WEBVTT

1
00:00:01.001 --> 00:00:02.000
888

2
00:00:03.017 --> 00:00:06.023
Filmregisseur Ruud van Hemert is overleden.

3
00:00:07.003 --> 00:00:09.001
Hij was al een tijd ernstig ziek.

4
00:00:09.006 --> 00:00:12.022
Hij zei: De kanker zit niet in mijn lichaam. Het staat op een foto.

5
00:00:13.002 --> 00:00:15.010
Misschien was die klote camera wel vies!

6
00:00:15.015 --> 00:00:25.000
De winnaar van de NS publieksprijs 2012 is Tonio van A. F. Th. van der Heijden! APPLAUS

7
00:00:25.005 --> 00:00:27.016
Twee sprekers vertellen hun persoonlijke verhaal.

8
00:00:27.021 --> 00:00:29.014
Tonio was niet te redden.

9
00:00:29.019 --> 00:00:35.012
Hij stierf aan het eind van de middag, 12 uur na 't fatale ongeluk.

10
00:00:35.017 --> 00:00:39.002
Iemand verliezen waar je met hart en ziel van het gehouden.

11
00:00:39.007 --> 00:00:43.007
Na dat moment van totale kwetsbaarheid stond hij op en zei:

12
00:00:43.012 --> 00:00:46.008
Ik wil helemaal niet dood! Ik zie er gewoon van af!

13
00:00:46.013 --> 00:00:48.020
Vanavond een ode aan hun geliefden.

14
00:00:49.000 --> 00:00:56.004
Juist nu, na zijn dood, hebben Tonio, Adri en ik ons meer dan ooit met elkaar verenigd in een verbond.

15
00:00:56.009 --> 00:00:58.022
Inspirerende verhalen door bijzondere mensen.

16
00:00:59.002 --> 00:01:02.007
Papa, je hebt gelijk! Doodgaan is heel gewoon.

17
00:01:02.012 --> 00:01:04.019
Leven is heel bijzonder.

18
00:01:04.024 --> 00:01:08.000
Dit is Recht uit het hart.

19
00:01:29.012 --> 00:01:39.024
De Libris Literatuurprijs 2012 gaat naar Tonio van A. F. Th. van der Heijden. APPLAUS

20
00:01:44.013 --> 00:01:51.003
We hebben er alle begrip voor dat de schrijver bij deze feestelijke gelegenheid niet aanwezig is.

21
00:01:51.008 --> 00:01:55.005
Maar we gaan er alles aan doen om vandaag nog contact met hem te maken.

22
00:01:55.010 --> 00:02:00.024
Ik ben niet alleen maar mijn zoon kwijt, maar ook een ontzettend goede vriend en een kameraad.

23
00:02:10.003 --> 00:02:12.013
'We gaan door, wat er ook gebeurt.'

24
00:02:12.013 --> 00:02:16.006
Dat zei ik tegen Adri en hij herhaalde mijn woorden.

25
00:02:16.011 --> 00:02:21.018
Deze belofte deden wij elkaar nadat wij door iemand van de intensive care...

26
00:02:21.023 --> 00:02:28.001
naar een kamertje waren geleid waar we zouden wachten op nieuws over onze zoon Tonio.

27
00:02:28.006 --> 00:02:32.013
Hij was in de vroege ochtend van de eerste pinksterdag 2010...

28
00:02:32.018 --> 00:02:38.000
door een auto aangereden en lag sinds een paar uur in kritieke toestand op de operatietafel.

29
00:02:40.006 --> 00:02:43.022
'In kritieke toestand.' Hoe vaak hoor je die formulering wel niet?

30
00:02:44.002 --> 00:02:48.024
Op de televisie bij het journaal, in een politieserie, tijdens een film.

31
00:02:49.004 --> 00:02:51.018
Maar ook als kort-nieuwsitem op de radio.

32
00:02:51.023 --> 00:02:53.018
Of je leest het in de krant.

33
00:02:53.023 --> 00:02:57.023
Meestal in van die postzegel-kleine berichtjes.

34
00:02:58.003 --> 00:03:01.024
Nooit had ik er tot mij door laten dringen wat dat inhield.

35
00:03:02.004 --> 00:03:04.024
In kritieke toestand. SIRENE OP DE ACHTERGROND

36
00:03:05.004 --> 00:03:08.008
Die zondagochtend, eerste Pinksterdag 2010...

37
00:03:08.013 --> 00:03:11.012
toen ik op luid aanbellen de voordeur opendeed...

38
00:03:11.017 --> 00:03:15.019
en twee politieagenten de dreigende woorden uitspraken:

39
00:03:15.019 --> 00:03:21.000
'Uw zoon Tonio ligt in kritieke toestand in het AMC.'

40
00:03:21.005 --> 00:03:25.011
Toen wist ik, gek genoeg, wel meteen wat het behelsde.

41
00:03:25.016 --> 00:03:28.019
We zouden hem kwijt raken. Tonio ging dood.

42
00:03:30.017 --> 00:03:32.022
Ik begon hysterisch te krijsen.

43
00:03:33.002 --> 00:03:35.014
Niet omdat zijn leven in gevaar was.

44
00:03:35.019 --> 00:03:38.014
Maar omdat zijn leven niet meer in gevaar was.

45
00:03:38.019 --> 00:03:40.019
Het lot had al beslist.

46
00:03:40.024 --> 00:03:44.017
Ik riep naar Adri die nog boven in de slaapkamer was.

47
00:03:44.022 --> 00:03:46.009
'Je moet komen!'

48
00:03:46.014 --> 00:03:49.009
En: 'Kom nou! Waar blijf je nou?'

49
00:03:49.014 --> 00:03:54.009
Toen ik Adri eindelijk de trap af zag dalen, voelde ik een verdriet...

50
00:03:54.014 --> 00:03:59.007
zo intens, niet om mijzelf maar om hem.

51
00:03:59.012 --> 00:04:06.009
Het was echt afschuwelijk om Adri, die altijd zo'n kracht uitstraalde, zo weerloos te zien.

52
00:04:06.014 --> 00:04:11.012
Zo vol angst en pijn om Tonio. Zijn zoon. Zijn jongetje.

53
00:04:13.004 --> 00:04:17.005
Iets in mij zei: Adri heeft nog hoop.

54
00:04:17.010 --> 00:04:22.005
Hoe moet het als ook hij beseft dat de situatie onomkeerbaar is?

55
00:04:24.001 --> 00:04:25.015
In kritieke toestand.

56
00:04:25.020 --> 00:04:29.012
Van de rit in de politieauto die ons naar het AMC reed...

57
00:04:29.017 --> 00:04:36.004
herinner ik mij vooral dat mijn onbeheerst geloei was overgegaan in zacht gejammer.

58
00:04:38.012 --> 00:04:41.018
Dat ging door in het ziekenhuis waar ik al het personeel...

59
00:04:41.023 --> 00:04:46.002
dat ik op mijn pad tegenkwam, aanklampte om te vragen hoe het met Tonio was.

