WEBVTT

1
00:00:00.000 --> 00:00:01.012
888

2
00:00:05.008 --> 00:00:09.016
In Goudmijn het verhaal van een alleenstaande moeder van 4 dochters.

3
00:00:09.021 --> 00:00:13.005
Ze gaf al haar zekerheden op voor een Hollandse droom.

4
00:00:13.010 --> 00:00:17.009
Ik wilde geen spijt hebben van iets wat ik niet heb gedaan later.

5
00:00:17.014 --> 00:00:21.000
Maar eerst het verhaal achter het handtasje van oma...

6
00:00:21.005 --> 00:00:24.005
dat een groot familiegeheim bleek te bevatten.

7
00:00:24.010 --> 00:00:28.003
Ze kon niet tevoorschijn komen met dat verhaal.

8
00:00:28.008 --> 00:00:29.022
Die vloek rustte op haar.

9
00:00:30.002 --> 00:00:33.002
Ze mocht dat verhaal gewoon niet vertellen.

10
00:00:51.005 --> 00:00:54.006
Goudmijn, een schat aan waargebeurde verhalen.

11
00:00:54.011 --> 00:00:56.006
Op weg naar Zuid-Limburg...

12
00:00:56.011 --> 00:00:59.009
om te ontdekken welk geheim in oma's tasje zat.

13
00:01:03.024 --> 00:01:08.007
Een speurtocht van drie kinderen naar hun geheimzinnige oorsprong.

14
00:01:08.012 --> 00:01:12.003
Het werd een emotionele zoektocht naar een onbekende man.

15
00:01:12.008 --> 00:01:15.009
Het verhaal loopt via een dorpje in Frankrijk...

16
00:01:15.014 --> 00:01:19.019
een doopvont in Schaesberg en de slagvelden van Noord-Frankrijk.

17
00:01:22.019 --> 00:01:25.005
Het was echt een moment waarop ik dacht:

18
00:01:25.010 --> 00:01:27.020
Nu word je met een sloophamer geraakt.

19
00:01:28.000 --> 00:01:29.012
'Meisje, denk eraan!'

20
00:01:29.017 --> 00:01:31.016
Die vinger was er altijd.

21
00:01:31.021 --> 00:01:35.020
Toen begonnen de puzzelstukjes in elkaar te vallen.

22
00:01:40.002 --> 00:01:43.023
Dit is hem dan, de tas. Ja, dat is het tasje van m'n oma.

23
00:01:44.003 --> 00:01:46.009
Want wat was er met het tasje van oma?

24
00:01:46.014 --> 00:01:49.011
Dat tasje was overal.

25
00:01:49.016 --> 00:01:52.001
Waar oma was, was dat tasje.

26
00:01:52.006 --> 00:01:57.003
O, ja? Zat oma op haar stoel, dan was het tasje of op haar schoot...

27
00:01:57.008 --> 00:02:02.010
of dat stond naast die stoel en dan hield ze dat nog het liefste...

28
00:02:02.015 --> 00:02:04.018
bij dat hengeltje zo vast.

29
00:02:06.008 --> 00:02:08.004
Een hele vriendelijke vrouw.

30
00:02:08.009 --> 00:02:12.011
Die heel veel belangstelling had voor haar kleinkinderen.

31
00:02:14.018 --> 00:02:18.003
En ging ze naar het toilet, dan ging het tasje mee.

32
00:02:19.014 --> 00:02:23.010
En dan fietste ik van Grevenbicht naar Schaesberg toe.

33
00:02:23.015 --> 00:02:25.019
Dat was ongeveer twee uur fietsen.

34
00:02:25.024 --> 00:02:30.006
En dan kwam je daar moe aan en dan stond oma klaar met de koffie.

35
00:02:30.011 --> 00:02:33.020
En ze kookte voor je. 'Jong, ga maar eens effe zitten.'

36
00:02:34.000 --> 00:02:37.007
En wat zat er dan in dat tasje? Wisten jullie dat? Nee.

37
00:02:37.012 --> 00:02:41.005
Er mocht niemand aankomen. Er werd NOOIT in gekeken.

38
00:02:43.021 --> 00:02:46.015
Ze vond het ook niet prettig als je je hand...

39
00:02:46.020 --> 00:02:49.001
in de richting van dat tasje bewoog.

40
00:02:49.006 --> 00:02:51.014
'Daar moet je vanaf blijven', zei ze.

41
00:02:51.019 --> 00:02:54.015
En dan groei je op en er werd wel eens gelachen.

42
00:02:54.020 --> 00:02:57.023
En dan zeiden we van: Er zit een heel kapitaal in.

43
00:02:58.003 --> 00:03:00.011
Ja, dat zou je wel gaan denken, he. Ja.

44
00:03:00.016 --> 00:03:06.008
Achteraf bleek dat m'n oma er toch iets heel kostbaars in bewaarde.

45
00:03:06.013 --> 00:03:09.007
Tja, oma en haar kapitale tasje.

46
00:03:09.012 --> 00:03:13.000
Maar dan doet zoon Ger op jonge leeftijd een ontdekking.

