WEBVTT

1
00:00:03.008 --> 00:00:04.010
888

2
00:00:17.010 --> 00:00:21.018
Vanavond in KRO Brandpunt: opnieuw een Nederlandse arts in het buitenland in opspraak.

3
00:00:21.018 --> 00:00:26.005
Deze keer gaat het om een tandarts die in Nederland door het Tuchtcollege is berispt...

4
00:00:26.005 --> 00:00:31.002
en in Nederland en in Frankrijk tientallen gebitten zou hebben verminkt.

5
00:00:36.011 --> 00:00:39.023
En in Brandpunt: in een week van financiele tegenvallers...

6
00:00:39.023 --> 00:00:43.020
is er EEN groep die zich vooral roert: de 50-plussers.

7
00:00:43.020 --> 00:00:48.023
Boos over de teloorgang van de verzorgingsstaat scharen ze zich massaal achter Henk Krol.

8
00:00:48.023 --> 00:00:53.000
Maar heeft de 50-plusser het eigenlijk zoveel zwaarder dan de rest van Nederland?

9
00:00:53.000 --> 00:00:56.008
En in Brandpunt: wie wordt de nieuwe paus? Wie zijn de favorieten?

10
00:00:56.008 --> 00:00:58.009
Wie zijn de kansrijke outsiders?

11
00:00:58.009 --> 00:01:01.018
En hoe gaat dat nu, al eeuwenlang, zo'n conclaaf onder extreme geheimhouding.

12
00:01:01.018 --> 00:01:08.022
We nemen u mee in het fascinerende verhaal over vrome mannen, fluistercampagnes en gekonkel.

13
00:01:20.009 --> 00:01:23.008
We zijn in Frankrijk op zoek naar een Nederlandse tandarts...

14
00:01:23.008 --> 00:01:27.004
die tientallen slachtoffers zou hebben gemaakt onder zijn patienten.

15
00:01:27.004 --> 00:01:30.000
KLOKGELUI UIT DE VERTE

16
00:01:31.017 --> 00:01:33.000
GEKLOP

17
00:01:33.000 --> 00:01:34.023
EEN HOND BLAFT

18
00:01:40.009 --> 00:01:42.010
Ja? Goeienavond. Hallo.

19
00:01:42.010 --> 00:01:44.017
Ik ben van Brandpunt en zoek Mark van Nierop.

20
00:01:44.017 --> 00:01:46.024
Eh, die is er niet. Hij is er niet? Nee.

21
00:01:46.024 --> 00:01:51.005
Hier in Frankrijk regent het klachten over een Nederlandse tandarts.

22
00:01:59.000 --> 00:02:00.014
De lijst met klachten is lang.

23
00:02:00.014 --> 00:02:02.024
Verkeerd uitgevoerde wortelkanaalbehandelingen...

24
00:02:02.024 --> 00:02:08.020
onnodig getrokken tanden, abcessen, pubers die een kunstgebit kregen.

25
00:02:14.012 --> 00:02:15.016
Daar blijft het niet bij.

26
00:02:15.016 --> 00:02:21.002
De Franse justitie heeft een onderzoek gestart naar de financiele handel en wandel.

27
00:02:21.006 --> 00:02:24.018
Deze tandarts wordt nu ook verdacht van fraude.

28
00:02:24.018 --> 00:02:29.018
Ik heb daar IETS van vernomen, ik heb niks gehad, maar hoor van alles.

29
00:02:29.018 --> 00:02:33.000
Tientallen ex-patienten zeggen: Hij heeft mijn leven verwoest.

30
00:02:33.000 --> 00:02:36.024
Hoe kan het dat deze tandarts hier in Frankrijk aan de slag kon...

31
00:02:36.024 --> 00:02:39.024
nadat hij in Nederland door het tuchtcollege was berispt.

32
00:02:47.002 --> 00:02:50.008
Chateau-Chinon, een slaperig stadje met 2000 inwoners in de Morvan.

33
00:02:50.008 --> 00:02:56.012
Oud-president Mitterrand was hier in de jaren '50 burgemeester.

34
00:02:56.012 --> 00:02:59.004
Tegenwoordig is de omgeving in trek bij Nederlanders met 'n tweede huis.

35
00:02:59.004 --> 00:03:07.002
Tandarts Mark van Nierop vestigt zich in augustus 2008 in dit pand aan de doorgaande weg.

36
00:03:22.014 --> 00:03:26.009
Door een gebrek aan tandartsen in de regio is er veel belangstelling.

37
00:03:26.009 --> 00:03:30.004
De Nederlandse ondernemer Cok van Delft besluit Van Nierop te helpen.

38
00:03:30.004 --> 00:03:37.010
Hij koopt het pand en investeert 4 ton om het naar de wensen van de tandarts in te richten.

39
00:03:37.010 --> 00:03:44.000
In deze ruimte werd de tandtechniek uitgevoerd.

40
00:03:44.000 --> 00:03:50.004
Alle apparatuur is aanwezig. Door mij betaald.

41
00:03:50.004 --> 00:03:55.015
Vanaf het begin liep de praktijk erg goed.

42
00:03:55.015 --> 00:03:59.019
De omzet op jaarbasis liep van 3 ton naar 4 ton naar 5 ton.

43
00:03:59.019 --> 00:04:01.002
En hij vertelde dat hij op den duur al 6 ton omzet had.

44
00:04:02.006 --> 00:04:06.019
En hij vertelde dat hij op den duur al 6 ton omzet had.

45
00:04:06.019 --> 00:04:09.018
Patienten komen van heinde en verre naar Van Nierop.

46
00:04:09.018 --> 00:04:13.020
Zakelijk gaat het hem voor de wind, tot twee jaar geleden.

47
00:04:13.020 --> 00:04:14.022
Het veranderde toen er steeds meer plakkaten in de praktijk kwamen te hangen van:

48
00:04:16.004 --> 00:04:19.015
Het veranderde toen er steeds meer plakkaten in de praktijk kwamen te hangen van:

49
00:04:19.015 --> 00:04:21.018
We zijn niet gesloten, we gaan gewoon door.

50
00:04:21.018 --> 00:04:25.001
De Friese Margreet Uninge is niet de enige patient...

51
00:04:25.001 --> 00:04:28.018
die gaandeweg twijfels krijgt over de behandelingen van Van Nierop.

52
00:04:28.018 --> 00:04:34.002
Ook bij de Australische Angela Chippendale groeit de twijfel over zijn werk.

53
00:04:34.002 --> 00:04:36.014
Ze meldt zich met een vage klacht in haar kaak.

54
00:05:12.009 --> 00:05:15.022
Ook deze mevrouw Martin verliest het vertrouwen in de tandarts snel.

55
00:05:29.020 --> 00:05:35.020
De geruchten over hardhandige en onnodige behandelingen nemen in 2011 steeds verder toe.

56
00:05:35.020 --> 00:05:38.001
Mevrouw Martin laat het er niet bij zitten.

57
00:05:38.001 --> 00:05:42.004
Ze zoekt andere ex-patienten en richt een slachtoffercollectief op.

58
00:05:42.004 --> 00:05:47.010
Tijdens een bijeenkomst afgelopen woensdag blijkt hoeveel schade Van Nierop heeft aangericht.

59
00:06:55.019 --> 00:07:01.007
Den Haag. Voordat Van Nierop naar Frankrijk gaat, werkt-ie hier.

60
00:07:01.007 --> 00:07:04.002
Ook hier gaat het bij tientallen patienten mis.

61
00:07:04.002 --> 00:07:10.014
Ook met de vier kinderen van mevrouw Santifort, die 1,5 jaar lang onder behandeling zijn bij Van Nierop.

