WEBVTT

1
00:00:01.012 --> 00:00:03.012
888

2
00:00:03.017 --> 00:00:06.019
Twee sprekers vertellen hun persoonlijk verhaal.

3
00:00:06.024 --> 00:00:12.002
Ik heb veel bagger over me heen gehad op internet, tot dreigingen aan toe...

4
00:00:12.007 --> 00:00:14.008
maar ik moest dit gewoon doen.

5
00:00:14.013 --> 00:00:18.003
Gebeurtenissen die hun leven volledig hebben veranderd.

6
00:00:18.008 --> 00:00:23.009
Een volwassen man, een vader die ziek is in z'n hoofd. Ik snap er niets van.

7
00:00:23.014 --> 00:00:26.017
Moed, doorzetten en vooral nooit opgeven.

8
00:00:26.022 --> 00:00:29.001
Ik doe dit dus voor anderen.

9
00:00:29.006 --> 00:00:31.022
Mensen die nog niet uit de kast zijn.

10
00:00:32.002 --> 00:00:37.010
Moslims die zich nog verscheurd voelen tussen hun geaardheid, hun familie of hun geloof.

11
00:00:37.015 --> 00:00:40.023
Samen de kracht vinden om te blijven vechten voor het leven.

12
00:00:41.003 --> 00:00:46.018
Er zullen altijd momenten zijn die mij gevoelsmatig terugbrengen naar Joegoslavie.

13
00:00:46.023 --> 00:00:49.004
Maar dat hoort nu bij mijn leven.

14
00:00:49.009 --> 00:00:52.018
Inspirerende verhalen door bijzondere mensen.

15
00:00:54.011 --> 00:00:59.012
Als een militair veilig terugkeert van een buitenlandse missie, halen we opgelucht adem.

16
00:00:59.017 --> 00:01:05.018
Voor hem is die missie niet altijd voorbij, want vaak ontstaan er psychische klachten.

17
00:01:05.023 --> 00:01:11.000
Het werd Raoul Janssen pas 15 jaar na zijn uitzending naar voormalig Joegoslavie duidelijk...

18
00:01:11.005 --> 00:01:14.005
dat hij leed aan een posttraumatische stressstoornis.

19
00:01:14.010 --> 00:01:19.011
Jarenlang werd hij achtervolgd door de schokkende gebeurtenissen die hij daar meemaakte.

20
00:01:19.016 --> 00:01:22.006
MUZIEK

21
00:01:35.016 --> 00:01:37.019
Het is 2 januari 2008...

22
00:01:37.024 --> 00:01:41.006
en ik zit bij de dokter. Het gaat niet goed met me.

23
00:01:41.011 --> 00:01:47.007
Het afgelopen half jaar ben ik drie keer, zonder enige reden, tegen de vlakte geslagen.

24
00:01:47.012 --> 00:01:49.022
Hij vraagt of er meer aan de hand is.

25
00:01:50.002 --> 00:01:52.021
Ik knak. Daar zijn de tranen.

26
00:01:53.001 --> 00:01:57.012
Ik vertel hem dat ik ook onmogelijk geworden ben voor mijn gezin.

27
00:01:57.017 --> 00:02:00.006
Ik slaap al een paar jaar niet meer.

28
00:02:00.011 --> 00:02:04.016
En als ik geluk heb, haal ik twee a drie uurtjes per nacht.

29
00:02:04.021 --> 00:02:10.015
En dan moet ik ook nog eens minimaal twee keer van slaapshirt wisselen, omdat ik zoveel zweet.

30
00:02:10.020 --> 00:02:16.011
Tijdens die paar uurtjes droom ik over mijn uitzending naar voormalig Joegoslavie.

31
00:02:16.016 --> 00:02:22.014
In 1993 heb ik daar zes maanden gewerkt voor de Verenigde Naties.

32
00:02:22.019 --> 00:02:26.002
'Waar gaan die nachtmerries over', vraagt de dokter.

33
00:02:26.007 --> 00:02:30.002
Het zijn geen nachtmerries, maar levensechte dromen.

34
00:02:30.007 --> 00:02:32.014
MUZIEK

35
00:02:43.007 --> 00:02:47.012
Ik droom over een dood meisje in een bedje dat ik gezien heb...

36
00:02:47.017 --> 00:02:51.001
in een verlaten tehuis voor geestelijk gehandicapten.

37
00:02:51.006 --> 00:02:55.003
Ik vertel de dokter dat ik het er niet meer over wil hebben.

38
00:02:55.008 --> 00:02:58.011
Het is inmiddels allemaal al zo lang geleden.

39
00:02:58.016 --> 00:03:01.000
De dromen gaan vanzelf wel over.

40
00:03:01.005 --> 00:03:05.014
Ik ben moe, ik heb knallende koppijn en ik wil naar huis.

41
00:03:05.019 --> 00:03:08.015
Ik heb gewoon even wat rust nodig.

42
00:03:10.004 --> 00:03:12.010
Als ik 's avonds naar bed ging...

43
00:03:12.015 --> 00:03:16.020
en hij merkte, in zijn slaap, dat iemand op de slaapkamer kwam...

44
00:03:17.000 --> 00:03:19.000
werd hij heel agressief.

45
00:03:19.005 --> 00:03:21.012
En je moest antwoord geven.

46
00:03:21.017 --> 00:03:24.014
Hij zei: Ik maak je kapot, vuilak!

47
00:03:24.019 --> 00:03:26.019
En dan de ogen die hij had.

48
00:03:26.024 --> 00:03:28.018
Die felle ogen.

49
00:03:28.023 --> 00:03:32.010
Ik heb nooit beseft dat iemand kon slapen met z'n ogen open.

50
00:03:32.015 --> 00:03:36.004
Maar die ogen die hij mij gaf, daar word je bang van.

51
00:03:36.009 --> 00:03:39.018
En de reactie die hij geeft, daar word je bang van.

52
00:03:39.023 --> 00:03:42.018
Omdat Raoul niet gewelddadig is.

53
00:03:42.023 --> 00:03:45.010
Het is een heel zachtaardig mens.

54
00:03:45.015 --> 00:03:49.016
Maar ik durfde op een gegeven moment niet meer naar bed toe.

55
00:03:52.005 --> 00:03:56.017
De dokter stelt de diagnose posttraumatische stressstoornis.

56
00:03:56.022 --> 00:03:59.012
Heeft hij het over mij? Ben ik dit?

57
00:03:59.017 --> 00:04:04.013
Hij meldt me ter plekke aan bij de geestelijke gezondheidszorg van Defensie...

58
00:04:04.018 --> 00:04:08.004
maar helaas is er een wachtlijst van drie maanden.

59
00:04:08.009 --> 00:04:12.017
Ik word naar huis gestuurd en moet verplicht zes weken thuis blijven.

60
00:04:12.022 --> 00:04:15.019
Ik krijg slaappillen mee voor twee weken.

61
00:04:15.024 --> 00:04:18.020
En na die tijd wil de dokter me terugzien.

62
00:04:19.000 --> 00:04:23.021
Ineens realiseer ik me dat ik me ziek moet gaan melden op het werk.

63
00:04:24.001 --> 00:04:26.024
Wat zal de brigadeleiding wel niet van me denken?

