar dan wil ik wel een biertje van je! Eh... Oke goed.

349
00:21:41.006 --> 00:21:43.022
God jongens, waar ben ik aan begonnen?

350
00:21:50.009 --> 00:21:53.021
Hij moest er in het begin heel erg aan wennen. Aan deze muziek.

351
00:21:54.001 --> 00:21:56.021
Ik denk dat Leander niet van deze muziek houdt...

352
00:21:57.001 --> 00:21:59.009
omdat het ontzettend hard is.

353
00:22:11.012 --> 00:22:12.024
Het is te hard, he? Ja.

354
00:22:13.004 --> 00:22:17.003
Ik snap ik echt niet, joh. EEN keer maar nooit meer! Nee!

355
00:22:23.003 --> 00:22:26.002
Dan zie je iedereen staan headbangen.

356
00:22:26.007 --> 00:22:28.013
Ik voel me daar niet toe geroepen.

357
00:22:28.018 --> 00:22:32.018
Het voelde niet goed. Ik kreeg een beetje last van mijn nek.

358
00:22:32.023 --> 00:22:34.020
Het verveelt heel snel.

359
00:22:35.000 --> 00:22:37.012
Ik vond de muziek bagger-slecht.

360
00:22:37.017 --> 00:22:42.011
Gelukkig kreeg ik oordopjes anders was ik helemaal kapot weggegaan.

361
00:22:44.002 --> 00:22:48.002
Ik heb geen heimwee naar huis. Maar ik mis mijn vriendin wel heel erg.

362
00:22:48.007 --> 00:22:50.020
Ik zou hier nog wel een tijdje kunnen blijven.

363
00:22:52.006 --> 00:22:56.022
Maar dan moet ik niet elke dag naar een optreden gaan van dat deathmetalbandje.

364
00:22:57.002 --> 00:22:59.000
Dan zou ik helemaal gek worden.

365
00:22:59.005 --> 00:23:01.014
Morgen weer naar huis toe.

366
00:23:01.019 --> 00:23:06.002
Jammer, maar ook gelukkig. Ik begin mijn eigen huis te missen.

367
00:23:06.007 --> 00:23:10.005
Ik heb een leuke tijd gehad. Heel veel gelachen.

368
00:23:10.010 --> 00:23:13.015
Ik denk dat het wel goed voor me is. Die voedselbank...

369
00:23:13.020 --> 00:23:17.019
Gewoon om te zien hoe mensen leven in zo'n situatie.

370
00:23:17.024 --> 00:23:22.010
Dat vind ik heel interessant. Dat neem ik ook wel mee.

371
00:23:22.015 --> 00:23:25.007
Super jongen. Goeie vervanging! Ja.

372
00:23:25.012 --> 00:23:29.017
Hij was een waardige zoon. Ja. Zijn vader zal trots op hem zijn.

373
00:23:29.022 --> 00:23:31.021
En zijn moeder ook. Echt wel.

374
00:23:33.016 --> 00:23:37.002
Het was leuk je te hebben. Je was een goede zoon. Ja?

375
00:23:37.007 --> 00:23:39.024
Een goeie vervanger? Zeker. Jij ook he...

376
00:23:40.004 --> 00:23:41.017
Bye, bye! Doei!

377
00:23:41.022 --> 00:23:43.009
Doei!

378
00:23:44.024 --> 00:23:49.002
Wat ik vooral heb geleerd is dat ik dat ik geen medelijden hoef te hebben...

379
00:23:49.007 --> 00:23:52.022
maar dat ik respectvol moet omgaan met mensen met een handicap.

380
00:23:53.002 --> 00:23:56.014
Medelijden hoeft niet. Ze redden zich heel erg goed.

381
00:23:56.019 --> 00:24:00.005
Blinden en slechtzienden kunnen goed met het leven omgaan.

382
00:24:00.010 --> 00:24:02.020
Ze kunnen net zo leven leiden als wat ik heb.

383
00:24:03.000 --> 00:24:08.019
Ik vond het moeilijkste in deze ruil het stoklopen. Dat kwam het hardst aan bij mij.

384
00:24:08.024 --> 00:24:12.016
Een leuke spontane jongen die best wel wat meegemaakt heeft.

385
00:24:12.021 --> 00:24:15.011
Hij had het naar zijn zin, volgens ons.

386
00:24:15.016 --> 00:24:19.004
Die van ons is ook wel een vrolijk jong. Absoluut!

387
00:24:19.009 --> 00:24:22.024
Daarin lijkt hij ook op Leander. Leander is ook onwijs positief.

388
00:24:23.004 --> 00:24:27.019
Als Leander niet zo positief was geweest, was het voor ons ook moeilijker geweest.

389
00:24:27.024 --> 00:24:29.024
Hee, tot ziens! Later!

390
00:24:30.004 --> 00:24:33.001
Auf wiedersehen! Doei!

391
00:24:37.012 --> 00:24:38.024
Hee mams!

392
00:24:39.004 --> 00:24:41.002
Hee!

393
00:24:41.007 --> 00:24:42.019
Weer thuis!

394
00:24:42.024 --> 00:24:45.016
Hee! Hee!

395
00:24:45.021 --> 00:24:48.017
We hebben je gemist, man!

396
00:24:48.022 --> 00:24:50.009
Hee banjer!

397
00:24:50.014 --> 00:24:52.005
Hai hai!

398
00:24:52.010 --> 00:24:55.001
Dag lieverd!

399
00:24:58.013 --> 00:25:01.010
En, heb je het leuk gehad? Ja.

400
00:25:04.002 --> 00:25:09.002
Wat ik hier vooral heb geleerd is dat ik niet echt medelijden moet hebben...

401
00:25:09.007 --> 00:25:12.012
maar respectvol moet omgaan met mensen met een handicap.

