WEBVTT

1
00:00:01.009 --> 00:00:02.021
888

2
00:00:03.001 --> 00:00:06.016
Deze week kijken we hoe duur geld lenen is.

3
00:00:06.021 --> 00:00:10.012
Want geld lenen kost geld en dat kan aardig oplopen.

4
00:00:10.017 --> 00:00:15.010
Uiteindelijk betaal je wel drie keer die 600 euro voor die wasmachine.

5
00:00:15.015 --> 00:00:19.016
Dan heb je 1800 euro voor je wasmachine betaald.

6
00:00:19.021 --> 00:00:23.015
Komen we erachter dat heel veel mensen in de schulden zitten.

7
00:00:23.020 --> 00:00:27.002
Hier staan ruim negen miljoen mensen in geregistreerd.

8
00:00:27.007 --> 00:00:31.014
En horen we van de lommerd dat sommigen ver gaan voor 'n lening.

9
00:00:31.019 --> 00:00:36.012
Wat is het gekste wat mensen hier ooit hebben geprobeerd te slijten?

10
00:00:37.024 --> 00:00:41.015
Kunstgebitten en gouden tanden. Ah! Niet waar!

11
00:00:41.020 --> 00:00:43.008
Gadver.

12
00:00:46.012 --> 00:00:48.016
MUZIEK

13
00:01:08.022 --> 00:01:13.023
Ik heb hier een vraag: Geld lenen kost geld, maar hoeveel dan precies?

14
00:01:14.003 --> 00:01:17.009
Als ik 10.000 euro wil lenen, wat kost dat dan?

15
00:01:17.014 --> 00:01:20.009
Dus de vraag is: Wat kost geld lenen?

16
00:01:20.014 --> 00:01:23.008
Heel veel. Rente.

17
00:01:23.013 --> 00:01:25.014
Het is sowieso big business.

18
00:01:25.019 --> 00:01:29.007
Ik heb soms 't idee dat je je e-mailadres invult en geld krijgt.

19
00:01:29.012 --> 00:01:32.023
Sms'je zelfs. Stuur een sms'je en je krijgt meteen het geld.

20
00:01:33.003 --> 00:01:36.008
Geld lenen kost geld, dus iemand verdient eraan.

21
00:01:36.013 --> 00:01:40.010
Het is crisis, ons geld is op, de nationale kassa is leeg.

22
00:01:40.015 --> 00:01:46.006
Tenminste, dat zegt het journaal. Dat kijken we wel op 'n enorme tv...

23
00:01:46.011 --> 00:01:51.019
zittend op een nieuwe designerstoel, die ongemakkelijker zit dan de zak geld die hij kost.

24
00:01:51.024 --> 00:01:54.017
En met de voor de deur een gloednieuwe bolide.

25
00:01:54.022 --> 00:01:58.023
Waar doen we het allemaal van? Precies, een hele mooie lening.

26
00:01:59.003 --> 00:02:04.007
Ik hoor van vrienden en vriendinnen dat ze vrij makkelijk geld lenen.

27
00:02:04.012 --> 00:02:09.007
Ik doe het zelf niet echt, maar... Volgens mij gaat het best makkelijk.

28
00:02:09.012 --> 00:02:12.005
Je kan heel veel geld lenen. Bij de bank.

29
00:02:12.010 --> 00:02:15.008
Zolang je inkomen hebt, kun je lenen wat je wil.

30
00:02:15.013 --> 00:02:18.000
Ik had toen een doorlopend krediet.

31
00:02:18.005 --> 00:02:20.023
Wij kregen regelmatig post thuis, van:

32
00:02:21.003 --> 00:02:23.018
Zou u niet eens een boot kopen?

33
00:02:23.023 --> 00:02:26.002
Nee. Nee. Absoluut niet.

34
00:02:26.007 --> 00:02:29.018
Maar dat komt in onze generatie ook niet echt voor.

35
00:02:29.023 --> 00:02:32.016
Wij zijn niet grootgebracht met lenen.

36
00:02:32.021 --> 00:02:36.011
Nog nooit gedaan. Ik ook niet. Ik zou het ook nooit doen.

37
00:02:36.016 --> 00:02:41.011
Want je weet wat de gevolgen kunnen zijn. Je betaalt juist meer, toch?

38
00:02:41.016 --> 00:02:43.005
Volgens mij wel.

39
00:02:43.010 --> 00:02:45.007
Ja, je betaalt vast meer.

40
00:02:45.012 --> 00:02:48.002
En daarom kun je overal geld lenen.

41
00:02:48.007 --> 00:02:51.015
Bij de bank, op internet en zelfs bij de drogist.

42
00:02:51.020 --> 00:02:57.001
EEN op de twee huishoudens heeft een lening van meer dan 2000 euro.

43
00:02:57.006 --> 00:02:59.018
En dat kost geld. Maar hoeveel?

44
00:02:59.023 --> 00:03:01.024
Dat blijkt een lastige vraag.

45
00:03:02.004 --> 00:03:05.022
Geen enkele bank wil ons voor de camera te woord staan.

46
00:03:06.002 --> 00:03:09.015
En ook bij kredietverstrekkers op internet zijn we niet welkom.

47
00:03:09.020 --> 00:03:14.015
Geld lenen is dus prima, zolang je er maar geen vragen over stelt.

48
00:03:14.020 --> 00:03:17.002
Dan proberen we het maar anoniem.

