WEBVTT

1
00:00:02.023 --> 00:00:04.006
888

2
00:00:17.003 --> 00:00:19.001
Vanavond in KRO Brandpunt:

3
00:00:19.001 --> 00:00:21.015
De veiligheid van ons voedsel is in gevaar.

4
00:00:21.015 --> 00:00:24.013
Controleurs van de Voedsel- en Warenautoriteit klagen...

5
00:00:24.013 --> 00:00:29.024
dat zij als gevolg van de bezuinigingen onvoldoende controles kunnen uitoefenen.

6
00:00:29.024 --> 00:00:36.005
Het is een kwestie van tijd voordat het volgende voedselschandaal zich aandient.

7
00:00:36.005 --> 00:00:39.015
En in Brandpunt: hoe fris zijn de vrienden van Geert Wilders?

8
00:00:39.015 --> 00:00:43.022
Dit is er zo een: Heinz Christian Strache in Oostenrijk.

9
00:00:43.022 --> 00:00:46.005
Een charmante en charismatische man.

10
00:00:46.005 --> 00:00:48.012
Maar hij verspreidde antisemitische cartoons...

11
00:00:48.012 --> 00:00:51.007
was in zijn jeugd actief in een neonazistische paramilitaire club...

12
00:00:51.007 --> 00:00:54.003
Er lopen tal van aanklachten tegen hem.

13
00:00:54.003 --> 00:00:57.003
Ik heb met tuig niets te maken, zei Wilders deze week.

14
00:00:57.003 --> 00:01:00.009
Maar hoe zit het dan met deze nieuwe vriend in Wenen?

15
00:01:00.009 --> 00:01:03.008
Je kunt er niet vroeg genoeg mee beginnen, met presteren.

16
00:01:03.008 --> 00:01:06.013
En dus moeten ook kleuters aan de CITO-toets.

17
00:01:06.013 --> 00:01:08.022
Dat is een? Staart.

18
00:01:08.022 --> 00:01:11.009
Een slechte score betekent: extra begeleiding.

19
00:01:11.009 --> 00:01:14.024
Als 't aan de politiek ligt, grijpen we nog eerder in, bij peuters.

20
00:01:14.024 --> 00:01:21.019
Waarom dat onnodig, onzinnig, geldverslindend en zelfs schadelijk is voor kinderen.

21
00:01:34.023 --> 00:01:39.016
De paardenvleesaffaire, salmonellakippen en poepresten in ons vlees.

22
00:01:39.016 --> 00:01:42.001
Twee mensen zijn overleden na het eten van zalm.

23
00:01:42.001 --> 00:01:45.008
ESBL, een bacterie die in bijna alle kip zit.

24
00:01:45.008 --> 00:01:48.015
Er lijkt geen einde te komen aan de reeks van voedselschandalen.

25
00:01:48.015 --> 00:01:53.011
Paardenvlees werd met rundvlees gemengd en onder het etiket rundvlees verkocht.

26
00:01:53.011 --> 00:01:56.011
De inspecteurs van de Voedsel- en Warenautoriteit...

27
00:01:56.011 --> 00:02:00.020
die moeten zorgen voor de veiligheid van ons eten, slaan vanavond in Brandpunt alarm.

28
00:02:00.020 --> 00:02:03.015
Zij geven aan dat door de hoge werkdruk...

29
00:02:03.015 --> 00:02:08.007
de inspectie op voedselveiligheid en dierenwelzijn echt tekortschiet in Nederland.

30
00:02:08.007 --> 00:02:10.016
Inspecteurs houden niet langer hun mond.

31
00:02:10.016 --> 00:02:14.000
Ze zien grote risico's voor de voedselveiligheid.

32
00:02:14.000 --> 00:02:19.005
Dat blijkt uit een enquete van de AbvaKabo onder werknemers van de Voedsel- en Warenautoriteit.

33
00:02:19.005 --> 00:02:21.002
Het is een ramp.

34
00:02:21.002 --> 00:02:23.008
Des te groter is de kans dat er iets onopgemerkt blijft...

35
00:02:23.008 --> 00:02:25.010
wat een risico is voor de volksgezondheid.

36
00:02:25.010 --> 00:02:27.014
Dat is dus voor ons allemaal.

37
00:02:27.014 --> 00:02:31.013
Vanavond in KRO Brandpunt: Hoe het toezicht op de voedselveiligheid tekortschiet.

38
00:02:33.010 --> 00:02:38.002
Alles wat in de Nederlandse winkel ligt, van speelgoed tot wasmachines, moet gecontroleerd worden...

39
00:02:38.002 --> 00:02:41.009
door de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit.

40
00:02:44.005 --> 00:02:48.023
De 750 inspecteurs van deze overheidsdienst gaan langs kermissen, havens en restaurants...

41
00:02:48.023 --> 00:02:51.021
om te controleren of alles veilig is.

42
00:02:51.021 --> 00:02:54.002
Vooral ons eten.

43
00:02:54.002 --> 00:02:58.010
VWA is gewoon de essentiele partij voor ons...

44
00:02:58.010 --> 00:03:03.004
om ervoor te zorgen dat ons voedsel veilig is.

45
00:03:03.004 --> 00:03:06.011
Zij hebben de wettelijke verantwoordelijkheid om dat te keuren...

46
00:03:06.011 --> 00:03:10.005
en te kijken of we niet blootgesteld worden aan te hoge hoeveelheden stoffen...

47
00:03:10.005 --> 00:03:13.008
schadelijke stoffen of bacterien.

48
00:03:13.008 --> 00:03:17.023
De afgelopen jaren is er enorm bezuinigd op de Voedsel- en Warenautoriteit .

49
00:03:17.023 --> 00:03:21.005
Met als gevolg: Te weinig mensen.

50
00:03:21.005 --> 00:03:23.022
Wel de bevoegdheden, maar te weinig middelen en mensen...

51
00:03:23.022 --> 00:03:27.001
om dingen die bij je taak hoort uit te kunnen voeren.

52
00:03:27.001 --> 00:03:31.021
De gevolgen daarvan worden pijnlijk duidelijk bij het paardenvlees schandaal dit voorjaar.

53
00:03:31.021 --> 00:03:34.011
In het vleesverwerkingsbedrijf van Willy Selten...

54
00:03:34.011 --> 00:03:39.000
werd de afgelopen jaren rundvlees in het geheim gemengd met paardenvlees.

55
00:03:39.000 --> 00:03:43.015
De firma Selten heeft rundvlees ingekocht...

56
00:03:43.015 --> 00:03:45.020
en paardenvlees ingekocht.

57
00:03:45.020 --> 00:03:50.002
Wij zien in zijn administratie dat hij alleen maar rundvlees verkoopt.

58
00:03:50.002 --> 00:03:52.020
Waar is dat paardenvlees gebleven?

59
00:03:52.020 --> 00:03:55.008
De VWA start een groot onderzoek.

60
00:03:55.008 --> 00:04:00.007
In miljoenen producten waarop staat dat er rund in zit, zou paardenvlees verwerkt zijn.

61
00:04:00.007 --> 00:04:03.008
Het schandaal verspreidt zich over heel Europa.

62
00:04:03.008 --> 00:04:07.009
Waaronder ondernemingen in Frankrijk, Duitsland en Spanje.

63
00:04:07.009 --> 00:04:11.010
Maar hoe kan het dat er 50 miljoen kilo illegaal paardenvlees...

64
00:04:11.010 --> 00:04:15.000
over Europa wordt verspreid zonder dat iemand dat opmerkt?

65
00:04:15.000 --> 00:04:17.019
Het schandaal blijkt niet op zichzelf te staan.

66
00:04:17.019 --> 00:04:20.001
Er zit een structureel probleem achter.

67
00:04:20.001 --> 00:04:22.003
Namelijk: gebrek aan controle.

68
00:04:24.000 --> 00:04:27.021
Dat het soms jaren kan duren voor een bedrijf geinspecteerd wordt.

69
00:04:27.021 --> 00:04:31.007
En dat voorbeeld met het paardenvleesschandaal.

70
00:04:31.007 --> 00:04:34.015
Dat bedrijf was al twee jaar niet gecontroleerd.