47
00:03:13.005 --> 00:03:16.005
Hij vindt het paspoort van z'n moeder en ziet...

48
00:03:16.010 --> 00:03:19.008
dat ze in het Fransje dorpje Millau is geboren.

49
00:03:19.013 --> 00:03:21.019
Ik had ineens een spannende moeder.

50
00:03:21.024 --> 00:03:25.006
Niemand had een moeder die in Frankrijk geboren was.

51
00:03:25.011 --> 00:03:29.004
Dus ik zei: Goh, mam, ik zie dat je in Frankrijk geboren bent.

52
00:03:29.009 --> 00:03:31.004
Vertel me daar eens wat over.

53
00:03:31.009 --> 00:03:33.019
'Ja, wat moet ik daarover vertellen?'

54
00:03:33.024 --> 00:03:38.002
'Oma was toen in Frankrijk en daarom ben ik in Frankrijk geboren.'

55
00:03:38.007 --> 00:03:40.013
Aan dat antwoord had je niet zo veel.

56
00:03:40.018 --> 00:03:44.024
Het was voor mij ook duidelijk dat ze er niet graag over wilde praten.

57
00:03:45.004 --> 00:03:48.019
Toen vroeg ik dat aan m'n oma: Mam is geboren in Frankrijk.

58
00:03:48.024 --> 00:03:52.017
Vertel daar eens iets over. Ik wil dat toch graag eens weten.

59
00:03:52.022 --> 00:03:55.018
Toen heb ik me toch de wind van voren gekregen.

60
00:03:55.023 --> 00:03:59.005
'En hoe kom je daar nu aan, hoe kom je aan dat verhaal?'

61
00:03:59.010 --> 00:04:02.013
'Dat is niet helemaal niet waar! Hoe kom je erbij?'

62
00:04:04.021 --> 00:04:07.011
Ik zeg: Ik heb dat in haar paspoort gezien.

63
00:04:07.016 --> 00:04:11.011
'Onzin!' Ze was echt boos en zo kende ik m'n oma helemaal niet.

64
00:04:11.016 --> 00:04:14.019
Dat is ook wel de enige keer in m'n leven geweest...

65
00:04:14.024 --> 00:04:16.020
dat ik haar zo boos heb gezien.

66
00:04:19.009 --> 00:04:22.014
Ik had echt het gevoel dat ik iets had aangeroerd...

67
00:04:22.019 --> 00:04:24.021
wat onaangeroerd moest blijven.

68
00:04:25.001 --> 00:04:26.015
Een heleboel vragen dus.

69
00:04:26.020 --> 00:04:29.012
Waarom wil niemand over Frankrijk praten?

70
00:04:29.017 --> 00:04:32.006
Wat zit er toch in het tasje?

71
00:04:32.011 --> 00:04:35.013
En dan is er nog het jonge broertje Lei.

72
00:04:36.013 --> 00:04:39.020
Er is iets met hem, want als kleine Lei bij oma komt...

73
00:04:40.000 --> 00:04:41.016
wat zegt oma dan elke keer?

74
00:04:41.021 --> 00:04:45.006
Als Lei als klein jongetje naar binnen kwam...

75
00:04:45.011 --> 00:04:50.020
dan zei m'n oma altijd: Daar komt de Valensky.

76
00:04:51.000 --> 00:04:53.020
Dan dacht ik van: Wat zegt ze toch allemaal?

77
00:04:54.000 --> 00:04:57.006
Ik kan me dat heel goed herinneren.

78
00:04:57.011 --> 00:05:02.009
Dat m'n oma tegen Lei zei: Daar hebben we Valensky.

79
00:05:02.014 --> 00:05:04.018
Dat kan ik me heel goed herinneren.

80
00:05:04.023 --> 00:05:07.006
Mijn moeder was kwaad als zij dat zei.

81
00:05:07.011 --> 00:05:09.024
Dan zei ze van: Mam, dat moet je niet doen.

82
00:05:10.004 --> 00:05:12.014
Daar moet je niet over praten.

83
00:05:14.002 --> 00:05:15.014
Nog meer mysterie.

84
00:05:15.019 --> 00:05:18.022
Welk geheim verbergt oma, wellicht in haar tasje?

85
00:05:19.002 --> 00:05:23.003
Wie of wat is Valensky en wat heeft hun broer Lei daarmee te maken?

86
00:05:23.008 --> 00:05:26.004
Moeder weet er meer van, maar wil niks zeggen.

87
00:05:26.009 --> 00:05:30.021
Zo groeien de kinderen op en moeder beschermt het gezin als een leeuwin.

88
00:05:31.001 --> 00:05:33.014
Liefjes van buiten vindt ze bedreigend.

89
00:05:33.019 --> 00:05:37.005
En vooral de spontane Ellie krijgt het moeilijk thuis.

90
00:05:37.010 --> 00:05:40.017
Moeder is streng voor haar. Onverbiddelijk streng.

91
00:05:40.022 --> 00:05:43.013
'Ga niet met jongens mee!'

92
00:05:43.018 --> 00:05:48.006
'En de eerste jaren komt hier geen jongen over de vloer!'

