WEBVTT

1
00:00:00.024 --> 00:00:02.013
888

2
00:00:13.012 --> 00:00:15.023
Vanavond in KRO Brandpunt: de gondelaffaire.

3
00:00:15.023 --> 00:00:19.011
Een corruptiezaak die de gemeente Delft al meer dan 7 jaar verlamt.

4
00:00:19.011 --> 00:00:22.002
Met in de hoofrollen een klokkenluider die monddood wordt gemaakt...

5
00:00:22.002 --> 00:00:26.012
een bedreigde burgemeester en een mogelijk corrupte wethouder.

6
00:00:31.023 --> 00:00:37.023
Het is het nachtmerrie-scenario voor veel Israeli's: een kernbom in handen van aartsvijand Iran.

7
00:00:37.023 --> 00:00:40.010
De Mossad zit niet stil:

8
00:00:40.010 --> 00:00:44.009
In Teheran worden 1 voor 1 Iraanse wetenschappers vermoord.

9
00:00:44.009 --> 00:00:49.019
Een Nederlander die ooit voor de Mossad spioneerde vertelt hoe de Mossad het voor elkaar krijgt...

10
00:00:49.019 --> 00:00:54.021
om waar dan ook in de wereld de vijand in het hart te kunnen raken.

11
00:00:54.021 --> 00:00:55.020
En in Brandpunt:

12
00:00:55.020 --> 00:00:57.021
De man die van koningin Beatrix een gewone vrouw maakte.

13
00:00:57.021 --> 00:01:02.007
Prins Bernhard neerzette als een soort James Bond: Schavuit van Oranje.

14
00:01:02.007 --> 00:01:05.024
Hij ziet drama en complot waar je het niet mag vermoeden.

15
00:01:05.024 --> 00:01:11.000
Ontmoeting met de vriendelijke plaaggeest van de Oranjes: thriller-auteur Tomas Ross.

16
00:01:22.015 --> 00:01:28.018
De gemeente Delft is al jaren in de ban van dit verborgencamerafilmpje.

17
00:01:28.018 --> 00:01:30.018
Een wethouder die belt in een lokale pizzeria.

18
00:01:34.016 --> 00:01:36.022
De wethouder geeft vertrouwelijke informatie door...

19
00:01:36.022 --> 00:01:39.011
aan een bevriende projectontwikkelaar.

20
00:01:50.011 --> 00:01:53.004
Raadslid Stoelinga krijgt het filmpje als eerste onder ogen.

21
00:01:53.004 --> 00:01:57.002
Hij vindt dat het riekt naar corruptie en slaat alarm.

22
00:01:57.002 --> 00:02:00.013
Hoe haalt 'n wethouder 't in zijn hoofd om dit te zeggen?

23
00:02:00.013 --> 00:02:03.006
Maar Stoelinga stuit vooral op weerstand.

24
00:02:03.006 --> 00:02:05.017
Van de gemeenteraad EN de burgemeester.

25
00:02:05.017 --> 00:02:07.020
Dan gaan toch alle alarmbellen af? Niet in 't geval van Stoelinga.

26
00:02:07.020 --> 00:02:13.000
Daarmee werk je mee aan een doofpotcultuur.

27
00:02:13.000 --> 00:02:16.024
Dit is het verhaal van de Delftse Gondelaffaire.

28
00:02:16.024 --> 00:02:19.001
Met een monddood gemaakte klokkenluider...

29
00:02:19.001 --> 00:02:22.006
een bedreigde burgemeester en een mogelijk corrupte wethouder.

30
00:02:23.023 --> 00:02:27.021
Het verhaal begint bij Martin Stoelinga.

31
00:02:27.021 --> 00:02:31.000
Zeven jaar procederen, elf keer voor de rechter.

32
00:02:31.000 --> 00:02:34.011
Door dwangsommen en een beslaglegging op zijn bezit...

33
00:02:34.011 --> 00:02:35.021
is hij financieel uitgekleed.

34
00:02:35.021 --> 00:02:39.004
Op de verjaardag van m'n vrouw kwam de deurwaarder.

35
00:02:39.004 --> 00:02:44.014
Die kwam alles opschrijven. Hij zei: Sorry, het is de opdracht.

36
00:02:44.014 --> 00:02:49.010
Het is wel zijn werk, maar het is schandalig.

37
00:02:49.010 --> 00:02:51.020
Toch blijft hij doorgaan.

38
00:02:51.020 --> 00:02:55.009
Met roepen dat het handelen van de wethouder riekt naar corruptie.

39
00:02:55.009 --> 00:02:58.004
En iedere keer krijgt hij wegens smaad een kort geding aan zijn broek.

40
00:02:58.004 --> 00:03:03.011
Ik heb 'n eed afgelegd. In de eed staat...

41
00:03:03.011 --> 00:03:06.015
dat ik wantoestanden aan de kaak zal stellen. Dat heb ik gedaan.

42
00:03:06.015 --> 00:03:08.012
Niet meer en niet minder.

43
00:03:08.012 --> 00:03:11.011
De eerste rechtszaken verliest Stoelinga.

44
00:03:11.011 --> 00:03:15.004
Maar in 2009 krijgt hij gelijk van het Hof en later de Hoge Rraad.