71
00:04:34.015 --> 00:04:36.023
Het vermengen van rund- met paardenvlees...

72
00:04:36.023 --> 00:04:39.005
had al veel eerder moeten worden opgemerkt door inspecteurs van de Voedsel- en Warenautoriteit.

73
00:04:39.005 --> 00:04:43.011
had al veel eerder moeten worden opgemerkt door inspecteurs van de Voedsel- en Warenautoriteit.

74
00:04:43.011 --> 00:04:46.006
Er moeten gewoon voldoende controles plaatsvinden...

75
00:04:46.006 --> 00:04:49.012
zodat de pakkans er voldoende is om op een gegeven ogenblik...

76
00:04:49.012 --> 00:04:52.020
eventueel verontreinigd voedsel van de markt te halen.

77
00:04:52.020 --> 00:04:55.004
Wanneer zijn de pasta's gemaakt?

78
00:04:55.004 --> 00:04:59.009
Als je te maken hebt met zaken als levensmiddelen of vlees...

79
00:04:59.009 --> 00:05:02.002
dan moet je daar enigszins mee in contact komen.

80
00:05:02.002 --> 00:05:05.020
Achter een bureau lijkt mij niet de juiste manier.

81
00:05:05.020 --> 00:05:09.015
Maar dat is wel de manier waarop de inspecteurs hun werk moeten doen.

82
00:05:09.015 --> 00:05:13.022
Zo blijkt uit een onderzoek dat de vakbond AbvaKabo deze zomer hield...

83
00:05:13.022 --> 00:05:16.015
onder medewerkers van de Voedsel- en Warenautoriteit.

84
00:05:16.015 --> 00:05:21.004
De medewerkers slaan alarm omdat ze met te weinig mensen zijn.

85
00:05:21.004 --> 00:05:24.011
De werkdruk is veel te hoog.

86
00:05:24.011 --> 00:05:27.020
Een meerderheid van de werknemers geeft aan dat door die hoge werkdruk...

87
00:05:27.020 --> 00:05:31.002
het toezicht op de veiligheid van voedsel, producten...

88
00:05:31.002 --> 00:05:34.000
en het dierenwelzijn structureel tekortschiet.

89
00:05:34.000 --> 00:05:38.003
Daardoor ontstaan risico's voor consumenten en dieren.

90
00:05:38.003 --> 00:05:45.008
Ze zouden graag willen dat ze meer tijd en meer mensen konden krijgen om deze inspecties goed te doen.

91
00:05:45.008 --> 00:05:48.015
Want, tijd om echt goed te controleren hebben ze niet meer.

92
00:05:48.015 --> 00:05:50.008
Zo zeggen de medewerkers.

93
00:06:02.001 --> 00:06:05.007
Concreet kan dat betekenen dat er voedselproducten op de markt komen..

94
00:06:05.007 --> 00:06:09.017
die niet gevonden worden door de NVWA.

95
00:06:09.017 --> 00:06:12.016
Dat kan door bijvoorbeeld bacteriele infecties...

96
00:06:12.016 --> 00:06:17.015
of de aanwezigheid van te hoge concentraties bestrijdingsmiddelen, hormonen en dergelijke...

97
00:06:17.015 --> 00:06:20.006
een risico zijn voor de volksgezondheid.

98
00:06:20.006 --> 00:06:25.016
De controleurs van de Voedsel- en Warenautoriteit durven niet voor onze camera te reageren.

99
00:06:25.016 --> 00:06:30.019
Omdat dat onmiddellijk repercussies zou kunnen hebben voor hun positie.

100
00:06:30.019 --> 00:06:35.024
Wat vindt u ervan, dat zij dit niet open en bloot aan de kaak kunnen stellen?

101
00:06:35.024 --> 00:06:39.003
Dat is buitengewoon treurig.

102
00:06:39.003 --> 00:06:44.020
Maar de politiek kan niet ontkennen dat de signalen niet al veel eerder gegeven zijn.

103
00:06:44.020 --> 00:06:50.006
Afgelopen maand onthulde Zembla dat op veel vlees de E. coli bacterie zit.

104
00:06:50.006 --> 00:06:53.014
Die komt op voedsel terecht doordat vlees slordig geslacht wordt...

105
00:06:53.014 --> 00:06:57.012
en poep van de dieren achterblijft op biefstukken en hamburgers.

106
00:07:00.005 --> 00:07:03.019
Dit is echt ongelooflijk smerig.

107
00:07:03.019 --> 00:07:07.003
Je mag het niet even afspuiten met een spuitje zodat je het niet meer ziet.

108
00:07:07.003 --> 00:07:09.001
Dat zijn allemaal regels.

109
00:07:09.001 --> 00:07:11.016
Net als met een rood stoplicht.

110
00:07:11.016 --> 00:07:18.000
Je kan wel een regel opstellen, maar als er niet iemand kijkt of je je daar aan houdt...

111
00:07:18.000 --> 00:07:20.018
dan rijdt iedereen door het rode licht.

112
00:07:20.018 --> 00:07:23.011
Dan is poep op een karkas iets wat je even weg spuit.

113
00:07:23.011 --> 00:07:25.024
Als je het wegsnijdt, dan beschadig je het karkas.

114
00:07:25.024 --> 00:07:27.021
Dat kost geld.

115
00:07:27.021 --> 00:07:30.020
Of het echt gevaarlijk is dat er poep op vlees terechtkomt...

116
00:07:30.020 --> 00:07:33.001
daarover verschillen de meningen.

117
00:07:33.001 --> 00:07:36.000
Maar het is wel verboden en de VWA zou erop moeten toezien...

118
00:07:36.000 --> 00:07:39.022
dat dit vlees niet op het bord van de consument terechtkomt.

119
00:07:39.022 --> 00:07:44.011
Het steekt ongelofelijk dat je een schandaal krijgt over poepvlees...

120
00:07:44.011 --> 00:07:48.020
terwijl zij dat al vele malen eerder gesignaleerd hebben...

121
00:07:48.020 --> 00:07:51.020
Dat daar niets mee gedaan wordt.

122
00:07:51.020 --> 00:07:56.021
Signalen van de misstanden krijgen de inspecteurs van de Voedsel- en Warenautoriteit genoeg.

123
00:07:56.021 --> 00:08:02.010
Maar ze kunnen of mogen daar niks mee, zo schrijven ze in het onderzoek.

124
00:08:15.006 --> 00:08:20.021
Ik denk wel dat het opmerkelijk is dat als onderzoekers zelf aan de bel trekken...

125
00:08:20.021 --> 00:08:25.013
dan heeft het inmiddels wel een niveau bereikt dat wij ons serieus zorgen moeten gaan maken.

126
00:08:25.013 --> 00:08:31.011
Ik denk dat dit een ongelofelijke noodkreet is van die mensen aan de leiding van: doe er eens wat aan.

127
00:08:31.011 --> 00:08:34.005
Sharon Dijksma is die leidinggevende.

128
00:08:34.005 --> 00:08:39.013
Als staatssecretaris van Economische Zaken is zij verantwoordelijk voor de Voedsel- en Warenautoriteit.

129
00:08:39.013 --> 00:08:46.018
Schrikt u daarvan, dat zij zeggen dat zij op dit moment hun werk niet naar behoren uit kunnen voeren?

130
00:08:46.018 --> 00:08:48.014
Ja, dat moet je heel serieus nemen.

131
00:08:48.014 --> 00:08:51.021
Bij mijn weten vindt ook de leiding van de NVWA dat.

132
00:08:51.021 --> 00:08:54.014
Het is niet voor niets dat wij ook hebben besloten...

133
00:08:54.014 --> 00:08:58.000
om voor de komende jaren een deel van de bezuinigingen terug te draaien.

134
00:08:58.000 --> 00:09:01.021
Maar bezuinigingen terugdraaien is niet genoeg volgens de medewerkers.

135
00:09:01.021 --> 00:09:03.023
Er moet geld bij.

136
00:09:03.023 --> 00:09:09.006
We leven in een economische crisis, dus ook wij moeten de tering naar de nering zetten.

137
00:09:09.006 --> 00:09:13.011
Dat zal betekenen dat als er meer taken bijkomen...

