WEBVTT

1
00:00:03.012 --> 00:00:05.006
888

2
00:00:05.011 --> 00:00:08.000
Groot genoeg? Dat denk ik wel.

3
00:00:08.005 --> 00:00:12.009
Vorige week zagen we dat Bernardine begonnen is met het verzamelen...

4
00:00:12.014 --> 00:00:15.008
van herinneringen voor de herinneringsdoos.

5
00:00:15.013 --> 00:00:19.020
Ze heeft niet lang meer te leven en wil met haar gezin op de foto.

6
00:00:20.000 --> 00:00:23.005
Met elk kind dat kwam liep ik door heel het huis.

7
00:00:23.010 --> 00:00:26.019
Dan zei ik: Hier mag je blijven. Hier ben je thuis.

8
00:00:26.024 --> 00:00:31.019
Wij gaan voor jou zorgen. Ja, ik vind het prachtige kinderen.

9
00:00:31.024 --> 00:00:36.005
In deze aflevering ontmoet ik Eric en zijn jonge gezin.

10
00:00:36.010 --> 00:00:38.007
Eric is ongeneeslijk ziek.

11
00:00:38.012 --> 00:00:42.000
Hij probeert zoveel mogelijk uit het leven te halen...

12
00:00:42.005 --> 00:00:45.014
en zoveel mogelijk herinneringen te verzamelen.

13
00:00:45.019 --> 00:00:47.016
Hoppa!

14
00:00:51.012 --> 00:00:56.000
In Liefde voor later volg ik zeven gezinnen in een moeilijke tijd.

15
00:00:56.005 --> 00:01:00.012
Een van de ouders is ongeneeslijk ziek en zal snel overlijden.

16
00:01:00.017 --> 00:01:06.015
In de tijd die er nog is, verzamelen we zoveel mogelijk herinneringen voor de kinderen.

17
00:01:06.020 --> 00:01:09.002
Die gaan in de herinneringsdoos.

18
00:01:09.007 --> 00:01:13.011
Dit levert ondanks de harde werkelijkheid ook mooie momenten op.

19
00:01:13.016 --> 00:01:15.005
Waardevol voor later.

20
00:01:32.014 --> 00:01:37.004
We zijn bij Eric en zijn vrouw Joyce en hun kinderen Nienke en Niels.

21
00:01:37.009 --> 00:01:41.006
Een professionele fotograaf maakt vandaag een gezinsportret.

22
00:01:41.011 --> 00:01:44.017
Dat is bij zo'n jong gezin wel een uitdaging.

23
00:01:44.022 --> 00:01:47.017
Kijk eens even? Ja! Kijk eens?

24
00:01:47.022 --> 00:01:50.007
O, wat mooi. Hoor je het belletje?

25
00:01:50.012 --> 00:01:53.015
Wat een mooi balletje, he? Jij ook lachen, he?

26
00:01:53.020 --> 00:01:56.021
Ja, ik lach me suf. Jij lacht nooit op foto's.

27
00:01:57.001 --> 00:02:01.008
Eric is ernstig ziek. Hij heeft nierkanker met uitzaaiingen.

28
00:02:01.013 --> 00:02:05.018
De vooruitzichten zijn slecht. Hij is erg achteruit gegaan.

29
00:02:05.023 --> 00:02:10.013
Als hij zich een dag redelijk goed voelt, wordt er iets ondernomen.

30
00:02:10.018 --> 00:02:13.009
Vandaag het maken van een gezinsfoto.

31
00:02:13.014 --> 00:02:16.023
Jullie hebben toch al een fotosessie gedaan? Ja.

32
00:02:17.003 --> 00:02:21.018
Maar toen was hij zo ziek. Ik zag er niet uit. Nee?

33
00:02:21.023 --> 00:02:25.008
En dat kan niet voor een foto die heel lang mee moet gaan.

34
00:02:27.014 --> 00:02:30.011
Mijn ogen zijn hier heel diep.

35
00:02:30.016 --> 00:02:32.003
Diep in zijn hoofd.

36
00:02:32.008 --> 00:02:35.011
Dus werd het niet de stralende gezinsfoto...

37
00:02:35.016 --> 00:02:38.015
die ze prominent aan de muur willen hangen.

38
00:02:38.020 --> 00:02:41.011
Want wat is nu de prognose?

39
00:02:42.020 --> 00:02:44.007
Ja...

40
00:02:44.012 --> 00:02:48.000
De dokter zei: Als je 80 was, kon ik niks meer voor je doen.

41
00:02:48.005 --> 00:02:50.008
Maar je bent geen 80. Nee.

42
00:02:50.013 --> 00:02:54.004
Dus ik denk dat ze er toch nog wel voor willen vechten.

43
00:02:54.009 --> 00:02:58.016
Ik ben blij dat de dokter zei dat we doorgaan met de medicijnen.

44
00:02:58.021 --> 00:03:01.024
Het is dezelfde soort kanker die gegroeid is.

45
00:03:02.004 --> 00:03:07.000
Dus ik heb nog een beetje hoop... Dat het nog meegenomen wordt. Ja.

46
00:03:07.005 --> 00:03:09.023
De arts zei dat het niet onmogelijk was.

47
00:03:10.003 --> 00:03:14.015
Als dat er nog is, gaan we door. Als er hoop is, he? Ja. Hoop.

48
00:03:14.020 --> 00:03:18.018
Niet veel meer. Maar, ja... je grijpt alles aan.

49
00:03:18.023 --> 00:03:21.003
Die is goed, man. Moet je kijken.

50
00:03:21.008 --> 00:03:24.015
ERIC: Ik vind 'm wel goed. Ja. Zie je?

51
00:03:24.020 --> 00:03:27.022
Zie je? Daar lach je echt. Ja.

52
00:03:28.002 --> 00:03:30.024
Dat kwam door die goeie bak. Haha.

53
00:03:31.004 --> 00:03:33.001
En misschien eentje samen?

54
00:03:33.006 --> 00:03:37.015
De laatste van jullie samen is van jullie huwelijk. En daarna?

55
00:03:37.020 --> 00:03:41.010
Weinig. Doe dat nou. Nu zijn we er.

56
00:03:41.015 --> 00:03:43.014
Dat is waar. Vind je niet? Ja.

57
00:03:43.019 --> 00:03:47.022
Lekker bij hem op schoot. En een van hem alleen met de kinderen. Ja.

58
00:04:05.011 --> 00:04:07.006
Doe alsof wij er niet zijn.

59
00:04:07.011 --> 00:04:12.005
En denk: Oh, wat vind ik je toch leuk en wat vind ik je lekker.

60
00:04:12.010 --> 00:04:14.017
En wij zijn er niet. Haha. Hahaha.

61
00:04:14.022 --> 00:04:18.000
O, nog niet gemaakt? Kijk eens, kijk eens.

62
00:04:20.022 --> 00:04:22.009
Ja, die is mooi.

63
00:04:22.014 --> 00:04:26.007
Twee jaar geleden. Eric klaagt over pijn in zijn buik.

64
00:04:26.012 --> 00:04:30.001
Hij wijt de pijn eerst aan zijn zware werk als loodgieter.

65
00:04:30.006 --> 00:04:32.018
Ook de artsen zien niks bijzonders.

66
00:04:32.023 --> 00:04:36.009
Na een jaar wordt de pijn ondraaglijk en er volgt een scan.

67
00:04:36.014 --> 00:04:38.011
Er zit een gezwel op de nier.

68
00:04:38.016 --> 00:04:40.021
Op 5 december ben ik geopereerd.

69
00:04:41.001 --> 00:04:44.004
Drie weken later hoorde ik dat het kanker was.

70
00:04:44.009 --> 00:04:46.014
Ze hadden goed en slecht nieuws.

71
00:04:46.019 --> 00:04:51.005
Het was kanker. Maar ze konden alles weghalen. Alles was schoon.

72
00:04:51.010 --> 00:04:53.024
Ze zeiden: U bent schoon.

73
00:04:55.004 --> 00:04:59.007
En toen ging ik twee tot drie maanden later voor de jaarlijkse controle.

74
00:04:59.012 --> 00:05:01.017
We gingen weer door de echo heen.

75
00:05:01.022 --> 00:05:05.017
Toen zeiden: Hier zit een vlekje en daar zit een vlekje.

76
00:05:05.022 --> 00:05:10.010
Toen bleek dat mijn lymfeklieren en longen helemaal onder zaten.

77
00:05:10.015 --> 00:05:12.006
En dan gaat het hard. Ja.