62
00:07:11.006 --> 00:07:13.005
Ze hebben nooit last gehad van hun kiezen en tanden.

63
00:07:13.005 --> 00:07:17.010
Voordat we naar de tandarts gingen, hadden ze ook nooit kiespijn.

64
00:07:17.010 --> 00:07:20.007
EEN kreeg 8 wortelkanaalbehandelingen...

65
00:07:20.007 --> 00:07:23.018
een ander 9 en nog EEN heeft er 7.

66
00:07:23.018 --> 00:07:27.018
Ik vind dat maar vreemd, mijn kinderen hadden nooit kiespijn!

67
00:07:27.018 --> 00:07:32.010
Dit zijn de declaraties. Deze is van Lidwina.

68
00:07:32.010 --> 00:07:36.013
Voor de behandeling van haar kinderen krijgt mevrouw Santifort pittige rekeningen.

69
00:07:36.013 --> 00:07:40.019
De behandeling van haar 17-jarige zoon kost ruim 7000 euro...

70
00:07:40.019 --> 00:07:45.014
en die van een dochter zo'n 3000.

71
00:07:45.014 --> 00:07:49.014
Santifort stuurt de rekeningen door naar haar zorgverzekeraar DSW.

72
00:07:49.014 --> 00:07:52.009
Ze belandt op het bureau van Nico Kerkhof.

73
00:07:52.009 --> 00:07:54.023
Hij werkt als tandarts voor de verzekeraar.

74
00:07:54.023 --> 00:07:59.022
Rekeningen van 3000 of 7000 euro voor pubers, dat is hoog?

75
00:07:59.022 --> 00:08:01.013
Dat is erg hoog.

76
00:08:01.013 --> 00:08:07.003
Zeker als dat binnen een jaar, anderhalf jaar plaatsvindt.

77
00:08:07.003 --> 00:08:09.012
Dan moeten er wel HEEL wat vullingen gelegd worden.

78
00:08:09.012 --> 00:08:17.022
Op de rÈontgenfoto's zien we veel wortelkanaalbehandelingen.

79
00:08:17.022 --> 00:08:22.018
Maar overal waar pijlen staan, daar is het mis.

80
00:08:22.018 --> 00:08:28.010
Kerkhof vertrouwt Van Nierops werk niet en vraagt een Haags ziekenhuis om een second opinion.

81
00:08:28.010 --> 00:08:30.023
Wat concludeerden ze daar?

82
00:08:30.023 --> 00:08:34.001
Dat de gebitstoestand rampzalig was.

83
00:08:34.001 --> 00:08:39.011
De begroting die het ziekenhuis gaf, was 23.000 euro.

84
00:08:39.011 --> 00:08:42.008
Herstelwerk? Ja.

85
00:08:42.008 --> 00:08:46.024
De zoon van mevrouw Santifort ziet de jarenlange herstelbehandelingen niet zitten...

86
00:08:46.024 --> 00:08:51.011
en kiest op z'n 22e voor een kunstgebit.

87
00:08:51.021 --> 00:08:56.011
Sandra de Niet komt in 2006 voor het eerst in Den Haag bij Van Nierop.

88
00:08:56.011 --> 00:08:59.022
Vijf wortelkanaalbehandelingen worden onzorgvuldig gedaan.

89
00:08:59.022 --> 00:09:02.012
Er ontstaan ontstekingen in haar kaak.

90
00:09:02.012 --> 00:09:06.008
Twee bruggen die Van Nierop plaatst, breken binnen een half jaar af.

91
00:09:06.008 --> 00:09:10.007
Schade: ruim 14.000 euro.

92
00:09:10.007 --> 00:09:13.020
Links mijn bovenkaak en rechts mijn onderkaak is nu leeg.

93
00:09:15.013 --> 00:09:22.016
Je krijgt dan het afbrokkeleffect: de tanden ervoor verloor ik ook.

94
00:09:22.016 --> 00:09:25.012
Hoe gaat dat met eten? Moeizaam.

95
00:09:25.012 --> 00:09:28.022
Ik heb aan EEN kant beneden een rijtje en boven ook.

96
00:09:28.022 --> 00:09:32.006
Daar moet ik het mee doen.

97
00:09:32.006 --> 00:09:35.001
De Niet laat het er niet bij zitten en stapt naar de Tuchtcommissie.

98
00:09:35.001 --> 00:09:40.000
Ze klaagt Van Nierop aan wegens onzorgvuldig medisch handelen en te hoge rekeningen.

99
00:09:40.000 --> 00:09:43.007
De Tuchtcommissie geeft haar gelijk en Van Nierop een berisping.

100
00:09:43.007 --> 00:09:46.018
De tandarts is dan al geroyeerd door zijn beroepsvereniging.

101
00:09:46.018 --> 00:09:49.014
Een berisping, tja... Je mag dan gewoon je beroep blijven doen.

102
00:09:49.014 --> 00:09:52.012
Een berisping, tja... Je mag dan gewoon je beroep blijven doen.

103
00:09:52.012 --> 00:09:58.017
Als er geen proefperiode geldt, kan een tandarts eigenlijk doorgaan.

104
00:09:58.017 --> 00:10:04.011
Dat gebeurde ook met Van Nierop. Ja.

105
00:10:04.011 --> 00:10:06.016
De Tuchtcommissie liet hem in feite vrijuit gaan.

106
00:10:06.016 --> 00:10:09.019
Ze zeiden gewoon: Nooit meer doen, werk rustig verder.

107
00:10:09.019 --> 00:10:13.022
Ja. Foei en ga maar verder.

108
00:10:13.022 --> 00:10:16.021
Op de stoep bij de medische geschillencommissie van Nevers...

109
00:10:16.021 --> 00:10:17.008
stonden afgelopen donderdag weer ex-patienten van de tandarts.

110
00:10:17.008 --> 00:10:22.012
Ze worden stuk voor stuk gehoord.

111
00:10:22.012 --> 00:10:26.020
Ook Van Nierop is uitgenodigd, en hij verschijnt even later.

112
00:10:26.020 --> 00:10:30.019
Goeiemorgen. Goeiemorgen. Sven Kockelman, KRO, uit Nederland.

113
00:10:30.019 --> 00:10:32.023
Ik ken u. Goeiedag. Dag.

114
00:10:32.023 --> 00:10:35.010
Ik heb een afspraak. Daar wil ik eerst naartoe.

115
00:10:35.010 --> 00:10:37.004
Daarna wil ik best met u praten. Ja?

116
00:10:37.004 --> 00:10:39.021
Ja hoor. Geen probleem. Tot straks.

117
00:10:39.021 --> 00:10:43.017
Terwijl in Parijs een procureur-generaal een strafzaak in behandeling heeft genomen...

118
00:10:43.017 --> 00:10:47.004
wegens mogelijke fraude met declaraties door Van Nierop...

119
00:10:47.004 --> 00:10:50.012
buigt in Nevers de geschillencommissie zich...

120
00:10:50.012 --> 00:10:53.017
over mogelijke medische misstanden in zijn praktijk.

121
00:11:23.022 --> 00:11:26.019
En opeens staat de tandarts weer voor onze neus.

122
00:11:26.019 --> 00:11:31.009
Hij wil ons voor de camera te woord staan.

123
00:11:31.009 --> 00:11:37.000
Meneer Van Nierop, hebt u enig idee hoeveel levens u hebt verwoest?

124
00:11:37.000 --> 00:11:42.010
Want dat is wat patienten en oud-patienten over u vertellen.

125
00:11:42.010 --> 00:11:48.004
Ik weet dat er klachten zijn en die zijn we aan het afhandelen.

126
00:11:48.004 --> 00:11:50.007
Dat is alles wat ik erover kan zeggen.

127
00:11:50.007 --> 00:11:51.021
Bij de behorende instanties.