64
00:04:27.004 --> 00:04:29.010
Ik ben bang voor de reacties.

65
00:04:29.015 --> 00:04:33.009
Gaan ze me raar aankijken? Gaan ze me veroordelen?

66
00:04:33.014 --> 00:04:39.012
Hortend en stotend vertel ik even later het hele verhaal aan mijn afdeling. In tranen.

67
00:04:40.011 --> 00:04:42.024
Ik voel me leeg en ik wil weg.

68
00:04:43.004 --> 00:04:46.022
Daarna moet ik ook nog thuis het hele verhaal vertellen.

69
00:04:47.002 --> 00:04:50.020
Een volwassen man, een vader die ziek is in zijn hoofd.

70
00:04:51.000 --> 00:04:52.019
Ik snap er niets van.

71
00:04:52.024 --> 00:04:55.006
Ik ben in 1993 uitgezonden...

72
00:04:55.011 --> 00:05:01.006
en nu, 15 jaar later, zorgen die gebeurtenissen van toen ervoor dat ik volledig in de war ben.

73
00:05:01.011 --> 00:05:04.011
Ik wil slapen, alleen maar slapen.

74
00:05:04.016 --> 00:05:06.016
En zo lang mogelijk.

75
00:05:08.009 --> 00:05:10.013
Hij zei: Ja, ik heb PTSS.

76
00:05:10.018 --> 00:05:12.005
Ik zei: o.

77
00:05:12.010 --> 00:05:16.009
Dat was het enige wat ik kon uitbrengen. En ik dacht:

78
00:05:16.014 --> 00:05:19.004
Wat is dat, PTSS?

79
00:05:19.009 --> 00:05:22.014
Ik heb er nog nooit van gehoord.

80
00:05:22.019 --> 00:05:25.003
Maar ik wist wel: Ik ben niet gek.

81
00:05:25.008 --> 00:05:27.015
Ik heb geen spoken gezien.

82
00:05:27.020 --> 00:05:30.009
Ik heb al die jaren gelijk gehad...

83
00:05:30.014 --> 00:05:33.000
van: Hij mankeert iets.

84
00:05:33.005 --> 00:05:35.005
En eigenlijk was ik blij.

85
00:05:35.010 --> 00:05:40.007
Dat er eindelijk een naam was gevonden. Al was het 'Jip en Janneke' geweest.

86
00:05:40.012 --> 00:05:45.011
Maar er werd nu eindelijk iets aan gedaan. Ik kreeg m'n man weer terug.

87
00:05:48.008 --> 00:05:50.024
Na twee weken zit ik weer bij de dokter.

88
00:05:51.004 --> 00:05:54.015
Hij vraagt me hoe de afgelopen weken zijn geweest.

89
00:05:54.020 --> 00:05:57.015
Ik laat hem weten dat ik me teveel voel.

90
00:05:57.020 --> 00:05:59.023
DIEPE ZUCHT

91
00:06:10.012 --> 00:06:15.008
Ik laat hem weten dat ik me teveel voel en dat het allemaal niet meer hoeft van mij.

92
00:06:15.013 --> 00:06:20.009
Ik stop het liefst met leven. Er is geen uitweg meer en ik voel me tot last.

93
00:06:20.014 --> 00:06:24.019
Als ik er niet meer ben, bespaar ik iedereen een hoop ellende.

94
00:06:24.024 --> 00:06:28.018
Door mijn noodsituatie hoef ik geen drie maanden te wachten.

95
00:06:28.023 --> 00:06:33.001
Al na drie dagen heb ik een eerste gesprek met een psychologe.

96
00:06:33.006 --> 00:06:36.000
Het voelt als falen en ik schaam me diep.

97
00:06:36.005 --> 00:06:40.011
Ik probeer uit te leggen dat ik denk te weten waar de klachten vandaan komen.

98
00:06:40.016 --> 00:06:46.009
Ik heb behoorlijk veel zorgen on mijn kinderen en heb de afgelopen jaren veel dierbaren verloren.

99
00:06:46.014 --> 00:06:50.015
Mijn schoonzusje, mijn opa en twee oma's...

100
00:06:50.020 --> 00:06:55.006
alle twee mijn ouders, een collega die zelfmoord heeft gepleegd...

101
00:06:55.011 --> 00:06:59.001
en EEN van mijn beste maten is overleden aan kanker.

102
00:07:00.003 --> 00:07:03.016
Ik vertel haar ook over het dode meisje in een bedje.

103
00:07:03.021 --> 00:07:07.005
In het verlaten tehuis waar ik altijd over droom.

104
00:07:07.010 --> 00:07:09.012
En ineens word ik kwaad.

105
00:07:09.017 --> 00:07:12.010
Dit is mijn zaak en ik wil het niet delen.

106
00:07:12.015 --> 00:07:14.017
Het gaat niemand wat aan.

107
00:07:14.022 --> 00:07:20.006
Ik zie dat de psychologe aantekeningen blijft maken en ik vraag me af waarom.

108
00:07:20.011 --> 00:07:23.004
Ik begrijp niet wat er allemaal met mij gebeurt.

109
00:07:23.009 --> 00:07:27.016
Maar een stemmetje in mijn achterhoofd zegt dat ik wel beter weet.

110
00:07:27.021 --> 00:07:30.003
Alleen, ik wil het niet toegeven.

111
00:07:30.008 --> 00:07:36.002
In mijn werk ben je tenslotte een kerel. Er wordt van je verwacht dat je alles aankan.

112
00:07:36.007 --> 00:07:39.024
Wat zullen mijn familie, mijn vrienden...

113
00:07:40.004 --> 00:07:43.019
kennissen en collega's wel niet van me denken?

114
00:07:43.024 --> 00:07:49.004
De psychologe is zeer stellig als ze me vertelt dat ik PTSS heb.

115
00:07:51.017 --> 00:07:53.017
Heel zwaar.

116
00:07:56.014 --> 00:07:58.015
Ja...

117
00:07:58.020 --> 00:08:02.009
Om hem dan zo te zien veranderen.

118
00:08:05.016 --> 00:08:10.003
En een hele lieve, positieve man...

119
00:08:10.008 --> 00:08:13.000
die alles voor z'n kinderen over had.

120
00:08:14.016 --> 00:08:18.024
Dat ze bang zijn voor hun eigen vader.

121
00:08:20.010 --> 00:08:25.002
Om een man rond te zien lopen waar geen leven in zit.

122
00:08:31.014 --> 00:08:36.009
De psychologe vraagt me welke problemen ik eerst wil aanpakken.

123
00:08:36.014 --> 00:08:41.000
Ik wil zo graag dat mijn vrouw en kinderen niet meer bang voor me zijn.

124
00:08:41.005 --> 00:08:44.018
Dat ik niet meer elk moment op ontploffen sta.

125
00:08:44.023 --> 00:08:49.003
Ik wil niet voortdurend kwaad zijn en ik wil weer slapen.

126
00:08:49.008 --> 00:08:52.017
Even later sta ik buiten, met antidepressiva...

127
00:08:52.022 --> 00:08:54.009
en ik ben gesloopt.

128
00:08:54.014 --> 00:09:00.015
Mijn huiswerk is een lijstje maken met onderwerpen die sterke emoties bij me losmaken.

