WEBVTT

1
00:00:00.012 --> 00:00:02.007
888

2
00:00:16.004 --> 00:00:19.014
In KRO Brandpunt: transport van gevaarlijke stoffen in een dichtbevolkt land.

3
00:00:19.014 --> 00:00:21.002
Dat is vragen om problemen.

4
00:00:21.002 --> 00:00:24.000
En dus heeft de overheid dat vervoer strak geregeld.

5
00:00:24.000 --> 00:00:25.020
Denken we.

6
00:00:25.020 --> 00:00:27.014
Maar in de praktijk gaat het te vaak mis.

7
00:00:27.014 --> 00:00:30.010
En weten hulpverleners niet waar ze aan toe zijn.

8
00:00:30.010 --> 00:00:34.008
En in Brandpunt: politieke kopstukken blikken terug en kijken vooruit.

9
00:00:34.008 --> 00:00:37.021
De Haagse hoogtepunten en de persoonlijke dieptepunten.

10
00:00:37.021 --> 00:00:39.023
Het is eigenlijk een verloren jaar geweest.

11
00:00:39.023 --> 00:00:42.011
Ik wil na de verkiezingen verder kunnen met Nederland.

12
00:00:42.011 --> 00:00:46.001
Met Emile Roemer als premier? Dat zien we dan wel weer.

13
00:00:46.001 --> 00:00:48.000
Ze wordt wel de keizerin van Europa genoemd:

14
00:00:48.000 --> 00:00:51.004
De Duitse bondskanselier Angela Merkel.

15
00:00:51.004 --> 00:00:54.021
500 miljoen Europeanen voelen in deze tijd de gevolgen van haar onverzettelijkheid.

16
00:00:54.021 --> 00:00:59.020
Maar wie is Angela Merkel eigenlijk?

17
00:00:59.020 --> 00:01:02.009
Straks in Brandpunt een portret, met vrienden en vijanden...

18
00:01:02.009 --> 00:01:05.006
van misschien wel de machtigste vrouw ter wereld.

19
00:01:12.011 --> 00:01:23.016
Dagelijks denderen er honderden vrachtwagens en tientallen treinen door Nederland...

20
00:01:26.015 --> 00:01:30.011
Dagelijks denderen er honderden vrachtwagens en tientallen treinen door Nederland...

21
00:01:30.011 --> 00:01:32.011
met gevaarlijke stoffen aan boord.

22
00:01:32.011 --> 00:01:34.023
Dat transport is aan strenge regels gebonden...

23
00:01:34.023 --> 00:01:38.018
want als daar iets misgaat, heeft dat ingrijpende gevolgen.

24
00:01:38.018 --> 00:01:43.007
Als er een LPG-auto ontploft dan brandt er een woonwijk af.

25
00:01:47.021 --> 00:01:50.016
Maar ondanks de strakke regels gaat het te vaak mis.

26
00:01:50.016 --> 00:01:54.022
En bovendien, als het echt fout gaat, blijken hulpverlenende instanties onvoldoende op de hoogte

27
00:01:54.022 --> 00:01:57.010
om snel en doeltreffend in te kunnen grijpen.

28
00:01:58.010 --> 00:02:00.023
Op het moment dat je dan 's morgens vroeg thuis komt...

29
00:02:00.023 --> 00:02:03.016
en je zoontje vraagt aan je 'waarom heb je tranen in je ogen...

30
00:02:03.016 --> 00:02:11.021
Ik denk dat wel ongeveer weergeeft hoe zo'n impact dit op ons als brandweer heeft gehad.

31
00:02:17.021 --> 00:02:20.006
Ik snap er niks van, maar het is bloedjelink hier?

32
00:02:20.006 --> 00:02:23.000
Dit is een gevaarlijk stof, ja.

33
00:02:23.000 --> 00:02:25.007
In het binnenste gebied sterft iedereen.

34
00:02:25.007 --> 00:02:27.015
Daar wordt nooit over gesproken.

35
00:02:27.015 --> 00:02:29.000
Door de gemeente niet.

36
00:02:29.000 --> 00:02:30.015
Door de provincie niet.

37
00:02:30.015 --> 00:02:35.024
Toch wonen wij in een wijk die gewoon van de kaart geblazen kan worden.

38
00:02:37.021 --> 00:02:41.018
De overheid waakt over gevaarlijke stoffen.

39
00:02:41.018 --> 00:02:43.000
En dus wanen we ons veilig.

40
00:02:43.000 --> 00:02:44.014
Maar is dat ook terecht?

41
00:02:44.014 --> 00:02:46.002
Vanavond in Brandpunt de resultaten van nieuw onderzoek.

42
00:02:46.002 --> 00:02:50.004
En dan kijk je toch wat anders naar al die vrachtwagens die hier voorbij daveren.

43
00:02:55.009 --> 00:02:58.015
We gaan vandaag een inspectie houden op het tankvervoer van gevaarlijke stoffen.

44
00:02:58.015 --> 00:03:02.004
Motorrijders, let daarbij vooral op de coderingen.

45
00:03:02.004 --> 00:03:03.022
De benzine is 231203.

46
00:03:03.022 --> 00:03:05.009
That's it. Succes.

47
00:03:08.011 --> 00:03:09.020
Venlo, afgelopen week.

48
00:03:09.020 --> 00:03:13.018
We gaan mee met een controle van de Inspectie Leefomgeving en Transport-

49
00:03:13.018 --> 00:03:15.019
en het Korps Landelijke Politie Diensten.

50
00:03:23.003 --> 00:03:25.015
Er gelden strikte regels voor dit vervoer.

51
00:03:25.015 --> 00:03:27.009
Op elke vracht moet met borden duidelijk zijn aangegeven...

52
00:03:27.009 --> 00:03:30.012
welke stof erin zit en wat het gevaar is.

53
00:03:30.012 --> 00:03:33.023
Ook moeten vrachtwagens en chauffeurs aan strenge eisen voldoen.

54
00:03:33.023 --> 00:03:36.024
Brandpunt heeft de hand weten te leggen op de resultaten...

55
00:03:36.024 --> 00:03:40.022
van landelijke controles over de afgelopen twee jaar.

56
00:03:40.022 --> 00:03:44.023
Daaruit blijkt dat er behoorlijk wat mis is met het vervoer van gevaarlijke stoffen.

57
00:03:47.016 --> 00:03:49.000
Ja, los!

58
00:03:50.010 --> 00:03:55.024
De Inspectie Leefomgeving en Transport heeft in 2010 4068 vrachtwagens gecontroleerd.

59
00:03:55.024 --> 00:04:00.009
Daarvan waren er maar liefst 1164 niet in orde.

60
00:04:00.009 --> 00:04:10.004
Afgelopen jaar heeft de Inspectie 2973 vrachtwagens onderzocht en daarvan bleken er 889 niet in orde.

61
00:04:10.004 --> 00:04:13.003
Kortom: van alle gecontroleerde vrachtwagens met gevaarlijke stoffen

62
00:04:13.003 --> 00:04:18.013
voldoet ongeveer 30% niet aan de veiligheidseisen.

63
00:04:18.013 --> 00:04:23.019
Afgezien van dat het schandalig is omdat iedereen weet dat dat geen stroop is wat in die auto's zit...

64
00:04:23.019 --> 00:04:27.024
en Transportlogistiek Nederland zich altijd beroept op het feit...

65
00:04:27.024 --> 00:04:32.016
dat zij zo ontzettend veilig en verantwoord bezig zijn.

66
00:04:32.016 --> 00:04:37.008
Dat past dus niet in het feit dat een derde van de auto's niet zou deugen.