45
00:03:15.004 --> 00:03:20.009
Er was wel degelijk aanleiding om te beweren dat er sprake was van mogelijke corruptie.

46
00:03:20.009 --> 00:03:23.001
Hoe voelde u zich toen? Dolgelukkig.

47
00:03:23.001 --> 00:03:27.024
Zeker voor m'n gezin, dat er zeven jaar onder heeft geleden.

48
00:03:31.000 --> 00:03:34.001
28 april 2005.

49
00:03:34.001 --> 00:03:36.023
Raadslid Stoelinga krijgt in deze pizzeria een film te zien...

50
00:03:36.023 --> 00:03:40.003
die de boze eigenaar hier in het geniep heeft opgenomen.

51
00:03:40.003 --> 00:03:43.015
De pizzabakker zou daarmee wethouder Balje onder druk willen zetten...

52
00:03:43.015 --> 00:03:47.011
om over de brug te komen met een subsidie voor gondels...

53
00:03:47.011 --> 00:03:51.014
die de pizzabakker heeft varen in de grachten van Delft.

54
00:03:51.014 --> 00:03:58.007
Het filmpje laat een wethouder zien die in de pizzeria zit te eten en en passant allerlei zaken regelt.

55
00:03:58.007 --> 00:04:01.009
Zo belt hij met een collega-wethouder uit Den Haag...

56
00:04:01.009 --> 00:04:03.002
om te achterhalen hoe graag de gemeente daar...

57
00:04:03.002 --> 00:04:07.006
een bepaald stuk grond wil hebben, dat in het bezit is van een bevriende projectontwikkelaar.

58
00:04:18.010 --> 00:04:21.008
Als projectontwikkelaar Zegwaard weet dat de gemeente de grond graag wil hebben...

59
00:04:21.008 --> 00:04:24.018
kan hij  de vraagprijs flink opschroeven.

60
00:04:24.018 --> 00:04:29.009
Balje vraagt zijn Haagse collega om advies en daarna belt hij de bevriende projectontwikkelaar.

61
00:04:47.003 --> 00:04:50.014
Als Stoelinga dit fragment ziet, gelooft hij zijn ogen niet.

62
00:04:50.014 --> 00:04:56.004
Hij spoedt zich naar het stadhuis en snijdt de kwestie aan bij de kersverse burgemeester Bas Verkerk.

63
00:04:56.004 --> 00:04:58.024
Ik zei: Meneer Verkerk, u moet ingrijpen...

64
00:04:58.024 --> 00:05:03.011
want ik denk dat het corruptie is.

65
00:05:03.011 --> 00:05:08.002
Ik had er geen tijd voor, want ik moest naar de gemeenteraad.

66
00:05:09.009 --> 00:05:13.024
Ik was met urgente zaken bezig.

67
00:05:13.024 --> 00:05:17.008
De gemeenteraad, Koninginnedag, de lintjesregen.

68
00:05:17.008 --> 00:05:23.001
Ik was op het trapje van de kamer naar de raadzaal.

69
00:05:23.001 --> 00:05:26.012
'Niks mee te maken.' Dus dat was klaar.

70
00:05:26.012 --> 00:05:29.004
Waarom heeft u destijds niet alarm geslagen?

71
00:05:29.004 --> 00:05:32.018
Een corrupte wethouder is nogal wat.

72
00:05:32.018 --> 00:05:35.015
Zo ernstig is het niet tot mij gekomen.

73
00:05:35.015 --> 00:05:40.014
Ik ben altijd behoedzaam omgegaan met de opmerkingen van Stoelinga.

74
00:05:40.014 --> 00:05:45.020
Want in het verleden werden met veel gerucht zaken gebracht...

75
00:05:45.020 --> 00:05:48.020
die later onjuist bleken.

76
00:05:48.020 --> 00:05:52.010
Burgemeester Verkerk neemt Stoelinga niet serieus.

77
00:05:52.010 --> 00:05:56.014
Dat zal een inschattingsfout blijken.

78
00:05:56.014 --> 00:06:00.012
Ook andere Delftse politici horen hun collega van Leefbaar Delft aan, maar doen niets.

79
00:06:00.012 --> 00:06:04.012
Er was in die tijd een cordon sanitaire tegen hem geweest.

80
00:06:04.012 --> 00:06:08.012
Hij werd niet serieus genomen? Nee.

81
00:06:08.012 --> 00:06:11.017
Ik had verwacht dat het uitgesproken zou worden.

82
00:06:11.017 --> 00:06:14.020
Dat we de film hadden kunnen zien en dat deze...

83
00:06:14.020 --> 00:06:18.005
in de gemeenteraad besproken werd.

84
00:06:18.005 --> 00:06:27.007
Maar iedereen hield zijn mond. Er gebeurde helemaal niks:? Niks.

85
00:06:27.007 --> 00:06:36.006
Teleurgesteld plaatst Stoelinga na vijf dagen een column op de website van Leefbaar Delft.

86
00:06:36.006 --> 00:06:39.017
Het handelen van de wethouder riekt naar corruptie, schrijft hij.

87
00:06:39.017 --> 00:06:46.001
Dan ligt de zaak op straat. De Gondelaffaire is geboren.

88
00:06:48.018 --> 00:06:51.016
Klokkenluider Stoelinga is een bekende Delftenaar.