129
00:09:00.020 --> 00:09:02.013
En dat lukt me.

130
00:09:02.018 --> 00:09:09.010
Op dat lijstje staat ook het verlaten tehuis voor psychiatrische patienten in het Bosnische Fojnica.

131
00:09:09.015 --> 00:09:16.005
Door de zware oorlogsstrijd die toen in de omgeving van het tehuis werd gevoerd, vluchtte de verpleging.

132
00:09:16.010 --> 00:09:20.020
570 mensen met een geestelijke beperking...

133
00:09:21.000 --> 00:09:24.009
werden aan hun lot overgelaten, een week lang.

134
00:09:24.014 --> 00:09:28.009
Het was er een ravage toen wij aankwamen.

135
00:09:28.014 --> 00:09:32.002
Het meisje uit mijn dromen lag dood in haar bedje...

136
00:09:32.007 --> 00:09:34.007
in haar eigen ontlasting.

137
00:09:34.012 --> 00:09:37.001
Ik heb daar zoveel ellende gezien.

138
00:09:39.016 --> 00:09:43.011
Die beelden hebben diepe littekens veroorzaakt.

139
00:09:44.011 --> 00:09:48.010
Samen met collega's hebben we daar alles schoongemaakt.

140
00:09:48.015 --> 00:09:52.012
Een jongen met het downsyndroom hielp mij de hele tijd.

141
00:09:52.017 --> 00:09:55.003
En we werden dikke maatjes die dag.

142
00:09:55.008 --> 00:10:01.003
Toen ik aan het eind van de dag vertrok, keek hij me aan alsof hij niet begreep dat ik weer weg moest.

143
00:10:01.008 --> 00:10:03.008
Verwijt in zijn ogen.

144
00:10:03.013 --> 00:10:06.006
Ik beloof hem ooit terug te komen.

145
00:10:08.004 --> 00:10:13.015
Het tweede punt is een dorp waar we tijdens een patrouille toevallig terechtkomen.

146
00:10:13.020 --> 00:10:20.002
We wisten dat het in de komende dagen aangevallen zou worden en dat iedereen vermoord zou worden.

147
00:10:20.007 --> 00:10:24.009
Plotseling drukt een moeder haar zieke baby in mijn armen.

148
00:10:24.014 --> 00:10:28.000
'Zorg voor hem', zei ze, en ze loopt weg.

149
00:10:28.005 --> 00:10:31.016
Ik kijk naar de baby en zie dat hij inderdaad ziek is.

150
00:10:31.021 --> 00:10:35.024
Hij voelt warm aan, heeft tranerige ogen en is bezweet.

151
00:10:36.004 --> 00:10:39.013
Even later brengt ze nog een tweede baby.

152
00:10:39.018 --> 00:10:44.001
In principe mogen wij van de VN geen mensen meenemen...

153
00:10:44.006 --> 00:10:49.022
maar ik zeg tegen mijn collega dat ik het niet over mijn hart kan krijgen ze hier achter te laten.

154
00:10:50.002 --> 00:10:55.000
Gelukkig deelt hij mijn mening, en we besluiten om deze moeder en baby's te helpen.

155
00:10:55.005 --> 00:10:57.002
De rest van de bevolking...

156
00:10:57.007 --> 00:11:01.016
mannen, vrouwen en kinderen, hebben we achter moeten laten.

157
00:11:05.018 --> 00:11:08.023
Ik heb me zo machteloos en schuldig gevoeld.

158
00:11:20.011 --> 00:11:25.006
Het derde punt op het lijstje is een incident tijdens een patrouille.

159
00:11:25.011 --> 00:11:28.009
We raken een bermbom en worden beschoten.

160
00:11:28.014 --> 00:11:34.009
Ik vond dat ik voor de auto moest gaan lopen om eventuele andere bedreigingen op tijd te ontdekken.

161
00:11:34.014 --> 00:11:38.005
Ik voelde me enorm verantwoordelijk voor mijn collega's.

162
00:11:38.010 --> 00:11:41.015
We hebben die dag zoveel geluk gehad.

163
00:11:41.020 --> 00:11:45.021
Een klein beetje minder geluk en ik had hier nooit gestaan.

164
00:11:46.001 --> 00:11:49.012
En op de vierde plaats gaat het om een onderzoek...

165
00:11:49.017 --> 00:11:53.001
voor de Verenigde Naties, dat ik heb uitgevoerd.

166
00:11:53.006 --> 00:11:59.009
Ik ontdekte dat er dingen gebeurden, door VN-personeel, die het daglicht niet konden verdragen.

167
00:11:59.014 --> 00:12:03.015
Maar de waarheid mocht niet bekend worden...

168
00:12:03.020 --> 00:12:06.011
en mij werd een zwijgplicht opgelegd.

169
00:12:06.016 --> 00:12:09.007
Mijn bevindingen zijn zoek geraakt.

170
00:12:09.012 --> 00:12:14.009
Hoe kan je, als internationale organisatie, nog geloofwaardig zijn?

171
00:12:16.003 --> 00:12:20.007
De psychologe vertelt me over een kortdurende behandelmethode...

172
00:12:20.012 --> 00:12:23.021
die helpt bij het verwerken van nare ervaringen.

173
00:12:24.001 --> 00:12:29.016
Tijdens de behandeling zou ik door een koptelefoon afwisselend links en rechts piepjes te horen krijgen.

174
00:12:29.021 --> 00:12:37.003
Ik had er weinig vertrouwen in, maar ik heb mijn naasten beloofd alles te doen om weer 'normaal' te worden.

175
00:12:38.003 --> 00:12:44.010
Ik ga akkoord. Na iedere sessie ga ik met knallende koppijn en helemaal gesloopt naar huis.

176
00:12:44.015 --> 00:12:48.018
De eerste maanden van mijn therapie kosten mij zoveel energie...

177
00:12:48.023 --> 00:12:52.024
dat ik twee keer de gedachte heb gehad om uit het leven te stappen.

178
00:12:53.004 --> 00:12:58.005
Gelukkig heb ik de kracht gehad door te zetten en twee jaar te blijven knokken.

179
00:12:58.010 --> 00:13:01.016
Na deze twee jaar werd ik genezen verklaard...

180
00:13:01.021 --> 00:13:05.024
maar, zoals nu blijkt, zal ik er nooit helemaal vanaf komen.

181
00:13:06.004 --> 00:13:08.024
Ik heb het nu een plaats kunnen geven.

182
00:13:09.004 --> 00:13:15.011
Er zullen toch altijd momenten zijn die mij gevoelsmatig terugbrengen naar Joegoslavie...

183
00:13:15.016 --> 00:13:17.021
maar dat hoort nu bij mijn leven.

184
00:13:18.001 --> 00:13:20.013
Ik ben er wel sterker uitgekomen.

185
00:13:21.013 --> 00:13:25.001
Niemand mag zo lang lijden als ik. 15 jaar.

186
00:13:25.006 --> 00:13:29.002
Als ik, door mijn verhaal, mensen de ogen kan openen...

187
00:13:29.007 --> 00:13:31.022
dan is mijn missie geslaagd.

188
00:13:32.002 --> 00:13:37.002
We zijn er nog lang niet, maar PTSS wordt inmiddels wel erkend als wond.