67
00:04:37.008 --> 00:04:39.024
Dat er af en toe eens een auto niet deugt is een ding...

68
00:04:39.024 --> 00:04:41.019
maar een derde, dat is een op drie.

69
00:04:41.019 --> 00:04:44.005
Elke derde auto daar mankeert iets aan.

70
00:04:44.005 --> 00:04:46.021
De kans op een ramp is daardoor gewoon veel groter.

71
00:04:46.021 --> 00:04:49.018
Hoogleraar Veiligheid en Rampenbestrijding Ben Ale...

72
00:04:49.018 --> 00:04:53.006
maakt zich al jaren druk over het gebrekkige veiligheidsbeleid in Nederland.

73
00:04:53.006 --> 00:04:55.018
De nieuwe cijfers vindt hij verontrustend.

74
00:04:55.018 --> 00:04:58.002
Welk risico lopen we daarmee?

75
00:04:58.002 --> 00:05:01.006
Dat vroeg of laat in de woonbebouwing zo'n vrachtwagen om gaat...

76
00:05:01.006 --> 00:05:03.012
en dan brandt er een woonwijk af.

77
00:05:03.012 --> 00:05:06.004
En ik weet niet precies of de brandweer...

78
00:05:06.004 --> 00:05:08.006
Nou, ik weet wel zeker: de brandweer is niet opgewassen...

79
00:05:08.006 --> 00:05:13.001
tegen een ontploffende vrachtwagen in het centrum van een stad.

80
00:05:13.001 --> 00:05:15.000
Daar is de brandweer niet tegen opgewassen.

81
00:05:15.000 --> 00:05:17.020
Dan brandt gewoon de binnenstad af.

82
00:05:19.005 --> 00:05:20.017
Bij de controle in Venlo blijkt intussen...

83
00:05:20.017 --> 00:05:24.014
een vrachtwagen met gevaarlijke stoffen problemen te hebben met zijn remmen.

84
00:05:24.014 --> 00:05:28.018
En als u op deze manier rijdt, grijpen de remmen allemaal op een andere tijd aan.

85
00:05:28.018 --> 00:05:31.010
Waardoor je geen gelijke remming krijgt.

86
00:05:31.010 --> 00:05:35.023
Dus bij een noodstop zou het kunnen zijn dat die oplegger gaat scharen of uitbreken.

87
00:05:35.023 --> 00:05:39.003
Gewoon gevaarlijk? Ja.

88
00:05:39.003 --> 00:05:40.014
Remmen!

89
00:05:46.000 --> 00:05:50.001
Maar niet alleen aan het transport van gevaarlijke stoffen over de weg kleven risico's.

90
00:05:50.001 --> 00:05:53.005
Ook het vervoer over het spoor geeft problemen.

91
00:05:53.005 --> 00:05:54.018
In de binnensteden van Oss en Roosendaal bijvoorbeeld...

92
00:05:54.018 --> 00:05:59.011
waren de afgelopen twee maanden maar liefst vier incidenten met gevaarlijke stoffen...

93
00:05:59.011 --> 00:06:03.001
waardoor het hele stationsgebied ontruimd moest worden.

94
00:06:03.001 --> 00:06:06.009
Op last van de brandweer is er geen treinverkeer mogelijk van en naar Roosendaal.

95
00:06:10.012 --> 00:06:15.015
Die problemen zijn er omdat veel rangeerterreinen te dicht in de buurt van woonkernen liggen.

96
00:06:15.015 --> 00:06:17.013
Ook in Sittard-Geleen is dat het geval.

97
00:06:19.014 --> 00:06:22.003
Daar wonen we.

98
00:06:22.003 --> 00:06:23.013
Ja.

99
00:06:23.013 --> 00:06:24.022
En...

100
00:06:24.022 --> 00:06:27.023
daar is het rangeerterrein.

101
00:06:28.009 --> 00:06:30.023
Harrie Geven woont in de buurt van het zogeheten Chemelotterein...

102
00:06:30.023 --> 00:06:34.003
het grootste chemische industriecomplex van Nederland.

103
00:06:34.003 --> 00:06:37.006
Daar komen ieder jaar...

104
00:06:37.006 --> 00:06:46.004
Nu 19.000 en in de toekomst 27.000 wagons via die poort naar binnen.

105
00:06:46.004 --> 00:06:48.019
En dat wordt daar allemaal gerangeerd.

106
00:06:48.019 --> 00:06:50.019
En in de toekomst daar.

107
00:06:50.019 --> 00:06:53.019
Nog dichterbij uw woonwijk? Ja.

108
00:06:53.019 --> 00:06:56.011
Het was oorspronkelijk het rangeerterrein van de kolenmijn.

109
00:06:56.011 --> 00:06:58.013
Daar gingen alleen maar kolen...

110
00:06:58.013 --> 00:07:01.008
En vanuit Den Haag gezien waren het toch maar Limburgers.

111
00:07:01.008 --> 00:07:04.003
Dus die stof dat kon ons ook niet schelen.

112
00:07:04.003 --> 00:07:07.006
Dus dat rangeerterrein ligt nu midden in de stad.

113
00:07:07.006 --> 00:07:08.008
Dat is allemaal prima...

114
00:07:08.008 --> 00:07:13.011
totdat je daar op grote schaal met benzine en LPG en ammoniak heen en weer gaat rijden.

115
00:07:13.011 --> 00:07:16.021
Dan is dat niet meer zo handig om dat midden in de stad te hebben.

116
00:07:19.018 --> 00:07:22.020
Hier wordt gerangeerd door Chemelot.

117
00:07:22.020 --> 00:07:28.015
Die treinen komen van Sittard af hier naar binnen.

118
00:07:28.015 --> 00:07:36.018
Die worden hier opgesteld en gevuld of leeg gemaakt.

119
00:07:36.018 --> 00:07:38.010
Met gevaarlijke stoffen? Met gevaarlijke stoffen.

120
00:07:38.010 --> 00:07:40.017
En dat is erg dichtbij de woonwijk.

121
00:07:40.017 --> 00:07:44.013
En als er iets fout gaat dan gebeurt er dit.

122
00:07:44.013 --> 00:07:47.015
Dan krijg je dit kaartje.

123
00:07:47.015 --> 00:07:54.010
Hier kan je zien dat de halve woonwijk in het effectgebied ligt van de explosie.

124
00:07:54.010 --> 00:07:57.018
Dat heeft heel veel dodelijke slachtoffers tot gevolg.

125
00:07:57.018 --> 00:08:00.023
En dat is iets waar ik me erg zorgen over maak.

126
00:08:00.023 --> 00:08:06.013
Iedere keer als ik een wagon zie langs rijden, denk ik daaraan.

127
00:08:06.013 --> 00:08:08.010
Geven is de luis in de pels van Chemelot.

128
00:08:08.010 --> 00:08:11.006
Al 20 jaar voert hij procedure na procedure...

129
00:08:11.006 --> 00:08:15.000
om er achter te komen wat er allemaal gebeurt op het terrein naast zijn huis.

130
00:08:15.000 --> 00:08:20.013
Er is in de jaren 90 een benzeenlekkage geweest.

131
00:08:20.013 --> 00:08:25.014
De grootste bodemvervuiling van Nederland.

132
00:08:25.014 --> 00:08:29.012
Die stond in een voetnoot van een provinciale nota.

133
00:08:29.012 --> 00:08:34.021
En dat een klein ongeluk grote gevolgen kan hebben...

134
00:08:34.021 --> 00:08:38.019
blijkt als in januari 2011 een trein op dit rangeerterrein Kijfhoek bij Zwijndrecht...