93
00:05:48.011 --> 00:05:49.023
Ja, God...

94
00:05:50.003 --> 00:05:55.020
Zij is bang geweest dat ik zwanger zou raken...

95
00:05:56.000 --> 00:05:59.000
Maar dat sprak ze niet uit? Dat sprak ze niet uit.

96
00:05:59.005 --> 00:06:01.020
Ze zei wel altijd: 'Meisje, denk eraan!'

97
00:06:02.000 --> 00:06:03.022
Die vinger was er altijd.

98
00:06:04.002 --> 00:06:08.010
Pas als Ellie getrouwd is besluit moeder de kinderen te vertellen...

99
00:06:08.015 --> 00:06:12.010
waarom ze zo bang was dat Ellie plotseling zwanger zou raken.

100
00:06:12.015 --> 00:06:16.016
Moeder is er nu pas aan toe om een tipje van de sluier op te lichten.

101
00:06:19.012 --> 00:06:21.022
Ze zegt: 'Ik zal je wat vertellen.'

102
00:06:22.002 --> 00:06:24.013
En dat hoofd ging naar beneden.

103
00:06:24.018 --> 00:06:27.022
Eh... 'Ik was een voorkind.'

104
00:06:28.002 --> 00:06:31.010
'Mijn moeder had mij, voordat ze trouwde.'

105
00:06:32.021 --> 00:06:34.014
Ze heeft ook altijd gezegd:

106
00:06:34.019 --> 00:06:38.005
'Ik voelde me als kind altijd nagewezen door anderen.'

107
00:06:38.010 --> 00:06:41.015
Het was heel moeilijk, het verhaal heeft altijd...

108
00:06:41.020 --> 00:06:45.023
als een molensteen om haar nek en ook om de nek van m'n oma gehangen.

109
00:06:46.003 --> 00:06:49.014
M'n moeder geneerde zich ongelooflijk om dat verhaal.

110
00:06:49.019 --> 00:06:53.018
'Zo, nu weet je het en nu zul je wel kwaad op me zijn!'

111
00:06:53.023 --> 00:06:57.020
'Maar zo zit het in elkaar en ik kan er niks aan doen.'

112
00:06:58.000 --> 00:06:59.020
En toen begon ze te huilen.

113
00:07:04.003 --> 00:07:08.003
Het was een schandaal dat, eh, Maria Catharina...

114
00:07:08.008 --> 00:07:12.007
als ongehuwd zijnde op 18-jarige leeftijd van een Fransman...

115
00:07:12.012 --> 00:07:15.017
met een Pools/joodse achtergrond, een kind kreeg.

116
00:07:15.022 --> 00:07:19.004
En dat ze ook nog een tijd met die man is samen geweest.

117
00:07:19.009 --> 00:07:21.000
Toen ze me dat vertelde...

118
00:07:21.005 --> 00:07:22.017
Jee!

119
00:07:22.022 --> 00:07:24.013
Zo zit de vork in de steel.

120
00:07:25.019 --> 00:07:28.022
Vandaar dat ma in Millau geboren is.

121
00:07:29.002 --> 00:07:30.014
Vandaar!

122
00:07:30.019 --> 00:07:34.001
Eindelijk snappen de kinderen hun moeder wat beter.

123
00:07:34.006 --> 00:07:38.009
Ze willen het liefst meer weten, maar oma is in Amerika gaan wonen.

124
00:07:38.014 --> 00:07:41.010
Ze komt pas terug als ze oud is en het leven moe.

125
00:07:41.015 --> 00:07:44.007
Als ze overlijdt komt het tasje terecht...

126
00:07:44.012 --> 00:07:46.020
bij de kinderen en de kleinkinderen.

127
00:07:47.000 --> 00:07:51.009
En eindelijk kan iedereen zien wat er toch altijd in dat tasje zat.

128
00:07:51.014 --> 00:07:55.003
En toen hebben we inderdaad dat tasje geopend.

129
00:07:57.000 --> 00:07:58.012
Ja...

130
00:07:58.017 --> 00:08:00.017
En toen kwam deze foto eruit.

131
00:08:06.003 --> 00:08:12.002
Dat is mijn moeder als kind van 14 maanden.

132
00:08:12.007 --> 00:08:14.012
En dat is m'n oma.

133
00:08:16.003 --> 00:08:20.015
En dat is de biologische vader van mijn moeder.

134
00:08:20.020 --> 00:08:24.017
Opa. Dat is opa. Ja, toch, uw opa. Ja.

135
00:08:29.017 --> 00:08:32.017
Dit is de rode draad in het leven van mijn moeder.

136
00:08:32.022 --> 00:08:36.019
Van uw moeder... Van mijn moeder en ook van mijn oma.

137
00:08:36.024 --> 00:08:41.011
Dit was dus wat uw oma altijd met haar leven had beschermd. Ja.

138
00:08:43.005 --> 00:08:44.017
Ja...

139
00:08:44.022 --> 00:08:49.014
Ik zag m'n echte opa op die foto en ik herkende mijn broer erin.