189
00:13:37.007 --> 00:13:39.014
Ook al is die wond niet zichtbaar.

190
00:13:39.019 --> 00:13:44.016
Ik heb inmiddels gehoord dat de jongen met het downsyndroom is over...

191
00:13:46.006 --> 00:13:48.013
is overleden.

192
00:13:48.018 --> 00:13:53.001
Misschien ga ik toch nog ooit terug, om het tehuis te bezoeken.

193
00:13:54.001 --> 00:13:58.014
Eindelijk, na zoveel jaren ziek in mijn hoofd te zijn geweest, ben ik er weer.

194
00:13:58.019 --> 00:14:03.009
Ik besef me heel goed dat een terugval om de hoek staat te wachten...

195
00:14:03.014 --> 00:14:06.021
maar als er iemand is die me een seintje geeft...

196
00:14:07.001 --> 00:14:11.006
dan heb ik inmiddels genoeg handvatten om er iets aan te doen.

197
00:14:11.011 --> 00:14:16.013
Na jaren vervreemd te zijn geweest van mijn familie, zie ik ze weer regelmatig...

198
00:14:16.018 --> 00:14:20.010
en geniet er ook van om ze weer te zien.

199
00:14:20.015 --> 00:14:25.001
Ik kan weer genieten van kleine dingen, zoals lopen in de natuur.

200
00:14:25.006 --> 00:14:27.006
En sinds kort sport ik weer.

201
00:14:27.011 --> 00:14:31.016
Ik ben ziek geweest in mijn hoofd, maar nu ben ik dat niet meer.

202
00:14:31.021 --> 00:14:35.014
Ik kan en wil weer vooruit kijken.

203
00:14:35.019 --> 00:14:37.006
Dank u wel.

204
00:14:47.005 --> 00:14:49.000
Oke?

205
00:14:51.000 --> 00:14:52.014
Zo. Zo.

206
00:14:52.019 --> 00:14:55.024
Dat kwam iets harder binnen dan ik dacht. M-hm.

207
00:14:56.004 --> 00:14:57.016
Niet zo vreemd.

208
00:14:57.021 --> 00:14:59.018
Nee, maar na 20 jaar...

209
00:14:59.023 --> 00:15:01.023
Maar 't blijft zitten.

210
00:15:02.003 --> 00:15:05.019
Ja. Je zegt: Ik heb het een plek gegeven.

211
00:15:05.024 --> 00:15:08.011
Maar die plek speelt soms nog op. Ja.

212
00:15:08.016 --> 00:15:13.014
Zelfs in aanloop naar deze opname heb ik een terugval gehad.

213
00:15:13.019 --> 00:15:15.019
Ook wat ik als laatste zei:

214
00:15:15.024 --> 00:15:19.018
Als er maar iemand is die zegt: Kijk eens in de spiegel.

215
00:15:19.023 --> 00:15:23.001
Dan ben ik wat sneller terug dan twee jaar.

216
00:15:23.006 --> 00:15:25.006
En die iemand is er?

217
00:15:25.011 --> 00:15:27.014
Ze zit er. Ja. Haha.

218
00:15:27.019 --> 00:15:29.022
APPLAUS

219
00:15:35.015 --> 00:15:40.001
Er zijn hier mensen die jou ook wat vragen willen stellen.

220
00:15:40.006 --> 00:15:42.022
Ja? Ja. Ben je er klaar voor? Ja.

221
00:15:44.021 --> 00:15:50.021
Hai, Raoul. Ik ben Toon van Herwijnen, bestuurslid van de stichting Veteranen met een Hart.

222
00:15:51.001 --> 00:15:55.012
Wij verzorgen terugkeerreizen, EEN maal per jaar, naar Bosnie.

223
00:15:55.017 --> 00:15:57.004
Lotgenoot.

224
00:15:57.009 --> 00:16:00.018
Ik ben ook... Ik mag ook PTSS hebben.

225
00:16:00.023 --> 00:16:05.003
Mijn vraag is: Wat zou het voor jou kunnen betekenen...

226
00:16:05.008 --> 00:16:07.022
om eens terug te keren naar Bosnie...

227
00:16:08.002 --> 00:16:10.011
na zo'n lange tijd?

228
00:16:12.010 --> 00:16:17.018
Die vraag heb ik mezelf ook een aantal jaren gesteld. En ik heb altijd getwijfeld.

229
00:16:17.023 --> 00:16:21.021
Aan de ene kant wil ik graag terug, zeker naar het tehuis.

230
00:16:22.001 --> 00:16:25.004
De ravage die we achter hebben gelaten.

231
00:16:25.009 --> 00:16:27.019
En toch bleef ik altijd twijfelen.

232
00:16:27.024 --> 00:16:32.002
Tot ik te horen kreeg, en dat is voor mij nog steeds vreemd...

233
00:16:32.007 --> 00:16:36.006
toen ik te horen kreeg dat mijn vriendje was overleden...

234
00:16:36.011 --> 00:16:39.010
had ik zoiets van: Ik wil terug.

235
00:16:39.015 --> 00:16:42.018
Met welk doel organiseren jullie die reizen?

236
00:16:42.023 --> 00:16:48.012
Het belangrijkste is dat het voor veteranen door veteranen gebeurt.

237
00:16:48.017 --> 00:16:51.002
Dus je begrijpt elkaar. Precies.

238
00:16:51.007 --> 00:16:55.007
Het gaat er misschien niet een, twee, drie mee over...

239
00:16:55.012 --> 00:17:00.016
maar het heeft mij enorm geholpen. Ik kom graag in contact met je. Oke.

240
00:17:02.002 --> 00:17:05.004
Ja. U bent therapeut.

241
00:17:05.009 --> 00:17:07.009
Ik ben arts. Arts. Ja.

242
00:17:07.014 --> 00:17:12.007
En u heeft ervaring met mensen zoals Raoul, met PTSS.

243
00:17:12.012 --> 00:17:15.013
Wat is het eigenlijk? Een angststoornis...

244
00:17:15.018 --> 00:17:20.008
die veelal is opgedaan met bedreigingen voor het leven van zichzelf of van anderen.

245
00:17:20.013 --> 00:17:24.004
In dit verhaal bijvoorbeeld van een kind of omgevingsmensen...

246
00:17:24.009 --> 00:17:27.007
die al dood zijn of doodgemaakt dreigen te worden.

247
00:17:27.012 --> 00:17:30.016
Is er nou nooit een moment geweest, Raoul, dat je dacht:

248
00:17:30.021 --> 00:17:33.017
Natuurlijk, het komt daardoor.

249
00:17:33.022 --> 00:17:37.013
Jawel. Echt wel. Meerdere keren. Maar?

250
00:17:37.018 --> 00:17:40.007
O, een kerel. Militair.

251
00:17:40.012 --> 00:17:43.015
Ik ga toch niet toegeven dat ik ziek ben in m'n hoofd.

252
00:17:43.020 --> 00:17:48.022
In hoeverre is jouw scheiding een gevolg geweest van deze stoornis?

253
00:17:49.002 --> 00:17:52.003
Heeft een hele belangrijke stempel. Ja? Ja.

254
00:17:52.008 --> 00:17:54.010
En meer wil ik er ook...