135
00:08:38.019 --> 00:08:44.007
door een rangeerfout in de brand vliegt.

136
00:08:44.007 --> 00:08:46.013
Aan de horizon metershoge vlammen.

137
00:08:46.013 --> 00:08:50.011
Echt tot bovenaan de lichtmasten die u hier ziet.

138
00:08:50.011 --> 00:08:54.013
Dat was voor de eerste eenheden heel angstaanjagend moment.

139
00:08:54.013 --> 00:09:00.013
Wij hadden toen niet de volledige informatie om de afweging te maken of we wel of niet gingen inzetten.

140
00:09:00.013 --> 00:09:06.014
We zijn die informatie gaan halen.

141
00:09:06.014 --> 00:09:09.022
Verkenningsploegen zijn het veld in gegaan om te kijken wat er nu precies in brand stond...

142
00:09:09.022 --> 00:09:11.016
en wat er in de omgeving stond.

143
00:09:11.016 --> 00:09:13.021
En: Waar moeten we van uit gaan? Wat denken we dat het is?

144
00:09:13.021 --> 00:09:17.024
Dat was voor ons de enige mogelijkheid...

145
00:09:17.024 --> 00:09:20.020
om een verkenningsploeg er op af te sturen...

146
00:09:20.020 --> 00:09:23.012
en daarmee met eigen ogen die informatie vast te stellen.

147
00:09:23.012 --> 00:09:27.014
Omdat er een aantal treinwagons staan voor de brandende wagon waar ethanol in zit...

148
00:09:27.014 --> 00:09:31.024
gaan we er van uit dat er in deze brandende wagon ook ethanol zit.

149
00:09:31.024 --> 00:09:36.002
Hulpverleners die niet over de nodige informatie kunnen beschikken als er iets misgaat.

150
00:09:36.002 --> 00:09:39.005
Dat blijkt geen uitzondering.

151
00:09:39.005 --> 00:09:42.003
Het Platform Transport Veiligheid heeft de afgelopen maanden...

152
00:09:42.003 --> 00:09:45.019
uitgebreid onderzoek laten doen naar de problemen die hulpdiensten ondervinden...

153
00:09:45.019 --> 00:09:48.017
bij het bestrijden van een ongeluk met gevaarlijke stoffen.

154
00:09:48.017 --> 00:09:53.009
Dat onderzoek bevat alarmerende conclusies.

155
00:09:53.009 --> 00:09:57.007
Het kennisniveau dat bij de hulpdiensten...

156
00:09:57.007 --> 00:10:00.021
op het gebied van vervoer gevaarlijke stoffen over de weg aanwezig is, baart zorgen.

157
00:10:00.021 --> 00:10:05.010
De tweede conclusie is dat de mogelijkheden tot samenwerking...

158
00:10:05.010 --> 00:10:09.006
tussen de publieke hulpdiensten en de private partijen...

159
00:10:09.006 --> 00:10:15.016
onvoldoende is om tot een goede afwikkeling van incidenten te komen.

160
00:10:15.016 --> 00:10:20.008
Hulpdiensten die informatie niet of te laat krijgen en niet precies weten wat ze moeten doen.

161
00:10:20.008 --> 00:10:23.004
De gevolgen daarvan kunnen groot zijn.

162
00:10:23.004 --> 00:10:28.003
Ten eerste kan het zijn dat hulpverleners grote risico's lopen..

163
00:10:28.003 --> 00:10:32.012
waar dat mogelijk niet noodzakelijk zou zijn geweest.

164
00:10:32.012 --> 00:10:39.008
Ten tweede geldt dat natuurlijk ook voor omwonenden en gebruikers van de infrastructuur...

165
00:10:39.008 --> 00:10:41.014
dat die geconfronteerd worden met bepaalde risico's die anders niet nodig waren.

166
00:10:41.014 --> 00:10:45.003
De conclusies zijn vooral ook opmerkelijk omdat ze niet voor het eerst getrokken worden.

167
00:10:45.003 --> 00:10:52.014
De onderzoeksraad voor veiligheid deed in 2006 onderzoek naar grote ongelukken met tankauto's.

168
00:10:52.014 --> 00:10:55.022
Als ik het rapport zo lees van het Platform Transport Veiligheid...

169
00:10:55.022 --> 00:10:59.022
dan komen de conclusies uit dat rapport eigenlijk nog steeds verrassend overeen...

170
00:10:59.022 --> 00:11:03.019
met de conclusies uit hert rapport van 2006.

171
00:11:03.019 --> 00:11:10.015
Het is natuurlijk altijd plezierig als je een rapport schrijft dat lang actualiteitswaarde houdt.

172
00:11:10.015 --> 00:11:13.004
Maar dat is eigenlijk niet de bedoeling.

173
00:11:13.004 --> 00:11:14.024
Maar dat is een understatement? Ja.

174
00:11:14.024 --> 00:11:19.000
Wat dat betreft had ik liever gezien dat ik van de aanbevelingen niets had herkend.

175
00:11:19.000 --> 00:11:22.023
Nu heeft u zelf 6 jaar geleden al aanbevelingen gedaan...

176
00:11:22.023 --> 00:11:25.016
om dat transport van die gevaarlijke stoffen te verbeteren.

177
00:11:25.016 --> 00:11:29.000
Daar is weinig tot niets mee gebeurd.

178
00:11:29.000 --> 00:11:31.008
Dat is toch onvoorstelbaar?

179
00:11:31.008 --> 00:11:33.018
Aanbevelingen doen wij aan de betrokken ministers.

180
00:11:33.018 --> 00:11:36.017
Dan is het samenspel minister-parlement...

181
00:11:36.017 --> 00:11:39.004
waarin wordt afgewogen wat er uiteindelijk mee gebeurt.

182
00:11:39.004 --> 00:11:43.021
In dat samenspel wordt bepaald wat de concrete follow-up zal zijn.

183
00:11:44.012 --> 00:11:47.004
Maar die is dus niet voldoende geweest de afgelopen jaren.

184
00:11:47.004 --> 00:11:49.022
naar mijn mening, als je nu terugkijkt...

185
00:11:49.022 --> 00:11:54.002
en als het rapport van het platform ziet...

186
00:11:54.002 --> 00:11:57.005
dan moet je constateren dat er maar mondjesmaat iets is gebeurd.

187
00:11:57.005 --> 00:12:01.023
De regering heeft de voorgestelde maatregelen van de onderzoeksraad dus gewoon genegeerd.

188
00:12:04.009 --> 00:12:06.022
Terug naar vrachtwagens in Venlo.

189
00:12:06.022 --> 00:12:09.022
Bij de controle blijkt bij een vrachtwagen met een uiterst gevaarlijke stof aan boord..

190
00:12:09.022 --> 00:12:12.017
de tank niet te zijn afgesloten.

191
00:12:12.017 --> 00:12:16.004
De controleurs moeten met beschermende kleding de tankwagen op.

192
00:12:17.006 --> 00:12:23.007
Deze man is in overtreding? Ja.

193
00:12:29.016 --> 00:12:33.013
De tank behoort hermetisch gesloten te zijn.

194
00:12:33.013 --> 00:12:38.000
Dat is een overtreding categorie 1.

195
00:12:38.000 --> 00:12:41.020
En dat is gevaarlijk? Ja, dat is een zware overtreding.

196
00:12:41.020 --> 00:12:44.005
Daar wordt zwaar aan getild door justitie.

197
00:12:44.005 --> 00:12:47.016
Veel vrachtwagens met gevaarlijke stoffen blijken dus niet in orde.

198
00:12:47.016 --> 00:12:50.001
Volgens hoogleraar Ale komt dat vooral...