140
00:08:49.019 --> 00:08:52.009
De oogopslag, ik zei: Ik heb het gevoel...

141
00:08:52.014 --> 00:08:54.024
dat ik m'n broer in de ogen kijk.

142
00:08:55.004 --> 00:08:59.024
Als ik in de spiegel, dan denk ik... Ik leek op die man.

143
00:09:00.004 --> 00:09:05.017
Ik zie in die foto zo veel dingen van mezelf.

144
00:09:07.016 --> 00:09:09.020
'Daar komt de kleine Valensky.'

145
00:09:11.019 --> 00:09:15.010
Toen begonnen de puzzelstukjes in elkaar te vallen.

146
00:09:15.015 --> 00:09:18.023
Een even mooie als tragische puzzel van liefde.

147
00:09:19.003 --> 00:09:23.006
Hun nog zo jonge oma werkt als huishoudster in de Duitse stad Aken.

148
00:09:23.011 --> 00:09:25.007
Vlakbij de grens met Limburg.

149
00:09:25.012 --> 00:09:28.012
Daar leert ze de Fransman Jean Valensky kennen.

150
00:09:28.017 --> 00:09:31.024
Ze worden smoorverliefd en jonge oma wordt zwanger.

151
00:09:32.004 --> 00:09:33.018
In die tijd een probleem.

152
00:09:33.023 --> 00:09:36.004
Maar het probleem wordt nog groter.

153
00:09:38.001 --> 00:09:40.007
De Eerste Wereldoorlog breekt uit.

154
00:09:42.006 --> 00:09:45.017
Het verhaal wat mijn moeder vertelde is dat mijn opa...

155
00:09:45.022 --> 00:09:48.012
toen de grens over is gezet met Frankrijk.

156
00:09:48.017 --> 00:09:51.000
En m'n oma wilde per se achter hem aan.

157
00:09:51.005 --> 00:09:54.016
Dat heeft ze toen gedaan door naar Antwerpen te reizen.

158
00:09:54.021 --> 00:09:56.023
Daar heeft ze een boot gezocht...

159
00:09:57.003 --> 00:09:59.020
die haar naar Zuid-Frankrijk kon brengen.

160
00:10:00.000 --> 00:10:03.009
Want over land kon niet meer, daar lag een enorm front.

161
00:10:03.014 --> 00:10:05.005
Daar kon je niet meer door.

162
00:10:05.010 --> 00:10:09.000
Toen is ze eromheen gevaren, met een boot naar Marseille.

163
00:10:09.005 --> 00:10:11.022
En daar is ze aangekomen en toen heeft ze...

164
00:10:12.002 --> 00:10:13.023
de trein genomen naar Millau.

165
00:10:15.017 --> 00:10:17.004
Een enorme reis.

166
00:10:17.009 --> 00:10:20.012
Moet je je voorstellen, bijna 100 jaar geleden...

167
00:10:20.017 --> 00:10:24.003
een zwanger meisje van 18 jaar, die zoiets onderneemt.

168
00:10:24.008 --> 00:10:27.013
Maar ze deed het wel, omdat ze heel graag bij Jean...

169
00:10:27.018 --> 00:10:29.020
de vader van haar kind wilde zijn.

170
00:10:30.000 --> 00:10:33.022
Je kunt begrijpen dat die twee enorm veel voor elkaar voelden.

171
00:10:34.002 --> 00:10:37.007
Dat was echt een liefdesgeschiedenis.

172
00:10:40.006 --> 00:10:43.005
En zo kon het gebeuren dat mijn moeder...

173
00:10:43.010 --> 00:10:46.007
in januari 1915, in Millau geboren werd.

174
00:10:54.010 --> 00:10:55.022
EXPLOSIES

175
00:11:10.002 --> 00:11:13.011
De jonge ouders ontvluchten het roerige Frankrijk...

176
00:11:13.016 --> 00:11:17.006
en vinden een toevluchtsoord in het neutrale Nederland.

177
00:11:17.011 --> 00:11:21.006
In alle rust en geluk laten de trotse ouders hun kindje dopen.

178
00:11:21.011 --> 00:11:25.023
Dat gebeurt in de Rooms-Katholieke kerk van het Limburgse Schaesberg.

179
00:11:26.003 --> 00:11:29.019
Bij dit doopvont vond de feestelijke ceremonie plaats...

180
00:11:29.024 --> 00:11:33.015
die resulteerde in de doopfoto van het mooie, jonge gezin.

181
00:11:33.020 --> 00:11:37.013
Een dierbare herinnering aan de tijd dat ze gelukkig was...

182
00:11:37.018 --> 00:11:40.001
met haar grote liefde Jean Valensky.

183
00:11:40.006 --> 00:11:43.022
Maar het Franse Ministerie van Oorlog weet Jean te vinden.

184
00:11:44.002 --> 00:11:45.014
EXPLOSIES

185
00:11:45.019 --> 00:11:48.009
Op het eind van de Eerste Wereldoorlog...

186
00:11:48.014 --> 00:11:50.016
moest opa naar Noord-Frankrijk.