49
00:03:17.007 --> 00:03:20.022
Geld lenen kost geld. Om te beginnen tien cent per minuut.

50
00:03:21.002 --> 00:03:24.024
Welkom bij ABN Amro. Wij willen u graag goed van dienst zijn.

51
00:03:25.004 --> 00:03:28.022
De kosten voor dit gesprek zijn tien eurocent per minuut.

52
00:03:29.002 --> 00:03:34.000
Goedendag. Ik wil graag geld lenen, 10.000 euro.

53
00:03:34.005 --> 00:03:37.011
Waar gaat u die 10.000 euro aan uitgeven?

54
00:03:37.016 --> 00:03:41.001
Eh, nou, ik wil een nieuwe auto...

55
00:03:41.006 --> 00:03:44.009
en ik wil ook wat aan de tuin doen.

56
00:03:44.014 --> 00:03:46.018
En als ik dan nog wat over heb...

57
00:03:46.023 --> 00:03:50.022
wil ik misschien nog een flatscreen, een nieuwe tv kopen.

58
00:03:51.002 --> 00:03:56.003
Gezien de bestemming voor het geld, raad ik een persoonlijke lening aan.

59
00:03:56.008 --> 00:03:59.015
Dan gaat u per maand een vast bedrag aflossen...

60
00:03:59.020 --> 00:04:04.012
zodat het bedrag dan binnen een bepaalde termijn afbetaald is.

61
00:04:04.017 --> 00:04:07.021
Mocht u tegen die tijd een nieuwe auto willen kopen...

62
00:04:08.001 --> 00:04:14.020
dan heeft u deze lening niet meer lopen, waardoor u een nieuwe lening zou moeten kunnen afsluiten.

63
00:04:15.000 --> 00:04:17.023
Dus voor je een lening hebt afgesloten...

64
00:04:18.003 --> 00:04:21.018
praat je alweer over de volgende lening.

65
00:04:21.023 --> 00:04:25.015
Kilian Wawoe, u bent voormalig ABN-manager.

66
00:04:25.020 --> 00:04:30.006
U bent nu docent aan de Vrije Universiteit en u adviseert banken.

67
00:04:30.011 --> 00:04:32.021
Klopt. Wilt u trouwens een...

68
00:04:33.001 --> 00:04:35.002
muntdrop? Ja.

69
00:04:35.007 --> 00:04:38.000
Dit is een gulden, he? Heerlijk.

70
00:04:38.005 --> 00:04:40.017
Zijn dit nog guldens? Ja.

71
00:04:40.022 --> 00:04:44.010
Het is zelfs een rijksdaalder, denk ik.

72
00:04:44.015 --> 00:04:47.006
Wat ik u wilde vragen, is:

73
00:04:47.011 --> 00:04:49.013
Wat is eigenlijk een bank?

74
00:04:52.009 --> 00:04:57.001
Gunt u mij EEN moment om mijn rijksdaalder even te verwerken.

75
00:04:58.016 --> 00:05:03.006
Van oudsher is een bank een instelling...

76
00:05:03.011 --> 00:05:07.002
die ervoor gemaakt is dat je geld kunt uitlenen.

77
00:05:07.007 --> 00:05:10.020
Dus als ik geld te veel heb, dan kan ik dat stallen bij de bank.

78
00:05:11.000 --> 00:05:12.018
Dat is lekker veilig.

79
00:05:12.023 --> 00:05:18.008
Mensen die dat geld nodig hebben, kunnen dat geld bij die bank lenen.

80
00:05:18.013 --> 00:05:21.002
En het zorgt voor betalingsverkeer.

81
00:05:21.007 --> 00:05:24.011
Dat zijn de drie nutsfuncties van een bank.

82
00:05:24.016 --> 00:05:29.010
Het vragen van rente is honderden jaren verboden geweest.

83
00:05:29.015 --> 00:05:31.015
De kerk verbood dat.

84
00:05:31.020 --> 00:05:35.021
Pas sinds vrij kort vinden we het normaal...

85
00:05:36.001 --> 00:05:39.009
dat geld uitlenen een middel is om zelf rijker van te worden.

86
00:05:39.014 --> 00:05:44.024
Je kan rijk worden door geld uit te lenen. Dat weten niet alleen de banken, maar ook andere bedrijven.

87
00:05:45.004 --> 00:05:50.009
Die lenen je geld zonder dat je het doorhebt. Het heet dan 'kopen op afbetaling'.

88
00:05:50.014 --> 00:05:53.012
Ik heb weleens een laptop op afbetaling gekocht.

89
00:05:53.017 --> 00:05:56.024
Nee, dat heb ik zelf nooit gedaan. Mijn ouders wel.

90
00:05:57.004 --> 00:06:01.001
Een stofzuiger. En die hebben ze volgens mij drie keer terugbetaald.

91
00:06:01.006 --> 00:06:06.014
Ik moest zo'n 60 euro per maand afbetalen, twee jaar lang.

92
00:06:06.019 --> 00:06:11.016
'O, het kost maar zoveel per maand. O, dat kunnen we wel opbrengen.'

93
00:06:11.021 --> 00:06:15.018
Dan kunnen we weer wat extra's doen. Maar ze vergeten...

94
00:06:15.023 --> 00:06:20.002
dat ze dan in de schulden zitten en er niet meer uitkomen.