199
00:12:50.001 --> 00:12:54.008
omdat de overheid de naleving van de regels niet voldoende controleert.

200
00:12:54.008 --> 00:12:56.018
De prikkel om je niet aan de regels te houden is geld.

201
00:12:56.018 --> 00:12:58.019
Het is goedkoper om dat niet te doen.

202
00:12:58.019 --> 00:13:01.000
Met name als je voorzieningen aan die vrachtwagens moet treffen.

203
00:13:01.000 --> 00:13:05.022
En daar staat te weinig druk van de overheid tegenover die toezicht moet houden.

204
00:13:05.022 --> 00:13:09.020
Het korte-termijn-belang is om die voorzieningen dan maar niet te hebben.

205
00:13:09.020 --> 00:13:17.015
Wen als de pakkans op het niet naleven van de regels niet groot genoeg is...

206
00:13:17.015 --> 00:13:21.014
dan verwatert het navolgen van die regels.

207
00:13:22.004 --> 00:13:25.006
We wanen ons veilig maar in de praktijk is het veel gevaarlijker dan we denken.

208
00:13:25.006 --> 00:13:27.024
En van alle fraaie aanbevelingen van de onderzoeksraad...

209
00:13:27.024 --> 00:13:31.000
blijkt intussen nauwelijks iets terecht te zijn gekomen.

210
00:13:31.000 --> 00:13:35.001
Ook nu weer trekken onderzoekers dezelfde schokkende conclusies.

211
00:13:35.001 --> 00:13:37.014
Hoe komt dat? Waar komt die mentaliteit vandaan?

212
00:13:37.014 --> 00:13:42.012
Het is heel moeilijk om veiligheidsbeleid op de lange termijn vol te houden.

213
00:13:42.012 --> 00:13:44.024
Meestal loopt het natuurlijk goed af.

214
00:13:45.024 --> 00:13:47.023
Maar soms ook niet.

215
00:13:47.023 --> 00:13:49.018
De laatste keer dat het alles behalve goed afliep...

216
00:13:49.018 --> 00:13:53.006
was de vuurwerkramp in Enschede nu ruim twaalf jaar geleden.

217
00:13:53.006 --> 00:13:56.001
Daarna zijn tal van veiligheidscommissies en -organisaties...

218
00:13:56.001 --> 00:14:00.015
in het leven geroepen die nu allemaal weer zijn wegbezuinigd.

219
00:14:00.015 --> 00:14:03.006
Volgens Ale leiden we aan bestuurlijk geheugenverlies.

220
00:14:06.002 --> 00:14:13.007
De politici die er nu zitten hebben geen stille marsen en kaarsjes in het hek en toespraken meegemaakt.

221
00:14:13.007 --> 00:14:15.002
Dat is drie of vier kabinetten geleden.

222
00:14:15.002 --> 00:14:19.014
Dus die mensen die dat hebben meegemaakt zijn er niet meer.

223
00:14:19.014 --> 00:14:24.017
De ambtelijke diensten die die rampen nog hebben meegemaakt...

224
00:14:24.017 --> 00:14:28.005
zijn overgeplaatst, wegbezuinigd of met vervroegd pensioen gestuurd.

225
00:14:28.005 --> 00:14:30.003
Dus dat hele geheugen is weg.

226
00:14:33.017 --> 00:14:35.020
Ik noem daarbij de Adviesraad Gevaarlijke Stoffen.

227
00:14:35.020 --> 00:14:38.009
Maar bijvoorbeeld ook op het gebied van tunnelveiligheid de Commissie Tunnelveiligheid.

228
00:14:38.009 --> 00:14:41.005
Dat zijn instanties die ooit in het leven werden geroepen...

229
00:14:41.005 --> 00:14:44.015
om toch als luis in de pels voor die veiligheid een functie te vervullen.

230
00:14:44.015 --> 00:14:49.017
En die op dit moment gewoon op het punt van afschaffen staan.

231
00:14:49.017 --> 00:14:54.021
Niemand heeft in de gaten dat langzaam maar zeker het risico aan het toenemen is.

232
00:14:54.021 --> 00:14:59.004
Totdat het fout gaat. Dan zegt iedereen: Hoe is dat nou zo gekomen?

233
00:14:59.004 --> 00:15:02.011
En dan komt er een commissie en die legt uit wat ik nu ook sta uit te leggen...

234
00:15:02.011 --> 00:15:05.003
namelijk hoe het gekomen is.

235
00:15:05.003 --> 00:15:08.004
En we drinken een glas en we doen een plas en we laten het gewoon zoals het was?

236
00:15:08.004 --> 00:15:09.024
En dan doen we verkiezingen en dan is het over.

237
00:15:09.024 --> 00:15:12.003
Dan is het wachten op de volgende klap? Ja.

238
00:15:12.003 --> 00:15:16.017
En je kunt dan zeggen 'dat is domme pech', maar het is pech die je toch zelf georganiseerd hebt.

239
00:15:19.012 --> 00:15:22.004
Wilt u zelf weten hoe gevaarlijk of veilig uw woonomgeving is?

240
00:15:22.004 --> 00:15:26.024
Ga dan naar het overzicht op onze website kro.nl/brandpunt

241
00:15:35.002 --> 00:15:37.002
MUZIEKJE

242
00:15:39.017 --> 00:15:41.019
We gaan er gewoon vanuit dat het droog blijft.

243
00:15:41.019 --> 00:15:45.008
Een gedoogcoalitie die met een knal uit elkaar klapt.

244
00:15:45.008 --> 00:15:47.004
Het is eigenlijk een verloren jaar geweest.

245
00:15:47.004 --> 00:15:48.014
Een verloren jaar? Ja.

246
00:15:48.014 --> 00:15:49.016
Het was een heel raar jaar.

247
00:15:49.016 --> 00:15:52.006
En een gelegenheidscoalitie die ontstaat in de wandelgangen.

248
00:15:52.006 --> 00:15:58.015
Ik vond het akkoord van de vijf partijen het toonbeeld van hoe het snel met draagvlak en transparant...

249
00:15:58.015 --> 00:16:02.004
want iedereen wist wat er gebeurde, kan gebeuren.

250
00:16:02.004 --> 00:16:04.009
Maar die eenheid blijkt van korte duur.

251
00:16:04.009 --> 00:16:07.023
Met de verkiezingen in zicht betrekken de partijen weer hun eigen stellingen.

252
00:16:07.023 --> 00:16:12.012
Ik wil na de verkiezingen verder kunnen met Nederland.

253
00:16:12.012 --> 00:16:16.010
Als VVD zitten wij in de politiek om resultaten te bereiken.

254
00:16:16.010 --> 00:16:22.001
De hoofdrolspelers van het Binnenhof blikken terug en kijken vooruit op een broeierige politieke zomer.

255
00:16:22.001 --> 00:16:25.004
We hebben nu twee jaar lang het meest rechts denkbare kabinet gehad.

256
00:16:25.004 --> 00:16:29.003
We hebben gezien waar dat toe geleid heeft.

257
00:16:29.003 --> 00:16:34.017
Ik vind dat de SP klaar is en er aan toe is om in een volgende regering te zitten.

258
00:16:34.017 --> 00:16:37.000
Met Emile Roemer als premier? Dat zien we dan wel weer.

259
00:16:37.000 --> 00:16:39.002
MUZIEK

260
00:16:45.019 --> 00:16:46.023
Afgelopen donderdag.

261
00:16:46.023 --> 00:16:51.024
Op een binnenpleintje achter cafe Nieuwspoort vindt de jaarlijkse parlementaire barbecue plaats.