187
00:11:50.021 --> 00:11:53.004
En daar is-ie niet van teruggekeerd.

188
00:11:53.009 --> 00:11:56.010
Dat zijn de woorden die ze letterlijk gebruikte.

189
00:11:56.015 --> 00:11:59.013
Ik heb daar altijd uit begrepen dat mijn opa...

190
00:11:59.018 --> 00:12:02.006
opgeroepen werd voor militaire dienst.

191
00:12:02.011 --> 00:12:06.010
En dat-ie aan het front is ingezet en dat-ie daar gesneuveld is.

192
00:12:21.009 --> 00:12:25.000
Vorig jaar besloten de kleinkinderen Ellie, Ger en Lei...

193
00:12:25.005 --> 00:12:26.017
naar Millau te gaan.

194
00:12:26.022 --> 00:12:29.016
Op zoek naar de geboorteplek van hun moeder.

195
00:12:29.021 --> 00:12:32.021
In de voetsporen van hun oma en hun opa Valensky.

196
00:12:33.001 --> 00:12:35.015
Het was heel emotioneel. Ja? Ja.

197
00:12:35.020 --> 00:12:38.020
Ik kan het niet vertellen, maar...

198
00:12:39.000 --> 00:12:41.021
Ik word er nog even... emotioneel van.

199
00:12:42.001 --> 00:12:46.016
Ik had zoiets van: Heeft ma hier aan de hand van haar moeder gehuppeld?

200
00:12:46.021 --> 00:12:48.012
Door deze straatjes.

201
00:12:48.017 --> 00:12:50.004
En nu lopen wij hier.

202
00:12:50.009 --> 00:12:56.003
Dit is de plek waar zij geboren is.

203
00:12:56.008 --> 00:12:58.022
En dit is ook de plek van mij.

204
00:13:00.002 --> 00:13:03.007
Het ziekenhuis waar moeder geboren is staat er nog.

205
00:13:03.012 --> 00:13:06.006
En ook de geboorteakte blijkt er nog te zijn.

206
00:13:06.011 --> 00:13:10.001
De drie hopen, met alles wat ze weten, ook een oud adres...

207
00:13:10.006 --> 00:13:14.014
familie, of andere informatie te vinden bij de gemeentearchivaris.

208
00:13:14.019 --> 00:13:19.005
Ik liet hem ook de foto zien en zei: Dat is mijn opa, Jean Valensky.

209
00:13:19.010 --> 00:13:23.003
Met een Pools/joodse achtergrond.

210
00:13:23.008 --> 00:13:24.020
'Ah, zegt-ie... FRANS

211
00:13:25.000 --> 00:13:27.006
Ik zeg, ja, hij was inderdaad joods.

212
00:13:27.011 --> 00:13:30.009
Hij zegt: Dan moet je er rekening mee houden...

213
00:13:30.014 --> 00:13:34.019
dat je hele familie tijdens de Tweede Wereldoorlog uitgemoord is.

214
00:13:34.024 --> 00:13:38.019
Ik zal dat nooit vergeten. Dat was een moment waarop ik dacht:

215
00:13:38.024 --> 00:13:41.009
Nu word je met een sloophamer geraakt.

216
00:13:41.014 --> 00:13:44.000
Ik voelde toen echt m'n emoties opkomen.

217
00:13:44.005 --> 00:13:46.009
Ik heb tranen in m'n ogen gekregen.

218
00:13:46.014 --> 00:13:49.002
Ik vond het eigenlijk ongelooflijk gek.

219
00:13:49.007 --> 00:13:52.001
Ik heb hem eigenlijk nooit gekend en toch...

220
00:13:52.006 --> 00:13:54.010
voel je ineens veel verdriet in je.

221
00:13:57.005 --> 00:13:58.017
RUSTIGE PIANOMUZIEK

222
00:14:02.020 --> 00:14:06.017
Millau is voor mij, ja... heel dierbaar.

223
00:14:06.022 --> 00:14:08.015
Het is een schat geworden.

224
00:14:08.020 --> 00:14:10.021
Waar heel veel voor me ligt.

225
00:14:12.024 --> 00:14:15.016
We zeiden vroeger wel eens gekscherend...

226
00:14:15.021 --> 00:14:18.000
als m'n oma weer met dat tasje liep:

227
00:14:18.005 --> 00:14:20.007
Ja, daar heeft ze het kapitaal in.

228
00:14:20.012 --> 00:14:23.017
En toen werd het duidelijk dat ze daar inderdaad...

229
00:14:23.022 --> 00:14:26.020
iets buitengewoon waardevols in heeft gehad.

230
00:14:27.000 --> 00:14:30.007
Maar ze kon niet tevoorschijn komen met dat verhaal.

231
00:14:30.012 --> 00:14:34.020
Dat... Die vloek rustte op haar. Ze mocht dat verhaal niet vertellen.

232
00:14:35.000 --> 00:14:40.002
En dat is eigenlijk ook weer het trieste van het verhaal.

233
00:14:40.007 --> 00:14:44.002
Weten dat je een grote liefdesgeschiedenis hebt beleefd...