60
00:04:46.007 --> 00:04:50.012
Deze handelswijze lijkt tegenstrijdig aan de zekerheid...

61
00:04:50.017 --> 00:04:54.003
die ik voelde over hoe het met Tonio zou aflopen.

62
00:04:54.008 --> 00:04:55.020
Maar dat is het niet.

63
00:04:57.003 --> 00:05:00.020
Ik wilde natuurlijk te horen krijgen dat ik ongelijk had.

64
00:05:03.018 --> 00:05:05.007
In kritieke toestand.

65
00:05:05.012 --> 00:05:09.011
De daaropvolgende uren stonden in het teken van de angst.

66
00:05:09.016 --> 00:05:14.008
Niet om zijn dood, waarvan ik toen dacht dat al geaccepteerd te hebben.

67
00:05:14.013 --> 00:05:20.004
Wist ik veel dat het accepteren van de dood van je kind onmogelijk was?

68
00:05:20.009 --> 00:05:21.021
Nee.

69
00:05:22.001 --> 00:05:26.002
Ik had de angst voor een levende, maar klinisch dode Tonio.

70
00:05:26.007 --> 00:05:31.007
Of een Tonio die zowel lichamelijk als geestelijk zwaar gehandicapt zou zijn.

71
00:05:33.002 --> 00:05:41.004
Ik zou nooit zo egoistisch willen zijn om hem dan maar koste wat kost in leven te houden.

72
00:05:41.009 --> 00:05:45.007
In kritieke toestand. Adri en ik wachtten en wachtten.

73
00:05:45.012 --> 00:05:46.024
Uren gingen voorbij.

74
00:05:47.004 --> 00:05:50.009
Ik betrapte mijzelf erop dat ik dacht:

75
00:05:50.014 --> 00:05:52.024
Waarom gaan ze door met deze behandeling?

76
00:05:53.004 --> 00:05:54.024
Het is toch een hopeloze zaak.

77
00:05:55.004 --> 00:05:57.016
Zien ze dat zelf niet?

78
00:05:57.021 --> 00:06:01.022
Na vele uren alles, maar dan ook alles gegeven te hebben...

79
00:06:02.004 --> 00:06:08.000
bleek het team van traumatologie uiteindelijk toch niet in staat te zijn geweest...

80
00:06:08.005 --> 00:06:15.012
de kritieke gesteldheid waarin Tonio verkeerde om te buigen naar een stabiele situatie.

81
00:06:15.017 --> 00:06:19.001
Laat staan eentje met uitzicht op herstel.

82
00:06:21.013 --> 00:06:25.017
Eindelijk kregen wij te horen wat ik al lang wist.

83
00:06:25.022 --> 00:06:27.019
Tonio was niet te redden.

84
00:06:27.024 --> 00:06:30.012
Hij stierf aan het eind van de middag.

85
00:06:30.017 --> 00:06:33.022
12 uur na het fatale ongeluk.

86
00:06:42.014 --> 00:06:45.017
Hij ligt in Amsterdam Zuid.

87
00:06:45.022 --> 00:06:48.017
En ik BEN Amsterdam Zuid zo ongeveer.

88
00:06:48.022 --> 00:06:50.009
Dat voelt heel fijn.

89
00:06:50.014 --> 00:06:56.010
Dat als ik thuis ben, dat ik dan weet: O, Tonio ligt ongeveer in de achtertuin.

90
00:06:58.001 --> 00:07:04.021
Ik heb gehoord van de bedrijfsleider hier dat er iedere dag mensen langskomen bij het graf.

91
00:07:05.001 --> 00:07:07.010
Dat is heel erg mooi. We krijgen ook wel reacties daarop.

92
00:07:07.015 --> 00:07:10.009
Je ziet het ook. Er zijn veel bloemen en plantjes.

93
00:07:10.014 --> 00:07:12.018
Er staat zelfs een lege fles wodka.

94
00:07:14.021 --> 00:07:17.022
Dat is heel veelbetekenend voor Tonio.

95
00:07:18.002 --> 00:07:22.016
We waren een keer op vakantie met Tonio en een aantal vrienden.

96
00:07:22.021 --> 00:07:25.016
In een huisje.

97
00:07:25.021 --> 00:07:29.002
Midden in de nacht kabaal. Adri wordt er wakker van.

98
00:07:29.007 --> 00:07:33.015
Die gaat zijn bed uit en gaat naar de keuken.

99
00:07:33.020 --> 00:07:40.005
Hij ziet nog net dat een vriend van Tonio bezig is om een lege fles wodka met water te vullen...

100
00:07:40.010 --> 00:07:44.013
die hij in de vriezer wil leggen. Die schrok zich helemaal dood.

101
00:07:44.018 --> 00:07:47.023
Dat was Stolichnaya wodka, net als de fles die hier staat.

102
00:07:48.003 --> 00:07:52.020
Het zal wel een van zijn vrienden zijn geweest die die fles hier heeft achtergelaten.

103
00:07:53.000 --> 00:07:55.020
Dat vind ik mooi. Dat brengt Tonio weer heel dichtbij.

104
00:08:09.024 --> 00:08:12.009
'We gaan door, wat er ook gebeurt.'

105
00:08:12.014 --> 00:08:15.016
Dat hadden Adri en ik elkaar die ochtend beloofd.

106
00:08:15.021 --> 00:08:17.024
We gingen door, en hoe!

107
00:08:18.004 --> 00:08:23.012
Adri begon vanaf die eerste, tragische pinksterdag dagboekaantekeningen te maken.

108
00:08:23.017 --> 00:08:26.022
Die stonden in het teken van Tonio.

109
00:08:27.002 --> 00:08:30.019
Al snel eiste deze losse aanpak van schrijven structuur.

110
00:08:30.024 --> 00:08:33.000
De structuur van een requiem.

111
00:08:33.005 --> 00:08:36.005
Voor Adri geen onbekend terrein.

112
00:08:36.010 --> 00:08:42.012
Maar wie had ooit gedacht dat hij een requiem voor zijn eigen zoon zou schrijven?

113
00:08:42.017 --> 00:08:44.004
Zou moeten schrijven?

114
00:08:46.011 --> 00:08:48.008
We gingen door.

115
00:08:48.013 --> 00:08:51.020
's Avonds en 's ochtends met praten, met huilen.

116
00:08:52.000 --> 00:08:54.019
Adri inwendig, zonder tranen.

117
00:08:54.024 --> 00:08:58.011
Ik met alle traanvocht dat mijn lichaam kon produceren.

118
00:08:58.016 --> 00:09:02.004
Met stiltes die ineens vielen, en dan weer met praten en huilen.

119
00:09:03.017 --> 00:09:09.006
Overdag zat Adri, negen uur per dag, negen maanden lang, te schrijven.

120
00:09:09.011 --> 00:09:13.012
Over Tonio, de kritieke toestand waarin hij verkeerd had.

121
00:09:13.017 --> 00:09:16.001
Zijn leven ervoor en erna.

122
00:09:16.006 --> 00:09:20.007
Want er was wel degelijk een leven met Tonio na zijn dood.