262
00:16:51.024 --> 00:16:55.021
Een traditionele afsluiter van een bewogen politiek seizoen.

263
00:16:55.021 --> 00:17:00.013
Maar wat een gezellig feestje moet worden, begint als een parade van vertrekkers.

264
00:17:00.013 --> 00:17:02.010
Aanwezig zijn vooral die Tweede Kamerleden...

265
00:17:02.010 --> 00:17:06.001
die al dan niet vrijwillig hun plaatsje op het Haagse pluche zullen afstaan.

266
00:17:07.013 --> 00:17:09.019
Ja, enigszins gemengde gevoelens.

267
00:17:09.019 --> 00:17:11.007
De laatste keer als Kamerlid.

268
00:17:11.007 --> 00:17:14.000
Een beetje een nostalgische barbecue dit keer.

269
00:17:14.000 --> 00:17:16.002
Ik me zeer bewust dat het allemaal voor het laatst is.

270
00:17:17.010 --> 00:17:20.006
Ook PVV-Tweede-Kamerlid Jhim van Bemmel zal een vertrekker blijken...

271
00:17:20.006 --> 00:17:24.023
al is hij zich daar ten tijde de barbecue nog niet van bewust.

272
00:17:24.023 --> 00:17:27.001
Bij ons is het altijd gezellig.

273
00:17:27.001 --> 00:17:30.011
Wij hebben toch een goede ploeg.

274
00:17:30.011 --> 00:17:32.022
Ook in een week als deze? Een week als deze is best lastig.

275
00:17:32.022 --> 00:17:34.009
Maar wij gaan ervoor.

276
00:17:34.009 --> 00:17:37.021
Ik zelf ben een hardcore PVV'er.

277
00:17:37.021 --> 00:17:41.013
Ik ga hard aan het werk en ik ga er van uit dat de rest van de fractie dat ook zo doet.

278
00:17:41.013 --> 00:17:43.019
Hoe zou je dit politieke jaar typeren? Raar.

279
00:17:43.019 --> 00:17:45.012
Het was een heel raar jaar.

280
00:17:45.012 --> 00:17:48.008
Europa staat... In brand is misschien een heel groot woord...

281
00:17:48.008 --> 00:17:50.001
maar er is heel veel aan de hand.

282
00:17:50.001 --> 00:17:52.011
De eurocrisis.

283
00:17:52.011 --> 00:17:54.024
We hebben net een bankencrisis achter de rug die nog lang niet opgelost is.

284
00:17:54.024 --> 00:17:58.021
En politici die twijfelen of ze de verantwoordelijkheid willen en durven nemen.

285
00:17:58.021 --> 00:18:00.024
Of ze grote stappen durven te zetten.

286
00:18:00.024 --> 00:18:02.019
Durven te hervormen.

287
00:18:02.019 --> 00:18:06.009
Het Catshuisberaad wat weken duurde en waar maar niks uit kwam.

288
00:18:06.009 --> 00:18:08.024
Wat uiteindelijk toch knapte omdat Geert Wilders er uit stapte.

289
00:18:08.024 --> 00:18:11.001
Vijf andere partijen die het toen gingen doen.

290
00:18:11.001 --> 00:18:13.000
Op initiatief van oppositiepartijen.

291
00:18:13.000 --> 00:18:15.004
Het Kunduz-akkoord, zoals het is gaan heten.

292
00:18:15.004 --> 00:18:18.005
De inkt was nog niet droog of sommige zeiden weer 'ja, maar dat willen we toch eigenlijk niet'.

293
00:18:18.005 --> 00:18:19.024
Een heel raar jaar.

294
00:18:19.024 --> 00:18:22.005
Ik kan me voorstellen dat voor de gemiddelde burger...

295
00:18:22.005 --> 00:18:25.001
bijna niet meer te bevatten is wat hier allemaal gebeurt.

296
00:18:25.013 --> 00:18:27.012
Binnen in de Tweede kamer wordt op hetzelfde moment...

297
00:18:27.012 --> 00:18:31.011
door de blijvers gedebatteerd over Europese noodsteun aan banken.

298
00:18:31.011 --> 00:18:34.024
Ik heb een beetje moeite met een premier die tot in het laatste moment...

299
00:18:34.024 --> 00:18:38.018
tot het laatste termijn probeert weg te kruipen.

300
00:18:38.018 --> 00:18:40.000
De heer Pechtold is een slim man, voorzitter.

301
00:18:40.000 --> 00:18:43.007
Ik zie hem ook kijken met die blik van 'hij heeft me door'.

302
00:18:43.007 --> 00:18:44.014
Europa.

303
00:18:44.014 --> 00:18:46.009
Het wordt HET thema van de komende verkiezingen.

304
00:18:46.009 --> 00:18:50.023
Maar in een politiek landschap zo versplinterd als het onze wordt het straks lastig zaken doen.

305
00:18:50.023 --> 00:18:54.012
Voor de hand liggende coalities tellen al gauw meer dan 3 partijen.

306
00:18:54.012 --> 00:18:57.021
Alleen een combinatie van SP en VVD met een derde partij...

307
00:18:57.021 --> 00:19:01.017
zou op dit moment tot een drie- partijencoalitie kunnen leiden.

308
00:19:01.017 --> 00:19:03.018
Maar leren we op de barbecue...

309
00:19:03.018 --> 00:19:07.010
Als je de economie echt stevig wilt hebben...

310
00:19:07.010 --> 00:19:11.014
moet je natuurlijk niet zeggen dat je de pensioengerechtigde leeftijd weer naar beneden gaat brengen.

311
00:19:11.014 --> 00:19:13.021
Dat zijn allemaal sprookjes.

312
00:19:13.021 --> 00:19:16.019
Dus dat gebeurt nooit: SP en VVD? Nee.

313
00:19:16.019 --> 00:19:20.004
Dan moet het een oorlog zijn. Maar die hebben we gelukkig niet.

314
00:19:20.004 --> 00:19:21.018
Hoe nu verder?

315
00:19:21.018 --> 00:19:24.021
We praten er over met Frits Wester, parlementair journalist.

316
00:19:24.021 --> 00:19:28.022
De woorden van politici zijn net zo beperkt houdbaar als een pak melk.

317
00:19:28.022 --> 00:19:32.018
Dat duurt een paar dagen en dan kan het toch ineens weer anders zijn.

318
00:19:32.018 --> 00:19:35.017
Dan verloopt het en moet je een nieuw pak melk halen.

319
00:19:35.017 --> 00:19:39.008
Sybrand van Haersma Buma, voorman van een gedecimeerde middenpartij.

320
00:19:39.008 --> 00:19:43.009
De tijd is voorbij dat je kan kiezen wie je partner is.

321
00:19:43.009 --> 00:19:45.010
Dat was misschien vroeger zo, maar dat is niet meer zo.

322
00:19:45.010 --> 00:19:48.004
Het CDA zelf zal vertrouwen moeten hebben.

323
00:19:48.004 --> 00:19:50.005
Ik daar ben ik voor aan het werk.

324
00:19:50.005 --> 00:19:52.021
Omdat ik weet van hoever wij moeten komen.

325
00:19:52.021 --> 00:19:55.019
Alexander Pechtold, de beminnelijke bruid met wie iedereen wil dansen.

326
00:19:55.019 --> 00:20:03.002
Het is tijd voor partijen die wel verantwoordelijkheid nemen.

327
00:20:03.002 --> 00:20:05.014
Er zijn geen grote partijen meer. We kiezen niet de premier.

328
00:20:05.014 --> 00:20:09.023
Alles waar CDA, VVD, PvdA aan denken vast te kunnen houden en de kiezer voor te kunnen houden..