234
00:14:44.007 --> 00:14:46.005
en er niet voor uit mogen komen.

235
00:14:46.010 --> 00:14:48.023
Een kind hebben en je mag het niet zeggen.

236
00:14:49.003 --> 00:14:52.024
Een kind dat het weet en die er ook niet over mag praten.

237
00:14:53.004 --> 00:14:57.005
Maar, ja, er is toch een hoeksteen die ontbreekt.

238
00:14:57.010 --> 00:14:58.022
In de puzzel.

239
00:15:00.009 --> 00:15:03.002
En die wil ik... Die wil ik graag zien.

240
00:15:03.007 --> 00:15:06.003
Die hoeksteen. Die wil ik graag zien.

241
00:15:06.008 --> 00:15:08.016
Al is het maar een gedenksteen.

242
00:15:08.021 --> 00:15:12.017
Waar de naam van Jean Valensky op staat.

243
00:15:16.008 --> 00:15:20.001
Ik heb me heilig voorgenomen, als we dat gevonden hebben...

244
00:15:20.006 --> 00:15:24.012
dat we teruggaan naar Frankrijk, dan wil ik een bloemetje leggen...

245
00:15:24.017 --> 00:15:28.003
HIJ WORDT EMOTIONEEL Een bloemetje leggen op die plek.

246
00:15:28.008 --> 00:15:30.000
Dat wil ik.

247
00:15:30.005 --> 00:15:32.001
Iemand moet het toch zijn, he.

248
00:15:32.006 --> 00:15:36.007
Dat is wat ik zou willen, zekerheid over wat er met hem gebeurd is.

249
00:15:36.012 --> 00:15:39.010
En de mogelijkheid krijgen om daar...

250
00:15:39.015 --> 00:15:41.010
... dat bloemetje te leggen.

251
00:15:44.005 --> 00:15:45.017
TRIESTE MUZIEK

252
00:15:54.002 --> 00:15:55.014
Op weg naar Mei Ling.

253
00:15:55.019 --> 00:15:59.007
Op een dag stond ze er alleen voor met haar vier kinderen.

254
00:15:59.012 --> 00:16:03.002
Ondanks die onzekerheid volgde ze haar hart en haar tong.

255
00:16:03.007 --> 00:16:07.010
Ik wilde gewoon geen spijt hebben voor iets wat ik niet heb gedaan.

256
00:16:13.007 --> 00:16:17.002
Mei Ling groeide op in Nederland, ze studeerde in Amerika...

257
00:16:17.007 --> 00:16:19.022
maar stichtte haar gezin in Indonesie...

258
00:16:20.002 --> 00:16:23.022
waar ze bijna 20 jaar geleden met haar man naartoe verhuisde.

259
00:16:24.002 --> 00:16:26.012
Ik was dolgelukkig met mijn kinderen.

260
00:16:26.017 --> 00:16:28.017
Ik was ook bezig met ondernemen.

261
00:16:28.022 --> 00:16:31.007
Stroopwafels in Indonesie verkopen.

262
00:16:31.012 --> 00:16:35.016
Of, eh, kinderkleding vanuit Indonesie naar Nederland halen.

263
00:16:35.021 --> 00:16:37.017
Dus ik was wel continu bezig.

264
00:16:39.007 --> 00:16:42.003
Maar dan krijgt Mei Ling een grote schok.

265
00:16:43.007 --> 00:16:45.018
Ik was zwanger van mijn vierde dochter.

266
00:16:45.023 --> 00:16:49.018
En mijn man... was verliefd geworden op iemand anders.

267
00:16:49.023 --> 00:16:52.006
En dan, eh, dan sta je daar.

268
00:16:54.023 --> 00:16:58.003
Ja, eigenlijk wist ik ook echt niet wat ik moest doen.

269
00:16:58.008 --> 00:17:02.017
Ik realiseerde me dat hij echt had gekozen voor een ander leven.

270
00:17:02.022 --> 00:17:07.003
Dus dan moet ik ook een nieuw leven beginnen.

271
00:17:07.008 --> 00:17:08.020
Met de kinderen.

272
00:17:09.000 --> 00:17:12.020
Ik kon niks anders bedenken dan terug te gaan naar m'n ouders.

273
00:17:13.000 --> 00:17:14.012
In Nederland.

274
00:17:14.017 --> 00:17:17.002
Met vier kinderen terug in Nederland.

275
00:17:17.007 --> 00:17:19.009
Mei Ling moet keihard aan de slag.

276
00:17:19.014 --> 00:17:22.010
In haar eentje moet ze vier meisjes opvoeden.

277
00:17:22.015 --> 00:17:26.003
In de beginjaren was de financiele druk...

278
00:17:26.008 --> 00:17:29.018
om brood op tafel te krijgen, heel erg aanwezig.

279
00:17:32.009 --> 00:17:34.002
Echt altijd al, eigenlijk.

280
00:17:34.007 --> 00:17:37.012
Wij hebben niet meegemaakt dat ze niet werkte, he?

281
00:17:37.017 --> 00:17:39.015
Ik was heel carriere gedreven.