89
00:06:51.016 --> 00:06:54.011
Iedereen kent de lachende snor.

90
00:06:54.011 --> 00:06:57.010
Dit is uw levensverhaal? Ja.

91
00:06:57.010 --> 00:06:59.013
De man van het volk was ooit Prins Carnaval.

92
00:06:59.013 --> 00:07:03.017
Manager van de band Tee Set. En de ontdekker van Nico Haak.

93
00:07:03.017 --> 00:07:09.011
*O, Foxie Foxtrot, met je elastieken benen

94
00:07:09.011 --> 00:07:11.019
Hier is 't mee begonnen.

95
00:07:11.019 --> 00:07:16.017
De politiek betreedt hij in 2002. Het is de tijd van de leefbaren.

96
00:07:16.017 --> 00:07:18.007
En de geest van Pim Fortuyn is uit de fles.

97
00:07:18.007 --> 00:07:20.006
At your service.

98
00:07:20.006 --> 00:07:21.017
Ook Stoelinga is van het slag:

99
00:07:21.017 --> 00:07:24.001
Ik zeg wat ik denk en ik doe wat ik zeg.

100
00:07:24.001 --> 00:07:30.017
Grof in de mond. Mensen zullen zich soms beledigd voelen, ja.

101
00:07:30.017 --> 00:07:32.015
Als Stoelinga in zijn column schrijft...

102
00:07:32.015 --> 00:07:37.004
dat de wethouder mogelijk corrupt is, valt iedereen over hem heen.

103
00:07:37.004 --> 00:07:42.009
Het was geen verkettering. Het was eerder de manier...

104
00:07:42.009 --> 00:07:45.022
waarop Onafhankelijk Delft de discussie aangejaagd heeft.

105
00:07:45.022 --> 00:07:49.021
Men heeft hem als een querulant weggezet.

106
00:07:49.021 --> 00:07:54.021
Daar was misschien aanleiding voor, dat kan ik niet goed beoordelen.

107
00:07:54.021 --> 00:07:56.010
Maar hij had wel een punt.

108
00:07:56.010 --> 00:08:03.020
En men had daar serieus naar moeten kijken.

109
00:08:03.020 --> 00:08:07.009
Hoogleraar staatsrecht Elzinga onderzoekt de Gondelaffaire.

110
00:08:07.009 --> 00:08:10.023
Volgens hem had de burgemeester een extern onderzoek moeten laten instellen...

111
00:08:10.023 --> 00:08:15.000
waarin betrokkenen op het filmpje onder ede zouden kunnen worden verhoord.

112
00:08:15.000 --> 00:08:17.021
Bas Verkerk is toch een politicus die had moeten weten...

113
00:08:17.021 --> 00:08:22.013
dat hier gedonder van zou kunnen komen.

114
00:08:22.013 --> 00:08:25.010
Dus ik zou 't in de externe lijn hebben gezet.

115
00:08:25.010 --> 00:08:26.021
Maar dat doet de burgemeester niet.

116
00:08:26.021 --> 00:08:30.010
Hij kiest voor een klein intern onderzoek.

117
00:08:30.010 --> 00:08:32.011
Een paar ambtenaren worden gehoord.

118
00:08:32.011 --> 00:08:34.011
Een paar dagen later luidt de conclusie:

119
00:08:34.011 --> 00:08:38.014
Er zijn geen aanwijzingen om de geuite beschuldigingen nader te onderzoeken.

120
00:08:38.014 --> 00:08:43.017
Dus u had een intern onderzoek. Ja. U kon 't filmpje niet inzien.

121
00:08:43.017 --> 00:08:49.002
En toch zegt u dat de heer Balje geen dingen heeft gedaan...

122
00:08:49.002 --> 00:08:50.019
die niet door de beugel kunnen.

123
00:08:50.019 --> 00:08:52.018
Zo ruimhartig is 't ook niet gedaan.

124
00:08:52.018 --> 00:08:56.016
Had u niet direct een extern onderzoek moeten instellen...

125
00:08:56.016 --> 00:08:59.014
om de schijn van de slager die z'n eigen vlees keurt weg te nemen?

126
00:08:59.014 --> 00:09:03.017
De zaak is al heel snel onderzocht door de Rijksrecherche en het OM.

127
00:09:03.017 --> 00:09:08.023
En daar is goed gekeken naar de strafrechtelijke aspecten.

128
00:09:08.023 --> 00:09:13.015
En het OM concludeerde:

129
00:09:13.015 --> 00:09:17.004
Er was onvoldoende aanleiding om zaken verder ter hand te nemen.

130
00:09:17.004 --> 00:09:20.017
Justitie kan de corruptie van wethouder Balje niet bewijzen.

131
00:09:20.017 --> 00:09:24.004
Er bleek niet daadwerkelijk geld te zijn gestort in de campagnekas.

132
00:09:24.004 --> 00:09:29.023
Maar volgens Stoelinga's advocaat zegt dat verder weinig.

133
00:09:29.023 --> 00:09:31.016
Het betekent niet dat hij 't niet heeft gedaan.

134
00:09:31.016 --> 00:09:34.021
Ook niet dat hij 't wel heeft gedaan.