95
00:06:20.007 --> 00:06:26.013
Als we willen weten hoe het zit met kopen op afbetaling, zijn we bij dat soort bedrijven ook al niet welkom.

96
00:06:26.018 --> 00:06:31.000
Geld lenen gebeurt blijkbaar altijd achter gesloten deuren.

97
00:06:31.005 --> 00:06:33.004
Goedendag. Kan ik je helpen?

98
00:06:33.009 --> 00:06:38.015
Ik wil een wasmachine kopen. En die kun je op krediet kopen, hoorde ik.

99
00:06:38.020 --> 00:06:40.015
Dat kan. Hoe werkt het dan?

100
00:06:40.020 --> 00:06:43.021
We gaan hier een aanvraag doen...

101
00:06:44.001 --> 00:06:48.000
en dan horen we binnen vijf minuten of dat is goedgekeurd.

102
00:06:48.005 --> 00:06:53.004
En dan kunnen we de spullen bij u bezorgen. Het is dus een lening?

103
00:06:53.009 --> 00:06:56.018
Hoe werkt dat dan? Je hebt 45 euro administratiekosten.

104
00:06:56.023 --> 00:07:01.002
Als je alles binnen EEN jaar betaalt, betaal je geen rente.

105
00:07:01.007 --> 00:07:05.022
En anders betaal je wel rente. Hoeveel rente betaal je dan? 16%.

106
00:07:06.002 --> 00:07:11.012
16%. Op 1000 euro schuld betaal je dus per jaar 160 euro rente.

107
00:07:11.017 --> 00:07:16.012
Dat is een slechte aanbieding. Voor je 't weet, zit je in de problemen.

108
00:07:16.017 --> 00:07:20.005
Joke de Kock, van de Nederlandse Vereniging van Volkskrediet.

109
00:07:20.010 --> 00:07:22.006
De branchevereniging...

110
00:07:22.011 --> 00:07:27.014
voor schuldhulpverlening en sociaal bankieren. Pardon? ZE HERHAALT HET

111
00:07:27.019 --> 00:07:31.000
OkÂe. En wat doet u? Wat doet uw vereniging?

112
00:07:31.005 --> 00:07:35.017
Mensen met financiÈele problemen kunnen zich tot ons wenden...

113
00:07:35.022 --> 00:07:41.007
en wij helpen ze de financiÈen te ordenen en schuldregelingen te treffen met schuldeisers.

114
00:07:41.012 --> 00:07:44.019
Want je kunt nu overal geld lenen, indirect. Ja.

115
00:07:44.024 --> 00:07:48.015
Bij de Wehkamp, Bijenkorf, Kruidvat. Hoe werkt dat?

116
00:07:48.020 --> 00:07:54.011
Als je per maand 20 euro betaalt voor een wasmachine van 600 euro, dan doe je daar heel lang over.

117
00:07:54.016 --> 00:07:59.005
Uiteindelijk betaal je dan wel drie keer die 600 euro.

118
00:07:59.010 --> 00:08:03.015
Dan heb je 1800 euro betaald. En had je drie wasmachines kunnen hebben.

119
00:08:03.020 --> 00:08:06.017
De rest is rente en administratiekosten.

120
00:08:06.022 --> 00:08:11.008
We zijn heel erg omgeslagen van een spaarland naar een leenland.

121
00:08:11.013 --> 00:08:14.022
20 jaar geleden spaarden we die 50 euro per maand...

122
00:08:15.002 --> 00:08:18.016
en na 12 maanden konden we die wasmachine kopen, voor 600 euro.

123
00:08:18.021 --> 00:08:24.019
En nu kopen we het eerst en sparen we achteraf. Dat is veel duurder en dat hebben we niet door.

124
00:08:24.024 --> 00:08:28.016
We zijn een leenland geworden. Maar hebben we niet te veel schuld?

125
00:08:28.021 --> 00:08:33.012
Het Bureau Krediet Registratie, het BKR, houdt dat bij.

126
00:08:34.023 --> 00:08:37.014
Het BKR. Ik ken het wel, van een vriend.

127
00:08:37.019 --> 00:08:40.002
Volgens mij als je schulden hebt.

128
00:08:40.007 --> 00:08:44.013
Ik weet niet wat ze doen, maar daar sta je wel of niet geregistreerd.

129
00:08:44.018 --> 00:08:47.019
Als het al zo ver moet komen, dat is niet goed.

130
00:08:48.021 --> 00:08:50.008
Nee.

131
00:08:50.013 --> 00:08:53.002
MUZIEK

132
00:08:56.008 --> 00:08:58.012
Hallo, is dit BKR? Ja, klopt.

133
00:08:58.017 --> 00:09:01.013
Ik heb een afspraak. Komt u verder.

134
00:09:01.018 --> 00:09:06.011
Het BKR in Tiel is de Big Brother bij wie alle notoire klaplopers...

135
00:09:06.016 --> 00:09:11.023
van dit land geregistreerd staan. En deze namen worden goed beschermd.

136
00:09:13.000 --> 00:09:16.005
Waar zijn we nu? We zijn nu in onze bunker.

137
00:09:17.013 --> 00:09:19.013
Dikke muren, 50 centimeter.

138
00:09:19.018 --> 00:09:23.017
Dat is aan de ene kant om ongenode gasten buiten te houden.

139
00:09:23.022 --> 00:09:26.021
We hebben hier van veel mensen informatie.