123
00:09:20.012 --> 00:09:27.006
Wij, Adri, Tonio en ik... Wij waren altijd alle drie individualisten geweest.

124
00:09:27.011 --> 00:09:29.011
Verenigd in een sterk verbond.

125
00:09:33.001 --> 00:09:37.004
Toen we een paar jaar eerder op een vakantie acht dagen in Lugano verbleven...

126
00:09:37.009 --> 00:09:39.015
en daarna een paar dagen in Venetie...

127
00:09:39.020 --> 00:09:42.020
was het de bedoeling dat we op de bonnefooi...

128
00:09:43.000 --> 00:09:47.002
nog op een andere plek in Italie een week zouden doorbrengen.

129
00:09:47.007 --> 00:09:50.022
Al snel, zonder dat we er met elkaar over hadden gesproken...

130
00:09:51.002 --> 00:09:54.022
kwamen we er tegelijkertijd en onafhankelijk van elkaar achter...

131
00:09:55.002 --> 00:09:57.016
dat we naar ons huis in Amsterdam wilden.

132
00:09:57.021 --> 00:10:00.015
Aan het werk. Zo sterk was dat verbond.

133
00:10:01.021 --> 00:10:03.008
We gaan door. Ook nu.

134
00:10:03.013 --> 00:10:05.015
Beter gezegd: Juist nu!

135
00:10:05.020 --> 00:10:12.020
Juist nu, na zijn dood, hebben Tonio, Adri en ik ons meer dan ooit met elkaar verenigd in een verbond.

136
00:10:13.000 --> 00:10:14.023
Het lijkt simpel.

137
00:10:15.003 --> 00:10:20.024
Zijn Adri en ik met zijn tweeen dan bevindt Tonio zich automatisch in ons gezelschap.

138
00:10:21.004 --> 00:10:25.015
Dat kan heel letterlijk, als Adri en ik samen op de bank zitten.

139
00:10:25.020 --> 00:10:30.012
Maar ook als Adri boven in het huis op zijn werkkamer aan het schrijven is...

140
00:10:30.017 --> 00:10:34.017
en ik beneden in het huis in onze bibliotheek zit te lezen.

141
00:10:36.024 --> 00:10:39.001
We gaan door.

142
00:10:39.006 --> 00:10:41.011
Helaas, kwetsbaar is dat verbond wel.

143
00:10:41.016 --> 00:10:46.014
Er hoeft maar EEN ander persoon van buiten onverwacht ons leven binnen te dringen...

144
00:10:46.019 --> 00:10:50.004
of de ketting die ons met elkaar verbindt, is doorbroken.

145
00:10:52.001 --> 00:10:54.009
Ik dreig Tonio uit het oog te verliezen.

146
00:10:54.014 --> 00:11:00.008
Hij lijkt weg te zeilen tot voorbij de horizon, waarna bij mij de paniek toeslaat.

147
00:11:00.013 --> 00:11:04.000
Juist omdat de levende Tonio niet bereikbaar is.

148
00:11:04.005 --> 00:11:06.014
Omdat hij fysiek niet meer aanwezig is.

149
00:11:06.019 --> 00:11:10.000
Omdat ik hem niet meer tegen me aan kan drukken.

150
00:11:10.005 --> 00:11:13.023
Juist daarom is er mij alles aan gelegen om de Tonio...

151
00:11:14.003 --> 00:11:18.013
die ik tot aan zijn dood heb gekend bij me te houden.

152
00:11:20.022 --> 00:11:23.019
Dat gevoel dat ik had opgebouwd met hem...

153
00:11:23.024 --> 00:11:28.002
die band, is de levensreddende streng voor mij als moeder.

154
00:11:29.016 --> 00:11:32.011
Ik mag dan een moeder zijn zonder kind...

155
00:11:32.016 --> 00:11:34.024
daarmee ben ik nog steeds een moeder.

156
00:11:35.004 --> 00:11:39.021
Sterker: Ik ben zelfs meer moeder dan toen Tonio nog leefde.

157
00:11:41.011 --> 00:11:45.004
De volwassen man die hij tenslotte uiteindelijk was...

158
00:11:45.009 --> 00:11:47.014
dringt zich dag en nacht aan mij op.

159
00:11:47.019 --> 00:11:52.008
Hij perst zich met alle kracht op de voorgrond.

160
00:11:52.013 --> 00:11:58.009
Alsof hij steeds opnieuw door een voor mij bijna niet te harden pijnlijke perswee...

161
00:11:58.014 --> 00:12:00.018
de boze buitenwereld inglijdt.

162
00:12:04.006 --> 00:12:07.008
In stabiel kritieke toestand gaan Adri en ik door.

163
00:12:07.013 --> 00:12:12.017
Zo ongeveer zou je onze overlevingsstrategie kunnen omschrijven.

164
00:12:12.022 --> 00:12:23.011
Dat is hoe zondag eerste pinksterdag 2010 ingrijpend voorgoed ons bestaan heeft veranderd.

165
00:12:23.016 --> 00:12:28.022
APPLAUS

166
00:12:32.001 --> 00:12:33.013
Zijn er vragen?

167
00:12:37.003 --> 00:12:42.016
Het boek maakte destijds op mij een verpletterende indruk.

168
00:12:42.021 --> 00:12:49.020
Je zegt dat jullie in stabiel, kritieke toestand leven.

169
00:12:50.000 --> 00:12:54.000
Waar haal je dan op dit moment samen nog in het leven hoop uit?

170
00:12:54.005 --> 00:12:55.024
Ehm...

171
00:12:58.003 --> 00:13:00.014
Uit het leven zelf.

172
00:13:00.019 --> 00:13:01.024
Eh...

173
00:13:02.004 --> 00:13:03.012
Ja, nou ja...

174
00:13:03.017 --> 00:13:05.016
Wat ik al zei in mijn praatje.

175
00:13:05.021 --> 00:13:08.021
We hadden elkaar beloofd dat we door zouden gaan.

176
00:13:09.001 --> 00:13:10.003
Hoe het ook zou aflopen.

177
00:13:10.008 --> 00:13:18.018
Met terugwerkende kracht realiseren wij ons hoe waar dat was wat we tegen elkaar zeiden.

178
00:13:18.023 --> 00:13:22.020
Er is geen moment geweest...

179
00:13:23.000 --> 00:13:27.014
Dat we bij de pakken neer gingen zitten of dat we instortten.

180
00:13:27.019 --> 00:13:32.006
We zijn in een nog hoger tempo gaan leven.

181
00:13:32.011 --> 00:13:35.011
Gewoon om Tonio bij ons te houden.

182
00:13:35.016 --> 00:13:39.015
Want als wij ermee ophouden is Tonio er ook niet meer.

183
00:13:39.020 --> 00:13:45.017
Dus we leven eigenlijk met zijn tweeen voor drie, zou je kunnen zeggen.

184
00:13:45.022 --> 00:13:47.018
Dank je wel.

185
00:13:49.022 --> 00:13:53.023
Zou je dat nog een beetje kunnen toelichten: 'Om hem nog bij je te kunnen houden'?