78
00:05:12.011 --> 00:05:14.012
Deze is ook leuk, he? Perfect.

79
00:05:14.017 --> 00:05:16.022
Eric zal niet meer beter worden.

80
00:05:17.002 --> 00:05:22.014
Dat betekent dat hij zijn kinderen, Nienke van drie en Niels van EEN, niet zal zien opgroeien.

81
00:05:22.019 --> 00:05:26.018
Nou, dit is 'm. De doos. Helemaal blanco.

82
00:05:26.023 --> 00:05:29.008
En leeg. Het moet jouw doos worden.

83
00:05:29.013 --> 00:05:31.015
Voor Niels en Nienke.

84
00:05:33.004 --> 00:05:36.017
Eric heeft al wat spullen verzameld voor in de doos.

85
00:05:36.022 --> 00:05:40.019
Zijn schooldiploma's, zijn eerste kinderschoentjes...

86
00:05:40.024 --> 00:05:43.019
foto's en video's van de gezonde Eric...

87
00:05:43.024 --> 00:05:47.024
zodat zijn kinderen hem niet alleen als de zieke papa herinneren.

88
00:05:48.004 --> 00:05:49.024
En een bijzonder erfstuk.

89
00:05:50.004 --> 00:05:52.023
Dat is het. Wat gaaf.

90
00:05:53.003 --> 00:05:55.021
Heel oud en... Ik heb dat ooit gekregen.

91
00:05:56.001 --> 00:05:58.010
Ik heb er vroeger mee gespeeld.

92
00:05:58.015 --> 00:06:04.002
En ik ga het doorgeven. Treintjes. Ja. Dat is mooi, joh.

93
00:06:04.007 --> 00:06:07.020
Ja. Het heeft wel te maken met jouw plan.

94
00:06:08.000 --> 00:06:11.022
Dit was het begin. Ja. Dit was het begin.

95
00:06:12.002 --> 00:06:13.022
Dat is mooi. Past het erin?

96
00:06:14.002 --> 00:06:18.024
Deze oude trein was het begin van zijn grote hobby: miniatuurtreinen.

97
00:06:19.004 --> 00:06:23.007
En met die treinen heeft hij een groot plan.

98
00:06:29.005 --> 00:06:31.002
Wat is er zo leuk aan?

99
00:06:31.007 --> 00:06:35.011
Dat vragen heel veel mensen. Kan je het uitleggen?

100
00:06:35.016 --> 00:06:38.023
Niet het spelen, het rijden, maar het opbouwen.

101
00:06:39.003 --> 00:06:43.011
Het maken van... O, want dit is nog maar het begin?

102
00:06:43.016 --> 00:06:45.003
Dit is de basis.

103
00:06:45.008 --> 00:06:49.009
Dat wat het moet worden... Ze noemen het wel monnikenwerk.

104
00:06:49.014 --> 00:06:51.001
En dat is het ook.

105
00:06:51.006 --> 00:06:56.003
Dit moet het gaan worden. Ik heb er altijd een verkeerd beeld bij gehad.

106
00:06:56.008 --> 00:06:59.019
Ik dacht: Je koopt van die dingen en die leg je neer.

107
00:06:59.024 --> 00:07:03.012
En je koopt heuvels. Dat moeten we zelf maken. Echt?

108
00:07:03.017 --> 00:07:05.004
Helemaal zelf? Ja.

109
00:07:05.009 --> 00:07:07.023
Ik hoop dat ik er de tijd voor krijg...

110
00:07:08.003 --> 00:07:09.015
om het af te maken.

111
00:07:09.020 --> 00:07:13.021
Maar eh, als ik dit zo bekijk, dan is het een groot verschil.

112
00:07:14.001 --> 00:07:16.002
Dat is nog een groot verschil.

113
00:07:16.007 --> 00:07:19.012
Maar ik werk er twee tot vier dagen per week aan.

114
00:07:19.017 --> 00:07:22.001
Ik kijk hoever we kunnen komen.

115
00:07:22.006 --> 00:07:28.001
Ik ben nu hiermee bezig en niet meer zo bezig met het ziek zijn.

116
00:07:28.006 --> 00:07:31.017
En dat is ook de reden waarom ik het op ga bouwen.

117
00:07:31.022 --> 00:07:35.009
Was het nodig dat je met wat anders bezig was? Absoluut.

118
00:07:35.014 --> 00:07:39.015
Zodra je dat hoort ben je 24 uur per dag bezig met die ziekte.

119
00:07:39.020 --> 00:07:42.015
Dan zit je alleen maar de bank te wachten.

120
00:07:42.020 --> 00:07:47.015
Ik dacht: Dit staat nog in dozen. Dit was eigenlijk voor m'n pensioen.

121
00:07:47.020 --> 00:07:52.014
En nu heb ik zoiets van eh... laat ik het nu maar doen.

122
00:07:52.019 --> 00:07:58.001
Dat pensioen gaat niet lukken. Nee. Ik ben nu met pensioen. Ja.

123
00:07:58.006 --> 00:08:01.009
Je zei dat je zat te wachten op de bank. Waarop?

124
00:08:01.014 --> 00:08:04.005
Tot het zover is. Dat klinkt heel stom.

125
00:08:04.010 --> 00:08:08.005
Tot het zover is dat je dood gaat? Ja. Eigenlijk wel, ja.

126
00:08:08.010 --> 00:08:12.021
Als je gaat slapen, denk je: We zullen zien of ik er morgen nog ben.

127
00:08:13.001 --> 00:08:18.006
O, ja? En 's ochtends denk je: Nou, ik heb het weer gered.

128
00:08:18.011 --> 00:08:22.004
We mogen nog een dagje. Dat heb je echt per dag? Per dag.

129
00:08:22.009 --> 00:08:23.021
Ja.

130
00:08:24.001 --> 00:08:26.019
Ik leef echt per dag.

131
00:08:26.024 --> 00:08:30.018
Dan is het een vrij ambitieus project, als ik 't zo mag duiden.

132
00:08:30.023 --> 00:08:32.010
Dat is het ook.

133
00:08:32.015 --> 00:08:38.012
Ik vecht ervoor om het af te maken. Dat houdt me op de been.

134
00:08:54.002 --> 00:08:57.013
Ik vind het altijd een lastige vraag om te stellen.

135
00:08:57.018 --> 00:09:02.024
Maar hoe is het voor jou om te beseffen dat je binnenkort sterft?

136
00:09:03.004 --> 00:09:07.005
Dat je niet lang meer te leven hebt? Dat is onmenselijk.

137
00:09:07.010 --> 00:09:12.012
Het feit dat ik... Een heel simpel voorbeeld.

138
00:09:12.017 --> 00:09:16.017
Mijn dochter gaat begin volgend jaar naar school.

139
00:09:16.022 --> 00:09:18.009
Maak je dat nog mee?

140
00:09:18.014 --> 00:09:23.013
Ze gaan hun zwemdiploma halen. Het is iets heel kleins, maar...

141
00:09:23.018 --> 00:09:25.005
maak je dat nog mee?

142
00:09:25.010 --> 00:09:28.017
Dingen die jij zelf ontdekt hebt in het leven...

143
00:09:28.022 --> 00:09:32.002
zou je graag aan die kinderen willen meegeven.

144
00:09:32.007 --> 00:09:37.010
Zoals? Ik heb altijd gezegd: Blijven knokken, dan kom je er wel.

145
00:09:37.015 --> 00:09:41.008
Maar... dat kan ik ze misschien niet vertellen.

146
00:09:41.013 --> 00:09:43.011
En dat doet zeer.

147
00:09:50.014 --> 00:09:52.012
Dat doet heel zeer.

148
00:09:54.021 --> 00:09:58.003
DE KINDEREN LACHEN

149
00:10:01.002 --> 00:10:04.015
Nee, niet kietelen, he? Nee. Ik doe het niet meer.

150
00:10:06.024 --> 00:10:09.022
Hahahahahaaaaaa!

151
00:10:14.015 --> 00:10:18.010
Bernardine en haar man Eric hebben een bijzonder gezin.

152
00:10:18.015 --> 00:10:23.008
Twee adoptiekinderen en vier pleegkinderen die als baby al bij hen kwamen.

153
00:10:23.013 --> 00:10:26.008
Bernardine heeft niet lang meer te leven.

154
00:10:26.013 --> 00:10:31.010
Ze probeert te genieten van bijvoorbeeld een tutmiddag met de meiden.

155
00:10:31.015 --> 00:10:33.021
Haha, je bent net een spook.