140
00:09:27.001 --> 00:09:32.011
En als er calamiteiten zijn, kunnen de zaken gewoon doordraaien.

141
00:09:32.016 --> 00:09:36.001
Ik ben heel benieuwd. OkÂe, gaan we binnen kijken.

142
00:09:36.006 --> 00:09:38.013
Dat is dus wel een fijne gedachte.

143
00:09:38.018 --> 00:09:43.006
Mocht de wereld straks vergaan, weten we wie de schuldigen waren.

144
00:09:43.011 --> 00:09:45.018
Nou, eigenlijk...

145
00:09:45.023 --> 00:09:49.002
is dit de kast waar het allemaal om gaat.

146
00:09:49.007 --> 00:09:54.011
Je kan het zien als een grote ijskast met een deur erin...

147
00:09:54.016 --> 00:10:00.010
en daar zit een grote harde schijf in en daar staan alle gegevens op.

148
00:10:00.015 --> 00:10:03.024
Hoeveel mensen staan hier nou in geregistreerd?

149
00:10:04.004 --> 00:10:06.018
Ruim negen miljoen mensen.

150
00:10:06.023 --> 00:10:09.004
Ruim negen miljoen mensen? Ja.

151
00:10:09.009 --> 00:10:12.002
In dit kleine kastje? In dit kastje, ja.

152
00:10:12.007 --> 00:10:16.008
Dat vind ik echt heel veel. Hebben die ook allemaal schuld?

153
00:10:16.013 --> 00:10:21.011
Dat vind ik 'n naar woord. Ze hebben kredieten, of een creditcard.

154
00:10:21.016 --> 00:10:23.015
Dus die staan allemaal rood.

155
00:10:23.020 --> 00:10:26.012
Ze hebben geld geleend, ja.

156
00:10:26.017 --> 00:10:31.017
Hebben ze dan ook allemaal een schuldprobleem? Nee, gelukkig niet.

157
00:10:31.022 --> 00:10:36.012
Bijna iedere volwassen Nederlander staat bij ons geregistreerd.

158
00:10:36.017 --> 00:10:41.018
Alleen mensen met een betalingsachterstand langer dan drie maanden...

159
00:10:41.023 --> 00:10:46.022
staan negatief geregistreerd. De rest staat positief geregistreerd.

160
00:10:47.002 --> 00:10:49.013
7% van de Nederlanders...

161
00:10:49.018 --> 00:10:54.010
staat geregistreerd met een betalingsprobleem.

162
00:10:54.015 --> 00:10:59.017
En bij die mensen staan er een vinkje achter hun naam? Ja, klopt.

163
00:11:00.017 --> 00:11:03.011
Er zitten dus nogal wat lijken in die kast.

164
00:11:03.016 --> 00:11:08.000
Want dit vinkje staat achter de naam van 7% van alle Nederlanders.

165
00:11:08.005 --> 00:11:11.008
Oftewel, ruim 1,1 miljoen mensen.

166
00:11:11.013 --> 00:11:16.010
Dat is ongeveer net zoveel als het aantal mensen dat naar DWDD kijkt...

167
00:11:16.015 --> 00:11:20.001
alle inwoners van de provincie Limburg...

168
00:11:20.006 --> 00:11:25.010
of precies iedereen die nu de gordijnen dicht doet en de televisie wat zachter zet.

169
00:11:25.015 --> 00:11:31.005
Als u wilt lenen, gaan wij gegevens opvragen bij het BKR.

170
00:11:31.010 --> 00:11:35.005
Als u een negatieve registratie heeft staan bij het BKR...

171
00:11:35.010 --> 00:11:39.005
dan is het niet mogelijk om een lening af te sluiten. OkÂe.

172
00:11:39.010 --> 00:11:44.010
Met een negatieve BKR-registratie is het lastig om geld los te krijgen van een bank.

173
00:11:44.015 --> 00:11:48.008
Tenminste, zonder 'm te overvallen.

174
00:11:48.013 --> 00:11:52.007
Dan kun je beter bij de lommerd je spullen tijdelijk verpanden.

175
00:11:52.012 --> 00:11:55.013
Maar ook een lening van de lommerd kost geld.

176
00:11:57.006 --> 00:11:59.024
Dus dit is het? Wat er nu is?

177
00:12:00.004 --> 00:12:03.019
Ja. We hebben net een veiling gehad.

178
00:12:03.024 --> 00:12:06.011
Er zijn veel dingen geveild.

179
00:12:06.016 --> 00:12:09.021
Zo! Een Chanel-tasje. Wat moet je hier nou mee?

180
00:12:10.001 --> 00:12:15.007
Wij hebben 'm ingebracht gekregen en mijn goudhandelaar heeft daar een waarde aan gekoppeld.

181
00:12:15.012 --> 00:12:18.007
Misschien wordt-ie nog eens opgehaald.

182
00:12:18.012 --> 00:12:22.003
Hoeveel mensen halen hun spulletjes gewoon weer op?

183
00:12:22.008 --> 00:12:25.008
Ik denk toch wel 80%. OkÂe.

184
00:12:25.013 --> 00:12:30.001
Wie heeft nou zo'n tasje. Ik zou niet verzinnen om dat te kopen.

185
00:12:30.006 --> 00:12:32.024
Laat staan om het dan weer te verpanden.

186
00:12:33.004 --> 00:12:37.003
Ja, maar iemand heeft het in z'n enthousiasme gekocht...