186
00:13:54.003 --> 00:13:57.004
En dat je op zo'n manier leeft?

187
00:13:57.009 --> 00:14:03.001
Wij leven voornamelijk thuis, met zijn tweeen.

188
00:14:03.006 --> 00:14:08.004
In dat huis heeft Tonio het grootste deel van zijn leven doorgebracht.

189
00:14:08.009 --> 00:14:13.003
Dus thuis is Tonio er automatisch.

190
00:14:13.008 --> 00:14:16.013
Het geluk is dat wij alletwee thuis werken.

191
00:14:16.018 --> 00:14:22.003
Dus we kunnen ons ook makkelijk afschermen van de buitenwereld.

192
00:14:22.008 --> 00:14:28.007
Omdat we alletwee ook niet per se de deur uit hoeven voor ons werk.

193
00:14:28.012 --> 00:14:30.020
Als ik hier weg ga en ik kom straks thuis...

194
00:14:31.000 --> 00:14:32.018
dan ben ik thuis en denk: Pfff!

195
00:14:32.023 --> 00:14:35.003
Ik ben weer thuis. Je voelt hem bij je?

196
00:14:35.008 --> 00:14:37.001
Met Adri en met Tonio.

197
00:14:37.006 --> 00:14:38.018
Je kan ontspannen.

198
00:14:38.023 --> 00:14:41.022
En dan kan ik ook zo een avond zitten huilen.

199
00:14:42.002 --> 00:14:43.020
Maar het kan dan. Ja.

200
00:14:44.000 --> 00:14:45.015
Juist...

201
00:14:45.020 --> 00:14:52.010
Ik heb ook heel sterk de neiging om Tonio heel nadrukkelijk op een bepaald moment WEL toe te laten.

202
00:14:52.015 --> 00:14:54.002
Om die pijn te voelen.

203
00:14:54.007 --> 00:14:57.003
Want alleen in die pijn is hij heel dicht bij me.

204
00:14:57.008 --> 00:14:59.003
Maar dat kan niet 24 uur per dag.

205
00:14:59.008 --> 00:15:00.024
Want dan kun je niet leven.

206
00:15:01.004 --> 00:15:07.022
Vandaar dat het heel fijn is om thuis te zijn. Ja.

207
00:15:08.002 --> 00:15:13.004
Ik heb begrepen dat je het boek niet helemaal hebt gelezen. Behalve een paar passages. Nee.

208
00:15:13.009 --> 00:15:19.002
Ik heb er doorheen gebladerd en steeds meer passages gelezen.

209
00:15:19.007 --> 00:15:21.011
Zou je met ons willen delen waarom?

210
00:15:21.016 --> 00:15:23.013
Met het boek is het zo dat...

211
00:15:23.018 --> 00:15:25.020
Adri heeft zo'n goed geheugen.

212
00:15:26.000 --> 00:15:31.013
Hij herinnert zich allerlei dingen die ik me niet meer herinner.

213
00:15:31.018 --> 00:15:38.010
Als ik dan daarover lees, dan is Tonio zo dichtbij.

214
00:15:38.015 --> 00:15:41.007
Dan krijg ik zo'n pijn.

215
00:15:41.012 --> 00:15:46.022
Dat moet ik gedoseerd tot me nemen. Want het is ook niet goed.

216
00:15:47.002 --> 00:15:50.012
Vroeger werd gezegd: Je moet door de pijn heen.

217
00:15:50.017 --> 00:15:52.014
Dan kom je er wel bovenop.

218
00:15:52.019 --> 00:15:58.011
Het is ons duidelijk geworden dat hoe langer je de extreme pijn op afstand houdt...

219
00:15:58.016 --> 00:16:01.005
Al dan niet met behulp van pillen...

220
00:16:01.010 --> 00:16:03.005
hoe beter je daar uitkomt.

221
00:16:03.010 --> 00:16:04.024
Dat heb ik ook gemerkt.

222
00:16:05.004 --> 00:16:08.017
Door heel langzaam steeds weer dingen toe te laten.

223
00:16:08.022 --> 00:16:13.018
En het boek... Ik heb natuurlijk wel herinneringen aan Tonio.

224
00:16:13.023 --> 00:16:16.012
Maar het is een soort algemeen beeld.

225
00:16:16.017 --> 00:16:22.024
Hoe mijn verhouding tot Tonio was vanaf baby tot op het laatst.

226
00:16:23.004 --> 00:16:25.011
En daarin zitten herinneringen.

227
00:16:25.016 --> 00:16:28.004
Maar Adri is echt heel gedetailleerd.

228
00:16:28.009 --> 00:16:29.019
Echt tot in details.

229
00:16:29.024 --> 00:16:32.006
En ja... dan komt het zo dichtbij.

230
00:16:32.011 --> 00:16:35.009
Ik moet daar gewoon de tijd voor nemen.

231
00:16:37.009 --> 00:16:38.021
Mijn vraag is...

232
00:16:39.001 --> 00:16:42.024
Je zegt: Je sluit je thuis op. Dat doen wij ook.

233
00:16:43.004 --> 00:16:47.007
Waarom treedt je toch naar buiten in zo'n televisieprogramma?

234
00:16:47.012 --> 00:16:56.000
Omdat ik alles wil doen wat Tonio onder de mensen kan brengen.

235
00:16:56.005 --> 00:16:58.008
Tonio zoals ik er nu over praat.

236
00:16:58.013 --> 00:17:01.019
Tonio zoals de mensen kunnen lezen in het boek.

237
00:17:01.024 --> 00:17:05.011
Alles wat Tonio bekend maakt onder meer mensen...

238
00:17:05.016 --> 00:17:10.003
Sporen nalaten van zijn bestaan? Ja. Ja.

239
00:17:10.008 --> 00:17:16.008
Adri en ik zijn de enigen die hem 'levend' kunnen houden. Tussen aanhalingstekens.

240
00:17:16.013 --> 00:17:22.011
Het is heel fijn om te merken dat andere mensen hem leren kennen.

241
00:17:22.016 --> 00:17:24.013
Ja? Ja.

242
00:17:24.018 --> 00:17:28.018
Ik wilde alleen zeggen hoe enorm ik van dat boek genoten heb.

243
00:17:28.023 --> 00:17:30.012
Ik vond het schitterend.

244
00:17:30.017 --> 00:17:38.010
Het valt me hier op dat mensen die geen kind verloren hebben het op een heel andere manier lezen.

245
00:17:38.015 --> 00:17:44.000
Ik vond de liefde tussen jullie... Ik heb heel lang EEN kind gehad.

246
00:17:44.005 --> 00:17:48.018
Dat gevoel van: Met zijn drietjes! Dat vond ik zo ontzettend mooi.

247
00:17:48.023 --> 00:17:50.010
Prachtig!

248
00:17:50.015 --> 00:17:54.004
Ik hoop heel erg voor jullie dat je weer naar buiten kunt.

249
00:17:54.009 --> 00:17:57.006
Dank je wel.

250
00:18:11.024 --> 00:18:16.011
SACHA DE BOER: Beroemd werd hij met de zwartgallige komedie Schatjes.