135
00:09:34.021 --> 00:09:37.017
Maar het zegt niets over de vraag of hij politiek integer was.

136
00:09:37.017 --> 00:09:39.006
Want dat is wat 'corrupt' in de politieke context betekent.

137
00:09:39.006 --> 00:09:44.016
Heb je integer gehandeld? Was er sprake van vriendjespolitiek?

138
00:09:44.016 --> 00:09:48.022
Het is vrij duidelijk dat dat het geval is.

139
00:09:48.022 --> 00:09:53.003
En dat is tot op heden nog nooit extern onderzocht.

140
00:09:53.003 --> 00:09:55.009
Tot nu toe is geen van de betrokkenen onder ede gehoord...

141
00:09:55.009 --> 00:09:58.001
over de vraag of hier sprake is van belangenverstrengeling.

142
00:10:01.019 --> 00:10:04.011
KRO Brandpunt komt in bezit van de drie uur durende pizzeriafilm.

143
00:10:04.011 --> 00:10:07.015
We zien en horen wethouder Balje bellen met zijn collega in Den Haag.

144
00:10:19.016 --> 00:10:26.000
Balje vraagt zijn Haagse collega om advies namens de bevriende projectontwikkelaar.

145
00:10:26.000 --> 00:10:28.013
Maar wie is die Haagse wethouder waar Balje mee belt?

146
00:10:28.013 --> 00:10:32.019
Die Haagse collega blijkt Bas Verkerk te zijn, de huidige burgemeester van Delft...

147
00:10:32.019 --> 00:10:35.009
maar toen nog wethouder in Den Haag.

148
00:10:35.009 --> 00:10:37.023
We confronteren de burgemeester met de beelden.

149
00:10:43.021 --> 00:10:46.022
Wat zegt u aan de ander kant van de lijn?

150
00:10:46.022 --> 00:10:52.010
Dat ik eh... het dossier niet goed ken.

151
00:10:52.010 --> 00:10:58.006
En dat een andere wethouder deze zaak doet.

152
00:10:58.006 --> 00:11:01.013
Maar hij vraagt aan u: Oke, wat is jouw advies?

153
00:11:01.013 --> 00:11:04.018
Dan valt er een pauze. Ik denk dat ik gezegd heb:

154
00:11:04.018 --> 00:11:11.023
Ga vooral praten. Dit is 'n belangrijke ontwikkeling.

155
00:11:11.023 --> 00:11:16.000
Niet veel later eindigt Balje het gesprek met deze conclusie:

156
00:11:21.018 --> 00:11:24.000
Hij heeft dus informatie van u gekregen...

157
00:11:24.000 --> 00:11:28.011
op basis waarvan hij deze uitspraak kan doen.

158
00:11:28.011 --> 00:11:32.003
Ik kan me dat niet herinneren. Ik denk dat ik gezegd heb...

159
00:11:32.003 --> 00:11:37.020
dat de waardeontwikkeling belangrijk is. Want dat wist ik wel.

160
00:11:42.015 --> 00:11:47.007
Dat u met hem sprak, was toch al twee of drie stappen te ver?

161
00:11:47.007 --> 00:11:50.016
U had gewoon moeten zeggen: Jongen hier praten we niet over.

162
00:11:50.016 --> 00:11:53.018
Ik zei al: De wethouder was in 'n jolige bui.

163
00:11:53.018 --> 00:11:56.001
Maar u niet. Ik heb me dat misschien onvoldoende gerealiseerd.

164
00:11:56.001 --> 00:12:01.014
Dat zegt u achteraf. Ja.

165
00:12:01.014 --> 00:12:06.006
Dat zou u niet meer zo doen. Zeker niet.

166
00:12:06.006 --> 00:12:08.004
Goed.

167
00:12:08.004 --> 00:12:11.004
De Delftse Gondelaffaire loopt nu al zeven jaar.

168
00:12:11.004 --> 00:12:13.024
Al die tijd heeft burgemeester Verkerk zijn mond gehouden.

169
00:12:13.024 --> 00:12:19.006
Is dat vanwege zijn betrokkenheid? Of speelt er iets anders een rol?

170
00:12:19.006 --> 00:12:23.011
Mijn gezin en ik hebben 'n doodsbedreiging gehad in maart 2006.

171
00:12:23.011 --> 00:12:31.004
Bij het onderzoek bleek dat de man ook 'n vuurwapen had.

172
00:12:31.004 --> 00:12:40.002
En hij is veroordeeld tot zes maanden gevangenisstraf.

173
00:12:40.002 --> 00:12:41.019
En deze dader staat...

174
00:12:41.019 --> 00:12:45.010
op de gemeenteraads- verkiezingslijst van Stoelinga.

175
00:12:45.010 --> 00:12:47.008
Verkerk wordt al een hele tijd beveiligd.

176
00:12:47.008 --> 00:12:50.003
De dader komt in februari vrij.

177
00:12:50.003 --> 00:12:55.006
U heeft geen aanleiding om te denken...

178
00:12:55.006 --> 00:12:58.002
dat Stoelinga er zelf iets mee te maken heeft? Nee.

179
00:12:58.002 --> 00:13:01.016
Ik heb geen papieren gehad van die man.

180
00:13:01.016 --> 00:13:08.004
Ik heb alleen zijn verhaal, misschien te eenzijdig, aangehoord.