255
00:17:55.015 --> 00:18:00.020
Meer wil ik er ook niet over vertellen, maar het is wel een belangrijke stempel geweest.

256
00:18:01.000 --> 00:18:04.001
Wel van directe invloed geweest daarop? Ja.

257
00:18:04.006 --> 00:18:06.009
Dank je wel. Raoul Janssen.

258
00:18:09.007 --> 00:18:10.019
Nu word ik verlegen.

259
00:18:10.024 --> 00:18:12.011
Kom.

260
00:18:12.016 --> 00:18:14.016
En dan word ik verlegen. Haha.

261
00:18:17.013 --> 00:18:19.016
Zo. ZE DOE EEN ZUCHT

262
00:18:19.021 --> 00:18:22.003
Ja? Ja. Ben je blij dat het erop zit?

263
00:18:22.008 --> 00:18:25.012
Eh, ja. Ik ben blij dat ik het gedaan heb.

264
00:18:25.017 --> 00:18:27.014
Dus ook wat de dokter zegt.

265
00:18:27.019 --> 00:18:30.010
Ik hoop alleen dat er meer opstaan.

266
00:18:30.015 --> 00:18:33.000
Meer mannen zoals jij?

267
00:18:33.005 --> 00:18:36.016
En vrouwen. Ja. Ik heb nog geen vrouwen gesproken.

268
00:18:36.021 --> 00:18:40.011
Ik ken er wel een paar... Die zijn er ook natuurlijk.

269
00:18:40.016 --> 00:18:43.013
Steeds meer vrouwen bij elke uitzending.

270
00:18:43.018 --> 00:18:47.019
En als we samen EEN iemand kunnen helpen...

271
00:18:47.024 --> 00:18:50.006
Of nadat-ie eerder hulp zoekt...

272
00:18:50.011 --> 00:18:52.010
Dat is jouw drive, he? Jajaja.

273
00:18:52.015 --> 00:18:54.024
Ik wil mensen en Defensie laten zien:

274
00:18:55.004 --> 00:18:59.007
Vergeet alsjeblieft de familie en het gezin niet mee te nemen...

275
00:18:59.012 --> 00:19:01.022
want die lijden misschien wel harder.

276
00:19:02.002 --> 00:19:04.005
Geen schaamte meer? Helemaal niet.

277
00:19:04.010 --> 00:19:08.012
En een man mag huilen tegenwoordig. Ik ben een mens, he? ZE LACHEN

278
00:19:10.020 --> 00:19:13.021
Kan je als lesbienne ook moslim zijn?

279
00:19:14.001 --> 00:19:17.020
DÈone Fil weet op jonge leeftijd al dat ze op meisjes valt.

280
00:19:18.000 --> 00:19:23.009
Maar ze groeit op binnen een gemeenschap die fel tegen homoseksualiteit gekant is.

281
00:19:23.014 --> 00:19:27.011
Heel lang heeft ze het gevoel dat haar geloof haar tegenhoudt.

282
00:19:27.016 --> 00:19:30.013
Ze trouwt met een man en de jaren verstrijken.

283
00:19:30.018 --> 00:19:35.008
Maar DÈone blijft dromen van een leven waarin ze volledig zichzelf kan zijn.

284
00:19:35.013 --> 00:19:38.005
MUZIEK

285
00:19:45.021 --> 00:19:47.008
Een Turks gezegde is:

286
00:19:47.013 --> 00:19:51.003
Iemand die naar het einde kijkt kan geen strijder zijn.

287
00:19:51.008 --> 00:19:54.020
Met andere woorden: Soms moet je iets gewoon doen...

288
00:19:55.000 --> 00:20:00.001
omdat je erin gelooft dat het goed is, ongeacht de gevolgen die er kunnen zijn.

289
00:20:00.006 --> 00:20:03.017
Zelf deed ik dat toen ik in 2010 van mijn man scheidde...

290
00:20:03.022 --> 00:20:06.000
en uit de kast kwam als lesbienne.

291
00:20:06.005 --> 00:20:11.001
En twee jaar later nogmaals toen ik het initiatief nam voor een Turkse boot...

292
00:20:11.006 --> 00:20:14.013
tijdens de Canal Parade van de Gay Pride in Amsterdam.

293
00:20:14.018 --> 00:20:18.002
Jarenlang had ik een droom om mijzelf te kunnen zijn...

294
00:20:18.007 --> 00:20:23.021
om te worden begrepen in mijn geloof als moslim, mijn ambities en mijn seksuele voorkeur.

295
00:20:24.001 --> 00:20:27.002
Die droom leef ik nu gelukkig al bijna vier jaar.

296
00:20:27.007 --> 00:20:29.018
Ik ben geboren en getogen in Amsterdam.

297
00:20:29.023 --> 00:20:34.023
Met een christelijke Indonesische moeder en een islamitische Turkse vader...

298
00:20:35.003 --> 00:20:37.021
was opgroeien niet altijd even makkelijk.

299
00:20:38.001 --> 00:20:40.007
Ik groeide op binnen drie culturen.

300
00:20:40.012 --> 00:20:44.017
Mijn ouders gingen op een moment scheiden en mijn vader verhuisde...

301
00:20:44.022 --> 00:20:49.002
maar toch was het vanzelfsprekend dat ik vooral zijn cultuur aannam.

302
00:20:49.007 --> 00:20:51.022
Ik ging veel met Turkse vriendinnen om...

303
00:20:52.002 --> 00:20:54.019
en van hen leerde ik ook om Turks te spreken.

304
00:20:54.024 --> 00:20:57.023
Van huis uit maakte ik kennis met twee geloven.

305
00:20:58.003 --> 00:21:02.008
Ik ben een islamitisch kind dat op de zondagschool is opgegroeid.

306
00:21:02.013 --> 00:21:08.008
Ik wist toen nog niet dat binnen die twee geloven in wezen dezelfde God wordt aanbeden.

307
00:21:08.013 --> 00:21:12.020
Maar dat maakte mij ook niet uit want ik had mijn eigen band met God.

308
00:21:14.024 --> 00:21:19.016
In mijn tienerjaren ben ik mij wel meer gaan verdiepen in het geloof.

309
00:21:19.021 --> 00:21:22.022
Zeker in 2001 na de aanslagen op de Twin Towers.

310
00:21:23.002 --> 00:21:26.015
Toen werd ik mij pas echt bewust van de verschillen...

311
00:21:26.020 --> 00:21:29.021
en ik moest mij als moslim opeens verdedigen...

312
00:21:30.001 --> 00:21:33.023
over onderwerpen die daarvoor nooit een punt waren geweest.

313
00:21:34.003 --> 00:21:38.011
Ik wilde laten zien dat niet alle moslims extreem denken en doen...

314
00:21:38.016 --> 00:21:40.013
maar ook normale mensen zijn.

315
00:21:40.018 --> 00:21:44.018
De aanleiding was niet goed, maar mijn spirituele groei...

316
00:21:44.023 --> 00:21:49.018
en het verdiepen van mijn kennis, maakte mij wel een bewuste gelovige.

317
00:21:49.023 --> 00:21:52.013
Maar hoe moest ik dat geloof rijmen...

318
00:21:52.018 --> 00:21:55.021
met de gevoelens die ik voor meisjes had?