187
00:12:37.008 --> 00:12:40.005
In z'n enthousiasme een tas van 3000 euro!

188
00:12:40.010 --> 00:12:42.011
...en heeft nu geld nodig. Ja.

189
00:12:42.016 --> 00:12:46.008
Dus ik ben hier bij 'n pandjeshuis...

190
00:12:46.013 --> 00:12:49.014
maar ik zie allemaal auto's. Ja, we nemen...

191
00:12:49.019 --> 00:12:51.018
auto's, eh...

192
00:12:51.023 --> 00:12:56.018
crossmotoren, een caravan, een bootje, een zeilbootje.

193
00:12:56.023 --> 00:12:59.008
Eigenlijk alles wat rolt en vaart.

194
00:12:59.013 --> 00:13:03.014
Dit is ook wel een gave camper. Ja, dit is een mooie camper.

195
00:13:03.019 --> 00:13:06.020
Kunnen we er even in? Ja, zeker. Natuurlijk.

196
00:13:07.000 --> 00:13:11.017
Wat is het gekste wat mensen hier ooit hebben geprobeerd te slijten?

197
00:13:13.022 --> 00:13:17.007
Kunstgebitten en gouden tanden. Ah! Niet waar!

198
00:13:17.012 --> 00:13:20.006
Echt? Ja. Gadver!

199
00:13:20.011 --> 00:13:22.010
Maar neem je dat ook echt in?

200
00:13:22.015 --> 00:13:24.018
Ja, het goud heeft een waarde.

201
00:13:24.023 --> 00:13:30.001
Hoe werkt het nou? Stel nou dat ik 10.000 euro nodig heb, eventjes.

202
00:13:30.006 --> 00:13:34.007
Dus dan breng ik hier mijn auto. Die auto ga ik taxeren.

203
00:13:34.012 --> 00:13:37.010
Ik kijk wat die auto waard is. Nou, stel...

204
00:13:37.015 --> 00:13:40.015
Die auto vertegenwoordigt een waarde van e.10.000.

205
00:13:40.020 --> 00:13:44.024
Dan probeer ik bij een handelaar een garantstelling te krijgen van e.10.000...

206
00:13:45.004 --> 00:13:50.012
zodat, als jij de auto niet ophaalt, ik wel e.10.000 krijg.

207
00:13:50.017 --> 00:13:53.002
Dan krijg jij e.10.000 van mij mee.

208
00:13:53.007 --> 00:13:57.014
En als je hem ophaalt, betaal je een rentepercentage en kun je de auto meenemen.

209
00:13:57.019 --> 00:14:01.010
Ja. En wat kost het als ik hem na een maand ophaal?

210
00:14:01.015 --> 00:14:05.024
Als je de auto bij mij inbrengt voor e.10.000 en je wilt hem na een maand terughalen...

211
00:14:06.004 --> 00:14:09.022
moet je e.11.500 betalen. Dus 15% extra.

212
00:14:10.002 --> 00:14:12.020
Dat is over die periode van een maand?

213
00:14:13.000 --> 00:14:17.001
Kun je hem ook twee maanden laten staan? De periode is een maand.

214
00:14:17.006 --> 00:14:20.003
Dat is de regel. Stel, het lukt niet na een maand...

215
00:14:20.008 --> 00:14:27.006
dan komen we opnieuw overeen dat je een maand uitstel krijgt, maar je betaalt wel 15% rente.

216
00:14:27.011 --> 00:14:31.018
Nog een keer? Dan wordt het e.13.000 om hem op te halen. Helemaal goed.

217
00:14:31.023 --> 00:14:35.010
O! Maar dat is heel duur!

218
00:14:35.015 --> 00:14:39.016
Maar je kunt op dat moment wel direct over geld beschikken.

219
00:14:39.021 --> 00:14:44.008
En de mensen die ik geld verstrek, zijn over het algemeen een risicogroep.

220
00:14:44.013 --> 00:14:50.015
Ik probeer als ik iets taxeer, de werkelijke waarde zo dicht mogelijk te benaderen.

221
00:14:50.020 --> 00:14:56.002
Maar dat betekent ook dat ik het grootste risico loop dat ik het mis heb.

222
00:14:56.007 --> 00:14:59.019
Dus ik maak een inschatting voor e.10.000 en vervolgens...

223
00:14:59.024 --> 00:15:03.001
wil ik het verkopen en beur ik 9000, dan gaat het fout.

224
00:15:03.006 --> 00:15:09.020
Als je dus direct geld nodig hebt, geldt de bekende regel: Tijd is geld. Heel veel geld.

225
00:15:10.000 --> 00:15:13.019
Stel, dat je die e.10.000 pas na een jaar kunt terugbetalen...

226
00:15:13.024 --> 00:15:16.001
dan moet je e.28.000 ophoesten.

227
00:15:16.006 --> 00:15:21.014
Dus in plaats van je camper te verpanden, kun je beter je huis verkopen en in je camper gaan wonen.

228
00:15:21.019 --> 00:15:24.018
Terug naar de banken. Wat voor rente betalen we daar?

229
00:15:24.023 --> 00:15:30.005
Afhankelijk van uw persoonlijke situatie krijgt u een rentepercentage...

230
00:15:30.010 --> 00:15:34.004
dat varieert tussen de 8,7 tot maximaal 13,7%.