138
00:09:13.011 --> 00:09:18.000
ook om bijvoorbeeld de exportpositie voor het Nederlandse bedrijfsleven goed te houden...

139
00:09:18.000 --> 00:09:22.012
dat we niet alleen naar de overheid, maar ook naar het bedrijfsleven moeten kijken.

140
00:09:22.012 --> 00:09:25.003
Dat gesprek ben ik ook begonnen.

141
00:09:25.003 --> 00:09:28.011
De problemen bij de VWA komen niet alleen door het gebrek aan geld.

142
00:09:28.011 --> 00:09:31.000
Ook de structuur van de dienst is verkeerd.

143
00:09:31.000 --> 00:09:36.021
Paul Peters was van 2000-2005 hoofdinspecteur levensmiddelen.

144
00:09:36.021 --> 00:09:43.024
In die situatie had ik bijvoorbeeld bij problemen rechtstreeks toegang tot de minister.

145
00:09:43.024 --> 00:09:46.000
Ik kon een brief schrijven:

146
00:09:46.000 --> 00:09:50.002
'Dit is een probleem, ik suggereer dat en dat te doen...

147
00:09:50.002 --> 00:09:54.006
en eventueel in die richting te denken voor een oplossing.'

148
00:09:54.006 --> 00:09:58.019
In 2003 verhuist de dienst van Volksgezondheid naar het ministerie van Landbouw.

149
00:09:58.019 --> 00:10:02.010
Een totaal andere organisatie met veel meer managers.

150
00:10:02.010 --> 00:10:05.006
Wat betekende dat voor uw werk als hoofdinspecteur?

151
00:10:05.006 --> 00:10:14.015
Dat de afstand tussen degene voor wie je werkt en die de ultieme verantwoordelijkheid heeft...

152
00:10:14.015 --> 00:10:19.021
dit geval de minister, wel zeer ver weg was.

153
00:10:19.021 --> 00:10:23.019
En hierdoor wordt er veel later, of zelfs helemaal niet ingegrepen.

154
00:10:23.019 --> 00:10:28.016
De desastreuze gevolgen daarvan worden duidelijk als de Q-koorts uitbreekt.

155
00:10:28.016 --> 00:10:32.001
Als de hoofdinspecteur er nog was geweest, de functie...

156
00:10:32.001 --> 00:10:35.011
en de mogelijkheden om rechtstreeks bij de minister binnen te stappen...

157
00:10:35.011 --> 00:10:39.004
dan had hij op dat moment gezegd: minister, we kunnen vaccineren.

158
00:10:39.004 --> 00:10:41.005
Maar dat gebeurt niet.

159
00:10:41.005 --> 00:10:46.007
Niemand grijpt in als in 2007 de eerste mensen besmet raken door Q-koorts.

160
00:10:46.007 --> 00:10:50.011
Een geitenziekte, waar uiteindelijk 25 mensen aan overlijden.

161
00:10:50.011 --> 00:10:53.006
Je kunt met geen pen beschrijven hoe ziek ik was.

162
00:10:53.006 --> 00:10:58.003
Ik heb dagen op bed gelegen dat ik niet wist of ik nog leefde.

163
00:11:00.008 --> 00:11:04.024
Het is een prachtig voorbeeld om te illustreren hoe fout beslissingen kunnen zijn.

164
00:11:04.024 --> 00:11:08.011
Wat betreft het moment van optreden, de ernst van optreden...

165
00:11:08.011 --> 00:11:12.000
en de omvang waarmee werd opgetreden.

166
00:11:12.000 --> 00:11:17.014
Om te voorkomen dat dierziekten overslaan om mensen...

167
00:11:17.014 --> 00:11:19.014
zijn gespecialiseerde dierenartsen nodig.

168
00:11:19.014 --> 00:11:23.005
Maar die artsen werken helemaal niet bij het ministerie van Economische Zaken.

169
00:11:24.013 --> 00:11:27.005
Als een dienst bij het ministerie van Volksgezondheid erop toeziet...

170
00:11:27.005 --> 00:11:30.011
dat er geen zoÈonose uit de klauwen kunnen lopen...

171
00:11:30.011 --> 00:11:32.013
dan lopen ze uit de klauwen.

172
00:11:33.017 --> 00:11:35.004
Q-koorts.

173
00:11:35.004 --> 00:11:41.005
Alles wat zich nu afspeelt heeft te maken met het afbreken van een veterinaire infrastructuur.

174
00:11:41.005 --> 00:11:42.024
Dat is niet slim.

175
00:11:42.024 --> 00:11:44.023
En er is nog een probleem.

176
00:11:44.023 --> 00:11:48.000
De prioriteiten van het ministerie van Landbouw en Economische Zaken...

177
00:11:48.000 --> 00:11:51.013
liggen in de eerste plaats bij handel. Niet bij volksgezondheid.

178
00:11:51.013 --> 00:11:54.013
Het gevaar is dat wanneer er beslissingen moeten worden genomen..

179
00:11:54.013 --> 00:11:57.014
Wat is belangrijker in een bepaald geval?

180
00:11:57.014 --> 00:12:01.009
In een crisissituatie. Zelfs bij een incident.

181
00:12:01.009 --> 00:12:09.006
Is nu geld verdienen belangrijker, de reputatie belangrijker, dan volksgezondheid?

182
00:12:09.006 --> 00:12:12.017
Voor mij is het zonder twijfel de volksgezondheid.

183
00:12:12.017 --> 00:12:17.018
Is Economie en Landbouw op dit moment belangrijker dan de volksgezondheid?

184
00:12:17.018 --> 00:12:23.006
Ja, ik denk dat in de politiek op dit moment meer belang wordt gehecht aan het verdienen van geld.

185
00:12:23.006 --> 00:12:29.022
De economische belangen, zowel economie breed als landbouw, dan de bescherming van de volksgezondheid.

186
00:12:29.022 --> 00:12:33.006
Maar ook bijvoorbeeld de bescherming van de milieukwaliteit.

187
00:12:33.006 --> 00:12:35.016
Het gaat om de kwaliteit van de volksgezondheid.

188
00:12:35.016 --> 00:12:39.005
Dat hoort maar op 1 plek thuis en dat is het ministerie van Volksgezondheid.

189
00:12:39.005 --> 00:12:44.006
Voor mij geldt dat als de overheid inspecties onder haar verantwoordelijkheid neemt...

190
00:12:44.006 --> 00:12:47.021
heb niet mag uitmaken onder welk departement het valt.

191
00:12:47.021 --> 00:12:53.011
Voor het hele kabinet, dus ook voor mij, geldt dat volksgezondheid prioriteit nummer 1 is.

192
00:12:53.011 --> 00:12:57.014
Wij trekken ook gezamenlijk op met VWS om dat te borgen.

193
00:12:57.014 --> 00:13:01.014
Wat vindt u er dan van dat men in het veld dat op dit moment niet zo ervaart?

194
00:13:01.014 --> 00:13:06.009
Dat is iets waar we mee te maken hebben, maar ik kan niet anders dan aangeven hoe ik erin sta.

195
00:13:06.009 --> 00:13:10.006
Volgens mij is dat ook in het veld op dit moment glashelder.

196
00:13:10.006 --> 00:13:13.006
De AbvaKabo wil dat de politiek ingrijpt.

197
00:13:13.006 --> 00:13:18.003
En dat de controleurs van de Voedsel- en Warenautoriteit hun werk weer goed kunnen gaan doen.

198
00:13:18.003 --> 00:13:22.008
Ik hoop dat de staatssecretaris er niet mee wegkomt...

199
00:13:22.008 --> 00:13:26.005
dat als er een schandaal is er snel even iemand naartoe gestuurd wordt..

200
00:13:26.005 --> 00:13:29.023
maar dat er echt een fundamentele discussie komt over:

201
00:13:29.023 --> 00:13:34.024
Hoe willen wij de kwaliteit van onze voedsel en waren garanderen?

202
00:13:34.024 --> 00:13:39.001
Gaan we dan ook een inspectie hebben waar we met ze allen trots op kunnen zijn...

203
00:13:39.001 --> 00:13:42.018
en waar we met een gerust hart kunnen gaan slapen...