156
00:10:34.001 --> 00:10:38.014
Hahaha. Och, je bent zo'n lieve meid.

157
00:10:38.019 --> 00:10:41.012
Je zou jezelf nu moeten zien. Hahaha.

158
00:10:45.001 --> 00:10:47.024
Hahaha. Spookje.

159
00:10:50.000 --> 00:10:51.024
Spookie.

160
00:10:54.017 --> 00:10:59.013
Veel lichter. Wat ben ik? Veel lichter.

161
00:10:59.018 --> 00:11:04.003
Als ik straks dood ben, moet je dit laten zien aan iemand die niet zo leuk is.

162
00:11:04.008 --> 00:11:06.001
Haha, jij bent een mooie.

163
00:11:06.006 --> 00:11:12.015
Bernardine heeft uitgezaaide eierstokkanker en ligt veel op bed door verminderde energie.

164
00:11:12.020 --> 00:11:17.000
Ze vindt het moeilijk dat haar kinderen zonder haar verder moeten.

165
00:11:17.005 --> 00:11:20.012
Daarom verzamelt ze veel mooie herinneringen.

166
00:11:23.006 --> 00:11:27.007
In de doos zitten al foto's, kleren, sieraden en filmpjes.

167
00:11:27.012 --> 00:11:32.021
Bernardine wil voor elk kind opschrijven hoe bijzonder hij of zij voor haar is.

168
00:11:33.001 --> 00:11:34.023
MUZIEK

169
00:11:38.007 --> 00:11:41.008
Ik wil ze duidelijk maken met deze foto's...

170
00:11:41.013 --> 00:11:45.007
eh, hoeveel liefde er is.

171
00:11:45.012 --> 00:11:51.002
En hoe wij graag wilden dat ze kwamen.

172
00:11:51.007 --> 00:11:57.020
Dit is zo belangrijk voor mij geweest, dat dit kon...

173
00:11:58.000 --> 00:12:02.005
en we zijn blij dat ze bij ons zijn gekomen en niet bij anderen.

174
00:12:02.010 --> 00:12:04.007
Maar ze zitten mooi bij ons.

175
00:12:04.012 --> 00:12:05.024
Zo is dat. Kijk.

176
00:12:06.004 --> 00:12:10.011
Voor een gezin dat geen kinderen kon krijgen, hebben we niet gek geboerd.

177
00:12:10.016 --> 00:12:14.004
Ik wou net zeggen. Haha. Maar dat symboliseert het.

178
00:12:14.009 --> 00:12:22.007
Hoe blij we zijn met hun komst. Dat heeft ons erg veel goed gedaan.

179
00:12:22.012 --> 00:12:25.020
Ik vind het ook een eretitel. 'Mama'.

180
00:12:26.000 --> 00:12:28.016
Jij niet? Ja. Ik vind het een eretitel.

181
00:12:28.021 --> 00:12:33.001
Soms hoor je wel: Ze noemen me bij de voornaam.

182
00:12:33.006 --> 00:12:35.007
Ik denk dan: Dat kan iedereen.

183
00:12:35.012 --> 00:12:40.009
Want je kinderen zijn de enigen die mama zeggen. Klopt. Ja.

184
00:12:40.014 --> 00:12:43.004
Kijk nou. Hoe oud was je hier?

185
00:12:43.009 --> 00:12:46.023
Oeh. 35 of zo, denk ik. Tjongejonge.

186
00:12:47.003 --> 00:12:49.011
En dat is Mylene. Nah.

187
00:12:49.016 --> 00:12:55.024
'Wat een rijkdom, wat een blijheid. Wat 'n intens gevoel. Wat een klik.'

188
00:12:57.020 --> 00:13:00.017
'Kind dat mij voor het eerst mama maakte.'

189
00:13:00.022 --> 00:13:04.006
Dit was in het ziekenhuis. Dat is Sylvia.

190
00:13:04.011 --> 00:13:07.010
Die hebben we opgehaald in het ziekenhuis.

191
00:13:07.015 --> 00:13:10.008
'Ons kakkenestje, onze benjamin.' Ja.

192
00:13:10.013 --> 00:13:14.015
Zo heet dat hier in Brabant. De jongste.

193
00:13:14.020 --> 00:13:16.016
Kakkenestje. De jongste, ja.

194
00:13:16.021 --> 00:13:20.012
'Je helpt me waar je kunt. Al negen jaar mijn schatje.'

195
00:13:20.017 --> 00:13:23.002
'Ik hou van je, tot de maan en terug.'

196
00:13:23.007 --> 00:13:25.016
Ja, dat doe ik ook.

197
00:13:25.021 --> 00:13:29.021
RUSTIGE MUZIEK

198
00:13:34.013 --> 00:13:38.007
Dit heb je zitten schrijven op de bank. Hm.

199
00:13:38.012 --> 00:13:41.017
Dat lijkt mij toch een vreemde gewaarwording.

200
00:13:41.022 --> 00:13:44.002
Ja. En dan ben ik wel emotioneel.

201
00:13:44.007 --> 00:13:49.000
Het is wel een soort afscheid. Iets van... Ja.

202
00:13:49.005 --> 00:13:53.015
Omdat het bedoeld is voor als jij er niet meer bent.

203
00:13:53.020 --> 00:13:56.002
Dat is moeilijk. Ja.

204
00:13:58.023 --> 00:14:03.017
Ja. Moeilijke dingen zijn er ook. Daar leren zij ook van.

205
00:14:03.022 --> 00:14:07.011
Het leven is niet altijd... grappig.

206
00:14:07.016 --> 00:14:09.007
Voor niemand niet.

207
00:14:09.012 --> 00:14:10.024
Dus.

208
00:14:11.004 --> 00:14:14.018
Maar we komen er wel. Met z'n allen.

209
00:14:16.003 --> 00:14:18.019
Mooi, Bernardine. Ja. Ja.

210
00:14:21.009 --> 00:14:23.018
Kinderen zijn ook mooi, he? Hm-m.

211
00:14:23.023 --> 00:14:27.007
Dit zullen we ook maar in de doos doen, he? Hm-m.

212
00:14:33.021 --> 00:14:36.017
MUZIEK

213
00:14:45.021 --> 00:14:50.011
Rouwtherapeute Leoniek van der Marel begeleidt al onze gezinnen.

214
00:14:50.016 --> 00:14:54.011
Ze heeft de kinderen gevraagd een foto uit te zoeken...

215
00:14:54.016 --> 00:14:57.004
van een bijzonder moment met hun moeder.

216
00:14:57.009 --> 00:15:01.023
Zo willen ze mooie herinneringen levend houden.

217
00:15:08.013 --> 00:15:13.022
Ik heb deze foto gekozen. Daar geeft mama mij voor 't eerst de fles.

218
00:15:14.002 --> 00:15:18.015
Dat was de eerste keer in mijn hele leven dat ik een fles leeg dronk.

219
00:15:18.020 --> 00:15:23.000
In het ziekenhuis en in het pleeggezin dronk ik 'm nooit leeg.

220
00:15:23.005 --> 00:15:25.023
Bij mama wel. We hadden gelijk een klik.

221
00:15:26.003 --> 00:15:29.013
Ja. Die is van mij. Dat had ik gelijk.

222
00:15:29.018 --> 00:15:32.005
Eigen. Ja. Eigen.

223
00:15:32.010 --> 00:15:35.002
Vincent, waar ben jij trots op van je moeder?

224
00:15:35.007 --> 00:15:38.018
Dat ze alle kinderen zoveel liefde heeft gegeven.

225
00:15:38.023 --> 00:15:42.023
Niet alleen ons, maar ook de pleegkinderen die verder moesten.

226
00:15:43.003 --> 00:15:47.010
Huilen als ze weg moesten. Kan je zien dat ze veel geeft om kinderen.

227
00:15:57.017 --> 00:16:02.004
RUSTIG MUZIEKJE

228
00:16:10.008 --> 00:16:14.006
TV: EEN VROLIJK KINDERLIEDJE

229
00:16:14.011 --> 00:16:16.000
Hee, daar!

230
00:16:16.005 --> 00:16:18.016
Waar dan? Kijk. O, ja.

231
00:16:22.008 --> 00:16:26.005
Het liefst brengt Eric veel tijd door met zijn kinderen.

232
00:16:26.010 --> 00:16:29.024
Elk moment dat hij bij Niels en Nienke is, koestert hij.

233
00:16:30.004 --> 00:16:35.017
Ze zijn nog erg jong, maar merken wel dat papa ziek is en meer thuis is dan vroeger.