231
00:15:34.009 --> 00:15:39.019
We hebben rentes van 4,9 tot 16%.

232
00:15:39.024 --> 00:15:42.003
Wanneer zou je 16% betalen?

233
00:15:42.008 --> 00:15:48.019
Dat weet ik niet. Dat is afhankelijk van ieders dossier.

234
00:15:48.024 --> 00:15:51.018
Ik had nog een vraag over de rente.

235
00:15:51.023 --> 00:15:54.019
Kan rente tussentijds wijzigen?

236
00:15:54.024 --> 00:15:58.020
Als u voor een doorlopend krediet wel, dat heeft variabele rente.

237
00:15:59.000 --> 00:16:00.019
O, dus het kan nog duurder worden?

238
00:16:00.024 --> 00:16:06.012
Als de rente gaat stijgen, betaalt u ook meer rente.

239
00:16:06.017 --> 00:16:09.006
Ja. Hoeveel meer?

240
00:16:09.011 --> 00:16:11.021
Dat is afhankelijk van het rentepercentage.

241
00:16:12.001 --> 00:16:14.017
OkÂe. En wie bepaalt dat dan?

242
00:16:14.022 --> 00:16:17.009
Dat wordt bepaald in de markt.

243
00:16:17.014 --> 00:16:20.002
Als de rente omhoog gaat, gaat die ook mee omhoog.

244
00:16:20.007 --> 00:16:22.012
Gaat hij omlaag, dan gaat hij omlaag.

245
00:16:22.017 --> 00:16:27.021
Maar we kunnen niet zeggen hoe vaak de rente wijzigt en met welk percentage.

246
00:16:28.001 --> 00:16:29.013
Wat is nu de rente?

247
00:16:29.018 --> 00:16:33.024
Hoe hoog kan hij worden uiteindelijk, als de markt dat bepaalt?

248
00:16:34.004 --> 00:16:36.020
Daar hebben we geen zeggenschap over.

249
00:16:37.000 --> 00:16:42.006
Op dit moment is voor een bedrag van e.4000 het rentepercentage 11,4%.

250
00:16:42.011 --> 00:16:43.023
OkÂe.

251
00:16:44.003 --> 00:16:47.018
Martijn Pols, u bent van de Autoriteit FinanciÈele Markten, de AFM.

252
00:16:47.023 --> 00:16:49.011
Wat doet de AFM?

253
00:16:49.016 --> 00:16:52.023
We behartigen de belangen van de klant.

254
00:16:53.003 --> 00:16:57.001
We controleren financiÈele ondernemingen of ze zich aan de regels houden...

255
00:16:57.006 --> 00:16:59.009
om het belang van de klant te beschermen.

256
00:16:59.014 --> 00:17:04.024
Die klant kan ik ook zijn? Ja, dat kunnen 16,8 miljoen mensen zijn in Nederland.

257
00:17:05.004 --> 00:17:08.007
Als ik geld leen, moet ik rente betalen.

258
00:17:08.012 --> 00:17:12.024
Wanneer geven ze je een lage en wanneer een hoge rente?

259
00:17:13.004 --> 00:17:14.016
Dat verschilt heel erg.

260
00:17:14.021 --> 00:17:17.000
Dat is ook afhankelijk van wie je bent...

261
00:17:17.005 --> 00:17:19.021
en van wat voor soort krediet je neemt.

262
00:17:20.001 --> 00:17:21.014
Afhankelijk van wie je bent?

263
00:17:21.019 --> 00:17:25.011
Je kunt een groter of een kleiner risico zijn voor een bank.

264
00:17:25.016 --> 00:17:28.016
Met name het risico dat je niet kunt terugbetalen.

265
00:17:28.021 --> 00:17:34.019
Dat wordt in het tarief doorgerekend of in het bedrag dat je maximaal mag lenen.

266
00:17:34.024 --> 00:17:39.007
Wat is in Nederland de gangbare minimum rente en maximum rente?

267
00:17:39.012 --> 00:17:41.024
We kennen in Nederland alleen een maximum rente.

268
00:17:42.004 --> 00:17:46.002
Dat is nu 16%. 16%.

269
00:17:46.007 --> 00:17:50.015
Dus: hoe hoger de rente die ze van je vragen, hoe onbetrouwbaarder ze je vinden.

270
00:17:50.020 --> 00:17:52.018
Hoe testen ze die betrouwbaarheid?

271
00:17:52.023 --> 00:17:55.023
Stel: Je hebt een gemiddeld salaris, maar hoge lasten.

272
00:17:56.003 --> 00:17:57.015
Is dat een risicofactor?

273
00:17:57.020 --> 00:18:02.007
Mijn inkomen is e.1850 netto.

274
00:18:02.012 --> 00:18:06.006
Ik heb een huurhuis en mijn huur is e.550.

275
00:18:06.011 --> 00:18:08.005
550, okÂe.

276
00:18:08.010 --> 00:18:14.015
Ik heb vaste lasten van e.900 per maand.

277
00:18:14.020 --> 00:18:19.000
Ze kijken alleen naar je huur en leningen die je hebt lopen.

278
00:18:19.005 --> 00:18:22.006
OkÂe, maar op zich heb ik best wel...

279
00:18:22.011 --> 00:18:25.023
Eneco en mijn mobiele telefoon.

280
00:18:26.003 --> 00:18:29.013
En ik heb een auto. Daar kijken ze niet naar.