181
00:13:08.004 --> 00:13:12.000
En ik was ervan overtuigd dat hij z'n onschuld later kon bewijzen.

182
00:13:12.000 --> 00:13:17.002
Dat is niet gebeurd, want hij is veroordeeld. Ja.

183
00:13:17.002 --> 00:13:21.019
En nu? Meteen van de lijst af en ik distantieer me van deze persoon.

184
00:13:21.019 --> 00:13:23.021
De Gondelaffaire gaat maar door.

185
00:13:23.021 --> 00:13:27.000
Eerst neemt de gemeente Stoelinga niet serieus.

186
00:13:27.000 --> 00:13:30.018
En als hij dan de zaak op straat gooit, zijn ze woedend op hem.

187
00:13:30.018 --> 00:13:35.012
En men verzuimt een onafhankelijk onderzoek in te stellen naar mogelijke belangenverstrengeling.

188
00:13:35.012 --> 00:13:39.005
Tot op de dag van vandaag.

189
00:13:39.005 --> 00:13:41.019
Als er twijfel is over mijn integriteit...

190
00:13:41.019 --> 00:13:44.011
moet dat worden uitgezocht.

191
00:13:44.011 --> 00:13:47.003
En u zou het goed vinden als door externen wordt onderzocht...

192
00:13:47.003 --> 00:13:57.015
wat uw rol destijds is geweest. Ik sta ervoor open.

193
00:13:57.015 --> 00:14:00.004
Deze gemeenteraad heeft 't gewogen en ziet daar geen aanleiding voor.

194
00:14:00.004 --> 00:14:02.011
Er is ZO'N dossier. Alles zit erin.

195
00:14:02.011 --> 00:14:05.002
We hebben gekeken of er gaten in zitten.

196
00:14:05.002 --> 00:14:07.006
Maar die zitten er niet in.

197
00:14:07.006 --> 00:14:10.004
Een van de conclusie die door de raad is overgenomen...

198
00:14:10.004 --> 00:14:14.020
is dat er in het vervolg geen interne onderzoeken komen.

199
00:14:14.020 --> 00:14:18.002
Je moet in zo'n geval direct extern gaan...

200
00:14:18.002 --> 00:14:23.018
om discussies over partijdigheid of andere belangen tegen te gaan.

201
00:14:23.018 --> 00:14:26.019
Twee wethouders die met elkaar bellen over een situatie...

202
00:14:26.019 --> 00:14:29.001
dat doen wethouders volgens mij de hele dag.

203
00:14:29.001 --> 00:14:32.009
En die andere discussie over grond en geld:

204
00:14:32.009 --> 00:14:35.020
'Stort maar een ton in mijn campagnekas.'

205
00:14:35.020 --> 00:14:38.016
Campagnekassen van lokale partijen, dat gaat over duizenden euro's.

206
00:14:38.016 --> 00:14:47.008
Dus ik heb dat als een grapje gezien. Klaar.

207
00:14:47.023 --> 00:14:53.013
We zien vaak dat een raadsmeerderheid niet verder wil.

208
00:14:53.013 --> 00:15:00.008
Dat de onderste steen niet boven mag komen.

209
00:15:00.008 --> 00:15:05.015
Maar dan verliest de gemeente wel z'n controlepositie.

210
00:15:05.015 --> 00:15:08.019
Da's geen goeie zaak.

211
00:15:08.019 --> 00:15:13.016
Afgelopen vrijdag stuurt Verkerk naar aanleiding van ons interview de gemeenteraad een brief.

212
00:15:13.016 --> 00:15:17.006
Hij heeft de commissaris van de koningin gevraagd...

213
00:15:17.006 --> 00:15:20.008
een integriteitonderzoek te doen naar zijn handelen, zo schrijft hij.

214
00:15:22.015 --> 00:15:26.004
Stoelinga krijgt afgelopen jaar zijn gelijk bij de Hoge Raad.

215
00:15:26.004 --> 00:15:30.006
Het is de slotsom van 11 slepende rechtszaken, waarin wethouder Balje de klokkenluider aanklaagt...

216
00:15:30.006 --> 00:15:33.006
wegens smaad en laster.

217
00:15:33.006 --> 00:15:37.006
Stoelinga stelt nu de gemeente aansprakelijk.

218
00:15:37.006 --> 00:15:40.005
Omdat die meebetaalde aan zijn vervolging.

219
00:15:40.005 --> 00:15:44.001
Ik wil genoegdoening. Ik wil in elk geval mijn geld...

220
00:15:44.001 --> 00:15:48.010
dat ik verloren heb, terug. Dus nog niet eens smartengeld.

221
00:15:48.010 --> 00:15:52.003
Inmiddels heeft de gemeenteraad afstand genomen van het handelen van wethouder Balje.

222
00:15:52.003 --> 00:15:54.004
Balje zelf stapt al op in de zomer van 2005.

223
00:15:54.004 --> 00:15:56.021
Hij zegt onschuldig te zijn.

224
00:15:56.021 --> 00:15:59.007
Het was allemaal een grapje.

225
00:15:59.007 --> 00:16:02.003
Kijkt u voor zijn reactie op onze website.

226
00:16:20.001 --> 00:16:21.022
In Nederland worden we niet iedere dag wakker...