251
00:18:16.016 --> 00:18:20.023
Vandaag werd bekend dat regisseur Ruud van Hemert is overleden.

252
00:18:24.019 --> 00:18:30.024
Bij de absurde Fred Hache Show deed Ruud van Hemert zijn eerste ervaringen op als tv-regisseur.

253
00:18:31.004 --> 00:18:33.022
Welkom Barend Servet. Zo is 't maar net.

254
00:18:34.002 --> 00:18:37.000
De eerste speelfilm die hij maakte was Schatjes.

255
00:18:37.005 --> 00:18:42.018
Hij stond bekend als een strenge regisseur die het uiterste vroeg van zijn acteurs.

256
00:18:42.023 --> 00:18:47.006
Het leverde hem de bijnaam Bruut van Hemert op.

257
00:18:47.011 --> 00:18:49.021
Ruud van Hemert is 73 jaar geworden.

258
00:18:53.013 --> 00:18:58.006
In de vroege morgen van 5 juli dit jaar overleed mijn vader...

259
00:18:58.011 --> 00:18:59.023
vredig in zijn slaap.

260
00:19:00.003 --> 00:19:04.013
Hoewel het natuurlijk is om op mijn leeftijd een ouder te verliezen...

261
00:19:04.018 --> 00:19:08.016
mis ik het beeld van mijn vader, scharrelend in zijn moestuin.

262
00:19:08.021 --> 00:19:11.019
Als jochie plukte ik de kruiden voor in de soep.

263
00:19:11.024 --> 00:19:18.010
In zijn geitenwollen trui vertelde hij over koetjes, kalfjes, bijtjes of hoe een komkommer groeide.

264
00:19:18.015 --> 00:19:21.003
Op zo'n moment was ik intens gelukkig.

265
00:19:21.008 --> 00:19:27.009
Voor de buitenwereld was hij natuurlijk de filmregisseur van Schatjes en Mama is boos.

266
00:19:27.014 --> 00:19:30.007
Een bruut die geen blad voor de mond nam.

267
00:19:30.012 --> 00:19:36.001
Maar voor mij, mijn drie broers en mijn zusje, was hij vooral een man met een groot hart.

268
00:19:36.006 --> 00:19:38.003
En eindeloos veel passies.

269
00:19:38.008 --> 00:19:41.009
Film. Vrouwen. Wielrennen.

270
00:19:41.014 --> 00:19:43.018
Vrouwen. De natuur.

271
00:19:43.023 --> 00:19:45.010
En vrouwen.

272
00:19:47.001 --> 00:19:49.014
In die passie kende hij geen middenweg.

273
00:19:49.019 --> 00:19:51.020
Het was zwart of wit.

274
00:19:52.000 --> 00:19:55.022
Als mijn vader ergens voor ging, dan ging hij all the way.

275
00:19:56.002 --> 00:19:59.024
Bijvoorbeeld met zijn fiets. Hij was gek op wielrennen.

276
00:20:00.004 --> 00:20:03.008
Het liefst had hij met de Tour de France meegereden.

277
00:20:03.013 --> 00:20:06.012
Uiteraard in de ploeg van Lance Armstrong.

278
00:20:06.017 --> 00:20:10.017
Dat was zijn held. Hij vond het realistisch om daar aan mee te doen.

279
00:20:10.022 --> 00:20:13.013
Je gaat er toch voor? Dat is mijn vader.

280
00:20:13.018 --> 00:20:16.017
Ik vind het mooi dat je zo intens kunt leven.

281
00:20:16.022 --> 00:20:19.009
Hij wilde alles en eiste alles.

282
00:20:19.014 --> 00:20:22.013
Vooral van zichzelf, maar ook van anderen.

283
00:20:22.018 --> 00:20:25.007
Dat leverde hem de naam 'de bruut' op.

284
00:20:25.012 --> 00:20:28.017
Acteurs liet hij scenes keer op keer overdoen.

285
00:20:28.022 --> 00:20:35.006
Hij zei ooit tegen een producer: Leuk dat je een mening hebt, maar ik ben toch duidelijk in wat ik wil?

286
00:20:35.011 --> 00:20:37.014
Wat doet jouw mening er dan toe?

287
00:20:37.019 --> 00:20:39.006
Dat was zijn stijl.

288
00:20:39.011 --> 00:20:43.001
Hij kon mensen kapotmaken als ze niet deden wat hij zei.

289
00:20:43.006 --> 00:20:46.019
Toen mijn vader besefte dat zijn dood onomkeerbaar was...

290
00:20:46.024 --> 00:20:49.023
kwam nog eenmaal de regisseur in hem naar boven.

291
00:20:50.003 --> 00:20:53.013
Hij regelde alles en nam natuurlijk het laatste woord.

292
00:20:53.018 --> 00:20:56.016
Ook al was zijn stem aangetast door de ziekte.

293
00:20:56.021 --> 00:20:58.014
GEKLOP

294
00:20:58.019 --> 00:21:02.016
STEM VAN RUUD VAN HEMERT: Hallo? Mag ik even de aandacht?

295
00:21:05.003 --> 00:21:06.022
Wat zijn jullie stil.

296
00:21:07.002 --> 00:21:12.006
Ik weet dat ik in mijn leven veel fouten heb gemaakt.

297
00:21:12.011 --> 00:21:15.008
Veel mensen verdriet heb gedaan.

298
00:21:15.013 --> 00:21:18.023
Maar ik deed het altijd in alle oprechtheid.

299
00:21:20.010 --> 00:21:22.002
Ach ja... Haha. Een

300
00:21:22.007 --> 00:21:25.002
Het slaat ook nergens op om dat te zeggen.

301
00:21:25.007 --> 00:21:29.013
Dat ik in alle oprechtheid mensen verdriet heb gedaan.

302
00:21:29.018 --> 00:21:34.023
Ik bedoel ermee te zeggen dat ik het nooit bewust gewild heb.

303
00:21:35.003 --> 00:21:39.012
En dat het zo ontstond. Door de manier waarop je gevormd bent...

304
00:21:39.017 --> 00:21:42.012
door de hele omgeving.

305
00:21:42.017 --> 00:21:47.018
Door je ouders. Je eh... Je genen.

306
00:21:47.023 --> 00:21:50.024
Het zijn ook momenten dat je niet anders kon.

307
00:21:54.002 --> 00:21:58.000
Mijn vader begon zijn veel filmende carriere met VPRO-series...

308
00:21:58.005 --> 00:22:01.012
als de Barend Servet Show en de show Puur Natuur.

309
00:22:01.017 --> 00:22:03.018
Een serie over duurzaamheid.

310
00:22:03.023 --> 00:22:09.012
In 1984 kwam mijn vaders eerste en meest succesvolle film Schatjes uit.

311
00:22:09.017 --> 00:22:14.003
In die film maken ouders en kinderen elkaar het leven zuur.

312
00:22:14.008 --> 00:22:19.021
Een autobiografische film, maar hij blies de waarheid volledig op.