281
00:18:29.018 --> 00:18:32.023
OkÂe. Dus dat maakt niks uit? Nee.

282
00:18:33.003 --> 00:18:36.013
Relaxt. Ja, dat is wel goed gebudgetteerd op die manier.

283
00:18:36.018 --> 00:18:41.024
Maakt het ngo uit hoeveel geld ik per maand overhoud?

284
00:18:42.004 --> 00:18:46.004
Kijken jullie daar ook naar, hoeveel ik overhoud om van te leven?

285
00:18:46.009 --> 00:18:48.000
Of maakt dat niet veel uit?

286
00:18:48.005 --> 00:18:55.018
Er wordt wel gekeken of u genoeg overhoudt om de lening af te betalen.

287
00:18:55.023 --> 00:19:01.006
Maar niet per se of ik daar zelf nog van kan leven.

288
00:19:01.011 --> 00:19:03.014
Dat durf ik niet te zeggen.

289
00:19:03.019 --> 00:19:06.022
Je moet je huur en je lening kunnen betalen.

290
00:19:07.002 --> 00:19:11.008
De bank maakt zich geen zorgen of je dan nog iets te eten hebt of om aan te trekken.

291
00:19:11.013 --> 00:19:13.002
Als je maar geld leent.

292
00:19:13.007 --> 00:19:18.001
Als ik de gegevens invul, zoals u ze aan mij hebt doorgegeven...

293
00:19:18.006 --> 00:19:24.009
kom ik op een bedrag van maximaal e.5431, 68.

294
00:19:24.014 --> 00:19:26.003
Wat ik kan lenen? Ja.

295
00:19:26.008 --> 00:19:32.005
Als we akkoord zouden gaan, is het maximale leenbedrag e.4000.

296
00:19:32.010 --> 00:19:34.001
1% over de duo-lening...

297
00:19:34.006 --> 00:19:40.004
Je zou tussen de e.10.000 en e.15.000 kunnen lenen.

298
00:19:40.009 --> 00:19:42.016
Echt? Tof! OkÂe.

299
00:19:42.021 --> 00:19:46.015
Gebaseerd op dezelfde gegevens kun je overal een ander bedrag lenen.

300
00:19:46.020 --> 00:19:52.001
Zit daar nou een systeem achter of horen we de telefonisch medewerker blind een pijltje gooien...

301
00:19:52.006 --> 00:19:54.014
op een bord met maximaal te lenen bedragen?

302
00:19:54.019 --> 00:20:00.021
Je moet je vooral niet rijk rekenen, want geld lenen kost geld, dat weten we nu wel.

303
00:20:01.001 --> 00:20:05.017
Goedemiddag, BKR, u spreekt met Rivanne Putters.

304
00:20:05.022 --> 00:20:08.015
BKR, goedemorgen, met mevrouw Van Koezant spreekt u.

305
00:20:08.020 --> 00:20:13.022
Hoe weten jullie dat iemand te veel gaat lenen en dat je moet waarschuwen?

306
00:20:14.002 --> 00:20:17.001
Dat weten we niet en dat willen we eigenlijk ook niet weten.

307
00:20:17.006 --> 00:20:22.016
We vinden dat de taak van de banken en de financieringsmaatschappijen die krediet verstrekken.

308
00:20:22.021 --> 00:20:25.007
Zij moeten kijken of het verantwoord is of niet.

309
00:20:25.012 --> 00:20:31.017
Wij registreren klanten, maar ook klanten die een achterstand hebben en niet kunnen terugbetalen.

310
00:20:31.022 --> 00:20:37.009
Dat is wezenlijke informatie voor de bank, samen met de andere informatie om te kijken of het verantwoord is.

311
00:20:37.014 --> 00:20:40.003
Ik ben benieuwd of ik hier zelf geregistreerd sta.

312
00:20:40.008 --> 00:20:42.017
Dat kunnen we nakijken.

313
00:20:42.022 --> 00:20:45.007
Kijken of Hayke dat kan regelen.

314
00:20:45.012 --> 00:20:49.009
Hayke is hoofd inzage? Ja, zij doet de inzages.

315
00:20:49.014 --> 00:20:51.001
Oke.

316
00:20:51.006 --> 00:20:54.017
Stel, ik wil e.10.000 lenen. Ik heb hier een offerte.

317
00:20:54.022 --> 00:20:58.013
Er staat hier: Jaarlijkse kostenpercentage: 8,7%.

318
00:20:59.021 --> 00:21:01.008
Looptijd 72 maanden.

319
00:21:01.013 --> 00:21:03.000
Zes jaar. Ja.

320
00:21:03.005 --> 00:21:10.016
Dan is de totale rente na zes jaar 2752,64.

321
00:21:10.021 --> 00:21:12.008
Ja. Dus...

322
00:21:12.013 --> 00:21:20.005
Snel gerekend, wat je voor e.10.000 hebt gekocht, is 27% duurder geworden.

323
00:21:20.010 --> 00:21:25.010
Ja. Daar betaal ik 2752,64 voor. Dat is de prijs van het geld.

324
00:21:25.015 --> 00:21:27.002
In dit geval.

325
00:21:27.007 --> 00:21:31.004
De prijs van het geld is in dit geval 8,7%.

326
00:21:31.009 --> 00:21:32.021
Let op: per jaar.