128
00:11:51.021 --> 00:11:54.011
Het zijn klachten van mensen die zich voelen toegetakeld.

129
00:11:54.011 --> 00:11:57.000
Die abcessen hebben. Inhoudelijk ga ik er niet op in.

130
00:11:57.000 --> 00:11:59.004
Hebt u onnodige behandelingen uitgevoerd?

131
00:11:59.004 --> 00:12:01.013
Nee. Hebt u ze slecht uitgevoerd?

132
00:12:01.013 --> 00:12:05.010
Dat is aan de instanties en experts om te beoordelen.

133
00:12:05.010 --> 00:12:08.024
Maar het is niet 1 klacht, of 3, wat kan gebeuren...

134
00:12:08.024 --> 00:12:11.009
Inhoudelijk ga ik er verder niet op in.

135
00:12:11.009 --> 00:12:17.019
Ik ben bereid u te woord te staan en om algemene vragen te beantwoorden.

136
00:12:17.019 --> 00:12:19.023
Inhoudelijk ga ik nergens op in.

137
00:12:19.023 --> 00:12:22.019
Het is nogal wat, want er loopt ook 'n justitieel onderzoek naar fraude.

138
00:12:22.019 --> 00:12:27.000
Ik heb daar IETS van vernomen, ik heb daar nog niks van gehad.

139
00:12:27.000 --> 00:12:28.015
Maar ik hoor van alles.

140
00:12:28.015 --> 00:12:31.012
Voor fraude is Van Nierop in Nederland nooit veroordeeld.

141
00:12:31.012 --> 00:12:34.023
Ook niet nadat hij bij diverse verzekeraars verdachte declaraties indiende.

142
00:12:34.023 --> 00:12:37.023
Laten we het houden op dubbele nota's.

143
00:12:37.023 --> 00:12:42.011
Of ze foutief zijn, moet misschien de rechter beoordelen.

144
00:12:42.011 --> 00:12:48.002
Maar het speelde niet alleen bij jullie, maar ook bij andere verzekeraars.

145
00:12:48.002 --> 00:12:50.013
Dat is correct.

146
00:12:50.013 --> 00:12:53.013
Ook bij Azivo en OHRA-Delta Lloyd liggen dossiers van hem.

147
00:12:53.013 --> 00:12:56.014
We hebben voorbeelden waarin hij protheses declareerde...

148
00:12:56.014 --> 00:13:01.004
bij de verzekeraar en de nota ging ook naar de patient zelf.

149
00:13:01.004 --> 00:13:05.022
Dus er werd aan twee kanten geld gevraagd. Ja.

150
00:13:05.022 --> 00:13:07.018
Dat mag niet. Nee. Dat is fraude. Ja.

151
00:13:07.018 --> 00:13:09.020
Hebt u fraude gepleegd? Nee.

152
00:13:09.020 --> 00:13:14.016
Want de verhalen zijn er wel en de getuigenissen ook.

153
00:13:14.016 --> 00:13:20.021
Collega-tandartsen en oud-collega's van u hebben geen goed woord over voor de manier waarop u werkte.

154
00:13:20.021 --> 00:13:24.022
Dat is dan zo. Ik ben nu zo beleefd om u te woord te staan.

155
00:13:24.022 --> 00:13:28.013
Ik heb nu genoeg op mijn bordje, naast dit...

156
00:13:28.013 --> 00:13:34.001
ben ik inmiddels ook verlamd aan mijn rechterzijde.

157
00:13:34.001 --> 00:13:36.015
Dat is misschien voor iedereen een geruststelling.

158
00:13:36.015 --> 00:13:41.008
Ik zal een vak als dit nooit meer kunnen uitoefenen.

159
00:13:41.008 --> 00:13:44.015
Het Franse tuchtcollege vraagt zich nu af waarom ze niks wisten...

160
00:13:44.015 --> 00:13:46.001
van het verleden van deze tandarts.

161
00:13:46.001 --> 00:13:49.002
Waarom was de berisping door ons tuchtcollege niet bekend...

162
00:13:49.002 --> 00:13:53.012
en waarom wisten we niks van klachten die binnenkwamen bij de inspectie?

163
00:14:24.021 --> 00:14:30.016
Had het voorkomen kunnen worden dat hij zijn praktijken voortzette in een ander land in Europa?

164
00:14:30.016 --> 00:14:40.001
In theorie wel. Er zou een register moeten komen waarin slecht functionerende artsen...

165
00:14:40.001 --> 00:14:44.004
en zorgverleners in het algemeen worden geregistreerd.

166
00:14:44.004 --> 00:14:47.007
Vele tientallen slachtoffers in Nederland en Frankrijk...

167
00:14:47.007 --> 00:14:50.024
dubbele declaraties bij verzekeraars en patienten...

168
00:14:50.024 --> 00:14:54.015
berispt door het tuchtcollege en geroyeerd door de beroepsvereniging.

169
00:14:54.015 --> 00:14:58.000
Tandarts Mark van Nierop laat een spoor van ellende achter.

170
00:14:58.000 --> 00:15:02.001
Ondanks de lopende onderzoeken naar fraude en medisch falen in Frankrijk

171
00:15:02.001 --> 00:15:06.012
heeft hij zich recent opnieuw als tandarts ingeschreven in Nederland.

172
00:15:06.012 --> 00:15:09.010
Ik heb me ingeschreven in het BIG-register omdat ik hoopte...

173
00:15:09.010 --> 00:15:12.019
ooit weer normaal te kunnen functioneren.

174
00:15:12.019 --> 00:15:19.010
Dat is in november de grond in gestampt door de uitslag van de expert, de behandelend arts.

175
00:15:19.010 --> 00:15:23.002
U zult nooit meer als tandarts werken?

176
00:15:23.002 --> 00:15:25.010
Nooit. Nooit meer. Nooit meer.

177
00:15:25.010 --> 00:15:28.006
Dus u gaat zich weer uitschrijven uit het BIG-register?

178
00:15:28.006 --> 00:15:30.021
Ik zal me uiteindelijk uitschrijven.

179
00:15:30.021 --> 00:15:35.010
Ik zou alleen een taak die daaromheen ligt kunnen uitoefenen.

180
00:15:35.010 --> 00:15:39.020
Maar ik zal nooit meer zelf behandelen.

181
00:15:39.020 --> 00:15:43.001
Uiteraard hebben we ook de Inspectie voor de Volksgezondheid gevraagd om een reactie.

182
00:15:43.001 --> 00:15:47.016
Die laat weten al eerder onderzoek naar Van Nierop te hebben gedaan.

183
00:15:47.016 --> 00:15:50.022
Maar dat te hebben afgebroken toen die naar Frankrijk vertrok.

184
00:15:50.022 --> 00:15:53.012
Nu de tandarts zich opnieuw in Nederland heeft ingeschreven...

185
00:15:53.012 --> 00:15:55.019
heeft de inspectie dat onderzoek hervat...

186
00:15:55.019 --> 00:15:59.018
en zal ze snel besluiten of er maatregelen tegen Van Nierop komen.

187
00:16:00.007 --> 00:16:02.021
Wilt u weten hoe het is gesteld met de kwaliteit van uw tandarts?

188
00:16:02.021 --> 00:16:05.014
Gaat u dan naar onze website.

189
00:16:17.021 --> 00:16:20.018
Het zijn barre tijden.

190
00:16:21.004 --> 00:16:24.022
Toenemende werkloosheid, oplopende staatsschuld en nog meer bezuinigingen.

191
00:16:24.022 --> 00:16:28.019
Komend jaar hebben we nog behoorlijk last van de crisis.

192
00:16:28.019 --> 00:16:30.012
Komend jaar hebben we nog behoorlijk last van de crisis.