234
00:16:43.020 --> 00:16:47.023
Als het gaat zoals het gaat, ga jij ze niet groot zien worden.

235
00:16:48.003 --> 00:16:51.000
Ik ga ze niet groot zien worden. Dat doet zeer.

236
00:16:51.005 --> 00:16:54.018
Dat kan je ze nu niet vertellen. Dat snappen ze niet. Nee.

237
00:16:54.023 --> 00:16:58.003
We hebben verteld: Papa wordt niet meer beter.

238
00:16:58.008 --> 00:16:59.020
Dat is het enige.

239
00:17:00.000 --> 00:17:03.001
Iedereen in de omgeving zegt: Dat is genoeg.

240
00:17:03.006 --> 00:17:06.011
Soms vragen ze: Waar heb je pijn? En dan zegt hij dat.

241
00:17:06.016 --> 00:17:11.000
Dan zeggen zij: Dat heb ik ook. Dan zegt hij: Bij jou gaat 't over.

242
00:17:11.005 --> 00:17:15.003
En dan spelen ze weer verder. Nooit gezegd: Papa gaat dood? Nee.

243
00:17:15.008 --> 00:17:19.011
Kinderen hebben geen tijdsbesef. Dat zou elk moment kunnen zijn.

244
00:17:19.016 --> 00:17:24.009
Dan kunnen ze zich tegen mij keren. Bang worden. Ja, bang.

245
00:17:24.014 --> 00:17:27.018
Dat wil ik zo lang mogelijk uitstellen.

246
00:17:27.023 --> 00:17:30.013
MUZIEK

247
00:17:41.024 --> 00:17:48.006
Eric en Joyce kiezen ervoor om nog niet tegen de kinderen te zeggen dat Eric zal overlijden.

248
00:17:48.011 --> 00:17:53.018
Maar de rouwtherapeute merkt dat Nienke erg bezig is met haar vaders ziekte.

249
00:17:53.023 --> 00:17:58.005
Ze denkt dat Nienke duidelijkheid nodig heeft en toch moet weten...

250
00:17:58.010 --> 00:18:01.013
dat haar vader uiteindelijk zal overlijden.

251
00:18:01.018 --> 00:18:04.005
Toch, ik blijf het moeilijk vinden.

252
00:18:04.010 --> 00:18:07.007
Als ze met ons erover zou beginnen...

253
00:18:07.012 --> 00:18:09.011
We weten het zelf pas net.

254
00:18:09.016 --> 00:18:16.006
Dan moet je nu al allerlei dingen van je kind gaan beantwoorden die je zelf nog niet precies weet.

255
00:18:16.011 --> 00:18:18.012
Daar zeg je iets belangrijks.

256
00:18:18.017 --> 00:18:23.007
Het is zo belangrijk dat jullie er zelf achter staan om 't te zeggen.

257
00:18:23.012 --> 00:18:26.011
Ik kan wel zeggen dat je het moet vertellen.

258
00:18:26.016 --> 00:18:29.009
Maar zij weet niet echt wat dood zijn is.

259
00:18:29.014 --> 00:18:33.011
Als wij tegen een klein kind zeggen dat papa dood gaat...

260
00:18:33.016 --> 00:18:36.013
denken wij dat het kind helemaal instort.

261
00:18:36.018 --> 00:18:39.023
Maar dat gebeurt niet. Ze weet amper wat het is.

262
00:18:40.003 --> 00:18:43.021
Dat geeft mij wel een handvat om verder te kunnen gaan.

263
00:18:44.001 --> 00:18:47.010
Jullie moeten het er samen over hebben. Sowieso.

264
00:18:47.015 --> 00:18:51.004
En een moment en een manier en zo. Ja.

265
00:18:51.009 --> 00:18:55.006
Na dat advies had ik zoiets van: Je kan makkelijk praten.

266
00:18:55.011 --> 00:18:58.022
Maar ik ga niet vertellen dat haar vader dood gaat.

267
00:18:59.002 --> 00:19:02.002
Maar na twee weken dacht ik: Ik moet toch wat.

268
00:19:02.007 --> 00:19:05.018
Toen dacht ik: Als zij dat zegt, zal het wel zo zijn.

269
00:19:05.023 --> 00:19:08.001
Zij heeft meer ervaring dan ik.

270
00:19:08.006 --> 00:19:12.021
Ik zette haar op mijn schoot en zei dat ik haar iets moest vertellen.

271
00:19:13.001 --> 00:19:14.015
Ze werd helemaal stil.

272
00:19:14.020 --> 00:19:18.015
Dus ik vertelde dat papa ziek is en dat ze dat weet.

273
00:19:18.020 --> 00:19:24.022
En dat eh... dat hij dus ook dood zal gaan.

274
00:19:25.002 --> 00:19:27.012
Eerst zei ze er helemaal niks over.

275
00:19:27.017 --> 00:19:32.014
Maar 's middags kwam er iemand en toen vertelde ze: Mijn papa gaat dood.

276
00:19:32.019 --> 00:19:36.014
Alsof het iets leuks is. Het was een nieuwtje voor haar.

277
00:19:36.019 --> 00:19:42.011
Zij zag het niet als een probleem, zoals ik wel had verwacht.

278
00:19:44.013 --> 00:19:47.024
Het gezin is opgelucht dat het hoge woord eruit is.

279
00:19:56.022 --> 00:19:59.013
Het gaat duidelijk slechter met Eric.

280
00:19:59.018 --> 00:20:04.004
Als hij wel wat energie heeft, gaat hij met zijn vader aan de slag.

281
00:20:04.009 --> 00:20:06.015
MUZIEK

282
00:20:35.020 --> 00:20:41.021
Eric vindt het belangrijk om de herinneringsdoos ook te vullen met praktische dingen.

283
00:20:42.001 --> 00:20:44.002
Echt hele praktische dingen.

284
00:20:44.007 --> 00:20:46.004
Met ducktape maak ik alles.

285
00:20:46.009 --> 00:20:50.020
Zelfklevend. Voor het repareren van tentenbuizen, enzovoorts.

286
00:20:51.000 --> 00:20:52.020
Waarom klussentape?

287
00:20:53.000 --> 00:20:56.011
Ja, wat kan je er niet mee doen? Ik weet niet. Wat doe jij ermee?

288
00:20:56.016 --> 00:20:58.021
Alles. Ik plak alles aan elkaar.

289
00:20:59.001 --> 00:21:01.023
Als we op wintersport gaan? Ducktape mee.

290
00:21:02.003 --> 00:21:08.003
Skipak of auto stuk? Ducktape erop. Het is een wereldse uitvinding.

291
00:21:08.008 --> 00:21:11.017
Hij gaat erin. Klaar voor nu? Klaar voor nu.

292
00:21:11.022 --> 00:21:14.019
Dan kan-ie dicht. Ja.

293
00:21:14.024 --> 00:21:19.009
Gebruik je dat bed al vaak? Tussen de middag.

294
00:21:19.014 --> 00:21:25.001
Als de kinderen hier spelen en ik het even zat ben, dan lig ik hier.

295
00:21:25.006 --> 00:21:27.022
Het ligt hier beter dan in je eigen bed?

296
00:21:28.002 --> 00:21:32.006
Dan ben ik nog bij ze. Lekker erbij. Ja, een beetje.

297
00:21:32.011 --> 00:21:35.010
Niet zo geisoleerd. Ik hoef niet te slapen.

298
00:21:35.015 --> 00:21:40.002
Liggen is ook rusten. Het is weer zo'n stap verder.

299
00:21:40.007 --> 00:21:41.019
Het is weer een stap.

300
00:21:41.024 --> 00:21:46.007
Het is dezelfde stap als: Ik moet in de rolstoel. Ja.

301
00:21:46.012 --> 00:21:47.024
Weer een stapje weg.

302
00:21:48.004 --> 00:21:51.007
Niet meer naar mijn werk. Weer een stapje weg.

303
00:21:51.012 --> 00:21:54.013
Dat gaat steeds verder. Dit is zo zichtbaar.

304
00:21:54.018 --> 00:21:58.015
Dit is eh, ja... Elke ochtend zie ik het ziekenhuisbed. Ja.

305
00:21:58.020 --> 00:22:02.002
Maar ik weet waarom-ie er staat. Ik weet waarom.

306
00:22:02.007 --> 00:22:05.013
Raar, zo'n bed in de kamer. Ja. Heel raar.

307
00:22:05.018 --> 00:22:10.021
Eric en Joyce zijn niet de enigen die tastbare herinneringen verzamelen.