227
00:16:21.022 --> 00:16:26.002
met het angstige gevoel dat Iran aan een kernbom werkt.

228
00:16:26.002 --> 00:16:27.020
Dat is hier in Israel wel anders.

229
00:16:27.020 --> 00:16:31.024
Want exact vanaf deze plek, het strand van Tel Aviv...

230
00:16:31.024 --> 00:16:35.005
is het minder dan 1000 kilometer naar Iran.

231
00:16:35.005 --> 00:16:39.021
Een raket met een kernkop doet er maar een paar minuten over...

232
00:16:39.021 --> 00:16:42.014
om hier ergens in Israel in te slaan.

233
00:17:10.023 --> 00:17:14.016
We rijden hier langs misschien wel het meest geheime gebouw wereldwijd:

234
00:17:14.016 --> 00:17:21.022
Het hoofdkwartier van de Israelische Mossad, hier op de heuvel.

235
00:17:21.022 --> 00:17:27.006
Je ziet een soort bunker, dit gedeelte is allemaal ondergronds.

236
00:17:27.006 --> 00:17:31.002
Dit is het zenuwcentrum, iets ten noorden van Tel Aviv...

237
00:17:31.002 --> 00:17:32.020
waar vandaan agenten de hele wereld over worden gestuurd...

238
00:17:32.020 --> 00:17:35.001
met maar EEN doel: De bescherming van de staat Israel.

239
00:17:35.001 --> 00:17:37.004
Je zou haast denken, zoals ik heb geopereerd...

240
00:17:37.004 --> 00:17:41.007
dat de Mossad uit slechts zes man zou bestaan.

241
00:17:41.007 --> 00:17:44.017
Zo hebben ze alles gecompartimenteerd.

242
00:17:44.017 --> 00:17:47.023
Dus je hebt telkens met dezelfde... Ja, met dezelfde mensen te maken.

243
00:17:47.023 --> 00:17:51.012
Dit zijn stuk voor stuk Iraanse topwetenschappers.

244
00:17:51.012 --> 00:17:55.002
Betrokken bij het nucleaire programma van Iran. Ze zijn dood.

245
00:17:55.002 --> 00:17:58.013
De afgelopen twee jaar werden ze een voor een vermoord.

246
00:18:14.007 --> 00:18:17.007
Het is 11 januari 08.00 in de ochtend in Teheran.

247
00:18:17.007 --> 00:18:23.000
Op de hoek van de Golnabi straat staat de auto van Mustafa Ahmaidi Roshani vast in het verkeer.

248
00:18:23.000 --> 00:18:26.011
Een motorrijder kleeft een magneetbom op zijn auto.

249
00:18:26.011 --> 00:18:29.007
De 32-jarige chemicus overleeft de explosie niet.

250
00:18:45.019 --> 00:18:48.003
Aaron Klein schreef een boek over de Mossad.

251
00:18:48.003 --> 00:18:50.023
Vroeger werkte hij voor de geheime dienst van het Israelische leger.

252
00:18:50.023 --> 00:18:53.014
Hij weet veel, maar mag niet alles zeggen.

253
00:19:00.023 --> 00:19:03.013
Israel ontkent noch bevestigt betrokkenheid bij de moord...

254
00:19:03.013 --> 00:19:07.015
op Iraanse wetenschappers. Het Israelische kabinet zwijgt.

255
00:19:07.015 --> 00:19:11.004
Leden van de Knesseth stellen geen kritische vragen.

256
00:19:11.004 --> 00:19:15.003
Toch wordt wereldwijd niet getwijfeld aan de rol van Israel.

257
00:19:15.003 --> 00:19:15.013
Een geheimzinnige en stille oorlog.

258
00:19:26.012 --> 00:19:28.018
Een geheimzinnige en stille oorlog.

259
00:19:28.018 --> 00:19:32.008
Met de Mossad aan een voor de buitenwereld onzichtbaar front.

260
00:19:32.022 --> 00:19:36.024
Toen men wist dat ik naar het Midden-Oosten zou gaan...

261
00:19:36.024 --> 00:19:44.022
werd ik daar gewoon, tijdens de middaglunch, over benaderd.

262
00:19:44.022 --> 00:19:48.011
Een gesprek aan de bar.

263
00:19:48.011 --> 00:19:51.023
En dat gebeurde niet over 1 nacht ijs. Er waren meerder gesprekken.

264
00:19:51.023 --> 00:19:59.023
En dat mondde uit in de vraag of je iets voor Israel wilde gaan doen.

265
00:19:59.023 --> 00:20:03.019
Zelden kom je te weten wie voor de Mossad werkt.

266
00:20:03.019 --> 00:20:06.017
Heel soms wil iemand wel zijn verhaal vertellen.

267
00:20:06.017 --> 00:20:12.009
Zoals deze Nederlandse militair die jarenlang voor de Mossad in het Midden-Oosten spioneerde.

268
00:20:12.009 --> 00:20:16.015
In vond en vind dat zolang niet alle Israelische...

269
00:20:16.015 --> 00:20:22.014
een lange afstand kunnen zwemmen naar Cyprus, in geval van nood...

270
00:20:22.014 --> 00:20:28.016
dat ze toch wel een steuntje in de rug verdienen.