193
00:16:30.012 --> 00:16:34.009
Met name Nederlandse ouderen roeren zich.

194
00:16:34.009 --> 00:16:36.015
Dat je alleen maar rijke oudere ziet...

195
00:16:36.015 --> 00:16:38.015
met een Zwitserleven-gevoel op de Malediven die staan te golven.

196
00:16:38.015 --> 00:16:41.005
Ze zijn boos over de teloorgang van de verzorgingsstaat.

197
00:16:41.005 --> 00:16:43.012
13 jaar lang ben ik nu met pensioen. Ik ben EEN keer geindexeerd.

198
00:16:43.012 --> 00:16:46.003
Er is EEN partij die garen spint bij deze onvrede.

199
00:16:46.003 --> 00:16:48.009
*Blijf van mijn poen af!*

200
00:16:48.009 --> 00:16:50.023
50PLUS, de partij van Henk Krol.

201
00:16:50.023 --> 00:16:52.021
*Ja, dat is Henkie*

202
00:16:52.021 --> 00:16:55.015
Het is een partij die misschien eerst een beetje weggelachen is...

203
00:16:55.015 --> 00:16:59.006
maar inspeelt op de gevoelens van mensen die onzeker zijn...

204
00:16:59.006 --> 00:17:02.013
en bang zijn dat hun welvaart wordt aangetast.

205
00:17:02.013 --> 00:17:06.015
In de recente peilingen is 50PLUS inmiddels de tweede partij van het land.

206
00:17:06.015 --> 00:17:10.003
Een protestpartij die vooral roept dat ouderen de dupe zijn.

207
00:17:10.003 --> 00:17:12.022
Maar is dat eigenlijk wel zo?

208
00:17:12.022 --> 00:17:18.004
Dat beeld wordt wel neergezet maar dat houdt niet echt stand als je naar de cijfers kijkt.

209
00:17:18.004 --> 00:17:21.023
Een gesprek met de barometer van onze samenleving: Paul Schnabel.

210
00:17:21.023 --> 00:17:25.008
De directeur van het Sociaal Cultureel Planbureau vindt...

211
00:17:25.008 --> 00:17:29.002
dat 50-plussers net als iedereen gewoon moeten inleveren.

212
00:17:29.002 --> 00:17:33.021
Hoe komt het dat we ineens zoveel horen van ouderen?

213
00:17:33.021 --> 00:17:36.005
Zodra er belangen geschaad worden...

214
00:17:37.011 --> 00:17:39.022
of belangen onder druk komen te staan...

215
00:17:39.022 --> 00:17:43.000
dan komen daar reacties op. Dat heb je bij alles gehad.

216
00:17:43.000 --> 00:17:47.014
Als mensen meer zelf moeten gaan betalen of minder krijgen...

217
00:17:47.014 --> 00:17:50.004
dan reageren ze daar natuurlijk op.

218
00:17:50.004 --> 00:17:57.014
50PLUS. Het dak ging eraf toen de nieuwe partij vorig jaar twee zetels won bij de Tweede Kamerverkiezingen.

219
00:17:57.014 --> 00:18:02.006
Lijsttrekker Henk Krol had nooit durven dromen dat hij nog geen half jaar later in de peilingen...

220
00:18:02.006 --> 00:18:04.024
de tweede partij van het land zou zijn.

221
00:18:04.024 --> 00:18:08.006
Paul Schnabel begrijpt wel waarom 50PLUS zo populair is.

222
00:18:08.006 --> 00:18:12.004
Ik begrijp de emotie, dat lijkt ook het succes van de partij op dit moment.

223
00:18:12.004 --> 00:18:15.021
Veel mensen hebben het gevoel: Door nu te zeggen:

224
00:18:15.021 --> 00:18:19.014
We zouden nu op die partij stemmen, laten we heel duidelijk blijken...

225
00:18:19.014 --> 00:18:22.002
dat dit beleid niet onze steun heeft.

226
00:18:22.002 --> 00:18:24.021
Dat we ons bedreigd voelen door dat beleid.

227
00:18:24.021 --> 00:18:27.002
Tegelijkertijd moet men zich wel realiseren...

228
00:18:27.002 --> 00:18:29.017
dat het beleid niet een willekeurig beleid is van:

229
00:18:29.017 --> 00:18:32.011
'We gaan het eens anders doen.'

230
00:18:32.011 --> 00:18:35.017
Het beleid is gedwongen zo te zijn door het tekort aan middelen.

231
00:18:40.000 --> 00:18:44.024
Een paar van de 50-plussers die een half jaar geleden op Henk Krol stemden ontmoeten we hier...

232
00:18:44.024 --> 00:18:48.005
in een sociale woongroep voor ouderen in Den Haag.

233
00:18:48.005 --> 00:18:52.016
Hij heeft aandacht voor oudere mensen. Dat is belangrijk.

234
00:18:54.022 --> 00:18:58.014
Hij is bij ons in de woongroep heel sympathiek overgekomen.

235
00:18:58.014 --> 00:19:00.010
Hij is hier geweest? Ja.

236
00:19:00.010 --> 00:19:02.013
Dat was een hele gezellige bijeenkomst.

237
00:19:02.013 --> 00:19:07.009
Ik kreeg de indruk van Krol dat hij oprecht en eerlijk was.

238
00:19:07.009 --> 00:19:11.018
Hoe verklaart u dat succes van die 50PLUS partij?

239
00:19:11.018 --> 00:19:14.022
Ik denk de onvrede. Onvrede onder de ouderen.

240
00:19:14.022 --> 00:19:18.007
Waarom zijn de ouderen ontevreden? Omdat ze specifiek genoemd worden.

241
00:19:20.017 --> 00:19:26.013
We zijn al jaren bezig in deze maatschappij.

242
00:19:26.013 --> 00:19:28.020
Onze leeftijd, we hebben al heel wat meegemaakt.

243
00:19:28.020 --> 00:19:30.024
We hebben altijd gewerkt voor zover.

244
00:19:30.024 --> 00:19:32.024
Nu wordt dat zo'n beetje teniet gedaan.

245
00:19:32.024 --> 00:19:35.015
De ouderen zijn dat een beetje zat.

246
00:19:35.015 --> 00:19:40.000
Ze dachten dat ze zekerheid hadden. Dat blijkt niet zo te zijn.

247
00:19:40.000 --> 00:19:43.019
Dat is in de pensioenfondsen gaan spelen.

248
00:19:43.019 --> 00:19:47.016
Nu worden mensen afhankelijk en dan speelt ook dat weer.

249
00:19:47.016 --> 00:19:49.021
En dat ze ook beducht zijn voor wat misschien nog op hen afkomt.

250
00:19:49.021 --> 00:19:52.008
Ook oudere mensen lezen kranten, kijken televisie...

251
00:19:52.008 --> 00:19:55.016
en ze zien natuurlijk dat het niet goed gaat met de economie.

252
00:19:55.016 --> 00:19:59.022
Uit angst worden ze in de armen van Henk Krol gedreven? Ja, angst...

253
00:19:59.022 --> 00:20:05.004
Zo'n partij geeft stem aan de belangen van een groep...

254
00:20:05.004 --> 00:20:08.016
die het gevoel heeft dat hun belangen op dit moment...

255
00:20:08.016 --> 00:20:10.014
niet voldoende verdedigd worden.

256
00:20:10.014 --> 00:20:15.017
Anneke Uijtenhout, 66 jaar oud, woont nu 4 jaar in de sociale woongroep voor ouderen.

257
00:20:15.017 --> 00:20:18.017
Ze heeft nauwelijks een pensioen opgebouwd.

258
00:20:18.017 --> 00:20:21.003
Ik heb eigenlijk alleen maar AOW.