308
00:22:11.001 --> 00:22:14.013
In het ouderlijk huis van Eric staat de boel op zijn kop.

309
00:22:14.018 --> 00:22:18.004
Alle dia's van zijn jeugd zijn van zolder gehaald.

310
00:22:18.009 --> 00:22:20.009
Ze worden bekeken en uitgezocht.

311
00:22:20.014 --> 00:22:23.011
Jij bent de linker? Ja. Hoe oud ben je hier?

312
00:22:23.016 --> 00:22:27.004
Zijn moeder maakt een boek met anekdotes en foto's.

313
00:22:27.009 --> 00:22:31.003
Een mooie gelegenheid om herinneringen op te halen.

314
00:22:32.013 --> 00:22:35.015
Klik-klak. Hahaha.

315
00:22:35.020 --> 00:22:37.019
Kijk 'm staan! Ja.

316
00:22:37.024 --> 00:22:42.013
Hahaha. Hoor je dat, Joyce? Toen al. Ja.

317
00:22:42.018 --> 00:22:46.017
Was het een schattig jongetje? Ja. Of was het een ondeugd?

318
00:22:46.022 --> 00:22:50.012
Ja, ook ondeugend. Maar daar zijn het jongens voor, toch?

319
00:22:50.017 --> 00:22:52.020
Wat deed hij dan bijvoorbeeld?

320
00:22:53.000 --> 00:22:56.013
Wat voor kattenkwaad? Wil je dat allemaal weten? Ja.

321
00:22:56.018 --> 00:22:59.006
Hahaha. Hou je in, he?

322
00:22:59.011 --> 00:23:02.016
Hij was altijd bezig alles uit te proberen.

323
00:23:02.021 --> 00:23:06.019
Hoe hard en hoe hoog. O, ja, ja, ja.

324
00:23:06.024 --> 00:23:08.011
Waar kan ik in?

325
00:23:08.016 --> 00:23:11.015
Ja, dat is typisch jongens, he? Ja.

326
00:23:11.020 --> 00:23:14.000
Kan het kapot? Hahaha.

327
00:23:14.005 --> 00:23:18.006
En krijg ik het dan weer in elkaar? Papa, kan jij het lijmen?

328
00:23:18.011 --> 00:23:24.010
Plakband. Hij kon echt alles met plakband aan elkaar zetten.

329
00:23:24.015 --> 00:23:26.016
Hele rollen versleet hij.

330
00:23:30.016 --> 00:23:35.001
Wat is de bedoeling van deze dia's? Wat gaan jullie daarmee doen?

331
00:23:35.006 --> 00:23:38.006
Nou, ik ga een boek maken. Ja.

332
00:23:38.011 --> 00:23:43.008
Ik ga erin schrijven hoe zijn leven was.

333
00:23:43.013 --> 00:23:46.002
Daar wil ik leuke foto's bij plakken.

334
00:23:46.007 --> 00:23:50.024
We hadden de dia's uitgezocht. Die kan ik misschien gebruiken.

335
00:23:51.004 --> 00:23:57.022
Want dit zijn wel de foto's die vertellen wie Eric was als kind. Ja.

336
00:23:58.002 --> 00:23:59.014
En als puber. Ja.

337
00:23:59.019 --> 00:24:03.007
We zijn er nog niet helemaal klaar mee. Er komt meer.

338
00:24:03.012 --> 00:24:07.005
Dit is de eerste aanzet. Is het niet heel erg moeilijk?

339
00:24:07.010 --> 00:24:09.003
In de wetenschap dat...? Ja.

340
00:24:09.008 --> 00:24:10.020
Dat is wel lastig.

341
00:24:11.000 --> 00:24:13.007
Ja.

342
00:24:13.012 --> 00:24:16.007
Dat is moeilijk, he? Tuurlijk.

343
00:24:16.012 --> 00:24:18.019
Maar wel mooi. Wel mooi om te doen.

344
00:24:18.024 --> 00:24:23.022
Eigenlijk wil je alleen maar leuke dingen vertellen.

345
00:24:24.002 --> 00:24:28.001
Eigenlijk alleen maar hoogtepunten en dat soort dingen.

346
00:24:28.006 --> 00:24:32.023
En dan vraag je: Is het dan altijd goed gegaan?

347
00:24:33.003 --> 00:24:36.014
Nee, natuurlijk niet. Het gaat nooit altijd goed.

348
00:24:36.019 --> 00:24:43.004
Maar voorlopig willen we eerst met positieve dingen dat boek maken.

349
00:24:43.009 --> 00:24:45.016
MUZIEK

350
00:24:48.024 --> 00:24:50.011
GELACH

351
00:24:55.002 --> 00:24:57.021
MUZIEK

352
00:25:04.008 --> 00:25:07.024
Ik wil van schrijfpapier een vorm maken, een hartje.

353
00:25:08.004 --> 00:25:10.005
En dan schrijf ik daar iets in.

354
00:25:10.010 --> 00:25:12.007
En dan plak ik de foto erbij.

355
00:25:12.012 --> 00:25:16.006
Dan kunnen ze lezen en zien hoe hun vader toen was.

356
00:25:16.011 --> 00:25:19.010
Voor Niels en Nienke. Ja. Wat een mooi idee.

357
00:25:19.015 --> 00:25:23.015
Ah, wat schattig. Ja. O, ja. Zo sliep hij.

358
00:25:23.020 --> 00:25:27.019
Met zijn handen tussen zijn benen. Hahaha.

359
00:25:41.022 --> 00:25:44.011
Bernardine houdt van gezelligheid.

360
00:25:44.016 --> 00:25:49.006
Eens in de zoveel tijd komen familie en vrienden verkleed langs...

361
00:25:49.011 --> 00:25:52.000
om samen te genieten van een high tea.

362
00:25:59.000 --> 00:26:01.010
Vandaag is het ook weer zover.

363
00:26:01.015 --> 00:26:04.022
Over een uurtje zit het huis vol met vrienden...

364
00:26:05.002 --> 00:26:07.016
voor de inmiddels beroemde high tea.

365
00:26:07.021 --> 00:26:11.009
Dan zullen we dit nog even... Wat leuk, een high tea.

366
00:26:11.014 --> 00:26:14.015
Heel gezellig. Ben je een keukenprins?

367
00:26:14.020 --> 00:26:16.013
Nou, ik kook wel elke dag.

368
00:26:16.018 --> 00:26:20.009
Maar het gaat te ver om mij een keukenprins te noemen.

369
00:26:20.014 --> 00:26:22.022
Maar wel elke dag? Eh, ja.

370
00:26:23.002 --> 00:26:26.022
Meestal zorg ik voor het eten. Soms een van de kinderen.

371
00:26:27.002 --> 00:26:31.007
Ik zei ooit dat iets niet goed was. Ze zei: Dan mag jij het doen.

372
00:26:31.012 --> 00:26:34.019
Dat was geen verstandige opmerking. Nee. Haha.

373
00:26:34.024 --> 00:26:37.013
Het is wel de realiteit. Ja.

374
00:26:37.018 --> 00:26:40.013
Maar straks, als je er alleen voor staat?

375
00:26:40.018 --> 00:26:43.007
Ja, dan... Sta je er wel ooit bij stil?

376
00:26:43.012 --> 00:26:45.016
Eh, nooit. Nee.

377
00:26:45.021 --> 00:26:49.001
Ik probeer het zo lang mogelijk uit te stellen.

378
00:26:49.006 --> 00:26:52.002
Zo.

379
00:26:52.007 --> 00:26:56.020
Als? Ja, dat is een beetje...

380
00:26:57.000 --> 00:27:00.020
Zo gaat het bij ons altijd. Bij mij dan.

381
00:27:01.000 --> 00:27:03.016
Ik schuif het zover mogelijk vooruit.

382
00:27:03.021 --> 00:27:06.005
Als het dan zover is, dan komt het wel.

383
00:27:06.010 --> 00:27:08.019
MUZIEK, GELACH

384
00:27:31.011 --> 00:27:36.009
RUSTIG MUZIEKJE

385
00:27:38.015 --> 00:27:41.009
Heb je genoeg? Ja.

386
00:27:41.014 --> 00:27:45.023
Ik vraag daarna of de straat komt eten. Wat voor mensen komen er?

387
00:27:46.003 --> 00:27:51.009
Het zijn vriendinnen van mij, een zus en een broer.

388
00:27:51.014 --> 00:27:58.012
Dat zijn eigenlijk de mensen die het dichtst bij onze kinderen staan.

389
00:27:58.017 --> 00:28:03.009
Waarvan onze kinderen zeiden: Daar zouden we heen gaan om te praten.