271
00:20:28.016 --> 00:20:31.021
Dat was en is nog steeds mijn instelling.

272
00:20:31.021 --> 00:20:37.020
Als waarnemer voor de Verenigde Naties reisde hij ongestoord door de Arabische wereld.

273
00:20:37.020 --> 00:20:41.000
Het is de perfecte dekmantel.

274
00:20:41.000 --> 00:20:43.014
Hij verzamelde inlichtingen over troepenbewegingen.

275
00:20:43.014 --> 00:20:45.022
Fotografeerde militaire objecten en smokkelde geld en spionage-apparatuur de grenzen over.

276
00:20:45.022 --> 00:20:50.020
Berichten verzond je als volgt:

277
00:20:50.020 --> 00:20:55.012
Die zette je in code om.

278
00:20:55.012 --> 00:20:58.000
Je werkt met 2 codeboeken.

279
00:20:58.000 --> 00:21:01.000
EEN aan hun kant en EEN aan mijn kant.

280
00:21:01.000 --> 00:21:06.000
Daar moet je uiteraard wel de juiste afspraken voor maken.

281
00:21:06.000 --> 00:21:09.023
En dan kan je op deze manier berichten overbrengen.

282
00:21:09.023 --> 00:21:13.012
Dus dat codeboek moest u heel goed verbergen?

283
00:21:13.012 --> 00:21:15.001
Nee hoor.

284
00:21:15.001 --> 00:21:21.009
Ik had gewoon een 50-tal boeken bij me en daar stond hij ook tussen.

285
00:21:21.009 --> 00:21:24.016
Buitenlandse spionnen zoals de Nederlandse VN-waarnemer...

286
00:21:24.016 --> 00:21:28.016
maar vooral ook lokale informanten zijn cruciaal voor de Mossad.

287
00:21:43.024 --> 00:21:46.017
Als je daar in wat wij noemen de mission area...

288
00:21:46.017 --> 00:21:50.014
dan heb je de mogelijkheid, om in Israel maar ook naar Syrie...

289
00:21:50.014 --> 00:21:54.008
naar Egypte, naar Libanon of Jordanie te gaan...

290
00:21:54.008 --> 00:22:03.013
zonder dat je grote grensproblemen ondergaat.

291
00:22:03.013 --> 00:22:05.008
Omdat je VN-waarnemer bent?

292
00:22:05.008 --> 00:22:08.005
Ja. Je hebt een freedom of movement.

293
00:22:10.019 --> 00:22:13.006
Januari 1991.

294
00:22:13.006 --> 00:22:15.006
Irak valt Israel aan met scudraketten.

295
00:22:15.006 --> 00:22:17.015
Opnieuw voelen de Israeli's zich in hun bestaan bedreigd.

296
00:22:17.015 --> 00:22:18.019
En niet voor het eerst.

297
00:22:31.024 --> 00:22:35.001
Als legerofficier moest Nachman Shai tijdens de scudaanvallen...

298
00:22:35.001 --> 00:22:40.012
de bevolking in de schuilkelders via de tv informeren en geruststellen.

299
00:23:01.004 --> 00:23:04.020
Net zoals nu met de nucleaire dreiging vanuit Iran...

300
00:23:04.020 --> 00:23:07.020
is de druk op de Mossad in die januaridagen van '91 enorm.

301
00:23:07.020 --> 00:23:11.007
Gaat Irak wel of niet chemische wapens afvuren.

302
00:23:11.007 --> 00:23:15.024
De Nederlandse VN-waarnemer wordt door zijn contact bij de Mossad gebeld om hulp.

303
00:23:16.024 --> 00:23:22.021
Een van die raketten is toen op een andere plaats terecht gekomen.

304
00:23:22.021 --> 00:23:25.000
Niet in Israel.

305
00:23:25.000 --> 00:23:29.004
En men wilde er zeker van zijn dat er geen gas was gebruikt.

306
00:23:29.004 --> 00:23:34.023
Dus dat moet je grondmonsters gaan nemen.

307
00:23:34.023 --> 00:23:36.017
Dat is wel gevaarlijk werk.

308
00:23:36.017 --> 00:23:40.020
Want als ze je grijpen en met name in Syrie...

309
00:23:40.020 --> 00:23:43.017
dan hang je daar binnen de kortst mogelijke tijd op hangmans square.

310
00:23:43.017 --> 00:23:49.014
Zoals Eli Cohen bijvoorbeeld in de zestiger jaren is overkomen.

311
00:23:50.000 --> 00:23:53.016
Eli Cohen, topspion in dienst van de Mossad.

312
00:23:53.016 --> 00:23:57.004
Hij opereert in Syrie waar hij bevriend raakt met hoge officieren.

313
00:23:57.004 --> 00:23:59.023
Bijna wordt hij zelfs minister van defensie...

314
00:23:59.023 --> 00:24:03.008
maar in mei 1965 wordt hij ontmaskerd en opgehangen.

315
00:24:03.008 --> 00:24:04.011
Hebben ze u ook advies gegeven...

316
00:24:04.011 --> 00:24:07.002
wat te doen als u gearresteerd zou worden?

317
00:24:07.002 --> 00:24:12.003
Om te beginnen ervoor zorgen dat ze op de een of andere manier...