259
00:20:21.007 --> 00:20:23.023
Mag ik vraag hoeveel dat is per maand? 1023 euro per maand.

260
00:20:23.023 --> 00:20:27.001
Mag ik vraag hoeveel dat is per maand? 1023 euro per maand.

261
00:20:28.000 --> 00:20:31.022
Dus dat is geen vetpot. Als ik alles uitgerekend heb...

262
00:20:31.022 --> 00:20:35.005
wat ik in een jaar aan rekeningen moet betalen...

263
00:20:35.005 --> 00:20:38.019
dan hou ik ongeveer 50 euro per week over.

264
00:20:38.019 --> 00:20:44.007
Daar moet ik mijn eten van betalen, cadeautjes, kleding, noem maar op.

265
00:20:44.007 --> 00:20:50.006
Ook John van Leeuwen leeft van een AOW-uitkering met een heel klein aanvullend pensioen.

266
00:20:50.006 --> 00:20:53.020
Hij maakt zich zorgen dat alles steeds maar duurder wordt.

267
00:20:53.020 --> 00:20:59.003
Mijn vrouw deed vroeger de boodschappen bij AH.

268
00:20:59.003 --> 00:21:03.016
Dat kan niet meer. We gaan dus nu naar de Aldi.

269
00:21:03.016 --> 00:21:08.006
Ja, omdat de boodschappen dan toch wel goedkoper zijn.

270
00:21:08.006 --> 00:21:10.012
Deze huur is 680 euro in de maand.

271
00:21:10.012 --> 00:21:14.023
Je krijgt wel wat huurtoeslag maar ook dat wordt ieder jaar minder.

272
00:21:14.023 --> 00:21:17.012
En dat is juist mijn grootste zorg.

273
00:21:17.012 --> 00:21:21.008
Dat ik straks hier uit moet omdat ik de huur niet meer op kan brengen.

274
00:21:21.008 --> 00:21:23.009
Omdat dat steeds moeilijker...

275
00:21:23.009 --> 00:21:30.016
Het was van 2012 naar 2013 was het al 50 euro minder huurtoeslag.

276
00:21:30.016 --> 00:21:34.009
Heeft de oudere het nu zwaarder dan de rest van de samenleving?

277
00:21:34.009 --> 00:21:37.013
Ik snap dat sentiment heel goed en dat gevoel ook.

278
00:21:37.013 --> 00:21:43.014
Ik snap ook dat het in veel gevallen mensen echt benadeelt...

279
00:21:43.014 --> 00:21:46.023
in de zin van: Dat ze voelen dat ze duidelijk minder te besteden hebben.

280
00:21:46.023 --> 00:21:51.007
Maar dat is niet alleen voor u het geval.

281
00:21:51.007 --> 00:21:53.022
Dat geld ook voor de dertigers en de veertigers.

282
00:21:53.022 --> 00:21:57.020
Ze hebben allemaal minder perspectief dan in het verleden.

283
00:21:57.020 --> 00:22:00.011
Minder zekerheden dan in het verleden.

284
00:22:00.011 --> 00:22:03.022
Of in ieder geval dan er leken te zijn.

285
00:22:03.022 --> 00:22:06.009
Iedereen levert op dit moment in.

286
00:22:06.009 --> 00:22:09.013
Iedereen voelt dus de pijn van de recessie.

287
00:22:09.013 --> 00:22:11.021
Maar toch vinden de ouderen in Den Haag dat zij...

288
00:22:11.021 --> 00:22:15.011
harder onder de crisis lijden dan andere groepen in de samenleving.

289
00:22:16.017 --> 00:22:19.012
Natuurlijk worden ouderen onevenredig hard getroffen.

290
00:22:19.012 --> 00:22:23.003
Zeker als je al jaren spaart in het pensioenfonds...

291
00:22:23.003 --> 00:22:27.020
wat van je nettosalaris af gaat in feite, je houdt minder over.

292
00:22:27.020 --> 00:22:32.013
En dan denk je: Als ik 65 ben dan heb ik nog een leuk leventje.

293
00:22:32.013 --> 00:22:35.016
Dan kan ik de dingen gaan doen waar ik dan de tijd voor heb.

294
00:22:35.016 --> 00:22:38.008
En dat kan niet meer.

295
00:22:38.008 --> 00:22:42.002
Ja, je hebt geen perspectief dat dat ooit nog eens omhoog zal gaan.

296
00:22:42.002 --> 00:22:44.018
Dat wordt alleen maar minder.

297
00:22:44.018 --> 00:22:46.023
In sommige pensioenfondsen is dat vrij fors.

298
00:22:46.023 --> 00:22:50.000
Dat er met 7, 8, 9 tot 10% gekort gaat worden.

299
00:22:50.000 --> 00:22:53.016
En dat blijft dan zo. Dat wordt niet het jaar daarna hersteld.

300
00:22:53.016 --> 00:22:57.009
Uit onderzoeken komt steeds meer naar voren...

301
00:22:57.009 --> 00:23:00.015
dat de ouderen dat beter kunnen, met weinig geld rondkomen, dan jongeren.

302
00:23:00.015 --> 00:23:04.018
Dat heeft met een verschil in opvoeding te maken.

303
00:23:04.018 --> 00:23:07.014
Dat heeft ook met een verschil in kosten die ze moeten maken te maken.

304
00:23:07.014 --> 00:23:11.010
Kinderen hebben en opvoeden en kansen geven is een hele dure activiteit.

305
00:23:11.010 --> 00:23:14.016
Ouderen hebben het dus niet zwaarder dan andere generaties.

306
00:23:14.016 --> 00:23:18.014
En dus moeten ze gewoon accepteren dat ze minder te besteden hebben.

307
00:23:18.014 --> 00:23:20.010
Net zoals de rest van de samenleving.

308
00:23:20.010 --> 00:23:23.018
En daar kan zelfs Henk Krol niks aan veranderen.

309
00:23:23.018 --> 00:23:27.008
Zelfs als de 50PLUS partij aan het bewind zou komen...

310
00:23:27.008 --> 00:23:31.001
zouden ze geen andere keuze hebben dan dezelfde maatregelen te nemen.

311
00:23:31.001 --> 00:23:34.011
Want het geld moet wel ergens vandaan komen.

312
00:23:34.011 --> 00:23:37.017
Dus al die mensen die nu zeggen te gaan stemmen op de 50PLUS partij...

313
00:23:37.017 --> 00:23:40.012
wordt eigenlijk een rad voor het oog gedraaid.

314
00:23:40.012 --> 00:23:44.016
Ik denk eerder dat men zichzelf een rad voor de ogen draait...

315
00:23:44.016 --> 00:23:48.001
om te denken dat je het onheil kunt afwenden.

316
00:23:48.001 --> 00:23:51.002
Het onheil is niet af te wenden.

317
00:23:51.002 --> 00:23:55.019
Maar dat de 50-plusser nu zo voor zichzelf opkomt zorgt wel voor een conflict.

318
00:23:55.019 --> 00:23:59.022
De generaties begrijpen elkaar niet meer, zo vreest Paul Schnabel.

319
00:23:59.022 --> 00:24:04.001
Misschien is wel de irritatie dat jongeren vaak het gevoel hebben...

320
00:24:04.001 --> 00:24:07.012
dat de ouderen te weinig het besef hebben...

321
00:24:07.012 --> 00:24:10.005
dat het helemaal niet zo makkelijk is vandaag de dag als jongeren...

322
00:24:10.005 --> 00:24:13.005
om een huishouden te starten en op gang te helpen.

323
00:24:13.005 --> 00:24:15.012
Met dure huizen, met onzekere arbeidsperspectieven.