282
00:17:39.020 --> 00:17:42.022
Heel veel telefoon, de hele dag door.

283
00:17:43.002 --> 00:17:44.014
Conference calls.

284
00:17:44.019 --> 00:17:47.013
In de auto ook, als we ergens naartoe gingen.

285
00:17:47.018 --> 00:17:49.018
Dan moesten we opeens stil zijn.

286
00:17:49.023 --> 00:17:52.023
En de hele autorit werd er dan niet gesproken...

287
00:17:53.003 --> 00:17:55.024
omdat we dan allemaal mensen van IBM hoorden.

288
00:17:56.004 --> 00:17:58.018
50 tot 60 uur per week.

289
00:17:58.023 --> 00:18:01.019
En als een spons absorbeerde ik eigenlijk...

290
00:18:01.024 --> 00:18:04.016
alle nieuwe dingen die ik aan het leren was.

291
00:18:04.021 --> 00:18:06.016
En het ging ook als een speer.

292
00:18:06.021 --> 00:18:09.009
Mei Ling werkt keihard en verdient goed.

293
00:18:09.014 --> 00:18:12.021
Zo kan ze op vakantie naar Amerika met haar dochters.

294
00:18:13.001 --> 00:18:16.006
En daar, op zoek naar een koel hapje op een hete dag...

295
00:18:16.011 --> 00:18:18.020
daar begint haar droom.

296
00:18:19.000 --> 00:18:22.024
Je had daar frozen yoghurt op bijna elke hoek van de straat.

297
00:18:23.004 --> 00:18:25.014
En mijn kinderen wilden het proberen.

298
00:18:25.019 --> 00:18:27.008
Ik vond het superlekker!

299
00:18:27.013 --> 00:18:29.017
Wij gingen elke dag terug in de rij.

300
00:18:29.022 --> 00:18:31.019
Het was echt, eh...

301
00:18:31.024 --> 00:18:36.005
We zijn zelfs sommige dagen twee of drie keer gegaan.

302
00:18:36.010 --> 00:18:39.014
Wij waren er eigenlijk echt dol op.

303
00:18:39.019 --> 00:18:43.018
We aten het daar elke dag en we waren er eigenlijk verslaafd aan.

304
00:18:43.023 --> 00:18:47.001
Ja, wij zeiden, je moet dit beginnen in Nederland.

305
00:18:47.006 --> 00:18:51.008
Ze zei altijd dat ze iets wilde ondernemen.

306
00:18:51.013 --> 00:18:53.002
Dat ze wilde ondernemen.

307
00:18:53.007 --> 00:18:56.014
Dat ze alleen nog niet wist wat. Toen zeiden wij: dit!

308
00:18:56.019 --> 00:18:59.017
Dus we zijn vanaf het begin betrokken geweest.

309
00:18:59.022 --> 00:19:03.000
Ik was gewoon gefascineerd door die rijen mensen.

310
00:19:03.005 --> 00:19:06.021
En dan ging ik met m'n financiele brein natuurlijk tellen.

311
00:19:07.001 --> 00:19:11.014
Toen dacht ik: Nou, dat moet wel een goede business zijn.

312
00:19:14.011 --> 00:19:16.022
Eenmaal terug gaat het rekenen door...

313
00:19:17.002 --> 00:19:19.015
en wordt Mei Ling steeds enthousiaster.

314
00:19:19.020 --> 00:19:23.010
Ze betrekt haar zus in haar wilde plan en die wijst haar...

315
00:19:23.015 --> 00:19:27.001
op een cursus ijs maken in... waar anders dan in Italie.

316
00:19:27.006 --> 00:19:30.015
We hadden ontdekt dat daar een Gelato University was.

317
00:19:30.020 --> 00:19:33.012
En we hebben gewoon geboekt.

318
00:19:33.017 --> 00:19:35.021
En daar gingen we het gewoon maken.

319
00:19:43.008 --> 00:19:48.007
Dat was wel het eerste echte moment van...

320
00:19:48.012 --> 00:19:49.024
We gaan dit gewoon doen.

321
00:19:50.004 --> 00:19:53.019
Mei Ling koopt meteen een ijsmachine om ieder weekend...

322
00:19:53.024 --> 00:19:56.014
te experimenteren met talloze recepten.

323
00:19:56.019 --> 00:19:59.005
Er gingen liters yoghurt in de machine.

324
00:19:59.010 --> 00:20:02.006
We hadden ook niet genoeg mensen om te testen.

325
00:20:02.011 --> 00:20:06.012
We hebben hele hockeyteams het huis binnen gehaald om te testen.

326
00:20:06.017 --> 00:20:09.018
Op een gegeven moment belde het energiebedrijf:

327
00:20:09.023 --> 00:20:13.014
'Hebben jullie in de gaten dat jullie energieverbruik...

328
00:20:13.019 --> 00:20:15.010
ineens omhoog is gegaan?'

329
00:20:15.015 --> 00:20:17.006
Ik schaamde me een beetje.

330
00:20:17.011 --> 00:20:21.006
Misschien dachten ze wel dat we wiet aan het verbouwen waren.