313
00:22:20.001 --> 00:22:25.018
Het klopt dat mijn broers Bas, Jan Julius en Valentijn bloedirritant konden zijn.

314
00:22:25.023 --> 00:22:31.008
Ik herinner me niet dat we 'lul' met de grasmaaier in het gras maaiden.

315
00:22:31.013 --> 00:22:35.016
We lieten onze ouders ook niet onder het asfalt verdwijnen.

316
00:22:35.021 --> 00:22:39.015
In Schatjes gebeurde dat wel. Wij moesten er wel om lachen.

317
00:22:39.020 --> 00:22:42.019
Mama is boos is ook deels autobiografisch.

318
00:22:42.024 --> 00:22:46.019
Een reactie van mijn vader op de scheiding met mijn moeder.

319
00:22:46.024 --> 00:22:49.017
Een scheiding die onvermijdelijk was.

320
00:22:49.022 --> 00:22:54.008
Het was een zomerse dag. Ik zat met mijn broers en vader in de tuin.

321
00:22:54.013 --> 00:22:56.004
We wachtten op het eten.

322
00:22:56.009 --> 00:23:00.000
Mijn moeder kwam met een pan wortelsoep naarbuiten.

323
00:23:00.005 --> 00:23:03.014
Ze flikkerde de inhoud van de pan over mijn vader.

324
00:23:03.019 --> 00:23:06.004
Ze zei: En nou sodeflikker je op.

325
00:23:06.009 --> 00:23:09.014
Je snapt dat mijn vader toen is weggegaan.

326
00:23:09.019 --> 00:23:17.006
Ik weet dat wij ervan baalden dat we die soep niet meer konden eten.

327
00:23:17.011 --> 00:23:25.006
Als je later hoort dat mijn vader ervan doorging met een te jonge actrice, dan snap je moeder wel.

328
00:23:25.011 --> 00:23:29.002
Na het wortelsoepincident, zoals wij dat noemen...

329
00:23:29.007 --> 00:23:34.006
gingen mijn drie broers bij mijn moeder wonen.

330
00:23:34.011 --> 00:23:38.009
En ik was tien. Ik kon hem niet alleen laten.

331
00:23:38.014 --> 00:23:43.002
Mijn moeder had er drie. Ik koos ervoor bij mijn vader te wonen.

332
00:23:43.007 --> 00:23:46.002
Eerst in Amsterdam, later in Friesland.

333
00:23:46.007 --> 00:23:50.015
Ruim zeven jaar woonde ik met mijn vader en zijn toenmalige vriendin.

334
00:23:50.020 --> 00:23:53.013
Een bijzondere tijd met unieke momenten.

335
00:23:53.018 --> 00:23:57.013
Ik ging vaak mee naar de opnames. Ik ging vaak rond op de set.

336
00:23:57.018 --> 00:24:00.009
Ik leerde hem er kennen als regisseur.

337
00:24:00.014 --> 00:24:04.022
Ik zeg niet dat mijn vader de allerbeste vader ooit was.

338
00:24:05.002 --> 00:24:09.009
Het gaat om zijn intentie. En die was goed, groot en liefdevol.

339
00:24:09.014 --> 00:24:13.016
Zo ging ik op mijn 13e zes weken met hem naar Spanje.

340
00:24:13.021 --> 00:24:15.008
Zijn favoriete land.

341
00:24:15.013 --> 00:24:18.010
Ik kreeg Spaanse les van hem. Dag en nacht.

342
00:24:18.015 --> 00:24:22.020
Op de markt leerde hij mij de Spaanse namen van alle vissen.

343
00:24:23.000 --> 00:24:27.011
Dan was hij niet bezig met films. Dan was hij gewoon mijn papa.

344
00:24:27.016 --> 00:24:31.004
Op mijn 17e begon ik mijn broers en moeder te missen.

345
00:24:31.009 --> 00:24:34.004
Ik besloot bij mijn moeder te gaan wonen.

346
00:24:34.009 --> 00:24:36.023
Mijn vader was daar verdrietig over.

347
00:24:37.003 --> 00:24:40.000
Maar we hebben er nooit echt over gepraat.

348
00:24:40.005 --> 00:24:43.000
Ik denk dat hij weet waarom ik ben gegaan.

349
00:24:43.005 --> 00:24:46.014
Gek dat zo'n enorm gevoelsmens als mijn vader...

350
00:24:46.019 --> 00:24:50.014
dat we daar nooit echt een gesprek over hebben gehad.

351
00:24:50.019 --> 00:24:53.016
Toch wist hij wat belangrijk voor ons was.

352
00:24:53.021 --> 00:24:57.023
Als ik zo naar jullie lig te kijken...

353
00:25:00.012 --> 00:25:05.002
dan is het belangrijkste dat iedereen dezelfde intentie heeft...

354
00:25:05.007 --> 00:25:08.002
in het leven en dat is...

355
00:25:08.007 --> 00:25:09.019
gelukkig worden.

356
00:25:09.024 --> 00:25:14.014
De weg om dat te bereiken duurt lang.

357
00:25:14.019 --> 00:25:19.014
De strijd die iedereen moet voeren om zijn eerste drift-impulsen...

358
00:25:19.019 --> 00:25:22.003
de baas te zijn...

359
00:25:22.008 --> 00:25:25.011
vergt veel geestelijke energie.

360
00:25:27.009 --> 00:25:33.020
Nadine, Mees, Tigo en Tatum, dat zijn al mijn kleinkinderen.

361
00:25:34.000 --> 00:25:37.005
Leven is heel bijzonder.

362
00:25:37.010 --> 00:25:40.013
Maar doodgaan is heel gewoon.

363
00:25:40.018 --> 00:25:42.008
Opa is dood.

364
00:25:42.013 --> 00:25:44.005
Leve opa.

365
00:25:44.010 --> 00:25:47.022
Jullie hoeven echt niet bang te zijn voor de dood.

366
00:25:51.003 --> 00:25:55.011
Na mijn vertrek verhuisden mijn vader en zijn vriendin naar Spanje.

367
00:25:55.016 --> 00:25:57.013
Maar zij kon er niet aarden.

368
00:25:57.018 --> 00:26:01.000
Steeds vaker leefden ze gescheiden van elkaar.

369
00:26:01.005 --> 00:26:05.022
Zij in Amsterdam, hij in Spanje. Uiteindelijk gingen ze uit elkaar.

370
00:26:06.002 --> 00:26:10.000
In 2001 regisseerde mijn vader Ik ook van jou.

371
00:26:10.005 --> 00:26:14.020
Ook hiermee kon hij zijn debuutsucces Schatjes niet overtreffen.

372
00:26:15.000 --> 00:26:17.003
Dat stak hem verschrikkelijk.

373
00:26:17.008 --> 00:26:21.003
Toen in 2004 Feestje maar 78.000 bezoekers trok...

374
00:26:21.008 --> 00:26:23.020
kreeg mijn vader het echt moeilijk.

375
00:26:24.000 --> 00:26:27.000
Hij bleef schrijven en producenten benaderen.

376
00:26:27.005 --> 00:26:31.021
Maar hij raakte zijn scripts niet meer kwijt. Een bittere pil.