324
00:24:15.012 --> 00:24:23.005
Ouderen hebben vaak het gevoel van: Hebben wij daar naar ons hele leven voor opzij gelegd, hard gewerkt.

325
00:24:23.005 --> 00:24:26.019
'Wij worden extra gepakt.' Ja.

326
00:24:26.019 --> 00:24:31.022
Als men dat tegen elkaar gaat uitspelen wordt het er niet gezelliger op.

327
00:24:33.024 --> 00:24:36.019
Ondanks dat ze blij zijn dat er iemand voor ze opkomt...

328
00:24:36.019 --> 00:24:40.011
willen de ouderen in Den Haag het niet zover laten komen.

329
00:24:40.011 --> 00:24:43.020
Het moet ook geen generatiekloof worden. Nee-nee-nee.

330
00:24:43.020 --> 00:24:48.004
Maar ik heb begrepen dat Henk Krol dat ook niet wil. Neenee.

331
00:24:48.004 --> 00:24:51.010
Dat moet beslist niet. Dat moet het echt niet worden. Neenee.

332
00:24:51.010 --> 00:24:54.014
Voorlopig zitten we samen in het schuitje en zullen we het samen moeten doen.

333
00:24:54.014 --> 00:24:57.017
Ja, dat is hozen om het zo maar te zeggen.

334
00:24:57.017 --> 00:25:00.007
Roeien met de riemen die je hebt.

335
00:25:00.007 --> 00:25:03.001
Ja, dat is hard. Dat is niet makkelijk.

336
00:25:05.012 --> 00:25:08.002
Wilt u weten wat u te besteden heeft als u met pensioen gaat?

337
00:25:08.002 --> 00:25:10.020
Bereken het via de pensioenschijf van vijf op onze website:

338
00:25:10.020 --> 00:25:13.000
kro.nl/brandpunt.

339
00:25:30.009 --> 00:25:32.006
Aan witte rook geen gebrek in Rome.

340
00:25:32.006 --> 00:25:36.014
Maar de hele wereld zal de komende weken wachten op dat ene rooksignaal:

341
00:25:36.014 --> 00:25:38.019
Wie wordt hier de nieuwe paus?

342
00:25:44.024 --> 00:25:50.009
In deze uitzending nemen we u mee in het fascinerende schouwspel wat nu het jaar 2013 heeft bereikt:

343
00:25:50.009 --> 00:25:55.018
Het conclaaf. Kardinalen die het onder extreme geheimhouding samen zullen gaan bepalen.

344
00:26:00.010 --> 00:26:02.014
We weten hoe dat conclaaf binnenkort weer zal beginnen.

345
00:26:02.014 --> 00:26:08.002
Kardinalen die in een processie van gebed en gezang zullen smeken om de hulp van de Heilige Geest.

346
00:26:08.002 --> 00:26:11.019
GEZANG

347
00:26:14.000 --> 00:26:20.009
Maar het is ook machtspolitiek, coalitievorming, rivaliteit, intriges, fluistercampagnes.

348
00:26:20.009 --> 00:26:24.001
Allemaal om de Heilige Geest ook een 'handje te helpen'.

349
00:26:34.008 --> 00:26:37.016
Het conclaaf komt eraan. Het is best spannend in Vaticaanstad.

350
00:26:40.024 --> 00:26:44.001
Rome, afgelopen woensdag.

351
00:26:44.001 --> 00:26:46.011
Mensen op weg naar het Sint Pietersplein.

352
00:26:46.011 --> 00:26:48.011
Nog een keer Benedictus zien...

353
00:26:48.011 --> 00:26:51.014
de paus die straks weer Jozef Ratzinger zal heten.

354
00:26:57.023 --> 00:27:03.024
Er hangt magie op het plein, waar ook Petrus toekijkt bij het afscheid van zijn 264e opvolger.

355
00:27:03.024 --> 00:27:06.007
Vaarwel, vermoeide Heilige Vader.

356
00:27:06.007 --> 00:27:11.011
Jozef Ratzinger, de kerkvorst uit Beieren, voor wie het allemaal te zwaar was geworden.

357
00:27:11.011 --> 00:27:16.016
En die begeleid door bliksemschichten boven het Vaticaan zijn vertrek aankondigde.

358
00:27:18.010 --> 00:27:21.019
Vandaag is-ie geschiedenis geworden.

359
00:27:21.019 --> 00:27:25.018
Ja, het is meteen afgelopen. En ja, er staat veel op het spel.

360
00:27:25.018 --> 00:27:30.002
Allerlei banen, hervorming van mogelijk de Curie.

361
00:27:30.002 --> 00:27:34.022
Alle hoofden van de congregaties die meteen ontslag moeten nemen.

362
00:27:34.022 --> 00:27:37.015
Dus iedereen kijkt meteen de andere kant op? Ja.

363
00:27:37.015 --> 00:27:40.016
Niemand is nog zeker van zijn plaats.

364
00:27:40.016 --> 00:27:44.019
Ook structuren kunnen veranderen. Dus een spannend moment.

365
00:27:45.015 --> 00:27:49.016
Ontmoeting met Rik Torfs, Vlaams hoogleraar kerkelijk recht.

366
00:27:49.016 --> 00:27:53.001
Wandelende encyclopedie als het gaat om de geschiedenis van dat conclaaf:

367
00:27:53.001 --> 00:27:57.018
Kardinalen, de prinsen van de kerk, met exclusieve kiesbevoegdheid.

368
00:27:57.018 --> 00:28:02.021
Wat zijn dat voor mannen? Wat is de profielschets van een kardinaal?

369
00:28:02.021 --> 00:28:06.015
Doorgaans zijn het goede bestuurders, goede organisatoren.

370
00:28:06.015 --> 00:28:09.012
En daarin wat hebben gerealiseerd.

371
00:28:09.012 --> 00:28:13.024
Voor de rest zijn ze in staat geweest om op het juiste moment te zwijgen.

372
00:28:17.011 --> 00:28:23.004
En als een van die mannen paus wil worden, wat moet-ie dan vooral niet doen?

373
00:28:23.004 --> 00:28:25.022
Vooral niet zeggen dat-ie paus wil worden.

374
00:28:25.022 --> 00:28:28.008
Hij moet eigenlijk zeggen dat-ie het niet wil worden.

375
00:28:29.002 --> 00:28:30.019
De pauskeuze.

376
00:28:30.019 --> 00:28:35.006
In het bruisende moderne Rome gelden verderop in de Vaticaanse enclave...

377
00:28:35.006 --> 00:28:38.024
bij zo'n conclaaf spelregels die dateren uit de vroege middeleeuwen.

378
00:28:38.024 --> 00:28:42.006
Extreme geheimhouding.

379
00:28:42.006 --> 00:28:45.003
In een wereld omringd door satellieten en communicatiegolven...

380
00:28:45.003 --> 00:28:48.003
geldt hier de wet van de absolute stilte.

381
00:29:14.017 --> 00:29:18.019
Ignazio Ingrao, vaticanist bij het gezaghebbende weekblad Panorama, weet:

382
00:29:18.019 --> 00:29:23.016
Die geheimhouding is een heilige voorwaarde.

383
00:29:31.008 --> 00:29:33.014
Alles in de omgeving van de Sixtijnse kapel...

384
00:29:33.014 --> 00:29:38.003
wordt door technici onderzocht op afluisterapparatuur en andere verboden elektronica.

385
00:29:38.003 --> 00:29:41.001
Ook televisie, radio, mobiele telefoontjes, computers...

386
00:29:41.001 --> 00:29:45.023
en kranten zijn buiten bereik van de kardinalen.

387
00:29:45.023 --> 00:29:50.010
Zelfs bij dat dagelijkse tochtje van hotel naar kapel...