329
00:20:09.023 --> 00:20:13.005
dat zakt langzaam ineen.

330
00:20:13.005 --> 00:20:17.008
En Emile Roemer, DE oppositieleider van het moment.

331
00:20:17.008 --> 00:20:21.007
Een coalitie met de SP, kan dat in elke vorm?

332
00:20:21.007 --> 00:20:23.003
Nou ja, op lokaal en provinciaal niveau laten we al zien...

333
00:20:23.003 --> 00:20:25.006
dat we met meerdere partijen in staat zijn om te regeren.

334
00:20:25.006 --> 00:20:28.018
Landelijk is dat natuurlijk moeilijker dan op lokaal niveau.

335
00:20:28.018 --> 00:20:30.003
Dat snap ik.

336
00:20:30.003 --> 00:20:32.008
Ik vind dat je nooit dingen moet uitsluiten.

337
00:20:32.008 --> 00:20:36.019
Maar met een partij als de PVV die mensen erg over een kam wil scheren...

338
00:20:36.019 --> 00:20:38.024
Dat lijkt mij uitgesloten.

339
00:20:38.024 --> 00:20:41.009
Uitgesloten? Ja, dat lijkt me wel.

340
00:20:41.009 --> 00:20:43.008
Is Nederland een moeilijk land geworden om te besturen?

341
00:20:44.005 --> 00:20:47.006
Niet moeilijker als anders.

342
00:20:47.006 --> 00:20:48.014
Nee.

343
00:20:48.014 --> 00:20:51.007
Kijk, de situatie is moeilijk.

344
00:20:51.007 --> 00:20:54.001
Maar dat heeft niks met Nederland te maken.

345
00:20:54.001 --> 00:20:57.009
De situatie is moeilijk als je in een hele zware crisis zit.

346
00:20:57.009 --> 00:21:01.007
Dan geldt voor iedere partij: Dat wordt moeilijk regeren.

347
00:21:01.007 --> 00:21:06.018
Omdat je hele moeilijke problemen op je bordje krijgt...

348
00:21:06.018 --> 00:21:09.012
die groter zijn dan alleen maar het probleem van Nederland.

349
00:21:09.012 --> 00:21:13.008
De eurocrisis is natuurlijk niet een probleem van Nederland alleen.

350
00:21:13.008 --> 00:21:20.017
Een financiele crisis rondom banken is niet alleen een probleem van Nederland.

351
00:21:20.017 --> 00:21:28.011
Dus het is een hele moeilijke, maar daarmee wel een hele mooie, uitdaging.

352
00:21:28.011 --> 00:21:30.024
GEZANG

353
00:21:33.021 --> 00:21:36.011
Een mooie uitdaging heet dat, een crisis bezweren.

354
00:21:36.011 --> 00:21:38.010
Iedereen is overtuigd van de noodzaak...

355
00:21:38.010 --> 00:21:41.010
maar de traditionele verhoudingen behoren tot het verleden.

356
00:21:41.010 --> 00:21:44.010
Grote vraag is dan ook: slagen al die partijen er straks in...

357
00:21:44.010 --> 00:21:49.016
om samen een coalitie te smeden die ook daadwerkelijk beslissingen durft te nemen.

358
00:21:49.016 --> 00:21:51.012
Wat voor soort formatie gaan we tegemoet, denk je?

359
00:21:51.012 --> 00:21:53.006
Volgens mij of een hele snelle...

360
00:21:53.006 --> 00:21:55.018
Dat partijen toch hun verantwoordelijkheid nemen.

361
00:21:55.018 --> 00:21:57.023
En wie zijn er dan bij?

362
00:21:57.023 --> 00:22:03.006
Dat zal waarschijnlijk gaan van VVD tot en met PvdA om Èuberhaupt een meerderheid te krijgen.

363
00:22:03.006 --> 00:22:05.012
Het CDA zal misschien nog nodig zijn.

364
00:22:05.012 --> 00:22:06.023
D66, wellicht GroenLinks.

365
00:22:06.023 --> 00:22:08.021
Ik denk dat de PVV gewoon buitenspel komt te staan.

366
00:22:08.021 --> 00:22:12.021
Omdat de VVD niet nog een keer zo'n avontuur aan wil na alles wat er gebeurd is.

367
00:22:12.021 --> 00:22:15.015
En het CDA wil het helemaal niet meer.

368
00:22:15.015 --> 00:22:17.002
En de rest wilde het al niet.

369
00:22:17.002 --> 00:22:20.005
Dus hoe groot Wilders ook wordt met de PVV, die zie ik niet meer gaan regeren.

370
00:22:20.005 --> 00:22:22.008
Hoe sneu ook voor de mensen die daar op hopen.

371
00:22:22.008 --> 00:22:26.000
Of de SP mee gaat doen, moet ik ook nog zien.

372
00:22:26.000 --> 00:22:27.020
De weerstand bij andere partijen...

373
00:22:27.020 --> 00:22:30.010
zeker als je kijkt naar het verkiezingsprogramma op financieel gebied, Europa...

374
00:22:30.010 --> 00:22:31.021
is heel groot.

375
00:22:31.021 --> 00:22:33.016
Dus dan zal toch dat midden het weer moeten doen.

376
00:22:33.016 --> 00:22:35.006
En waarschijnlijk dan heel breed.

377
00:22:35.006 --> 00:22:37.013
Het gaat of heel snel of het gaat heel lang duren.

378
00:22:37.013 --> 00:22:39.010
Maar er zit niet echt iets tussenin.

379
00:22:39.010 --> 00:22:41.014
Weer een hoofdrol voor de deur hier in Den Haag?

380
00:22:41.014 --> 00:22:43.024
Er zijn heel veel deuren hier in Den Haag.

381
00:22:43.024 --> 00:22:47.001
Die deur van het CDA zie ik niet in de hoofdrol deze keer.

382
00:22:47.001 --> 00:22:51.005
Ik denk dat het nu vooral de deur wordt bij de VVD, PvdA en D66.

383
00:22:51.005 --> 00:22:53.004
Maar er zijn heel veel deuren hier.

384
00:22:53.004 --> 00:22:54.022
Nu gaat iedereen op vakantie.

385
00:22:54.022 --> 00:22:57.003
Iedereen wenst elkaar een prettige vakantie op de barbecue.

386
00:22:57.003 --> 00:22:58.008
Dan zijn er verkiezingen.

387
00:22:58.008 --> 00:23:01.015
Gaan we een enorm lange formatie tegemoet, denkt u?

388
00:23:01.015 --> 00:23:04.024
Of kunnen er snelle stappen gezet worden?

389
00:23:04.024 --> 00:23:07.023
het is nog iets minder dan 10 weken. Daar kan heel veel in gebeuren.

390
00:23:07.023 --> 00:23:11.003
Ik hoop vooral dat Nederland niet het beeld krijgt: We stemmen de premier.

391
00:23:11.003 --> 00:23:14.004
Want dat is niet zo.

392
00:23:14.004 --> 00:23:16.004
Er was een strijd tussen Bos en Balkenende...

393
00:23:16.004 --> 00:23:19.003
en je kreeg ze allebei, met Rouvoet er gratis bij.

394
00:23:19.003 --> 00:23:23.006
En ook de vorige keer had het zomaar gekund dat Cohen en Rutte samen in de regering zaten.

395
00:23:23.006 --> 00:23:24.016
Dat is nu ook weer.

396
00:23:24.016 --> 00:23:28.001
Ik hoop vooral dat mensen echt stemmen op die partij die het verschil wil maken.