319
00:21:57.001 --> 00:22:00.010
Al op mijn 15e wist ik zeker dat ik op vrouwen viel.

320
00:22:00.015 --> 00:22:03.008
Dat heb ik heel duidelijk ervaren...

321
00:22:03.013 --> 00:22:06.011
met iemand die zich net zo voelde als ik.

322
00:22:06.016 --> 00:22:10.012
Een positieve ervaring, maar daar bleef het helaas bij.

323
00:22:10.017 --> 00:22:13.024
Want het kwam in onze omgeving gewoon niet voor.

324
00:22:14.004 --> 00:22:16.020
Vrouwen gingen gewoon met mannen...

325
00:22:17.000 --> 00:22:19.003
dus het leek geen echte optie...

326
00:22:19.008 --> 00:22:22.006
en daarom hield ik mij er niet meer mee bezig.

327
00:22:23.008 --> 00:22:27.011
Ik trouwde later met een Turkse jongen die ik op mijn 17e leerde kennen.

328
00:22:27.016 --> 00:22:33.004
Ik vond hem vooral leuk, omdat hij als Turkse jongen een multiculturele vriendenkring had.

329
00:22:33.009 --> 00:22:37.022
We woonden een tijd samen, heel ongebruikelijk in onze cultuur...

330
00:22:38.002 --> 00:22:40.003
maar wij gingen onze eigen weg.

331
00:22:40.008 --> 00:22:44.011
Toch kwam het uiteindelijk tot een grote Turkse bruiloft...

332
00:22:44.016 --> 00:22:47.020
maar vooral vanwege de familie en de omgeving.

333
00:22:48.020 --> 00:22:52.002
Het was onwijs druk, dat weet ik nog wel. Heel druk.

334
00:22:52.007 --> 00:22:53.022
En DÈone was...

335
00:22:55.007 --> 00:22:57.006
Ze zat niet lekker in d'r vel.

336
00:22:57.011 --> 00:23:01.008
Ze probeerde het wel, maar ik merkte heel erg aan haar:

337
00:23:01.013 --> 00:23:03.021
Het was met tegenzin, toch.

338
00:23:04.001 --> 00:23:06.004
Ja, het was toch met tegenzin...

339
00:23:06.009 --> 00:23:08.015
omdat die periode een tijd was...

340
00:23:08.020 --> 00:23:11.021
waarin ze zelf steeds meer het gevoel had van:

341
00:23:13.002 --> 00:23:16.012
Ik val niet op mannen; ik val echt op vrouwen.

342
00:23:16.017 --> 00:23:18.017
En dit is wat je aangaat...

343
00:23:18.022 --> 00:23:22.006
om te coveren voor de rest van de familie...

344
00:23:22.011 --> 00:23:26.018
om het zo normaal mogelijk te doen laten lijken.

345
00:23:27.022 --> 00:23:31.007
Mijn voorliefde voor vrouwen was er nog steeds...

346
00:23:31.012 --> 00:23:34.018
maar er iets mee doen leek toen echt onmogelijk.

347
00:23:34.023 --> 00:23:39.010
Mijn ex-man wist ervan, we hebben er altijd over kunnen praten...

348
00:23:39.015 --> 00:23:43.009
moeizaam dat wel, maar hij was op zich heel open minded.

349
00:23:43.014 --> 00:23:45.014
Een lange tijd dacht ik ook...

350
00:23:45.019 --> 00:23:50.018
dat mijn voorkeur alleen maar op seks gebaseerd was en met lust te maken had.

351
00:23:50.023 --> 00:23:55.016
Op een gegeven moment voelde ik dat er iets moest gaan veranderen...

352
00:23:55.021 --> 00:23:57.010
nog voor mijn 30e.

353
00:23:57.015 --> 00:24:01.023
Ik moest gaan proeven hoe een ander leven zou smaken.

354
00:24:02.003 --> 00:24:05.019
Want ik genoot helemaal niet van het leven dat ik had.

355
00:24:07.001 --> 00:24:09.000
Toen zei ze ook echt tegen me:

356
00:24:09.005 --> 00:24:13.003
Yar, ik ben er zo klaar mee. Ik trek het gewoon niet meer.

357
00:24:13.008 --> 00:24:17.010
'En voor mij is het nu gewoon tijd om te zeggen wie ik ben.'

358
00:24:17.015 --> 00:24:20.007
En daar werd ze ook emotioneel van.

359
00:24:20.012 --> 00:24:22.018
Want zij wilde hij niet kwetsen.

360
00:24:22.023 --> 00:24:25.015
Maar ik had het er ook met haar over gehad:

361
00:24:25.020 --> 00:24:29.007
Je kwetst hem eigenlijk al. Je bent met hem getrouwd...

362
00:24:29.012 --> 00:24:33.011
en de reden waarom je met hem bent getrouwd is niet de waarheid.

363
00:24:33.016 --> 00:24:37.016
Je kwetst hem sowieso en hoelang wil je dat nog gaan volhouden?

364
00:24:40.022 --> 00:24:44.023
Toen ik hem vertelde dat ik toch voor de vrouwen ging...

365
00:24:45.003 --> 00:24:47.010
zei hij: Weet je het echt zeker...

366
00:24:47.015 --> 00:24:50.002
want je volgt zo het pad van de duivel.

367
00:24:50.008 --> 00:24:54.004
Dat klinkt naar, maar ik weet dat hij het juist zei...

368
00:24:54.009 --> 00:24:58.011
omdat hij mij vanuit ons geloof het paradijs toewenste...

369
00:24:58.016 --> 00:25:02.012
en het erg zou vinden als ik daar niet terecht zou komen.

370
00:25:02.017 --> 00:25:06.023
Wel denk ik dat het voor hemzelf veel moeilijker was geweest...

371
00:25:07.003 --> 00:25:10.004
als ik er met een andere man vandoor was gegaan.

372
00:25:10.009 --> 00:25:13.020
De dag nadat we besloten dat we uit elkaar zouden gaan...

373
00:25:14.000 --> 00:25:16.008
heeft hij het aan mijn moeder verteld.

374
00:25:16.013 --> 00:25:18.021
Hij kon goed met haar opschieten...

375
00:25:19.001 --> 00:25:22.011
en ging vaak bij haar langs als hij naar zijn werk ging.

376
00:25:22.016 --> 00:25:27.001
Daardoor is het mij afgenomen om bij mijn familie uit de kast te komen.

377
00:25:27.006 --> 00:25:29.024
Of misschien ook wel bespaard gebleven:

378
00:25:30.004 --> 00:25:34.001
Gevoelsmatig zou die drempel toch heel hoog zijn geweest.

379
00:25:34.006 --> 00:25:37.015
Mijn moeder reageerde in eerste instantie stil...

380
00:25:37.020 --> 00:25:40.013
en later zei ze dat ze het wel aan zag komen.

381
00:25:40.018 --> 00:25:43.018
Mijn broertje was boos en gechoqueerd...

382
00:25:43.023 --> 00:25:49.006
en ik hoorde dat hij hard met zijn vuist op het keukenkastje heeft geslagen.

383
00:25:49.011 --> 00:25:52.018
Maar het contact is gelukkig normaal gebleven.