204
00:13:42.018 --> 00:13:48.010
omdat we zeker weten dat het eten en het dierenwelzijn in Nederland goed geborgd is.

205
00:13:48.010 --> 00:13:53.023
Wilt u weten wat u zelf kunt doen aan de veiligheid van het eten dat op uw bord ligt...

206
00:13:53.023 --> 00:13:57.005
kijk dan op onze website.

207
00:14:04.006 --> 00:14:13.004
Hoe fris zijn de vrienden van Geert Wilders?

208
00:14:13.004 --> 00:14:14.013
APPLAUS EN GEJUICH, GEFLUIT

209
00:14:21.001 --> 00:14:23.006
In zijn anti-Europese campagne smeedt hij bondgenootschappen...

210
00:14:23.006 --> 00:14:27.022
met het Vlaams Belang van populist Filip de Winter, met het Front National van Marine Le Pen...

211
00:14:27.022 --> 00:14:32.001
met de extreem-rechtse Lega Nord in Italie en met deze man.

212
00:14:32.001 --> 00:14:35.011
Heinz-Christian Strache, de leider van de Oostenrijkse FPÈO.

213
00:14:35.011 --> 00:14:39.008
Dat was ooit de club van de omstreden JÈorg Haider.

214
00:14:44.005 --> 00:14:46.001
Strache is nog een graadje erger.

215
00:14:50.013 --> 00:14:52.015
Hoe fris zijn de vrienden van Wilders?

216
00:14:52.015 --> 00:14:57.000
De vraag is relevant en actueel, na de stormachtige opening van het politieke seizoen...

217
00:14:57.000 --> 00:14:59.020
met de confrontatie tussen Wilders en Pechtold.

218
00:14:59.020 --> 00:15:03.000
U bent te miezerig om ook maar een minuut serieus te nemen.

219
00:15:03.000 --> 00:15:06.022
En dat meen ik. Het verwijt aan Wilders dat hij zich niet distantieert van figuren...

220
00:15:06.022 --> 00:15:09.008
die bij zijn eigen demonstratie opdoken.

221
00:15:09.008 --> 00:15:12.016
Met NSB-vlaggen en de nazigroet.

222
00:15:12.016 --> 00:15:16.003
We gingen deze week op zoek naar de nieuwe vriend van Geert Wilders in Oostenrijk.

223
00:15:16.003 --> 00:15:18.012
Een verslag uit Wenen.

224
00:15:20.006 --> 00:15:23.002
De Stephansplatz in de Oostenrijkse hoofdstad stroomt vol.

225
00:15:23.002 --> 00:15:25.022
Ze komen van heinde en verre, aanhangers van de FPÈO.

226
00:15:25.022 --> 00:15:28.016
Het is verkiezingsweekend en de stemming zit er al gauw goed in.

227
00:15:28.016 --> 00:15:32.013
Straks zal hij hier verschijnen. Heinz-Christian Strache.

228
00:15:52.023 --> 00:15:56.005
De antwoorden hebben veel weg van wat Wilders over hem twitterde.

229
00:15:56.005 --> 00:15:58.018
Even nadat ze elkaar eind augustus hadden ontmoet.

230
00:15:58.018 --> 00:16:02.002
Wilders schrijft: Strache is een indrukwekkende man.

231
00:16:02.002 --> 00:16:04.015
Zo denken ze er hier ook over.

232
00:16:04.015 --> 00:16:08.004
Handen omhoog voor Oostenrijk wordt er gezongen.

233
00:16:08.004 --> 00:16:11.002
Ineens is er rook op het podium. GEJUICH

234
00:16:11.002 --> 00:16:16.003
De leider van de FPÈO bestijgt de bÈuhne. Hij zet meteen de toon.

235
00:16:26.006 --> 00:16:28.020
Heinz-Christian Strache, 44 jaar.

236
00:16:28.020 --> 00:16:33.002
Gesjeesd student geschiedenis en filosofie. Ex-tandtechnicus.

237
00:16:33.002 --> 00:16:36.020
Charismatisch, welbespraakt, een patriot.

238
00:16:44.001 --> 00:16:47.004
Weet Geert Wilders wel wie zijn nieuwe vriend is?

239
00:16:47.004 --> 00:16:49.021
We maken een rondgang langs mensen die hem kennen.

240
00:16:49.021 --> 00:16:52.022
Nina Horacek schreef een uitvoerige biografie over Strache.

241
00:16:58.014 --> 00:17:01.013
Ewald Stadtler, jarenlang partijgenoot, tot het hem te veel werd.

242
00:17:05.016 --> 00:17:08.009
Deze hoogleraar geschiedenis van joodse afkomst.

243
00:17:08.009 --> 00:17:10.020
Ooit voor de nazi's gevlucht.

244
00:17:10.020 --> 00:17:13.013
Hij herkent in Straches FPÈO veel oude sentimenten.

245
00:17:30.012 --> 00:17:33.017
En Karl ÈOllinger, politicus van de Groenen en kenner van extreem-rechts.

246
00:17:44.007 --> 00:17:48.008
De FPÈO, derde partij van het land, oogt als een keurige democratische groepering.

247
00:17:48.008 --> 00:17:50.017
Sterk nationalistisch, populistisch, conservatief.

248
00:17:50.017 --> 00:17:54.006
Op neonazi-praat zullen vertegenwoordigers niet snel worden betrapt.

249
00:17:54.006 --> 00:17:58.022
Wel pleit Strache voor bijvoorbeeld een apart en uitgekleed zorgsysteem voor buitenlanders.

250
00:18:20.002 --> 00:18:23.013
Het gaat er dit weekend in Wenen bij zijn aanhangers in als zoete koek.

251
00:18:23.013 --> 00:18:26.024
Banden met extreem-rechts of neonazi's zegt Strache niet te hebben.

252
00:18:26.024 --> 00:18:31.002
Maar volgens critici is de rol van Strache in dit zin geraffineerd.

253
00:18:39.019 --> 00:18:41.023
Want ook dit is Heinz-Christian Strache.

254
00:18:41.023 --> 00:18:44.019
Vorige zomer plaatste hij deze cartoon op z'n Facebookpagina.

255
00:18:44.019 --> 00:18:52.004
Een dikke bankier met haakneus en Davidsterren op z'n manchetknopen tegenover het uitgemergelde volk.

256
00:18:52.004 --> 00:18:54.005
Zijn antwoord op de eurocrisis.

257
00:19:24.022 --> 00:19:26.024
En ook dit is Strache.

258
00:19:26.024 --> 00:19:30.010
Een jaar geleden zet hij een foto online met hem in lederhosen...

259
00:19:30.010 --> 00:19:35.004
onder de tekst Isst du Schwein, darfst du rein.

260
00:19:35.004 --> 00:19:37.004
Eet je varken, dan ben je welkom.

261
00:19:37.004 --> 00:19:40.018
Zoals bekend zijn moslims en joden niet dol op varkensvlees.

262
00:20:03.021 --> 00:20:05.018
Ook dit is Strache.

263
00:20:05.018 --> 00:20:08.001
Na schermutselingen van partijgenoten met linkse tegenstanders...

264
00:20:08.001 --> 00:20:12.021
noteren journalisten uit zijn mond: Wij zijn de nieuwe joden, dit is de Kristallnacht.

265
00:20:57.002 --> 00:21:02.004
Dit is de jonge Strache, lid van de extreem-rechtse studentenvereniging Vandalia.

266
00:21:02.004 --> 00:21:06.018
Hij laat zich fotograferen met een in die kringen courante variant van de nazigroet.

267
00:21:06.018 --> 00:21:09.023
Drie vingers omhoog. In Duitsland is dat strafbaar.

268
00:21:34.006 --> 00:21:37.001
Ook dit is Strache, als jongeman bij een paramilitaire oefening...

269
00:21:37.001 --> 00:21:40.003
met geweren, knuppels en messen bij de Wiking-Jugend.

270
00:21:40.003 --> 00:21:44.000
Als de foto's opduiken, zegt Strache dat ze paintballden.

271
00:22:29.001 --> 00:22:31.015
Nog een notitie.