397
00:23:28.001 --> 00:23:33.008
En in mijn geval is het natuurlijk dat D66 dat moet doen.

398
00:23:33.008 --> 00:23:39.005
En ik denk ook dat D66 een cruciale rol kan spelen in het forceren van de doorbraak in stilstand.

399
00:23:39.005 --> 00:23:43.000
U bent eigenlijk een beetje de bruid van dit bal, van deze barbecue

400
00:23:43.000 --> 00:23:44.023
Want iedereen wil wel met u dansen.

401
00:23:44.023 --> 00:23:47.012
Er zijn veel partijen die nu naar D66 kijken.

402
00:23:47.012 --> 00:23:50.006
Maar ik kijk vooral naar het mandaat wat ik van kiezers wil hebben.

403
00:23:50.006 --> 00:23:56.005
Ik wil echt de ruimte krijgen om te voorkomen dat we zo'n kabinet krijgen als de afgelopen jaren...

404
00:23:56.005 --> 00:24:00.001
met PVV en SGP.

405
00:24:00.001 --> 00:24:01.021
Maar ik wil ook voorkomen dat het EEN links blok wordt...

406
00:24:01.021 --> 00:24:06.014
waardoor we de oplossingen, die vaak in het midden liggen, niet meer tot stand kunnen brengen.

407
00:24:06.014 --> 00:24:10.000
GEROEZEMOES

408
00:24:12.009 --> 00:24:14.013
Ligt de oplossing inderdaad in het midden?

409
00:24:14.013 --> 00:24:18.009
Dan zou het wel eens een lange formatie kunnen worden...

410
00:24:18.009 --> 00:24:20.002
want daar ligt absoluut geen meerderheid.

411
00:24:20.002 --> 00:24:24.017
De grootste partijen van dit moment bevinden zich juist aan de randen van het politieke spectrum.

412
00:24:24.017 --> 00:24:27.014
We hebben natuurlijk een hele periode in Nederland gehad...

413
00:24:27.014 --> 00:24:32.013
waarin een bepaalde groep mensen het steeds voor het zeggen heeft gehad.

414
00:24:32.013 --> 00:24:36.024
Een hele grote middengroep die het voor het zeggen heeft gehad...

415
00:24:36.024 --> 00:24:38.018
waar ook heel veel op- en aanmerkingen over zijn.

416
00:24:38.018 --> 00:24:40.007
Als je hebt over...

417
00:24:40.007 --> 00:24:42.019
Niet alleen over de banken, hoor, maar ook over volkshuisvesting.

418
00:24:42.019 --> 00:24:47.009
Over managers in de zorg of in het onderwijs.

419
00:24:47.009 --> 00:24:50.009
Ik heb dat steeds de morele crisis genoemd.

420
00:24:50.009 --> 00:24:54.018
Dat mensen zich hebben laten verleiden om tal van dingen te gaan doen...

421
00:24:54.018 --> 00:24:57.022
die eigenlijk niet primair hun eerste taak zijn.

422
00:24:57.022 --> 00:25:01.022
Het bouwen van sociale woningen of het zorgen voor kwaliteitsonderwijs.

423
00:25:01.022 --> 00:25:04.015
Maar dat het allemaal groter moest worden, heel veel fusies.

424
00:25:04.015 --> 00:25:08.014
Ze hebben enorme risico's genomen met andermans geld.

425
00:25:08.014 --> 00:25:12.002
Dat is de periode van de afgelopen 15 jaar.

426
00:25:12.002 --> 00:25:15.004
Daar moeten we een einde aan maken.

427
00:25:15.004 --> 00:25:20.006
Dat is een grote taak voor een volgend kabinet.

428
00:25:20.006 --> 00:25:22.017
En kunnen partijen in Nederland over hun eigen schaduw heen stappen...

429
00:25:22.017 --> 00:25:27.014
en hun darlings killen met het grotere doel aan de horizon voor ogen:

430
00:25:27.014 --> 00:25:29.017
Nederland uit de crisis helpen. Dat zal moeten blijken.

431
00:25:29.017 --> 00:25:32.014
Partijen zullen daar duidelijk in moeten zijn.

432
00:25:32.014 --> 00:25:34.015
Ik ben dat in elk geval wel.

433
00:25:34.015 --> 00:25:36.016
We moeten die kant op.

434
00:25:36.016 --> 00:25:38.017
We hebben een jaar gehad waarin ontzettend veel gebeurd is.

435
00:25:38.017 --> 00:25:41.023
Vergeet niet dat het vervroegde verkiezingen zijn.

436
00:25:41.023 --> 00:25:44.022
En we zitten in een economische en Europese crisis.

437
00:25:44.022 --> 00:25:46.016
Daar moeten we uit komen.

438
00:25:46.016 --> 00:25:50.024
En ondanks 12 september moeten wij verder.

439
00:25:50.024 --> 00:25:53.018
12 september is belangrijk voor het mandaat van de kiezer.

440
00:25:53.018 --> 00:25:56.019
En dan zullen partijen verder moeten om Nederland uit de crisis te helpen.

441
00:25:56.019 --> 00:25:59.024
En dat zullen we vooral met elkaar moeten doen.

442
00:25:59.024 --> 00:26:04.004
Omdat we samen in die crisis zitten zullen we hem ook samen op moeten lossen.

443
00:26:04.004 --> 00:26:09.000
Iedereen die ik vandaag spreek op deze stoel...

444
00:26:09.000 --> 00:26:11.004
zegt: Wij willen Nederland uit de crisis helpen.

445
00:26:11.004 --> 00:26:13.006
Dus aan die wil kan het niet liggen.

446
00:26:13.006 --> 00:26:15.001
Des te beter.

447
00:26:15.001 --> 00:26:17.019
Dan is de vraag dus 'is Nederland bestuurbaar' er een van: ja, het moet kunnen.

448
00:26:17.019 --> 00:26:20.012
Maar ik heb ook gezien dat toen het moeilijk werd eerst de PVV weg liep.

449
00:26:20.012 --> 00:26:24.002
vervolgens hadden we een week waarin we met een aantal partijen hebben onderhandeld.

450
00:26:24.002 --> 00:26:26.014
Toen liep de SP weg. De PvdA liep weg.

451
00:26:26.014 --> 00:26:29.013
Er bleven weinig partijen over die bereid waren ook zelf die verantwoordelijkheid te nemen.

452
00:26:29.013 --> 00:26:32.013
Mijn hoop is dat meer partijen na de verkiezingen dat zullen willen.

453
00:26:32.013 --> 00:26:34.003
GEZANG

454
00:26:38.006 --> 00:26:40.016
Het zal sowieso een lastige campagne worden:

455
00:26:40.016 --> 00:26:44.003
Partijen onderscheiden zich juist door de onderlinge verschillen te benadrukken...

456
00:26:44.003 --> 00:26:47.020
terwijl er politieke eensgezindheid nodig is, juist in tijden van crisis.

457
00:27:37.003 --> 00:27:38.016
Niets ontgaat haar.

458
00:27:38.016 --> 00:27:44.007
De bondskanselier van Duitsland, Angela Merkel...

459
00:27:44.007 --> 00:27:46.019
die persoonlijk haar eigen imago bewaakt.

460
00:27:46.019 --> 00:27:48.021
Zonder haar toestemming willen vrienden hier in Duitsland niet met ons praten.

461
00:28:11.017 --> 00:28:13.015
APPLAUS

462
00:28:13.015 --> 00:28:16.009
Ze is de keizerin van Europa.

463
00:28:16.009 --> 00:28:19.017
In Duitsland geliefd, maar in andere gedeelten van Europa wordt ze ronduit gehaat.