390
00:28:03.014 --> 00:28:06.004
Over tien of over 15 jaar.

391
00:28:06.009 --> 00:28:08.016
Als ze nog vragen hebben over mij.

392
00:28:08.021 --> 00:28:13.001
Ik was altijd heel benieuwd hoe mijn moeder als vriendin was.

393
00:28:13.006 --> 00:28:14.024
Dat heb ik nooit geweten.

394
00:28:15.004 --> 00:28:18.011
Haar vriendinnen heb ik ook nooit meer ontmoet.

395
00:28:18.016 --> 00:28:21.001
Dan kijk je naar je eigen situatie.

396
00:28:21.006 --> 00:28:24.024
Misschien hebben onze kinderen die behoefte ook wel.

397
00:28:25.004 --> 00:28:27.004
Dan is het leuk om, eh...

398
00:28:27.009 --> 00:28:32.003
Dus de mensen die een rol gaan spelen en dat al doen, natuurlijk.

399
00:28:32.008 --> 00:28:37.012
Ja. Die nu al wekelijks hier zijn, zeg maar.

400
00:28:37.017 --> 00:28:41.020
Ze kennen de kinderen door en door. Al vanaf dat ze hier zijn.

401
00:28:42.000 --> 00:28:46.013
Die willen weten wat ze moeten doen. Ja. En ze kennen mij heel goed.

402
00:28:46.018 --> 00:28:50.017
En het zijn deze mensen die Bernardine heeft gevraagd...

403
00:28:50.022 --> 00:28:55.008
om als zij er niet meer is veel over haar te vertellen aan de kinderen.

404
00:28:55.013 --> 00:28:58.000
Snertmeid. Haha.

405
00:29:02.018 --> 00:29:06.006
Voor de herinneringsdoos heeft ze voor elk kind...

406
00:29:06.011 --> 00:29:10.014
een high tea-boekje aangeschaft waarin de visite anekdotes...

407
00:29:10.019 --> 00:29:13.016
en hun contactgegevens in kunnen zetten.

408
00:29:18.001 --> 00:29:22.000
Dat is de enige belofte die ik vraag van mijn vriendinnen.

409
00:29:22.005 --> 00:29:24.020
'Sta voor ze open.' 'Help ze.'

410
00:29:25.000 --> 00:29:29.006
Ja. Een geruststellende gedachte?

411
00:29:29.011 --> 00:29:31.008
Jawel. Voor mij wel.

412
00:29:31.013 --> 00:29:34.010
Ik heb natuurlijk verschillende kanten.

413
00:29:34.015 --> 00:29:38.014
De ene kent die kant beter en de andere kent die kant beter.

414
00:29:38.019 --> 00:29:41.008
Dat is leuk. Dan ben je toch compleet.

415
00:29:41.013 --> 00:29:44.013
Ja. Met die boekjes. Ieder zijn eigen boekje.

416
00:29:44.018 --> 00:29:47.017
Tante Wil? Ja, schat.

417
00:29:47.022 --> 00:29:50.008
GEROEZEMOES

418
00:30:00.017 --> 00:30:04.010
Ik heb voor iedereen echt iets dat bij hun past. Ja, ja.

419
00:30:04.015 --> 00:30:07.000
Jij bent de zus van Bernardine. Ja.

420
00:30:07.005 --> 00:30:10.008
Ik kom onder haar. Zij is anderhalf jaar ouder dan ik.

421
00:30:10.013 --> 00:30:13.018
En we hebben eigenlijk eh, een hele goede band.

422
00:30:13.023 --> 00:30:17.024
En ze is heel vertrouwd met jou. Ja. Als tante en als zus. Ja.

423
00:30:18.004 --> 00:30:22.013
En we gaan samen op vakantie. De kinderen komen ook vaak bij ons.

424
00:30:22.018 --> 00:30:25.017
Gewoon een groot... Leuk.

425
00:30:25.022 --> 00:30:29.002
Hoe is het straks voor je, als ze er niet meer is?

426
00:30:31.016 --> 00:30:35.004
Eh... daar hebben we het natuurlijk wel over gehad.

427
00:30:35.009 --> 00:30:41.012
Ze hebben zo'n systeem om hun heen dat het eh, hartstikke goed gaat.

428
00:30:41.017 --> 00:30:44.012
Ik maak me daar eigenlijk niet zo druk om.

429
00:30:44.017 --> 00:30:47.006
Dat klinkt misschien heel erg, hoor.

430
00:30:47.011 --> 00:30:51.006
We leven er natuurlijk al vijf en een half jaar naartoe.

431
00:30:51.011 --> 00:30:56.004
En die laatste jaren zijn zo rijk voor mij en voor Bernardine.

432
00:30:56.009 --> 00:30:58.002
We praten over van alles.

433
00:30:58.007 --> 00:31:02.024
Over de dood, maar ook over de angsten en het leven zelf.

434
00:31:03.004 --> 00:31:05.017
Het heeft ons heel rijk gemaakt.

435
00:31:09.001 --> 00:31:10.015
Kijk. Dit zijn wij. Ja.

436
00:31:10.020 --> 00:31:15.014
En dit is Sjoerd die Vince eh... Ja. He? Ja. Leuk.

437
00:31:15.019 --> 00:31:17.006
Ja, he?

438
00:31:21.001 --> 00:31:24.009
Lekker, he, jongens? Het ziet er lekker uit.

439
00:31:24.014 --> 00:31:29.001
Wat hebben zij hun kinderen meegegeven? Heel veel warmte.

440
00:31:29.006 --> 00:31:32.001
Ik kwam hier en ik had zelf drie kinderen.

441
00:31:32.006 --> 00:31:35.003
Die zijn nu uit huis.

442
00:31:35.008 --> 00:31:39.015
Door hun begon ik ook met pleegzorg. Ik heb nu een meisje van elf.

443
00:31:39.020 --> 00:31:42.023
Dat komt door de warmte die ik zie in dit gezin.

444
00:31:43.003 --> 00:31:45.004
Het is zo fijn om hier te komen.

445
00:31:45.009 --> 00:31:48.010
Als ik rust wil in mijn hoofd, ga ik hierheen.

446
00:31:48.015 --> 00:31:51.015
En ze heeft zo'n humor. Je kan zo met haar lachen.

447
00:31:51.020 --> 00:31:54.023
Ze plaagt graag. Er kwam een vrouw langs met een hond.

448
00:31:55.003 --> 00:31:58.017
Met in haar hand een appel en boekje. Ze zegt: We bellen haar.

449
00:31:58.022 --> 00:32:03.021
Dan kan ze nooit de telefoon opnemen, want de hond, die appel en dat boek!

450
00:32:04.001 --> 00:32:05.015
Kijken hoe ze dat doet!

451
00:32:05.020 --> 00:32:08.000
Dan ligt ze helemaal in een deuk.

452
00:32:08.005 --> 00:32:12.001
Hoe die vrouw haar appel en boek weg legt en haar telefoon pakt.

453
00:32:12.006 --> 00:32:16.006
Daar kan ze zo van genieten, van die kleine dingen.

454
00:32:16.011 --> 00:32:19.002
Een groot wapen. Een heel groot wapen.

455
00:32:19.007 --> 00:32:27.014
GELACH EN GEROEZEMOES

456
00:32:36.018 --> 00:32:39.000
Eric houdt van snelheid en actie.

457
00:32:39.005 --> 00:32:44.001
Joyce deelt deze passie, dus is geen pretpark veilig voor ze.

458
00:32:44.006 --> 00:32:46.018
Ook de kinderen mogen meegenieten.

459
00:32:46.023 --> 00:32:51.010
VROLIJKE MUZIEK

460
00:33:02.013 --> 00:33:06.016
Eric heeft een lijst die hij nog graag wil doen nu het nog kan.

461
00:33:06.021 --> 00:33:10.009
Pretparken en de reis naar New York zijn afgevinkt.

462
00:33:10.014 --> 00:33:14.002
Ze liggen als video en foto in de herinneringsdoos.

463
00:33:14.007 --> 00:33:18.020
Vandaag gaat een wens die te maken heeft met snelheid in vervulling.

464
00:33:19.000 --> 00:33:21.001
Wat doet snelheid dan met jou?

465
00:33:21.006 --> 00:33:25.015
Veel. Ik vind het gewoon mooi. Het kan mij niet hard genoeg gaan.

466
00:33:25.020 --> 00:33:27.013
Een kick? Eigenlijk wel.