327
00:21:33.001 --> 00:21:36.016
Met een looptijd van zes jaar kan dat redelijk optellen.

328
00:21:36.021 --> 00:21:41.008
Leen je e.10.000 voor een boot, dan had je voor de kosten van die lening...

329
00:21:41.013 --> 00:21:44.020
ook nog een bootje voor je schoonvader kunnen kopen.

330
00:21:45.000 --> 00:21:47.018
Ik heb het idee dat ik nu redelijk uit de schulden ben.

331
00:21:47.023 --> 00:21:52.015
Maar toen ik net op kamers woonde, was ik lui met 't openen van post...

332
00:21:53.014 --> 00:21:57.024
en betaalde ik soms twee maanden mijn rekeningen niet.

333
00:21:58.004 --> 00:22:00.000
Is dat nog terug te vinden?

334
00:22:00.005 --> 00:22:02.011
Als het een maand of twee is, zeker niet.

335
00:22:02.016 --> 00:22:06.009
Je moet minimaal drie maanden achterstad hebben voor een registratie.

336
00:22:06.014 --> 00:22:09.015
Maar het zou kunnen, het ligt eraan hoe lang het geleden is.

337
00:22:09.020 --> 00:22:15.013
Na vijf jaar worden oude registraties doorgehaald, die achtervolgen je niet je leven lang.

338
00:22:15.018 --> 00:22:19.000
Er stond wel eens een deurwaarder voor mijn deur. Oke.

339
00:22:19.005 --> 00:22:21.024
Dit zijn de gegevens. Je komt als geroepen.

340
00:22:22.004 --> 00:22:27.018
Dit is het, Mark. Ik vind het wel spannend. Ja.

341
00:22:29.021 --> 00:22:31.024
Inlichtingen en inzage.

342
00:22:32.004 --> 00:22:34.021
De door u opgegeven gegevens zijn onbekend.

343
00:22:35.001 --> 00:22:37.021
Dus er staat van jou niets geregistreerd.

344
00:22:38.001 --> 00:22:43.008
Ik heb wel een credit card, een rekening bij de bank met krediet erop.

345
00:22:43.013 --> 00:22:47.003
Hoe kan het dat ik er niet in sta? Dat weet ik niet.

346
00:22:47.008 --> 00:22:52.022
Misschien is het een credit card die als betaalmiddel gebruikt wordt, waar geen kredietfaciliteit op zit.

347
00:22:53.002 --> 00:22:56.003
Dan is het eigenlijk geen krediet. Dat zou kunnen.

348
00:22:56.008 --> 00:23:03.014
En in principe, als je bij de bank een beetje debet mag staan, is dat niet echt een krediet.

349
00:23:03.019 --> 00:23:06.008
Dat wordt niet geregistreerd.

350
00:23:06.013 --> 00:23:10.004
Dit doet mij goed. Voor hetzelfde geld had er gestaan:

351
00:23:10.009 --> 00:23:14.009
Deurwaarders kwamen vroeger bij hem en hij deed niet open.

352
00:23:15.020 --> 00:23:19.018
Banken zijn als buren die heel graag kopjes suiker uitdelen.

353
00:23:19.023 --> 00:23:22.007
Maar die er wel een paar kilo voor terug willen.

354
00:23:22.012 --> 00:23:27.008
Officieel omdat ze het risico lopen dat jij alle suiker opsnoept en nooit meer iets teruggeeft.

355
00:23:27.013 --> 00:23:32.016
Maar in de praktijk eet de buurman zich aan jouw kilo's heel erg dik en rond.

356
00:23:32.021 --> 00:23:34.014
Hebzucht is het systeem.

357
00:23:34.019 --> 00:23:39.010
Maar laten we eerlijk zijn: Dat is misschien ook wel de reden dat jij die suiker wilde lenen.

358
00:23:42.005 --> 00:23:43.017
Dat gaat goed.

359
00:23:43.022 --> 00:23:47.010
Volgende week in De Rekenkamer onderzoeken we wat een brood kost.

360
00:23:47.015 --> 00:23:49.014
Daar wordt geheimzinnig over gedaan.

361
00:23:49.019 --> 00:23:53.022
Ik loop al 20 jaar mee, maar dat is een goed bewaard geheim.

362
00:23:54.002 --> 00:23:57.016
Verder ontdekken we het geheime ingrediÈent van de warme bakker.

363
00:23:57.021 --> 00:24:00.001
In welk bakje ligt dat? In dit bakje.

364
00:24:00.006 --> 00:24:03.019
Hier is het. Dat is het vak.

365
00:24:03.024 --> 00:24:07.010
We ontdekken dat meel hetzelfde is als benzine.

366
00:24:07.015 --> 00:24:10.003
Het lijkt een beetje op benzine-olie, ja.

367
00:24:10.008 --> 00:24:15.010
Voor alle liefhebbers van De Rekenkamer: onze app is nog steeds verkrijgbaar!

368
00:24:15.015 --> 00:24:21.013
De enige echt gratis app, met informatie over alles wat je gratis kan doen.

369
00:24:21.018 --> 00:24:23.020
En hij kost dus helemaal niks.

370
00:24:24.000 --> 00:24:28.018
Download hem nu voor Iphone en Android: De Rekenkamer, gratis app.

371
00:24:29.020 --> 00:24:32.024
Als het al zover moet komen, dat is niet goed, he?

372
00:24:33.004 --> 00:24:36.007
Nee.