272
00:22:31.015 --> 00:22:39.009
Al jarenlang houdt extreem-rechts in Oostenrijk grote bijeenkomsten op 8 mei.

273
00:22:39.009 --> 00:22:40.017
Dit zijn amateurbeelden.

274
00:22:40.017 --> 00:22:42.007
We zien Strache er als een van de sprekers.

275
00:22:42.007 --> 00:22:45.001
8 mei, laat dat precies de datum zijn waarop Hitler-Duitsland de oorlog verloor.

276
00:22:55.017 --> 00:23:00.000
Als Strache twee jaar geleden het Holocaustcentrum Yad Vashem in Israel bezoekt...

277
00:23:00.000 --> 00:23:03.016
draagt hij in plaats van een keppeltje de Biertonne:

278
00:23:03.016 --> 00:23:05.017
de pet van de extreem-rechtse studentenclub Vandalia.

279
00:23:24.018 --> 00:23:28.005
Het minste dat je mag concluderen is dat er een nare geur hangt...

280
00:23:28.005 --> 00:23:31.024
rond Wilders' nieuwe politieke vriend in Oostenrijk.

281
00:23:31.024 --> 00:23:35.003
Wat een zielig, miezerig en hypocriet mannetje bent u toch.

282
00:23:35.003 --> 00:23:38.023
Als de PVV-leider deze week in de Kamer door Pechtold ter verantwoording wordt geroepen...

283
00:23:38.023 --> 00:23:43.007
over z'n internationale vrienden, en z'n extreme aanhangers bij hun eigen demonstratie...

284
00:23:43.007 --> 00:23:46.011
reageert Wilders als door een wesp gestoken.

285
00:23:46.011 --> 00:23:51.011
Het spreekt voor zich dat de PVV en die duizenden aanhangers waar ik trots op ben...

286
00:23:51.011 --> 00:23:57.020
dat ze er zaterdag stonden, niets hebben met extremisme en anti-semitisme.

287
00:23:57.020 --> 00:24:04.020
De PVV heeft niets met dat soort idioten.

288
00:24:04.020 --> 00:24:07.007
Pechtold kijkt met verwondering terug op dat debat...

289
00:24:07.007 --> 00:24:11.017
en op de reacties die zo'n botsing kennelijk oproept, ook in de sociale media.

290
00:24:11.017 --> 00:24:14.000
Aan de ene kant wen je eraan. Waaraan?

291
00:24:14.000 --> 00:24:18.011
De toon, de felheid. Bent u ook bedreigd via de media?

292
00:24:18.011 --> 00:24:21.007
Nou, het is niet altijd even vriendelijk.

293
00:24:21.007 --> 00:24:25.002
Dus ja? Het is niet altijd even vriendelijk.

294
00:24:25.002 --> 00:24:28.018
Geconfronteerd met het dossier- Strache is Pechtold duidelijk.

295
00:24:28.018 --> 00:24:33.007
Hij deed vernielingen aan een holocaustkamp af als kindergrappen.

296
00:24:33.007 --> 00:24:40.007
Een type waarmee je als serieus politicus en democraat absoluut niet gezien wilt worden.

297
00:24:40.007 --> 00:24:43.012
Strache, Le Pen, Filip de Winter, Lega Nord:

298
00:24:43.012 --> 00:24:45.017
Werkt Wilders aan een Europees genootschap van Euro-haters? En waarom dan met zulke bondgenoten?

299
00:24:45.017 --> 00:24:49.009
Werkt Wilders aan een Europees genootschap van Euro-haters? En waarom dan met zulke bondgenoten?

300
00:24:49.009 --> 00:24:51.016
Natuurlijk willen we het weerwoord van Geert Wilders.

301
00:24:51.016 --> 00:24:55.012
Doorgaans is-ie alleen aanspreekbaar in de wandelgangen van het Binnenhof.

302
00:24:55.012 --> 00:24:59.011
Hij neemt uitvoerig de tijd voor Pownews. Altijd leuk.

303
00:24:59.011 --> 00:25:01.024
Dan zijn wij aan de beurt. Denken we.

304
00:25:01.024 --> 00:25:04.004
Mag ik een open vraag aan u stellen?

305
00:25:04.004 --> 00:25:10.006
Nou, ik ga naar de zaal, dus... Waarom vindt u Heinz-Christian Strache een indrukwekkende figuur?

306
00:25:10.006 --> 00:25:15.001
Meneer Wilders? Het is EEN van de kortere interviews in m'n carriere.

307
00:25:15.001 --> 00:25:20.012
Strache, druk op verkiezingstournee, neemt wel even de tijd.

308
00:26:42.021 --> 00:26:44.014
Daar gaat hij, jongens.

309
00:26:44.014 --> 00:26:47.013
Welk woord rijmt op plant?

310
00:26:47.013 --> 00:26:50.022
Boom. Krant.

311
00:26:50.022 --> 00:26:53.010
Kleuters die een Cito-toets maken.

312
00:26:53.010 --> 00:26:55.014
Sinds een aantal jaar zijn basisscholen verplicht...

313
00:26:55.014 --> 00:26:57.014
om ook de allerkleinsten te testen.

314
00:26:57.014 --> 00:27:00.000
Ik vind dat een vorm van kindermishandeling.

315
00:27:00.000 --> 00:27:02.012
Zet een streep onder de zitting.

316
00:27:02.012 --> 00:27:06.009
Maar wat zegt de uitslag van zo'n test over de ontwikkeling van een kleuter?

317
00:27:06.009 --> 00:27:09.015
Ik denk dat er weinig over zegt. Het zegt niks.

318
00:27:09.015 --> 00:27:12.019
Wetenschappers zijn het erover eens dat kleuters te jong zijn...

319
00:27:12.019 --> 00:27:16.010
om individueel te testen. En toch gaan we ermee door.

320
00:27:16.010 --> 00:27:20.002
Sterker nog, zelfs peuters moeten eraan geloven.

321
00:27:20.002 --> 00:27:22.002
Wat plakt mama op haar arm?

322
00:27:25.007 --> 00:27:28.000
Zullen we de volgende vraag doen?

323
00:27:28.000 --> 00:27:31.006
De inspectie wil harde cijfers zien, want daar kunnen ze wat mee.

324
00:27:31.006 --> 00:27:34.002
Opbrengstgericht werken, noemt de politiek dat.

325
00:27:34.002 --> 00:27:37.012
De uitslag van een test bepaalt of een kind een taalachterstand heeft.

326
00:27:37.012 --> 00:27:40.019
Extra begeleiding is dan het toverwoord.

327
00:27:40.019 --> 00:27:43.008
Maar in de praktijk pakt dat heel anders uit.

328
00:27:43.008 --> 00:27:45.022
Elke week als dat boekje maar tevoorschijn komt zei hij:

329
00:27:45.022 --> 00:27:48.014
Ooo, moet ik dat ook doen? Dat kan ik helemaal niet.

330
00:27:48.014 --> 00:27:51.008
Daar ging hij ontzettend van stotteren.

331
00:27:51.008 --> 00:27:53.004
Je moet eerst bij de juf komen...

332
00:27:53.004 --> 00:27:56.001
want ze gaat je nog een extra lesje taal geven. Dat is jammer!

333
00:27:56.001 --> 00:27:59.002
Vanavond in KRO Brandpunt: Zorgeloos spelen in de kleuterklas...

334
00:27:59.002 --> 00:28:01.017
of geobsedeerd door resultaat?

335
00:28:01.017 --> 00:28:05.000
Hoe de terreur van de toets onze kinderen verziekt.

336
00:28:05.000 --> 00:28:06.024
Zullen we beginnen? Ja.

337
00:28:06.024 --> 00:28:09.008
*Goeiemorgen, allemaal

338
00:28:09.008 --> 00:28:12.008
*Hebben jullie lekker geslapen?

339
00:28:12.008 --> 00:28:14.019
Maandagochtend op de Paulusschool in Enschede.

340
00:28:14.019 --> 00:28:18.016
Juf Carla, al 13 jaar staat ze voor de klas. Met veel plezier.

341
00:28:18.016 --> 00:28:22.007
Maar de afgelopen jaren is er veel veranderd in het kleuteronderwijs.