377
00:26:32.001 --> 00:26:36.016
Hij was inmiddels 66 en besloot de filmwereld achter zich te laten.

378
00:26:36.021 --> 00:26:43.007
Samen met zijn nieuwe vriendin Bianca genoot hij van het leven in zijn Spaanse villa.

379
00:26:43.012 --> 00:26:47.017
De kippen en geiten scharrelden er in zijn biologische tuin.

380
00:26:47.022 --> 00:26:50.015
Bianca leerde hij kennen via vrienden.

381
00:26:50.020 --> 00:26:54.008
Bij de eerste ontmoeting sloeg de liefde in als een bom.

382
00:26:54.013 --> 00:26:57.011
Zij kon goed omgaan met zijn vurig temperament.

383
00:26:57.016 --> 00:27:00.010
Daardoor werd hij kalmer en kreeg hij rust.

384
00:27:00.015 --> 00:27:04.022
Jarenlang hebben ze zich gedragen als twee verliefde pubers.

385
00:27:05.002 --> 00:27:08.009
Eindelijk had hij de liefde van zijn leven gevonden.

386
00:27:08.014 --> 00:27:14.000
Ze genoten van de dagen die ze vulden met fietsen, tuinieren, wijn drinken en genieten.

387
00:27:14.005 --> 00:27:16.006
Het leven was een groot feest.

388
00:27:16.011 --> 00:27:20.008
Jullie kunnen me altijd terugvinden, als je dat wilt...

389
00:27:20.013 --> 00:27:23.022
ergens op de top van de inmiddels heilige berg...

390
00:27:24.002 --> 00:27:29.006
die ik zo vaak op mijn racefiets heb beklommen.

391
00:27:29.011 --> 00:27:34.024
Thomas heeft beloofd dat hij de berg met m'n racefiets zal bestijgen...

392
00:27:35.004 --> 00:27:36.022
met een prachtige urn...

393
00:27:37.002 --> 00:27:40.001
om de as, daar waar mijn naam is vervaagd...

394
00:27:40.006 --> 00:27:45.021
daar zal Thomas de as uitstrooien.

395
00:27:46.001 --> 00:27:51.024
En daar gaat dus de geest van mij...

396
00:27:52.004 --> 00:27:56.023
zich vermengen met de natuur.

397
00:28:01.009 --> 00:28:03.022
In 2008 kreeg mijn vader kanker.

398
00:28:04.002 --> 00:28:06.005
Hij vond dat verschrikkelijk.

399
00:28:06.010 --> 00:28:12.001
Vooral omdat hij zijn favoriete hobby, de liefde bedrijven, niet meer kon uitoefenen.

400
00:28:12.006 --> 00:28:16.017
Maar de behandelingen sloegen goed aan. Na twee jaar was hij genezen.

401
00:28:16.022 --> 00:28:20.007
Hij pakte de draad op tot hij een bult in zijn kin voelde.

402
00:28:20.012 --> 00:28:23.013
We dachten aan een onschuldige ontsteking.

403
00:28:23.018 --> 00:28:26.007
Maar het bleek goed mis. Weer kanker.

404
00:28:26.012 --> 00:28:30.014
Zonder behandeling zou hij nog maar vier weken leven.

405
00:28:30.019 --> 00:28:32.018
Hij werd opnieuw behandeld.

406
00:28:32.023 --> 00:28:37.001
Maar de kanker was agressief en zaaide zich uit in zijn milt.

407
00:28:37.006 --> 00:28:39.011
De artsen gaven hem nog een jaar.

408
00:28:39.016 --> 00:28:44.000
Mijn jongste broer, Valentijn, en ik stapten op het vliegtuig.

409
00:28:44.005 --> 00:28:46.021
Toen we hem zagen was het even slikken.

410
00:28:47.001 --> 00:28:50.014
Hij zag er bang en zielig uit. Dat was voor het eerst.

411
00:28:50.019 --> 00:28:53.009
Hij wist dat het niet goed zat.

412
00:28:53.014 --> 00:28:57.000
Hij heeft anderhalf uur in zak en as gezeten.

413
00:28:57.005 --> 00:28:59.018
Dat is voor hem extreem lang.

414
00:28:59.023 --> 00:29:04.001
Hij is een vechter en iemand die niet toegeeft aan negativiteit.

415
00:29:04.006 --> 00:29:08.016
Na dat een moment van totale kwetsbaarheid zei hij:

416
00:29:08.021 --> 00:29:12.005
Ik wil helemaal niet dood. Ik zie er gewoon vanaf.

417
00:29:12.010 --> 00:29:17.011
En hij stortte zich vol passie op zijn herstel.

418
00:29:17.016 --> 00:29:21.009
Hij geloofde het niet. Hij zei: Ik voel helemaal niks.

419
00:29:21.014 --> 00:29:25.023
De kanker zit niet in mijn lichaam. Het staat alleen op een foto.

420
00:29:26.003 --> 00:29:28.023
Misschien was die klote camera wel vies!

421
00:29:29.003 --> 00:29:32.010
Hij deed alles om de kanker uit zijn lichaam te bannen.

422
00:29:32.015 --> 00:29:34.022
Ontelbare artsen, homeopathie.

423
00:29:35.002 --> 00:29:38.024
Hij deed bloedtransfusies, net zoals Lance Armstrong.

424
00:29:39.004 --> 00:29:43.013
En hij dronk liters citroenwater van citroenen uit eigen tuin.

425
00:29:43.018 --> 00:29:46.010
Hoe hij ook geloofde in een goede afloop...

426
00:29:46.015 --> 00:29:48.010
het ging steeds slechter.

427
00:29:48.015 --> 00:29:51.018
April dit jaar werd hij terminaal verklaard.

428
00:29:51.023 --> 00:29:57.000
Hij heeft direct zijn vrouw, fiets en de barbecue in de auto gegooid.

429
00:29:57.005 --> 00:30:03.001
Hij gebruikte de laatste maanden van zijn leven om door Europa te reizen.

430
00:30:03.006 --> 00:30:06.022
Even geen ziekenhuizen, doctoren en citroenwater.

431
00:30:07.002 --> 00:30:10.002
Ik weet nog dat hij mij toen belde.

432
00:30:10.007 --> 00:30:13.012
Hij zei: &quot;Ik heb net 25 kilometer gefietst.&quot;

433
00:30:13.017 --> 00:30:17.016
&quot;Want ik moet wel in vorm blijven voor als ik weer beter ben.

434
00:30:17.021 --> 00:30:20.020
Het was nog even feest voor de laatste keer.

435
00:30:21.000 --> 00:30:24.001
Toen ging het snel. Hij ging naar Nederland.

436
00:30:24.006 --> 00:30:27.011
Hij logeerde met zijn vrouw Bianca in Drenthe.

437
00:30:27.016 --> 00:30:30.003
Daar zou hij uiteindelijk sterven.

438
00:30:30.008 --> 00:30:31.020
Het ga jullie goed.