467
00:33:27.018 --> 00:33:31.014
Het gevoel dat je de wereld aankan? Ja, zo moet je het wel zien.

468
00:33:31.019 --> 00:33:34.011
Een beetje wijd aan de nek. Maakt niet uit.

469
00:33:34.016 --> 00:33:37.021
Lekker warm? Heel lekker warm. Haha. Och, man.

470
00:33:38.001 --> 00:33:40.002
Jeetje. Ik kan zo naar de maan.

471
00:33:40.007 --> 00:33:42.010
Het gaat gebeuren. Eindelijk.

472
00:33:42.015 --> 00:33:47.000
Je moet wel voorzichtig doen. Ik doe heel voorzichtig. Oke.

473
00:33:49.012 --> 00:33:51.017
Eric zit naast Niels Langeveld.

474
00:33:51.022 --> 00:33:54.018
Nederlands kampioen in de Renault Clio Club.

475
00:33:54.023 --> 00:33:57.004
Voor een maximale snelheidskick.

476
00:33:57.009 --> 00:33:59.012
Later mag Eric ook zelf rijden.

477
00:33:59.017 --> 00:34:01.019
Ooooo!

478
00:34:03.022 --> 00:34:11.019
Als je Eric zo ziet genieten is het moeilijk voor te stellen dat het zo slecht met hem gaat.

479
00:34:11.024 --> 00:34:15.016
Door nieuwe medicijnen heeft hij weer een beetje energie.

480
00:34:15.021 --> 00:34:18.010
Een week terug lag hij nog de hele dag op bed.

481
00:34:22.019 --> 00:34:25.010
Eric was vorige week heel depressief.

482
00:34:25.015 --> 00:34:27.014
Hij zag het niet meer zitten.

483
00:34:27.019 --> 00:34:31.020
We hebben het zelfs gehad over eh... Niet over euthanasie.

484
00:34:32.000 --> 00:34:35.016
Er is een andere mogelijkheid die je in slaap brengt.

485
00:34:35.021 --> 00:34:37.024
En dan word je niet meer wakker.

486
00:34:38.004 --> 00:34:41.011
Maar de definitieve keuze is wat minder heftig.

487
00:34:41.016 --> 00:34:44.013
Het naderende einde voelt hij heel sterk.

488
00:34:44.018 --> 00:34:47.021
Hij denkt dat het elk moment gebeurd kan zijn.

489
00:34:48.001 --> 00:34:49.020
Oh, echt te gek!

490
00:34:50.000 --> 00:34:52.015
Het grootste probleem dat je krijgt...

491
00:34:52.020 --> 00:34:58.018
is dat je het gevoel krijgt: Laat het maar snel afgelopen zijn, want dan kunnen we verder.

492
00:34:58.023 --> 00:35:01.020
Dat vond ik zo'n erge gedachte van mezelf.

493
00:35:02.000 --> 00:35:06.001
Maar je weet wat er nog gaat komen. Hij wordt steeds zieker.

494
00:35:06.006 --> 00:35:08.013
Hij komt op bed met heel veel pijn.

495
00:35:08.018 --> 00:35:12.019
Dat wil je hem besparen. Dat wil ik mijn kinderen besparen.

496
00:35:12.024 --> 00:35:16.019
En mezelf ook. Het wordt alleen maar slechter. Dat wil je niet.

497
00:35:21.017 --> 00:35:24.019
En? Is het gaaf? Helemaal te gek.

498
00:35:24.024 --> 00:35:27.011
Helemaal zoals je dacht? Helemaal.

499
00:35:27.016 --> 00:35:30.022
Mooier zelfs. Hoe hard gingen we? 200.

500
00:35:31.002 --> 00:35:33.007
Holy Moly. Met 180 door de bocht.

501
00:35:33.012 --> 00:35:36.019
Ben je niet bang? Nee. Het is schitterend.

502
00:35:36.024 --> 00:35:39.011
Dan is dit echt voor jou gemaakt. Ja.

503
00:35:39.016 --> 00:35:42.015
RUSTIG MUZIEKJE

504
00:35:42.020 --> 00:35:45.023
Nu gaat papa het even laten zien. Papa gaat rijden.

505
00:35:46.003 --> 00:35:48.006
Doe je voorzichtig? Ja. O, man.

506
00:35:52.012 --> 00:35:55.019
Ah, dit is tof.

507
00:35:55.024 --> 00:35:58.007
Ho, ho, ho. Remmen, remmen, remmen.

508
00:35:58.012 --> 00:36:00.013
MUZIEK

509
00:36:07.007 --> 00:36:11.000
Pffff. Het is erg. Heb jij er geen last van? Nee.

510
00:36:11.005 --> 00:36:14.022
Vertrouwen, he? Jij kent 'm beter dan ik. Ja.

511
00:36:22.017 --> 00:36:26.006
Kijken of je er net zo fit bij zit als net.

512
00:36:26.011 --> 00:36:28.010
Ja!! Hahaha.

513
00:36:28.015 --> 00:36:31.000
En? De ultieme kick. Ja?

514
00:36:35.010 --> 00:36:37.018
Hoe vond je het? Dat wil ik zien!

515
00:36:39.012 --> 00:36:40.024
Ah, die heb ik!

516
00:36:41.004 --> 00:36:44.015
Goed, man. Kijk maar even terug. Hoe werkt dat?

517
00:36:50.007 --> 00:36:53.005
Dat blije hoofd. Ja. Hahaha.

518
00:36:53.010 --> 00:36:55.023
Helemaal kapot daarna. Ja.

519
00:36:56.003 --> 00:37:00.006
Helemaal gesloopt. Mooie foto's. Ja. Helemaal goed.

520
00:37:10.004 --> 00:37:12.018
Ziet er goed uit, Bernardine. Ja, he?

521
00:37:12.023 --> 00:37:14.010
Het is wat bij elkaar.

522
00:37:14.015 --> 00:37:18.022
Bernardine heeft inmiddels zoveel spulletjes verzameld...

523
00:37:19.002 --> 00:37:21.009
dat het niet meer in EEN doos past.

524
00:37:21.014 --> 00:37:24.009
Daarom is er voor elk kind apart een doos.

525
00:37:24.014 --> 00:37:28.009
Nu ga je de boel verdelen, toch? Ja. Dekens onderin dan.

526
00:37:28.014 --> 00:37:31.001
Dan heeft de rest 'n zachte landing.

527
00:37:31.006 --> 00:37:32.018
Oh, wat lekker zacht!

528
00:37:40.005 --> 00:37:42.024
Hier. O, ja. Hihi.

529
00:37:43.004 --> 00:37:47.015
En die is voor... Vincent.

530
00:37:47.020 --> 00:37:51.022
En een engeltje. Engeltje.

531
00:37:54.009 --> 00:37:56.006
Gelukspoppetje. Ja. Foto.

532
00:37:56.011 --> 00:37:59.003
Nou. Haha.

533
00:37:59.008 --> 00:38:01.015
Heb je er iets aan gehad? Jawel.

534
00:38:01.020 --> 00:38:05.011
Het is ook verwerken. Maar het is ook afscheid nemen.

535
00:38:05.016 --> 00:38:10.007
Jawel. Je kunt beter steeds een beetje afscheid nemen...

536
00:38:10.012 --> 00:38:13.019
dan in EEN keer de hele boel over je heen krijgen.

537
00:38:13.024 --> 00:38:17.005
Helpt het je ook daarin? Ja. Ja.

538
00:38:17.010 --> 00:38:19.014
Ik vond het niet zwaar.

539
00:38:19.019 --> 00:38:24.018
Tuurlijk heb ik wel momenten gehad die confronterend waren.

540
00:38:24.023 --> 00:38:26.014
Precies. Dat is het ook.

541
00:38:26.019 --> 00:38:28.018
Maar ook mooi.

542
00:38:28.023 --> 00:38:32.017
Omdat je er dichtbij komt? Ja.

543
00:38:32.022 --> 00:38:36.013
En ik ben niet bang. Het wekt bij mij geen angst op.

544
00:38:36.018 --> 00:38:40.000
Dat scheelt natuurlijk wel. Ja, dat zal ook schelen.

545
00:38:40.005 --> 00:38:45.002
Ken jij dat stukje? Ik weet niet eens de schrijver. Van het schip?

546
00:38:45.007 --> 00:38:49.005
Ik sta op het strand en degene die naast mij staat zegt:

547
00:38:49.010 --> 00:38:51.015
Daar gaat ze. Ze is niet meer.

548
00:38:52.018 --> 00:38:54.011
Dan ga je de horizon over.