342
00:28:22.007 --> 00:28:25.007
Ook de allerkleinsten krijgen al klassikaal les.

343
00:28:25.007 --> 00:28:29.019
Wat doen ze daar? Kun je dat zien? Ja.

344
00:28:29.019 --> 00:28:32.002
Kun je zien wat ze daar doen? Ja. Nou, zeg eens.

345
00:28:32.002 --> 00:28:33.021
Oversteken. Ja.

346
00:28:33.021 --> 00:28:36.019
Programmagericht werken, dat is wat de Inspectie vraagt.

347
00:28:36.019 --> 00:28:39.016
In de praktijk begint het dat we al beginnen met een planning van:

348
00:28:39.016 --> 00:28:42.000
Die en die thema's gaan we doen.

349
00:28:42.000 --> 00:28:43.023
Gestructureerd lesgeven dus.

350
00:28:43.023 --> 00:28:46.012
Zo vroeg mogelijk taal- en rekenonderwijs.

351
00:28:46.012 --> 00:28:49.005
Met als doel kinderen met achterstanden opsporen.

352
00:28:49.005 --> 00:28:52.010
Ik moet in feite een groepsplan maken.

353
00:28:52.010 --> 00:28:55.009
En daar moet ik op zetten welke kinderen niet mee kunnen komen...

354
00:28:55.009 --> 00:28:58.005
en welke kinderen moeite hebben. Daar moet ik extra les aan geven.

355
00:28:58.005 --> 00:29:01.004
Die kinderen beginnen bij mij al in groep 1 aan een tafel te zitten.

356
00:29:01.004 --> 00:29:04.001
En met een beetje pech komen ze in hun hele schoolcarriere...

357
00:29:04.001 --> 00:29:06.014
bij de juf aan tafel te zitten.

358
00:29:06.014 --> 00:29:09.004
Kleuters die moeten presteren, de lesstof erin stampen.

359
00:29:09.004 --> 00:29:11.018
Maar dat is gewoon onmogelijk.

360
00:29:11.018 --> 00:29:14.013
Een kleuter kun je wel proberen met: Nu gaan we dit, dit, dit doen.

361
00:29:14.013 --> 00:29:16.016
Hij is weg.

362
00:29:16.016 --> 00:29:18.018
Let maar eens op als je in de kring bezig bent.

363
00:29:18.018 --> 00:29:20.017
Je ziet ze gewoon niet meer luisteren.

364
00:29:20.017 --> 00:29:22.017
De boodschap komt niet meer over.

365
00:29:22.017 --> 00:29:24.020
En juf Carla is niet de enige die gefrustreerd is...

366
00:29:24.020 --> 00:29:27.008
door de schoolse aanpak van het kleuteronderwijs.

367
00:29:27.008 --> 00:29:30.020
We spreken Erica Ritzema, 38 jaar werkt ze in de klas.

368
00:29:30.020 --> 00:29:33.004
Afgelopen jaar besluit ze te stoppen.

369
00:29:33.004 --> 00:29:36.010
Het programmatisch werken doet haar de das om.

370
00:29:36.010 --> 00:29:38.023
Er werd van mij niet meer verwacht dat ik meedacht.

371
00:29:38.023 --> 00:29:42.011
Eigenlijk hadden ze liever dat ik niet meer meedacht.

372
00:29:42.011 --> 00:29:45.023
Dat ik gewoon blind een methode uitwerkte.

373
00:29:45.023 --> 00:29:50.015
En dat ik maar voorbereidingen deed op de Cito-toets.

374
00:29:50.015 --> 00:29:53.001
Kleuters klaarstomen voor de Cito-toets.

375
00:29:53.001 --> 00:29:55.016
Ritzema wil er niet meer aan meedoen.

376
00:29:55.016 --> 00:29:58.022
Wij moeten nu niet meer aansluiten op de leefwereld van de kinderen...

377
00:29:58.022 --> 00:30:01.015
nee, wij moeten aansluiten op de Cito-toets.

378
00:30:01.015 --> 00:30:06.002
Daardoor krijg je al die gestoorde scholen die gaan voorprogrammeren.

379
00:30:06.002 --> 00:30:09.020
Ze zeggen: We maken een programma, gebaseerd op de Cito-toets.

380
00:30:09.020 --> 00:30:14.012
We oefenen elke week een onderdeel van de Cito-toets heel goed.

381
00:30:14.012 --> 00:30:17.010
Want dan scoren onze kinderen lekker hoog.

382
00:30:17.010 --> 00:30:20.010
Dat is een papieren werkelijkheid.

383
00:30:20.010 --> 00:30:22.016
Ze hebben een ontzettend sturende werking.

384
00:30:22.016 --> 00:30:27.001
Je bent menselijk en je probeert te werken...

385
00:30:27.001 --> 00:30:29.009
naar datgene wat de Cito van je vraagt.

386
00:30:29.009 --> 00:30:31.010
Je wil graag goed scoren.

387
00:30:31.010 --> 00:30:33.024
In dat opzicht is Cito leidend...

388
00:30:33.024 --> 00:30:36.018
in datgene wat er nu in het onderwijs gebeurt.

389
00:30:36.018 --> 00:30:39.004
Dames en heren, zoek maar een plekje.

390
00:30:39.004 --> 00:30:42.013
De kleuters van de Paulusschool gaan ervoor zitten: De Cito-toets.

391
00:30:42.013 --> 00:30:45.007
Inmiddels verplicht op de basisschool.

392
00:30:45.007 --> 00:30:49.007
Hoe beter de kleuters scoren, hoe beter het aanzien van de school.

393
00:30:49.007 --> 00:30:55.003
Waar zie je een wastafel? Zet een streep onder de wastafel.

394
00:30:55.003 --> 00:30:58.009
Waar zie je een wastafel? Zet een streep onder de wastafel.

395
00:30:58.009 --> 00:31:01.023
Hier in Twente gebruik je dat woord nooit.

396
00:31:01.023 --> 00:31:05.012
Als ik dat mijn kinderen binnen mijn taalaanbod niet geef...

397
00:31:05.012 --> 00:31:07.024
hebben ze dat woord nooit gehad...

398
00:31:07.024 --> 00:31:10.022
en kunnen ze daar nooit een reele score in halen.

399
00:31:10.022 --> 00:31:13.006
Houden we elkaar dan niet voor de gek?

400
00:31:18.002 --> 00:31:20.023
Ja, ik weet het niet.

401
00:31:20.023 --> 00:31:23.004
Ik vind het een hele slechte ontwikkeling...

402
00:31:23.004 --> 00:31:25.017
omdat het niets zegt over de mogelijkheden...

403
00:31:25.017 --> 00:31:28.001
of onmogelijkheden van kinderen.

404
00:31:28.001 --> 00:31:31.013
We zijn op bezoek bij professor Sieneke Goorhuis-Brouwer...

405
00:31:31.013 --> 00:31:35.015
DE autoriteit in Nederland op het gebied van de ontwikkeling van het jonge kind.

406
00:31:35.015 --> 00:31:38.021
In haar praktijk ziet ze vrijwel dagelijks kleuters...

407
00:31:38.021 --> 00:31:42.017
die problemen krijgen met de prestatiedruk in de klas.

408
00:31:42.017 --> 00:31:46.000
De schadelijke effecten zijn dat kinderen het moeilijk vinden.

409
00:31:46.000 --> 00:31:48.008
Dat ze het niet snappen.

410
00:31:48.008 --> 00:31:51.007
En als ze iets niet snappen haken ze af.

411
00:31:51.007 --> 00:31:54.016
Dus ze stellen zich buiten de communicatie.

412
00:31:54.016 --> 00:31:58.009
Het gevolg daarvan is dat ze vervolgens gelabeld worden...

413
00:31:58.009 --> 00:32:03.007
omdat ze niet doen wat de juf van ze verwacht.

414
00:32:03.007 --> 00:32:06.020
Ze heb ik kinderen meegemaakt die aangeboden werden...

415
00:32:06.020 --> 00:32:10.016
alsof ze mogelijk een aan autisme verwante contactstoornis hebben.