384
00:25:52.023 --> 00:25:56.016
Ikzelf was niet veranderd, dat merkten ze ook al snel.

385
00:25:56.021 --> 00:25:59.012
Mijn ouders waren toen al gescheiden.

386
00:25:59.017 --> 00:26:02.017
Met mijn vader heb ik het nooit besproken...

387
00:26:02.022 --> 00:26:05.002
ik heb ook weinig contact met hem.

388
00:26:05.007 --> 00:26:09.009
Hij is de enige van mijn familie bij wie ik niet uit de kast ben.

389
00:26:11.016 --> 00:26:15.008
Laatst zag ik hem op de bruiloft van mijn broertje...

390
00:26:15.013 --> 00:26:18.013
en toen zei ik: Ben je blij dat je zoon trouwt?

391
00:26:18.018 --> 00:26:21.002
Hij zei: Ja, alleen jammer van jou.

392
00:26:21.007 --> 00:26:24.020
Mijn moeder zegt dat hij het vast en zeker weet.

393
00:26:25.000 --> 00:26:28.016
Maar tussen hem en mij blijft het onuitgesproken.

394
00:26:28.021 --> 00:26:32.012
Ik ben ervan overtuigd dat alles met een reden gebeurt.

395
00:26:32.017 --> 00:26:35.016
En de reden voor mijn coming out is, denk ik...

396
00:26:35.021 --> 00:26:39.016
dat ik mij toen kon gaan inzetten voor de homo-emancipatie.

397
00:26:39.021 --> 00:26:44.002
Ik was opnieuw geboren en kwam in een hele andere wereld terecht.

398
00:26:44.007 --> 00:26:46.024
Ik kon voor het eerst echt mijzelf zijn.

399
00:26:47.004 --> 00:26:53.023
Omdat ik ben opgegroeid binnen een gemeenschap die zich fel uitspreekt over homoseksualiteit...

400
00:26:54.003 --> 00:26:57.014
heb ik heel lang gedacht dat religie mij tegenhield.

401
00:26:57.019 --> 00:27:02.022
De grote omslag kwam toen ik via het COC met een groep naar Zuid-Afrika mocht...

402
00:27:03.002 --> 00:27:06.011
om een training te volgen bij imam Muhsin Hendricks.

403
00:27:06.016 --> 00:27:08.024
Die legt aan de hand van de Koran uit...

404
00:27:09.004 --> 00:27:13.000
dat islam en homoseksualiteit wel degelijk samen kunnen gaan.

405
00:27:13.005 --> 00:27:18.005
Hij heeft ons ook geleerd om vanuit ons eigen perspectief te kijken en te denken.

406
00:27:18.010 --> 00:27:22.016
Terwijl je vaak juist gewend bent om vanuit je opvoeding te denken.

407
00:27:22.021 --> 00:27:25.019
Ik vind het wel een beetje stom van mezelf...

408
00:27:25.024 --> 00:27:29.002
dat ik helemaal naar Zuid-Afrika moest gaan...

409
00:27:29.007 --> 00:27:32.020
om te ontdekken dat God niet oordeelt naar geaardheid...

410
00:27:33.000 --> 00:27:36.013
maar naar je hart, je intenties en je gedachtes als mens.

411
00:27:36.018 --> 00:27:39.007
Ik dacht daar voor het eerst:

412
00:27:39.012 --> 00:27:43.004
Ik ben niet raar, ik ben niet zondig bezig.

413
00:27:43.009 --> 00:27:46.014
Dat voelde heel erg revolutionair.

414
00:27:46.019 --> 00:27:49.024
Dit heeft mij de inspiratie en kracht gegeven...

415
00:27:50.004 --> 00:27:54.021
om uiteindelijk in 2012 de Turkse boot bij de Gay Pride te organiseren.

416
00:27:56.008 --> 00:27:59.002
Met mijn verhaal ben ik het boegbeeld...

417
00:27:59.007 --> 00:28:01.016
van de 20.000 Turkse lesbiennes...

418
00:28:01.021 --> 00:28:06.000
homo's, biseksuelen en transgenders die in Nederland wonen.

419
00:28:06.005 --> 00:28:09.006
Mensen die wij doorgaans niet zien of horen...

420
00:28:09.011 --> 00:28:12.017
vanwege het taboe binnen de Turkse gemeenschap.

421
00:28:12.022 --> 00:28:16.013
Ik heb veel bagger over me heen gehad op het internet...

422
00:28:16.018 --> 00:28:18.012
tot bedreigingen aan toe.

423
00:28:18.017 --> 00:28:20.022
Maar ik moest dit gewoon doen!

424
00:28:21.017 --> 00:28:24.002
Nu zit ze veel lekkerder in haar vel.

425
00:28:24.007 --> 00:28:26.008
Ze kan zeggen en doen wat ze wil.

426
00:28:26.013 --> 00:28:29.013
En dat doet ze ook zeker, zoals de Turkse boot.

427
00:28:29.018 --> 00:28:33.002
En ze heeft veel vrijwilligerswerk gedaan bij de COC.

428
00:28:33.007 --> 00:28:35.005
Daar heb ik bewondering voor.

429
00:28:35.010 --> 00:28:38.014
Vooral, omdat ik wel weet waar DÈone vandaan komt.

430
00:28:38.019 --> 00:28:42.009
En ze, ondanks alles, toch voor zichzelf gekozen heeft.

431
00:28:44.010 --> 00:28:48.016
Dit is mijn verhaal en tegelijk het verhaal van velen.

432
00:28:48.021 --> 00:28:51.024
Ik treed hier niet voor mijzelf mee naar buiten.

433
00:28:52.004 --> 00:28:55.001
In mijn leven is het inmiddels normaal...

434
00:28:55.006 --> 00:28:59.013
dat ik samenleef met een vrouw; ik heb nu 2,5 jaar een vriendin.

435
00:28:59.018 --> 00:29:03.023
Ik doe dit dus voor anderen. Mensen die nog niet uit de kast zijn.

436
00:29:04.003 --> 00:29:09.015
Moslims die zich verscheurd voelen tussen hun geaardheid, hun familie en geloof.

437
00:29:09.020 --> 00:29:13.004
Met mijn verhaal en via mijn werk nodig ik hen uit...

438
00:29:13.009 --> 00:29:18.001
ruimte voor zichzelf te creeren en respectvol met zichzelf om te gaan.

439
00:29:18.006 --> 00:29:20.011
Kortom: zichzelf te accepteren.

440
00:29:20.016 --> 00:29:24.024
Dat betekent niet per definitie hals over kop uit de kast komen.

441
00:29:25.004 --> 00:29:26.024
Dat is voor iedereen anders.

442
00:29:27.004 --> 00:29:30.009
Mijn geloof is niet mijn rem maar juist mijn drive.

443
00:29:30.014 --> 00:29:35.017
Gelijke rechten vragen voor een ieder en een helpende zijn voor de zwakkeren...

444
00:29:35.022 --> 00:29:40.009
goed kijken naar jezelf, niet zomaar klakkeloos dingen aannemen...

445
00:29:40.014 --> 00:29:42.004
en vooral niet oordelen!

446
00:29:43.019 --> 00:29:45.006
Dankjewel.

447
00:29:45.011 --> 00:29:46.023
APPLAUS

448
00:29:52.021 --> 00:29:55.003
Hoe voelt dat, uit de kast?