549
00:38:54.016 --> 00:38:58.000
Dan zeggen ze aan de andere kant: Kijk, daar is ze.

550
00:38:58.005 --> 00:38:59.024
Nou, daar geloof ik in.

551
00:39:00.004 --> 00:39:03.011
Wat denk je dat jouw kinderen eraan gaan hebben?

552
00:39:03.016 --> 00:39:08.022
Wat kan het voor ze betekenen? Heel veel, denk ik.

553
00:39:09.002 --> 00:39:12.013
Als jij je rot voelt, heb je soms een zetje nodig...

554
00:39:12.018 --> 00:39:16.007
om je echt even verdrietig te mogen voelen.

555
00:39:16.012 --> 00:39:19.015
En dan kan het ook troost bieden. Ja.

556
00:39:19.020 --> 00:39:22.011
Dan mag je even huilen. Dan mag je even...

557
00:39:22.016 --> 00:39:24.009
Dan helpt dat.

558
00:39:24.014 --> 00:39:26.015
Dan hoef je niet stoer te zijn.

559
00:39:26.020 --> 00:39:28.024
Daarvoor is zo'n doos ook.

560
00:39:29.004 --> 00:39:31.022
Dat ze niet altijd stoer hoeven te zijn.

561
00:39:36.005 --> 00:39:40.005
Zes volle dozen, Bernardine. Ja. Haha.

562
00:39:43.002 --> 00:39:45.010
Zo. Ik vind het mooi.

563
00:39:45.015 --> 00:39:48.010
Hard gewerkt. Ja, he? Ja.

564
00:39:48.015 --> 00:39:50.020
Echt leuk.

565
00:39:51.000 --> 00:39:53.001
Leuk om te doen.

566
00:39:53.006 --> 00:39:56.015
Gek, he? Leuk om te doen. Voor herhaling vatbaar.

567
00:39:56.020 --> 00:39:59.011
Hahaha.

568
00:39:59.016 --> 00:40:03.016
MUZIEK

569
00:40:09.002 --> 00:40:14.023
In de weken na de opnames geniet Bernardine zoveel mogelijk van het leven met haar gezin.

570
00:40:15.003 --> 00:40:18.002
Maar plots gaat haar gezondheid hard achteruit.

571
00:40:18.007 --> 00:40:20.021
Ze wordt opgenomen in 't ziekenhuis.

572
00:40:21.001 --> 00:40:25.014
Diezelfde dag moeten Eric en de kinderen afscheid van haar nemen.

573
00:40:25.019 --> 00:40:28.008
MUZIEK

574
00:40:38.013 --> 00:40:42.024
Precies een maand na onze laatste ontmoeting overlijdt Bernardine...

575
00:40:43.004 --> 00:40:45.018
aan de gevolgen van eierstokkanker.

576
00:40:48.005 --> 00:40:50.005
MUZIEK

577
00:41:05.021 --> 00:41:08.020
Een maand na de begrafenis van Bernardine.

578
00:41:09.000 --> 00:41:12.013
De plek op de bank is leeg. Maar het leven gaat door.

579
00:41:12.018 --> 00:41:14.005
Het verlies is groot.

580
00:41:14.010 --> 00:41:18.015
Omringd door familie en vrienden gaan Eric en de kinderen verder.

581
00:41:18.020 --> 00:41:21.000
MUZIEK

582
00:41:32.023 --> 00:41:35.003
Toch nog onverwacht overleden.

583
00:41:35.008 --> 00:41:40.017
De vorige keer dat wij hier waren dacht ik niet dat het de laatste keer zou zijn.

584
00:41:40.022 --> 00:41:48.009
Nee. Als je het even terugdraait is ze op woensdag ziek geworden...

585
00:41:56.011 --> 00:41:58.012
Voor mama zelf wel, ja.

586
00:41:58.017 --> 00:42:01.018
Toen ze thuis lag, nadat ze was overleden...

587
00:42:01.023 --> 00:42:06.018
was die rimpel in haar voorhoofd van de pijn en het verbijten ervan...

588
00:42:06.023 --> 00:42:08.022
die rimpel was weg.

589
00:42:09.002 --> 00:42:10.016
Ze was ontspannen.

590
00:42:10.021 --> 00:42:12.021
Dat was heel fijn om te zien.

591
00:42:13.001 --> 00:42:17.007
Dat ze niet meer zo... Ze heeft geen pijn meer.

592
00:42:17.012 --> 00:42:20.017
Wat mis je het meest? Dat ze daar op die bank zit.

593
00:42:20.022 --> 00:42:23.002
Als je thuiskomt zit er niemand.

594
00:42:23.007 --> 00:42:27.008
Iedereen is naar school en je komt thuis van je werk of zo...

595
00:42:27.013 --> 00:42:32.001
dan is er niemand meer. Dan kom je in een leeg huis.

596
00:42:32.006 --> 00:42:35.024
En die dozen? Die staan nog op de slaapkamer.

597
00:42:36.004 --> 00:42:39.022
Er moest nog een geurtje in. O, ja.

598
00:42:40.002 --> 00:42:43.007
En dan is het wel klaar.

599
00:42:43.012 --> 00:42:46.023
Als ze willen kijken, mogen ze natuurlijk kijken.

600
00:42:47.003 --> 00:42:49.009
Dat mag natuurlijk best.

601
00:42:49.014 --> 00:42:53.002
Mylene heeft haar herinneringsdoos op haar kamer.

602
00:42:53.007 --> 00:42:55.021
Ze heeft er zelf iets aan toegevoegd.

603
00:42:56.001 --> 00:42:57.015
Ik heb foto's gemaakt.

604
00:42:57.020 --> 00:42:59.007
Of gescand.

605
00:42:59.012 --> 00:43:05.003
Van eh... Van vroeger tot nu, zeg maar.

606
00:43:05.008 --> 00:43:07.019
Dit was de laatste vakantie.

607
00:43:07.024 --> 00:43:11.006
Ik ga er een boek van maken. Daar plak ik ze in. Ja.

608
00:43:11.011 --> 00:43:13.004
Dingen erbij schrijven.

609
00:43:13.009 --> 00:43:16.006
Dat het voor mij een herinneringsboek is.

610
00:43:16.011 --> 00:43:20.018
Momenten die ik me nu nog herinner, straks nog kan herinneren.

611
00:43:20.023 --> 00:43:22.010
Hij kan gewoon dicht.

612
00:43:22.015 --> 00:43:26.019
Hij staat niet open zodat je er altijd mee geconfronteerd wordt.

613
00:43:26.024 --> 00:43:29.015
Je kunt erin kijken als je dat zelf wil.

614
00:43:29.020 --> 00:43:33.013
Die deken, daar kan ik onder zitten als ik het koud heb.

615
00:43:33.018 --> 00:43:36.021
Of als ik het fijn vind. Als je wil, dan kan het.

616
00:43:37.001 --> 00:43:40.012
Dan kan ik kijken naar wat er allemaal in zat. Fijn.

617
00:43:46.011 --> 00:43:50.024
Volgende week is Eric al een stuk gevorderd met zijn treinenplan.

618
00:43:51.004 --> 00:43:54.009
Maar hij komt ook tot een pijnlijke conclusie.

619
00:43:54.014 --> 00:43:57.013
De vorige keer dachten we: Ik ga het redden.

620
00:43:57.018 --> 00:44:00.016
Maar nu denk ik er anders over. Ja? Ja.

621
00:44:00.021 --> 00:44:03.006
Het gaat gewoon heel slecht.

622
00:44:03.011 --> 00:44:07.003
Ik word steeds zieker. Ja, dat is vervelend.

623
00:44:07.008 --> 00:44:11.010
Vervelend is nog wel heel voorzichtig uitgedrukt.

624
00:44:11.015 --> 00:44:14.020
Ja. We kunnen er niks anders van maken. Nee, he?

625
00:44:15.000 --> 00:44:17.010
Dit is het.

626
00:44:19.001 --> 00:44:20.013
En daar gaat je haar.

627
00:44:20.018 --> 00:44:25.004
En we ontmoeten Diana die haar eigen lange haren af moet knippen.

628
00:44:25.009 --> 00:44:28.020
Deze worden bewaard voor de kinderen. Voor later.

629
00:44:29.000 --> 00:44:31.008
Die is voor jou.

630
00:44:40.000 --> 00:44:43.015
Waarom klussentape? Ja, wat kan je er niet mee doen?

631
00:44:43.020 --> 00:44:47.014
Ik weet niet, wat doe jij ermee? Alles. Ik plak alles aan mekaar.