416
00:32:10.016 --> 00:32:13.012
Omdat ze zich afsluiten van de juf die dingen vraagt...

417
00:32:13.012 --> 00:32:16.009
die niet passen bij hun beleving.

418
00:32:16.009 --> 00:32:18.018
En als u dat jongetje zag, wat dacht u toen?

419
00:32:18.018 --> 00:32:21.008
Een schat van een kind, is niks mis mee.

420
00:32:21.008 --> 00:32:23.021
We creeren dus etiketkinderen.

421
00:32:23.021 --> 00:32:26.016
En dat komt volgens Goorhuis doordat scholen veel te snel...

422
00:32:26.016 --> 00:32:29.001
met taal- en rekenonderwijs beginnen.

423
00:32:29.001 --> 00:32:32.005
Kinderen tot 6 jaar moeten eerst basisvaardigheden ontwikkelen...

424
00:32:32.005 --> 00:32:34.016
zoals motoriek, concentratie en zelfvertrouwen.

425
00:32:34.016 --> 00:32:37.013
Dan pas kan het schoolse leren beginnen.

426
00:32:37.013 --> 00:32:42.003
Ik zie dat leren dan ook als het installeren van softwarepakketten.

427
00:32:42.003 --> 00:32:45.002
Rekenen, lezen, schrijven.

428
00:32:45.002 --> 00:32:50.007
Wanneer je de basis hebt waarmee dat kind dat ook kan verwerken.

429
00:32:50.007 --> 00:32:52.018
Zijn we vrijdag op school? Nee.

430
00:32:52.018 --> 00:32:56.000
Een schoolse, programmatische aanpak voor kinderen onder de 6...

431
00:32:56.000 --> 00:32:58.006
is dus gewoon zinloos.

432
00:32:58.006 --> 00:33:00.020
Als je in groep 1 of 2 met letters bezig bent...

433
00:33:00.020 --> 00:33:04.014
er is ook iemand die dat berekend heeft...

434
00:33:04.014 --> 00:33:08.015
dan wordt er gemiddeld 500 uur besteed...

435
00:33:08.015 --> 00:33:11.007
aan het trainen van die letters.

436
00:33:11.007 --> 00:33:15.002
Maar als je er in groep 3 mee begint ben je in 50 uur klaar.

437
00:33:15.002 --> 00:33:20.019
Dus die 450 uur had je ook aan spelen kunnen besteden.

438
00:33:20.019 --> 00:33:23.005
Maar spelen is niet meetbaar.

439
00:33:23.005 --> 00:33:26.013
En dus heeft de toetscultuur aan terrein gewonnen.

440
00:33:26.013 --> 00:33:30.013
Want basisscholen worden meer en meer afgerekend op resultaat.

441
00:33:30.013 --> 00:33:32.021
Hoe eerder we beginnen de kinderen te toetsen...

442
00:33:32.021 --> 00:33:35.017
hoe beter het eindresultaat, is de gedachte.

443
00:33:35.017 --> 00:33:42.016
De achtergrond is dat men de toetsscores in groep 8 omhoog wil brengen.

444
00:33:42.016 --> 00:33:46.009
De score van de Cito-toets dus, een begrip in Nederland.

445
00:33:46.009 --> 00:33:49.016
Sinds de jaren 70 worden kinderen massaal getest.

446
00:33:49.016 --> 00:33:52.020
Donderdagmorgen 9 uur zaten zo'n 83.000 kinderen gebogen...

447
00:33:52.020 --> 00:33:56.005
over de opgaven van de Cito-toets.

448
00:33:56.005 --> 00:34:00.001
Het toetsbedrijf Cito is ooit opgericht door de overheid.

449
00:34:00.001 --> 00:34:04.006
Tegenwoordig is het een commercieel bedrijf met een miljoenenomzet.

450
00:34:04.006 --> 00:34:09.010
Zo verkopen ze cursussen voor programmatisch leren aan kleuters.

451
00:34:09.010 --> 00:34:12.015
En natuurlijk ook de bijbehorende toetsen.

452
00:34:12.015 --> 00:34:14.024
Er zit zonder meer geld achter.

453
00:34:14.024 --> 00:34:19.002
Kijk, die toetsen leveren geld op.

454
00:34:19.002 --> 00:34:22.010
Dus het ontwikkelen van toetsen is een lucratief bedrijf.

455
00:34:22.010 --> 00:34:25.006
Inmiddels is er ook een markt ontstaan...

456
00:34:25.006 --> 00:34:28.009
voor het trainen van die kleutertoets. Kies een oefening.

457
00:34:28.009 --> 00:34:31.019
Lespakketten voor ouders. Waar zie je een klokhuis?

458
00:34:31.019 --> 00:34:34.013
Om met hun kind toets de Cito-toets te oefenen.

459
00:34:34.013 --> 00:34:38.009
Maar wat zegt de uitslag van zo'n toets eigenlijk over een kleuter?

460
00:34:38.009 --> 00:34:43.006
We leggen de vraag voor aan Paul van Geert...

461
00:34:43.006 --> 00:34:48.004
kunstenaar en professor in de ontwikkelingspsychologie.

462
00:34:48.004 --> 00:34:51.007
Dit is een voorbeeld van een onderzoek dat we gedaan hebben...

463
00:34:51.007 --> 00:34:54.011
ook weer naar de taalontwikkeling van kinderen.

464
00:34:54.011 --> 00:34:58.009
Al jaren onderzoekt hij hoe peuters en kleuters taal leren.

465
00:34:58.009 --> 00:35:02.022
En wat blijkt? De ontwikkeling verloopt ronduit chaotisch.

466
00:35:02.022 --> 00:35:05.002
En dan zie je dat het niveau van beheersing...

467
00:35:05.002 --> 00:35:07.013
enorm gaat fluctueren van dag tot dag.

468
00:35:07.013 --> 00:35:12.002
Op deze dag zou je denken: Hee, ze kan het niet.

469
00:35:12.002 --> 00:35:17.005
En op de volgende week denk je: Ze heeft het helemaal door.

470
00:35:17.005 --> 00:35:22.019
Hier krijgen we 12 plaatjes van testresultaten van 12 kinderen.

471
00:35:22.019 --> 00:35:25.012
We zien 12 totaal verschillende profielen.

472
00:35:25.012 --> 00:35:28.004
We zien dat sommige kinderen heel regelmatig zijn...

473
00:35:28.004 --> 00:35:30.008
en anderen heel variabel.

474
00:35:30.008 --> 00:35:33.016
Dat is kenmerkend voor de manier waarop kinderen zich ontwikkelen.

475
00:35:33.016 --> 00:35:37.000
Conclusie: De uitslag van een Cito-toets zegt niks...

476
00:35:37.000 --> 00:35:40.022
over de ontwikkeling van een kleuter. Het is een momentopname.

477
00:35:40.022 --> 00:35:43.019
Toch hechten we grote waarde aan de uitslag.

478
00:35:43.019 --> 00:35:45.020
Scholen worden erop afgerekend.

479
00:35:45.020 --> 00:35:50.003
En erger nog, kinderen krijgen er een etiket door opgeplakt.

480
00:35:50.003 --> 00:35:53.013
Wij leven in een tijd waarin de illusie van meetbaarheid...

481
00:35:53.013 --> 00:35:59.023
en objectiveerbaarheid buitengewoon sterk is.

482
00:35:59.023 --> 00:36:02.006
Die illusie wordt vooral in stand gehouden...

483
00:36:02.006 --> 00:36:06.007
op het niveau van het beleid.

484
00:36:06.007 --> 00:36:09.023
De illusie van de meetbaarheid van een kleuter.

485
00:36:09.023 --> 00:36:14.019
De politiek blijft er heilig in geloven.

486
00:36:14.019 --> 00:36:17.004
De gemeente Amsterdam wil dat alle kinderen vanaf 2,5 jaar naar school gaan.

487
00:36:17.004 --> 00:36:19.020
Er loopt al een proefproject met zo'n kleutervoorschool.

488
00:36:19.020 --> 00:36:21.016
We zijn er welkom.

489
00:36:21.016 --> 00:36:23.010
Van mijn haren...