331
00:20:21.011 --> 00:20:24.022
Ik wilde gewoon frozen yoghurt op de markt zetten hier.

332
00:20:25.002 --> 00:20:26.020
Ik zag het helemaal voor me.

333
00:20:27.000 --> 00:20:29.021
Nederlanders eten 30 liter yoghurt per jaar.

334
00:20:30.001 --> 00:20:31.013
Het is zoiets simpels.

335
00:20:31.018 --> 00:20:35.019
Je bevriest de yoghurt en je hebt een heel lekker en gezond ijsje.

336
00:20:35.024 --> 00:20:38.003
Iedereen is bezig met gezondheid.

337
00:20:38.008 --> 00:20:41.002
En ik ook.

338
00:20:41.007 --> 00:20:43.022
En ik vind het belangrijk dat kinderen...

339
00:20:44.002 --> 00:20:46.006
niet te veel suiker en vet krijgen.

340
00:20:46.011 --> 00:20:48.011
Ik zag gewoon een gat in de markt.

341
00:20:48.016 --> 00:20:52.009
Maar om alles op het spel te zetten voor een onzeker bestaan?

342
00:20:52.014 --> 00:20:56.014
Dat was wel een keuze die we samen hebben gemaakt.

343
00:20:56.019 --> 00:20:59.017
Want er zitten natuurlijk consequenties aan.

344
00:20:59.022 --> 00:21:03.017
'Als we een eigen bedrijf beginnen, dan gaan we investeren.'

345
00:21:03.022 --> 00:21:06.014
Dus dat wordt minder nieuwe spullen kopen.

346
00:21:06.019 --> 00:21:10.010
Of eigenlijk geen nieuwe spullen kopen en geen vakanties.

347
00:21:15.000 --> 00:21:18.005
Uiteindelijk waagt Mei Ling de sprong in het diepe.

348
00:21:18.010 --> 00:21:21.011
Ze zegt haar baan op en al het spaargeld gaat op...

349
00:21:21.016 --> 00:21:24.008
aan haar eerste frozen yoghurt winkeltje.

350
00:21:24.013 --> 00:21:27.024
Het blijkt een schot in de roos. Amsterdam smult ervan!

351
00:21:28.004 --> 00:21:31.005
Voorzichtig bouwt Mei Ling door aan haar succes.

352
00:21:31.010 --> 00:21:34.023
De vakanties zijn gecanceld, de auto is de deur uit...

353
00:21:35.003 --> 00:21:38.016
en ook haar dochters weten waar de allesreiniger staat.

354
00:21:38.021 --> 00:21:42.011
We hadden heel lang een au-pair. Die deed het huishouden.

355
00:21:42.016 --> 00:21:44.007
En toen was ze er niet meer.

356
00:21:44.012 --> 00:21:48.022
Dus wij hebben ook veel moeten doen in het huis.

357
00:21:49.002 --> 00:21:52.002
En zij ook, dus het was wel een hele verandering.

358
00:21:52.007 --> 00:21:55.022
Ze vond het verschrikkelijk. Ze was er ook niet zo goed in.

359
00:22:01.000 --> 00:22:03.008
Als je niet schiet, dan mis je altijd.

360
00:22:03.013 --> 00:22:09.010
Het is voor ons ook fijn, als je moeder echt geniet van wat ze doet.

361
00:22:09.015 --> 00:22:11.020
Ik ben heel trots.

362
00:22:13.004 --> 00:22:14.016
Het is wel bikkelen.

363
00:22:14.021 --> 00:22:17.012
Het is niet makkelijk.

364
00:22:20.019 --> 00:22:25.005
Ik wilde geen spijt hebben voor iets wat ik niet heb gedaan later.

365
00:22:25.010 --> 00:22:29.001
Ik zie ook aan m'n moeder dat ze hier echt passie voor heeft.

366
00:22:29.006 --> 00:22:31.012
En dat ze echt leuk vindt wat ze doet.

367
00:22:31.017 --> 00:22:35.009
*As long as my dream's alive

368
00:22:35.014 --> 00:22:37.008
*I will survive

369
00:22:43.004 --> 00:22:45.014
Ik dacht gewoon op een gegeven moment:

370
00:22:45.019 --> 00:22:50.005
Als ik later oma ben en mijn kinderen en kleinkinderen...

371
00:22:50.010 --> 00:22:54.015
Dan vertel ik ze liever dat ik zo'n mooie onderneming heb opgezet..

372
00:22:54.020 --> 00:22:57.006
waar ik echt trots op ben, dan dat ik zeg:

373
00:22:57.011 --> 00:23:00.024
Ik heb m'n targets gehaald bij IBM.

374
00:23:09.014 --> 00:23:13.024
Heeft u ook een bijzondere droom waargemaakt of een geheim ontrafeld?

375
00:23:14.004 --> 00:23:17.003
Laat het ons weten op kro.nl/goudmijntv.

376
00:23:17.008 --> 00:23:21.011
En luister vrijdagmiddag ook naar Goudmijn op Radio 5 Nostalgia.