449
00:29:55.008 --> 00:29:56.020
Heel goed, ja.

450
00:29:57.000 --> 00:30:01.013
Want wij denken allemaal wel dat wij zo tolerant zijn in Nederland...

451
00:30:01.018 --> 00:30:05.004
maar we hebben ook een 'Uit de kast' met Arie Boomsma.

452
00:30:05.009 --> 00:30:07.007
Dan zie je ook het geworstel al.

453
00:30:07.012 --> 00:30:10.019
Binnen jouw cultuur is dat nog veel ingewikkelder.

454
00:30:10.024 --> 00:30:15.003
Zijn er hier mensen met vragen? Die mevrouw daar, ik kom uw kant op.

455
00:30:15.008 --> 00:30:19.022
Jouw vriendin waar je mee omgaat, hoe vindt zij het dat je moslim bent?

456
00:30:20.002 --> 00:30:22.018
Daar heeft ze op zich geen problemen mee.

457
00:30:22.023 --> 00:30:25.014
We hebben er veel gesprekken over gehad.

458
00:30:25.019 --> 00:30:29.015
Het is zo dat ik als persoon ook mijn voorkeuren heb...

459
00:30:29.020 --> 00:30:33.019
in het hebben van een partner. Voor mij was het belangrijk...

460
00:30:33.024 --> 00:30:38.012
vanuit het geloof, dat ik een partner wilde hebben die ook gelovig is.

461
00:30:38.017 --> 00:30:40.014
En zij is christelijk. M-hm.

462
00:30:40.019 --> 00:30:44.022
Natuurlijk wist zij ook niet alles over islamitische geloof.

463
00:30:45.002 --> 00:30:48.015
Maar we kunnen er heel goed met elkaar over praten...

464
00:30:48.020 --> 00:30:52.011
dus dat is geen probleem in onze relatie. Gelukkig maar.

465
00:30:52.016 --> 00:30:54.014
Zou het anders geweest zijn...

466
00:30:54.019 --> 00:30:58.007
als je meer naar de cultuur van je moeder was getrokken...

467
00:30:58.012 --> 00:31:02.015
die uit een christelijke traditie stamt? Ehm, niet per definitie.

468
00:31:02.020 --> 00:31:06.004
Dat heeft meer met het gezin zelf te maken.

469
00:31:06.009 --> 00:31:11.023
We hebben ook christelijke families die fel tegen homoseksualiteit zijn.

470
00:31:12.003 --> 00:31:14.011
Dat had niet zoveel uitgemaakt.

471
00:31:14.016 --> 00:31:18.024
God heeft zich in de islam bij mij openbaard, om het zo te noemen.

472
00:31:19.004 --> 00:31:23.015
Maar een van de andere dingen die voor mij een aanleiding waren...

473
00:31:23.020 --> 00:31:26.012
om als islamiet door het leven te gaan...

474
00:31:26.017 --> 00:31:30.020
was dat ik duidelijk zag dat de islam het christendom omarmt...

475
00:31:31.000 --> 00:31:33.003
en daarmee mijn moeder erkent.

476
00:31:33.008 --> 00:31:36.003
En andersom kon ik dat niet terugvinden.

477
00:31:36.008 --> 00:31:39.011
Dus ja, dat eigenlijk... Dat ja... Dankjewel.

478
00:31:39.016 --> 00:31:43.001
Dankjewel. Mevrouw YÈucel, zou u willen gaan staan?

479
00:31:43.006 --> 00:31:47.007
U zit voor de PvdA in de Tweede Kamer, daar houdt u zich bezig...

480
00:31:47.012 --> 00:31:51.000
met integratie, inburgering, zorg en met emancipatie.

481
00:31:51.005 --> 00:31:53.014
U heeft vanuit de politiek een vraag.

482
00:31:53.019 --> 00:31:58.005
Ik wil eerst aangeven dat ik dit inderdaad ontzettend moedig vind...

483
00:31:58.010 --> 00:32:01.015
dat je hier staat en je initiatief van vorig jaar.

484
00:32:01.020 --> 00:32:04.015
Daar heb ik met bewondering naar gekeken.

485
00:32:04.020 --> 00:32:07.012
Het is belangrijk dat mensen zoals jij...

486
00:32:07.017 --> 00:32:10.002
hier publiek hun verhaal vertellen.

487
00:32:10.007 --> 00:32:14.008
Omdat we met weten dat het binnen de conservatieve kring...

488
00:32:14.013 --> 00:32:17.004
nog moeilijker is om uit de kast te komen.

489
00:32:17.009 --> 00:32:21.010
Wij hebben daar in de Tweede Kamer onlangs aandacht voor gevraagd.

490
00:32:21.015 --> 00:32:25.002
We hebben gevraagd om het versterken van het programma...

491
00:32:25.007 --> 00:32:28.006
om taboes te doorbreken. En mijn vraag aan jou is:

492
00:32:28.011 --> 00:32:33.010
Heb je daar aanvullingen over? We hebben een debat met de minister.

493
00:32:33.015 --> 00:32:36.008
We moeten homoseksualiteit bespreekbaar maken, op scholen.

494
00:32:36.013 --> 00:32:43.000
Ik ben blij dat dat per 1 december 2012 verplicht is gesteld.

495
00:32:43.005 --> 00:32:50.014
Als we naar duurzaamheid willen, zou ik zeggen: Investeer in jongeren.

496
00:32:50.019 --> 00:32:54.019
Empoweren van jongeren. Praat er samen over op een rustig moment.

497
00:32:54.024 --> 00:32:59.004
We gaan doorpraten. Mag ik je hartelijk danken voor je verhaal?

498
00:32:59.009 --> 00:33:01.015
APPLAUS

499
00:33:07.015 --> 00:33:12.003
Hoe was het? Hoe ging het? Kriebels, gezonde zenuwen.

500
00:33:12.008 --> 00:33:16.019
Wat vond je van de zaal? Ik vond het fijn om voor vreemde mensen...

501
00:33:16.024 --> 00:33:20.014
die ik niet ken, te spreken. Want?

502
00:33:20.019 --> 00:33:27.003
Ik ben een gevoelsmens. Ik kan wel een huilebalk zijn.

503
00:33:27.008 --> 00:33:32.014
Ik heb bewust niet veel oogcontact met mijn moeder gehad. Dat zag ik.

504
00:33:32.019 --> 00:33:37.003
EEN keer. Zodra ik haar aankijk, gaat er iets los bij mij.

505
00:33:37.008 --> 00:33:41.014
Dan zou ik zo kunnen huilen. Ik moest de moed bij elkaar houden.

506
00:33:41.019 --> 00:33:43.015
En mijn verhaal doen.

507
00:33:43.020 --> 00:33:45.022
Dank je wel.

508
00:33:46.021 --> 00:33:49.016
Wilt u meer informatie of reacties zien?

509
00:33:49.021 --> 00:33:52.018
Ga dan naar rechtuithethart.kro.nl

510
00:33:53.017 --> 00:33:55.021
Niemand mag zolang lijden als ik, 15 jaar.

511
00:33:56.001 --> 00:34:03.009
Als ik mensen de ogen kan openen, is mijn missie geslaagd.