464
00:28:35.015 --> 00:28:39.011
Als zij de kamer binnenkomt stoppen de mensen niet onmiddellijk met praten.

465
00:28:39.011 --> 00:28:42.016
Als zij de kamer binnenkomt is niemand bang.

466
00:28:42.016 --> 00:28:50.002
Maar iedereen weet dat de bondskanselier van de Bondsrepubliek Duitsland de kamer binnenkomt.

467
00:28:50.002 --> 00:28:54.007
Een vrouw die tegen de stroom in aan de touwtjes trekt in Europa.

468
00:28:54.007 --> 00:28:59.009
Als Angela Merkel ja of nee zegt dan heeft dat directe gevolgen voor de bijna 500 miljoen Europeanen.

469
00:28:59.009 --> 00:29:01.003
Wie is deze vrouw?

470
00:29:01.003 --> 00:29:05.021
En: Kunnen we haar de toekomst van ons continent toevertrouwen?

471
00:29:06.019 --> 00:29:10.009
We zijn in Stralsund, een klein stadje aan de Oostzee, 300 kilometer ten noorden van Berlijn.

472
00:29:10.009 --> 00:29:14.013
Stralsund ligt in de voormalige DDR.

473
00:29:14.013 --> 00:29:18.000
En is het kiesdistrict van Angela Merkel.

474
00:29:18.000 --> 00:29:23.006
Rolf-Peter Zimmer is voorzitter van de lokale CDU en al 20 jaar bevriend met Merkel.

475
00:29:58.007 --> 00:29:59.014
Je kan ook een briefje achterlaten.

476
00:30:41.011 --> 00:30:48.023
Angela Merkel is 35 jaar en woont achter het IJzeren Gordijn wanneer op 9 november 1989 de muur valt.

477
00:30:48.023 --> 00:30:53.015
Heel Duitsland lijkt feest te vieren, behalve Angela.

478
00:31:54.014 --> 00:32:00.008
Lothar de Maizere was na de val van de muur de laatste premier van de DDR.

479
00:32:00.008 --> 00:32:03.023
Als leider van de burgerrevolutie organiseerde hij samen met Helmut Kohl de Duitse hereniging.

480
00:32:09.001 --> 00:32:12.003
In die eerste maanden werd ook Merkel politiek actief.

481
00:33:01.020 --> 00:33:05.024
Direct na de hereniging wordt ze minister van Vrouwenzaken en Jeugd.

482
00:33:05.024 --> 00:33:08.012
Ook voor haar is alle begin moeilijk.

483
00:33:22.001 --> 00:33:24.020
Ze staat in die beginjaren bekend als het meisje van Kohl.

484
00:33:24.020 --> 00:33:28.012
Maar als snel maakt ze zich los van haar leermeester en beschermheer.

485
00:33:28.012 --> 00:33:32.007
Angela Merkel is vooral geinteresseerd in de werkelijke macht.

486
00:34:57.006 --> 00:34:59.002
Terug In Stralsund.

487
00:34:59.002 --> 00:35:03.004
Dit voormalige Oost-Duitse stadje is belangrijk voor de bondskanselier.

488
00:35:03.004 --> 00:35:04.010
Het is haar thuis.

489
00:35:04.010 --> 00:35:07.004
Hier kan ze ontspannen en ze is er gastvrouw van wereldleiders.

490
00:35:23.018 --> 00:35:27.009
Merkel trakteert Europese leiders in haar stamcafe regelmatig op een biertje.

491
00:35:57.008 --> 00:36:02.013
Het is het verhaal van een lokale politicus uit Stralsund die de keizerin van Europa is geworden.

492
00:37:49.018 --> 00:37:53.008
Angela Merkel vindt het heel leuk dat een van haar ministers Nederlands spreekt.

493
00:37:53.008 --> 00:37:57.017
Ik heb vaak met haar van gedachten gewisseld over Nederland en zijn positie.

494
00:37:57.017 --> 00:37:59.021
Peter Altmaier woonde ooit in Nederland.

495
00:37:59.021 --> 00:38:02.020
Nu is hij milieuminister in het kabinet van Merkel.

496
00:38:02.020 --> 00:38:09.009
Ziet u binnenskamers echt een andere mevrouw Merkel dan wij naar buiten toe zien?

497
00:38:09.009 --> 00:38:18.020
Angela Merkel stelt heel erg op prijs dat wat binnenkamers gebeurt ook binnenkamers blijft.

498
00:38:18.020 --> 00:38:20.004
Maar heeft ze humor? Ja.

499
00:38:20.004 --> 00:38:22.014
Kan ze lachen? Ja.

500
00:38:22.014 --> 00:38:24.001
Vertelt ze wel eens een grap?

501
00:38:24.001 --> 00:38:25.009
Nou, ik denk...

502
00:38:25.009 --> 00:38:26.021
Dat gaat te ver.

503
00:38:54.020 --> 00:38:56.023
Ze is een onijdel mens.

504
00:38:56.023 --> 00:38:59.021
En ze is in haar optreden ook een bescheiden mens.

505
00:38:59.021 --> 00:39:06.008
Maar iedereen heeft inmiddels begrepen dat dat niet betekent dat ze onverschillig is.

506
00:39:06.008 --> 00:39:12.018
En dat het niet betekent dat ze niet weet haar opvattingen door te zetten

507
00:39:12.018 --> 00:39:18.014
En daarom hebben we inmiddels een situatie...

508
00:39:18.014 --> 00:39:27.020
waar ze een hele natuurlijke autoriteit en gezag heeft.

509
00:39:27.020 --> 00:39:33.008
En dat is het resultaat van zes bondskanselier zijn.

510
00:39:37.019 --> 00:39:42.008
JOURNALIST: De Italiaanse regeringsleider Berlusconi komt aan.

511
00:39:42.008 --> 00:39:47.002
En waar we alle anderen uit de auto hebben zien stappen, inclusief Obama

512
00:39:47.002 --> 00:39:51.004
om direct de hand te schudden van gastvrouw Angela Merkel...

513
00:39:51.004 --> 00:39:55.016
heeft de Italiaanse man Silvio Berlusconi het erg druk.

514
00:39:55.016 --> 00:39:58.021
Dat is natuurlijk 'not done'.

515
00:40:00.005 --> 00:40:01.017
Er is door de crisis veel veranderd.

516
00:40:01.017 --> 00:40:06.001
De tijd dat een collega-regeringsleider haar kon beledigen is wel voorbij.

517
00:40:06.001 --> 00:40:09.005
Op de wereldtoneel draait het inmiddels allemaal om Merkel.

518
00:40:09.005 --> 00:40:12.017
Ik heb haar nooit met de vuist op tafel zien, eh...

519
00:40:12.017 --> 00:40:15.019
Kloppen? Slaan.

520
00:40:15.019 --> 00:40:20.007
Ja, ik heb haar nooit met de vuist op tafel zien slaan.

521
00:40:20.007 --> 00:40:23.015
Wanneer is genoeg genoeg?

522
00:40:23.015 --> 00:40:26.003
Ik denk niet dat je daarvoor een moment kan bepalen.

523
00:40:26.003 --> 00:40:30.004
Maar wanneer de resultaten vast staan dan...

524
00:40:30.004 --> 00:40:38.011
besef je meteen dat het heel vaak de resultaten zijn die zij van begin af wilde bereiken.

525
00:40:58.019 --> 00:41:00.019
Dit was KRO Brandpunt. Goedenavond.

526
00:41:11.002 --> 00:41:12.003
Why did you lie to us?

527
00:41:13.013 --> 00:41:15.010
Het gezicht wordt afgeblokt.