388
00:29:50.010 --> 00:29:52.015
wordt mobiel telefoonverkeer met hightech apparatuur ontregeld.

389
00:29:52.015 --> 00:29:54.020
Niet alleen lastig voor de prelaten.

390
00:30:04.005 --> 00:30:07.003
Met Rik Torfs verlaten we Rome.

391
00:30:07.003 --> 00:30:11.020
We gaan op weg naar het stadje Viterbo, ruim 1,5 uur rijden van de Eeuwige Stad.

392
00:30:11.020 --> 00:30:15.010
Een reis in de tijd, want Viterbo was in de 13e eeuw...

393
00:30:15.010 --> 00:30:19.016
het decor van de meest hachelijke en langdurige pausverkiezing aller tijden.

394
00:30:19.016 --> 00:30:25.018
Tot wanhoop en woede van de bevolking duurde het gekonkel en gesteggel daar meer dan 3 jaar.

395
00:30:25.018 --> 00:30:31.001
Je hoort kardinalen wel zeggen: de Heilige Geest is onze belangrijkste bondgenoot.

396
00:30:31.017 --> 00:30:35.000
Dat klinkt wel goed. Als Hij tegen je is, is het een stuk moeilijker.

397
00:30:35.000 --> 00:30:40.007
Het is meer een beeld om te camoufleren dat het ook vooral een machtsspel is?

398
00:30:40.007 --> 00:30:43.020
Tuurlijk. Dat is onvermijdelijk.

399
00:30:44.009 --> 00:30:51.016
Er wordt vaak gezegd of gehoopt dat een pauskeuze loepzuiver zou verlopen.

400
00:30:51.016 --> 00:30:53.014
Maar het zijn wel mensen die een mens verkiezen.

401
00:30:53.014 --> 00:30:55.017
Wie wordt de nieuwe paus?

402
00:30:55.017 --> 00:31:00.000
Ook in 2013 is Rome het toneel van rivaliteit en competitie.

403
00:31:00.000 --> 00:31:03.020
De kerk, de voorbije jaren meer en meer geplaagd door schandalen...

404
00:31:03.020 --> 00:31:06.009
rond seksueel misbruik en onthullingen rond corruptie...

405
00:31:06.009 --> 00:31:09.014
is na Benedictus XVI toe aan een krachtige leider.

406
00:31:26.010 --> 00:31:30.000
Marco Politi, schrijver van een standaardwerk over Benedictus...

407
00:31:30.000 --> 00:31:34.009
voorspelt een kandidaat die de tijdgeest beter zal moeten aanvoelen.

408
00:31:43.015 --> 00:31:46.024
En, zegt Politi, denk vooral niet dat die pauskeuze zomaar een tombola van toevalligheden is.

409
00:31:46.024 --> 00:31:53.006
In de restaurants van Rome zindert het al wekenlang van de vooroverlegjes:

410
00:31:53.006 --> 00:31:57.009
Kardinalen die als fijngevoelige politici fluisteren en luisteren.

411
00:32:34.008 --> 00:32:36.024
Een pausloze periode:

412
00:32:36.024 --> 00:32:40.009
Het is de tijd waarin reputaties snel kunnen sneuvelen.

413
00:32:40.009 --> 00:32:43.015
Op weg naar Viterbo is er ineens nieuws.

414
00:32:43.015 --> 00:32:46.009
De Schotse kardinaal O'Brien is beschuldigd van seksuele uitstapjes.

415
00:32:46.009 --> 00:32:49.014
De paus aanvaardt, en dat is opmerkelijk, onmiddellijk zijn ontslag.

416
00:32:49.014 --> 00:32:53.006
Het conclaaf mag niet door dat soort affaires worden overschaduwd.

417
00:32:53.006 --> 00:32:57.017
Vreemd ook, want de dag ervoor had hij nog gepleit om priesters te laten huwen.

418
00:32:57.017 --> 00:33:00.019
En nu dit. Dat kan haast geen toeval zijn.

419
00:33:00.019 --> 00:33:04.019
Hij is 'kalm gestellt', dat is duidelijk.

420
00:33:04.019 --> 00:33:11.013
Maar meteen misschien ook al die noordelijke kerken met hun decadent gedrag.

421
00:33:11.013 --> 00:33:18.000
Want in Italie denken ze nog steeds dat seksueel misbruik iets is voor Nederlanders, Vlamingen, Amerikanen.

422
00:33:18.000 --> 00:33:20.020
Maar niet voor serieuze mensen bezuiden de Alpen.

423
00:33:20.020 --> 00:33:23.018
Viterbo, 100 kilometer buiten Rome is nog altijd een wonderschone stad.

424
00:33:23.018 --> 00:33:26.021
Met Rik Torfs bezoek ik het middeleeuwse paleis der pausen.

425
00:33:26.021 --> 00:33:31.007
In 1268 kwamen hier 19 kardinalen bijeen om een nieuwe paus te kiezen.

426
00:33:31.007 --> 00:33:34.011
Het wou, om het maar eens mild uit te drukken, niet vlotten.

427
00:33:34.011 --> 00:33:37.005
Het duurde dus, jawel: drie jaar!

428
00:33:37.005 --> 00:33:42.000
Drie jaar lang, tot er eentje doodging ook. Twee werden ziek.

429
00:33:42.000 --> 00:33:44.020
De bevolking van Viterbo is het op een gegeven moment zo zat...

430
00:33:44.020 --> 00:33:48.023
dat ze de kardinalen opsluiten in het paleis en ze op water en brood zetten.

431
00:33:48.023 --> 00:33:52.010
Zelfs de sanitaire mogelijkheden waren betrekkelijk beperkt.

432
00:33:52.010 --> 00:33:55.017
En als zelfs dat nog niet wil helpen...

433
00:33:55.017 --> 00:33:59.004
doet het boze volk er nog een schepje boven op.

434
00:33:59.004 --> 00:34:07.004
Ja, uiteindelijk heeft men zelfs het dak van het gebouw waar ze vergaderden weggehaald.

435
00:34:07.004 --> 00:34:11.011
Om zo de Heilige Geest een kans te geven om glorieus z'n intreden te doen.

436
00:34:11.011 --> 00:34:16.014
En tegelijk liet dat wel wat ruimte aan de wind en de regen.

437
00:34:16.014 --> 00:34:20.021
En dat stimuleert iedereen, kardinalen en Heilige Geesten uiteraard.

438
00:34:20.021 --> 00:34:24.018
En dat gebeurt allemaal... Ja, in dit merkwaardige gebouw.

439
00:34:28.020 --> 00:34:30.006
Aha.

440
00:34:30.006 --> 00:34:34.014
We betreden de beruchte zaal waar het allemaal gebeurde.

441
00:34:34.018 --> 00:34:37.014
De opgesloten prelaten zijn zo kwaad op de bevolking...

442
00:34:37.014 --> 00:34:41.016
dat ze dreigen met massale uitstoting uit de kerk.

443
00:34:41.016 --> 00:34:45.006
Maar toch het zal toch nog een vol jaar duren voor er een paus uitrolt:

444
00:34:45.006 --> 00:34:47.018
Gregorius X.

445
00:34:47.018 --> 00:34:53.001
Deze Gregorius heeft gedacht, die ellende hier, 3 jaar onder erbarmelijke omstandigheden...

446
00:34:53.001 --> 00:34:56.019
dat gaan we nooit meer doen. Ja, dat dacht hij.

447
00:34:56.019 --> 00:34:59.012
Dus wat stringentere regels.

448
00:34:59.012 --> 00:35:06.017
Geheimhouding, isoleren van de stemgerechtigden, van de rest van het volk.

449
00:35:06.017 --> 00:35:11.013
Kortom, het conclaaf zoals we dat nu kennen is geboren.