439
00:30:32.000 --> 00:30:36.019
KORTE TV-FRAGMENTEN

440
00:30:36.024 --> 00:30:42.003
Haha. Nee, dit is niet de schuld van de geluidstechnicus...

441
00:30:42.008 --> 00:30:44.010
of van falende apparatuur.

442
00:30:44.015 --> 00:30:49.018
Dit is het allerlaatste pesterijtje dat ik jullie toebedeel.

443
00:30:49.023 --> 00:30:53.016
Want een pestkop ben ik altijd geweest...

444
00:30:53.021 --> 00:30:57.014
en zal ik ook na mijn dood altijd blijven.

445
00:30:57.019 --> 00:31:00.015
Al is het maar in jullie herinnering.

446
00:31:02.008 --> 00:31:03.020
Dag, jongens.

447
00:31:06.014 --> 00:31:12.017
Mijn ouders hebben mij geleerd om het maximale uit het leven te halen en van elke dag te genieten.

448
00:31:12.022 --> 00:31:18.020
Het gaat er dan minder om wat je doet, maar of datgene wat je doet je met passie en plezier doet.

449
00:31:19.000 --> 00:31:21.024
Net zoals ik vroeger bij mijn vader deed...

450
00:31:22.004 --> 00:31:26.011
ga ik nu hardlopen terwijl mijn vrouw en kinderen mee fietsen.

451
00:31:26.016 --> 00:31:29.007
We plukken samen kruiden voor de soep.

452
00:31:29.012 --> 00:31:33.001
We geven hen mee dat je respect voor de natuur moet hebben.

453
00:31:33.006 --> 00:31:36.011
Papa, je hebt gelijk. Doodgaan is heel gewoon.

454
00:31:36.016 --> 00:31:38.009
Leven is heel bijzonder.

455
00:31:48.001 --> 00:31:51.000
Volgens mij ben ik heel duidelijk geweest.

456
00:31:51.005 --> 00:31:53.010
Er zullen niet veel vragen zijn.

457
00:31:53.015 --> 00:31:56.006
Als er dan toch iemand is met een vraag?

458
00:31:56.011 --> 00:32:00.015
Ja. Allereerst enorm bedankt voor dit mooie verhaal.

459
00:32:00.020 --> 00:32:06.011
Zoals je zei stond je vader bekend als een bruut.

460
00:32:06.016 --> 00:32:09.011
Dat komt bij mij hard en negatief binnen.

461
00:32:09.016 --> 00:32:12.021
En dan als kind. Hoe kwam dat op jou over?

462
00:32:13.001 --> 00:32:15.015
Er wordt in de media heel veel gezegd.

463
00:32:15.020 --> 00:32:18.021
Er wordt veel gesuggereerd over mensen.

464
00:32:19.001 --> 00:32:22.003
Ik kende mijn vader niet als bruut.

465
00:32:22.008 --> 00:32:24.024
Het kwam bij mij helemaal niet binnen.

466
00:32:25.004 --> 00:32:26.018
Ik begreep er niks van.

467
00:32:26.023 --> 00:32:30.022
Ik kende hem wel als iemand die ALS hij ergens voor ging...

468
00:32:31.002 --> 00:32:33.009
daar ook echt volledig voor ging.

469
00:32:33.014 --> 00:32:39.016
Ik kon begrijpen dat hij in die drang naar zijn perfectie...

470
00:32:39.021 --> 00:32:42.010
niet altijd vrienden heeft gemaakt.

471
00:32:42.015 --> 00:32:46.024
Maar dat is ook nooit een doel van hem geweest.

472
00:32:47.004 --> 00:32:51.005
Eh, ik heb drie jaar terug mijn moeder verloren aan kanker.

473
00:32:51.010 --> 00:32:54.023
Ik heb altijd veel moeite gehad om haar ziek te zien.

474
00:32:55.003 --> 00:32:57.010
In mijn ogen kende ik haar niet zo.

475
00:32:57.015 --> 00:33:01.024
Achteraf gezien kon ik haar ziekte eigenlijk niet accepteren.

476
00:33:02.004 --> 00:33:04.018
Want dan zou ik haar dood accepteren.

477
00:33:04.023 --> 00:33:08.016
Ik ben benieuwd hoe jij dat hebt gedaan met jouw vader.

478
00:33:08.021 --> 00:33:12.008
Allereerst gecondoleerd met het verlies van je moeder.

479
00:33:12.013 --> 00:33:16.011
Het was voor mij raar om hem zo ziek te zien.

480
00:33:16.016 --> 00:33:18.023
Misschien is dat wel heel raar...

481
00:33:19.003 --> 00:33:23.022
maar ik heb veel eerder geaccepteerd dat zijn dood nabij was dan hij.

482
00:33:24.002 --> 00:33:30.006
Ik heb heel veel steun en baat gehad bij het feit dat ik erbij was...

483
00:33:30.011 --> 00:33:34.016
toen mijn vader op een kwetsbaar moment tegen een dokter zei:

484
00:33:34.021 --> 00:33:40.014
&quot;Joh, ik heb er alles aan gedaan en niets hielp. Het is oke zo.&quot;

485
00:33:40.019 --> 00:33:46.012
Dat ik bij dat het moment was, liet bij mij een grote druk wegvallen.

486
00:33:46.017 --> 00:33:48.014
Ik had het al geaccepteerd.

487
00:33:48.019 --> 00:33:52.007
Maar dat was het moment dat hij het ook accepteerde.

488
00:33:52.012 --> 00:33:54.022
Dat hij zegt dat het goed is. Juist.

489
00:33:55.002 --> 00:33:59.003
Als mensen het over hun dood hebben of over de dood van anderen...

490
00:33:59.008 --> 00:34:03.017
dan zeggen ze vaak: Laat mij maar omvallen. Geen lang sterfbed.

491
00:34:03.022 --> 00:34:09.004
Zie jij ook positieve dingen aan het hebben van een lang sterfbed?

492
00:34:09.009 --> 00:34:15.000
Als nabestaande? Ik ben ontzettend blij dat het zo is gegaan.

493
00:34:15.005 --> 00:34:18.010
Ik kon mij een jaar lang voorbereiden op zijn dood.

494
00:34:18.015 --> 00:34:23.014
Ik heb alle vragen die ik toen had, kunnen stellen.

495
00:34:23.019 --> 00:34:28.001
Het was oke. Ik was erbij toen hij overleed.

496
00:34:28.006 --> 00:34:31.019
Ook dat is op een heel mooie manier gegaan.

497
00:34:31.024 --> 00:34:36.000
Voor mij, en voor anderen ligt dat mogelijk weer anders...

498
00:34:36.005 --> 00:34:43.023
was dit de meest zachte manier waarin ik de dood heb meegemaakt.

499
00:34:44.003 --> 00:34:45.015
Oke. Dank je wel.

500
00:34:48.008 --> 00:34:51.003
Wilt u meer informatie en reacties zien?

501
00:34:51.008 --> 00:34:55.004
Ga dan naar rechtuithethart.kro.nl

502
00:34:58.004 --> 00:35:02.000
Doodgaan is heel gewoon. Leven is heel bijzonder.