490
00:36:23.010 --> 00:36:26.017
Van mijn haren tot mijn tenen.

491
00:36:26.017 --> 00:36:28.014
Dit zijn mijn armen.

492
00:36:28.014 --> 00:36:30.020
Kinderen met een risico op een taalachterstand...

493
00:36:30.020 --> 00:36:34.001
worden hier bijgespijkerd met het Cito-programma Piramide.

494
00:36:34.001 --> 00:36:37.004
De muis heeft twee oren, en dit is zijn? Taart, en...

495
00:36:37.004 --> 00:36:43.005
Dat is z'n? Staart. Goed zo. KIND BRABBELT VERDER

496
00:36:43.005 --> 00:36:45.016
Voordat de kinderen naar de basisschool gaan...

497
00:36:45.016 --> 00:36:47.019
worden ze twee keer getoetst.

498
00:36:47.019 --> 00:36:50.022
Abdelkader, luister goed wat je moet doen.

499
00:36:50.022 --> 00:36:53.002
Ik zeg eerst iets, en dan mag jij. Goed?

500
00:36:53.002 --> 00:36:55.021
Dit is Sanne, ze is op haar arm gevallen.

501
00:36:55.021 --> 00:36:58.014
Mama plakt een...

502
00:36:58.014 --> 00:37:01.022
Wat plakt mama op haar arm? Wat is dat?

503
00:37:06.023 --> 00:37:09.017
Wat plakt mama op haar arm?

504
00:37:09.017 --> 00:37:13.024
Ik zie dat heel veel kinderen het woordje wolk of bloem niet kennen.

505
00:37:13.024 --> 00:37:17.020
Dat zegt voor mij, hoe ik de toetsen gebruik...

506
00:37:17.020 --> 00:37:24.005
is hoe ik de activiteit op de groep aanbied.

507
00:37:24.005 --> 00:37:29.015
En om de woordenschat van de kinderen uit te breiden.

508
00:37:29.015 --> 00:37:32.006
Nabil laat zijn haren knippen.

509
00:37:32.006 --> 00:37:37.012
Hij is bij de...? Wie is dat? Wie knipt je haren. Papa.

510
00:37:37.012 --> 00:37:40.007
Papa knipt jouw haren? Wat goed van papa.

511
00:37:40.007 --> 00:37:43.013
Ik denk dat de politiek wat dit betreft onvoldoende nadenkt.

512
00:37:43.013 --> 00:37:46.023
En de politiek praat onderwijskundigen na...

513
00:37:46.023 --> 00:37:50.006
die denken dat de onderwijsprogramma's...

514
00:37:50.006 --> 00:37:52.016
die vanaf groep 3 geschikt zijn...

515
00:37:52.016 --> 00:37:56.020
dat je die kunt vertalen naar peuters en kleuters.

516
00:37:56.020 --> 00:37:59.002
Ik vind dat ongelofelijk naief.

517
00:37:59.002 --> 00:38:05.002
We hebben een afspraak met de Amsterdamse wethouder van Onderwijs Pieter Hilhorst.

518
00:38:05.002 --> 00:38:09.014
Groot promotor van een peuterschool die gekoppeld is aan de basisschool.

519
00:38:09.014 --> 00:38:12.022
We willen dat de ontwikkeling van de kinderen vooropstaat.

520
00:38:12.022 --> 00:38:16.002
Vooral voor kinderen met een taalachterstand is dat van belang.

521
00:38:16.002 --> 00:38:19.019
Want als er kinderen zijn die bij het begin van de basisschool...

522
00:38:19.019 --> 00:38:23.010
al een taalachterstand hebben, dan houden ze die de hele basisschool.

523
00:38:23.010 --> 00:38:26.018
Dat betekent dat ze niet de kans krijgen om het beste uit zichzelf te halen.

524
00:38:26.018 --> 00:38:30.015
Prima idee, zeggen deskundigen, om kinderen samen te laten spelen.

525
00:38:30.015 --> 00:38:34.000
Maar stop met het voortdurend meten van resultaten.

526
00:38:34.000 --> 00:38:36.003
Er is een terreur van toetsen ontstaan.

527
00:38:36.003 --> 00:38:38.014
Je denkt dat je iets meet, maar je meet niks.

528
00:38:38.014 --> 00:38:40.008
Het is een schijnzekerheid.

529
00:38:40.008 --> 00:38:42.022
Het brein van de peuter en de kleuter kun je zo niet meten.

530
00:38:42.022 --> 00:38:44.016
Het kost bakken met geld...

531
00:38:44.016 --> 00:38:47.012
en het is in sommige gevallen zelfs schadelijk voor kinderen.

532
00:38:47.012 --> 00:38:51.022
Je wilt wel weten of kinderen vooruitgang boeken.

533
00:38:51.022 --> 00:38:55.000
We willen dat ze beter Nederlands leren.

534
00:38:55.000 --> 00:38:57.016
We proberen te kijken of we dat op de juiste manier doen.

535
00:38:57.016 --> 00:38:59.020
Daarvoor wordt wel degelijk gekeken:

536
00:38:59.020 --> 00:39:03.014
Kun je kijken hoeveel woorden kinderen kennen?

537
00:39:03.014 --> 00:39:07.012
Dat is een enorm wisselend niveau. Want elke keer is een momentopname.

538
00:39:07.012 --> 00:39:09.021
Maar dan meet je toch niks?

539
00:39:09.021 --> 00:39:14.003
Je kan wel zien: Op de ene peuterschool...

540
00:39:14.003 --> 00:39:17.015
is het gemiddelde van de momentopnames...

541
00:39:17.015 --> 00:39:20.003
anders dan op de andere school.

542
00:39:20.003 --> 00:39:22.016
Dan kun je zien: Daar doen ze het beter.

543
00:39:22.016 --> 00:39:25.013
De toetsresultaten worden dus met elkaar vergeleken.

544
00:39:25.013 --> 00:39:28.007
Hoe hoger de score, hoe beter de school.

545
00:39:28.007 --> 00:39:30.019
Wat zegt u tegen deskundigen die zeggen:

546
00:39:30.019 --> 00:39:33.009
Stop met die peuter- en kleutertoets.

547
00:39:33.009 --> 00:39:37.001
Als er een beter alternatief is ben ik daar graag voor in.

548
00:39:37.001 --> 00:39:39.012
Het is niet zo dat we daarom maar vrijheid blijheid moeten hebben.

549
00:39:39.012 --> 00:39:41.019
Het is ingezet met de beste bedoelingen...

550
00:39:41.019 --> 00:39:43.012
om zwakke leerlingen te stimuleren.

551
00:39:43.012 --> 00:39:46.000
Maar juist de zwakke leerlingen halen we hiermee onderuit.

552
00:39:46.000 --> 00:39:47.022
Het beleid bijt zich dus in zijn eigen staart.

553
00:39:47.022 --> 00:39:53.016
Eigenlijk is de beoordeling van hoe het met een peuter en kleuter gaat heel simpel.

554
00:39:53.016 --> 00:39:57.002
Als ze vrolijk en enthousiast zijn...

555
00:39:57.002 --> 00:39:59.019
en tegen de juf zeggen: Je bent zeker wel blij dat ik er ben...

556
00:39:59.019 --> 00:40:02.009
dan is er met dat kind niks mis...

557
00:40:02.009 --> 00:40:04.014
wat hij ook presteert op taal of rekenen.

558
00:40:04.014 --> 00:40:06.014
De politiek wil resultaten meten...

559
00:40:06.014 --> 00:40:08.024
de schooldirecteur wil een goede beoordeling...

560
00:40:08.024 --> 00:40:10.024
de kleuterjuf wordt erop afgerekend.

561
00:40:10.024 --> 00:40:12.022
En de kinderen moeten bijgespijkerd worden.

562
00:40:12.022 --> 00:40:15.002
Het is vicieuze cirkel met peuters en kleuters...

563
00:40:15.002 --> 00:40:17.006
in de wurggreep van goede bedoelingen.

564
00:40:17.006 --> 00:40:20.024
Dit was KRO Brandpunt. Goedenavond.

565
00:40:20.024 --> 00:40:25.005
Papa maakt de deur open met de? Zijn sleutel.