450
00:35:12.014 --> 00:35:16.005
Het gaat, zeggen ingewijden, bij de pauskeuze niet om grote ideologische twisten.

451
00:35:16.005 --> 00:35:18.021
Het is niet progressief tegenover conservatief.

452
00:35:18.021 --> 00:35:21.013
Het is vooral een strijd van persoonlijke ambities.

453
00:35:21.013 --> 00:35:26.018
Wie zwaait de scepter over het Vaticaan, dat op het wereldtoneel nog altijd een machtsbolwerk is.

454
00:35:57.000 --> 00:35:58.017
Ook Torfs benadrukt dat:

455
00:35:58.017 --> 00:36:02.022
Met de honderden miljoenen gelovigen en honderdduizenden geestelijke veldwerkers is het Vaticaan...

456
00:36:02.022 --> 00:36:04.017
een factor in de wereldpolitiek...

457
00:36:04.017 --> 00:36:08.004
en beschikt het over een van de beste inlichtingendiensten ter wereld.

458
00:36:08.004 --> 00:36:12.021
Beter dan de CIA. Omdat de CIA uit mensen bestaat die opgeleid zijn om naar dingen te kijken.

459
00:36:14.018 --> 00:36:18.009
Dat is de externe blik. Terwijl de blik van de kerk vaak de interne blik is.

460
00:36:18.009 --> 00:36:24.023
Van mensen die er met hart en ziel werken en dus veel dichter staan bij de landen en mensen.

461
00:36:24.023 --> 00:36:26.021
En de moraal van dit verhaal?

462
00:36:26.021 --> 00:36:29.012
Ja, onderschat het Vaticaan niet.

463
00:36:30.015 --> 00:36:32.009
De wereld zal toestromen.

464
00:36:32.009 --> 00:36:36.003
Want een religieuze multinational kiest een nieuwe baas.

465
00:36:36.003 --> 00:36:39.021
Er worden bij het conclaaf straks meer dan 5000 journalisten verwacht.

466
00:36:39.021 --> 00:36:44.009
Wie wordt de opvolger van Benedictus XVI?

467
00:36:44.021 --> 00:36:49.000
Met Ignazio Ingrao, Rik Torfs en Marco Politi bespreken we...

468
00:36:49.000 --> 00:36:53.001
in een sfeer van onvermijdelijke speculatie, favorieten en outsiders.

469
00:36:53.001 --> 00:36:57.009
Politi acht de kans niet heel groot dat de paus uit de Derde Wereld komt.

470
00:37:11.006 --> 00:37:17.001
Genoemd wordt bijvoorbeeld de Ghanees Peter Turkson, lid van de curie, hij maakte carriere in Rome.

471
00:37:17.001 --> 00:37:19.018
Het zou dan de eerste zwarte paus kunnen zijn.

472
00:37:19.018 --> 00:37:23.019
Hij is iemand die Rome ongelooflijk goed kent. En het Romeinse systeem.

473
00:37:23.019 --> 00:37:27.021
De vraag is alleen: Is hij dan een soort Obama...

474
00:37:27.021 --> 00:37:32.022
of is hij alleen zwart van huidskleur, maar Italiaans van bloed en overtuiging?

475
00:37:32.022 --> 00:37:36.018
Of komt de paus uit wat we de Tweede Wereld noemen: Zuid-Amerika.

476
00:37:41.018 --> 00:37:44.004
Dat is de aartsbisschop van Sao Paulo.

477
00:37:44.004 --> 00:37:46.007
Hij is nog maar 63. Scherer.

478
00:37:46.007 --> 00:37:52.000
De traditie is toch dat de Latijns-Amerikanen altijd genoemd worden als grote kandidaten.

479
00:37:52.000 --> 00:37:55.015
Maar als puntje bij paaltje komt komen ze nauwelijks in 't stuk voor.

480
00:37:55.015 --> 00:37:59.008
Of zal het, na pausen uit Polen en Duitsland, toch weer een Italiaan zijn...

481
00:37:59.008 --> 00:38:02.011
zoals de traditie het honderden jaren wilde?

482
00:38:02.011 --> 00:38:05.015
De Italianen vormen in het conclaaf nog altijd de grootste fractie.

483
00:38:15.013 --> 00:38:17.021
Veelal rijden ze elkaar de gracht in.

484
00:38:23.019 --> 00:38:26.019
Toch duikt in dat verdeelde gezelschap telkens 1 naam op:

485
00:38:26.019 --> 00:38:29.007
Angelo Scola, aartsbisschop van Milaan.

486
00:38:39.002 --> 00:38:42.006
Maar met het conclaaf in zicht wordt hij nu in fluistercampagnes...

487
00:38:42.006 --> 00:38:46.003
beticht van homoseksuele relaties met een journalist.

488
00:38:46.003 --> 00:38:51.015
Het is ook wel vreemd dat allerlei roddels waar de afgelopen jaren nauwelijks sprake van was...

489
00:38:51.015 --> 00:38:55.023
nu meteen aan de oppervlakte komen. Dat kan geen toeval zijn.

490
00:38:55.023 --> 00:38:59.023
Als kansrijke outsiders geldt: de Hongaarse kardinaal Erdo.

491
00:38:59.023 --> 00:39:02.004
Een goede manager. Orthodox.

492
00:39:02.004 --> 00:39:06.016
Maar niet zo serieus als het er echt op aan komt. Goede lobbyist.

493
00:39:06.016 --> 00:39:09.024
Een outsider die weinigen verwachten.

494
00:39:09.024 --> 00:39:12.007
In feite is dat het profiel om te winnen.

495
00:39:12.013 --> 00:39:15.010
En ook deze man gooit hoge ogen in het voortraject:

496
00:39:15.010 --> 00:39:17.023
De Canadese aartsbisschop Ouellet.

497
00:39:17.023 --> 00:39:20.011
Hoe dan ook, bij het eindspel in de Sixtijnse kapel...

498
00:39:20.011 --> 00:39:26.009
doen kandidaten er verstandig aan om zich amper te verroeren, zegt Politi.

499
00:39:34.000 --> 00:39:36.020
Je weet het maar nooit bij zo'n conclaaf.

500
00:39:48.004 --> 00:39:50.007
De keuze van een nieuwe paus.

501
00:39:50.007 --> 00:39:53.024
Niets menselijks is ze vreemd, die kardinalen, het grondpersoneel van de Heilige Geest.

502
00:39:53.024 --> 00:40:00.007
Opgesloten in die wonderschone kapel waar Michelangelo Het laatste oordeel schilderde.

503
00:40:00.007 --> 00:40:02.003
Wie wordt het?

504
00:40:02.003 --> 00:40:05.017
Misschien wel deze onbekende Mexicaan die we tegen het lijf lopen.

505
00:40:05.017 --> 00:40:09.008
Voor een top-10 van belangrijke kanshebbers ga naar onze website.

506
00:40:12.020 --> 00:40:15.002
En inmiddels kijkt de hele wereld naar een schoorsteentje...

507
00:40:15.002 --> 00:40:18.003
verbonden met een ouderwets kacheltje in een kapel.

508
00:40:18.003 --> 00:40:20.021
Mooie traditie? Dat wel. Zoiets moet blijven.

509
00:40:20.021 --> 00:40:24.000
Over die onduidelijkheid, dat ambachtelijke gesukkel...

510
00:40:24.000 --> 00:40:28.023
in feite is de wijze waarop die keuze verloopt en ook de wijze waarop de rook tevoorschijn komt...

511
00:40:28.023 --> 00:40:34.012
een lichte aanklacht op de hyperefficiente maatschappij waarin we denken te leven.

512
00:40:35.019 --> 00:40:38.005
Dit was KRO Brandpunt. Goedenavond.