318
00:24:12.003 --> 00:24:14.006
in contact met jou komen.

319
00:24:14.006 --> 00:24:19.008
Dus dat men weet dat het fout is.

320
00:24:19.008 --> 00:24:28.007
24 uur proberen geen informatie te geven.

321
00:24:28.007 --> 00:24:31.001
Zodat er in de tussentijd een soort rampenscenario uitgewerkt kan worden?

322
00:24:31.001 --> 00:24:34.002
Zonder meer. Ja.

323
00:24:34.002 --> 00:24:38.010
En men is zelfs in staat om je op te halen.

324
00:24:38.010 --> 00:24:40.002
Loyaal en meedogenloos.

325
00:24:40.002 --> 00:24:43.018
Het imago van de mossad heeft mythische proporties aangenomen.

326
00:24:43.018 --> 00:24:49.004
De kidnapping van oorlogsmisdadiger Eichman uit Argentie.

327
00:24:49.004 --> 00:24:53.007
De succesvolle bevrijding van Israelische gijzelaars in Entebbe.

328
00:24:53.007 --> 00:24:55.007
De terroristen van het bloedbad in Munchen...

329
00:24:55.007 --> 00:24:59.014
die een voor een werden opgespoord en in sommige gevallen geliquideerd.

330
00:24:59.014 --> 00:25:03.009
En nu dus het vermoorden van Iraanse wetenschappers...

331
00:25:03.009 --> 00:25:05.009
in het hartje van Teheran.

332
00:25:05.009 --> 00:25:08.012
Hier aan de rand van Jeruzalem ligt Jad Waszem.

333
00:25:08.012 --> 00:25:12.019
Dit is de plek in Israel w aar de miljoenen slachtoffers van de holocaust worden herdacht.

334
00:25:12.019 --> 00:25:18.010
En als je een beetje wilt begrijpen waarom Israel toch altijd met die ongekende felheid toeslaat...

335
00:25:18.010 --> 00:25:21.013
als er ergens in de wereld gevaar dreigt voor Israel...

336
00:25:21.013 --> 00:25:24.023
dan MOET je deze plaats bezoeken.

337
00:25:24.023 --> 00:25:28.012
Het verwijt dat soms wordt gemaakt dat de joden in de Tweede Wereldoorlog...

338
00:25:28.012 --> 00:25:31.003
zich als makke schapen door de nazi's naar de slachtbank hebben laten leiden...

339
00:25:31.003 --> 00:25:37.001
dat verwijt is een nationaal trauma en iedereen is ervan doordrongen dat dat nooit meer mag gebeuren.

340
00:26:23.016 --> 00:26:24.003
En dus is het werk van de Mossad in Iran cruciaal.

341
00:26:24.008 --> 00:26:26.003
Alles draait om onopvallendheid.

342
00:26:26.003 --> 00:26:28.017
En dus is het werk van de Mossad in Iran cruciaal.

343
00:26:28.017 --> 00:26:31.014
Alles draait om onopvallendheid.

344
00:26:31.014 --> 00:26:33.023
De Nederlandse VN-waarnemer heeft dat ervaren.

345
00:26:33.023 --> 00:26:36.023
De manier waarop hij contact heeft met de Israeli's in Tel Aviv...

346
00:26:36.023 --> 00:26:39.000
doet denken aan een spannend jongensboek.

347
00:26:40.009 --> 00:26:44.009
Men gaf altijd een bepaald raam aan waarin je kon bellen.

348
00:26:44.009 --> 00:26:46.005
Een bepaald nummer.

349
00:26:46.005 --> 00:26:49.006
Dan kreeg je altijd een lieftallige juffrouw aan de lijn.

350
00:26:49.006 --> 00:26:53.006
Je meldt je eigen codenaam.

351
00:26:53.006 --> 00:26:55.010
Agentennaam om het zo maar te zeggen.

352
00:26:55.010 --> 00:27:01.002
En dan kreeg je te horen...

353
00:27:01.002 --> 00:27:05.007
dat je in een bepaald hotel moest zijn op een bepaald tijdstip.

354
00:27:05.007 --> 00:27:10.007
Dan moest je daarbij altijd factor 1 bij optellen.

355
00:27:10.007 --> 00:27:14.012
Dus als met het had over drie uur, dan was het vier uur.

356
00:27:14.012 --> 00:27:17.019
En dat had je bijvoorbeeld een afspraak op kamer 126...

357
00:27:17.019 --> 00:27:19.001
en dan was het op 226.

358
00:27:19.001 --> 00:27:19.001
Dat de Israeli's zelf in Teheran aanwezig zijn...

359
00:27:19.001 --> 00:27:24.024
om het nucleaire programma te saboteren is niet waarschijnlijk.

360
00:27:24.024 --> 00:27:28.020
Daarom is het rekruteren van locals en buitenlanders zo belangrijk.

361
00:27:28.020 --> 00:27:34.005
Onze Nederlandse militair maakt een opvallende inschatting...

362
00:27:34.005 --> 00:27:36.012
over hoeveel NL VN-waarnemers voor de Mossad gewerkt zouden hebben.

363
00:27:38.023 --> 00:27:43.015
Als er over een periode van zo'n 30 jaar...

364
00:27:43.015 --> 00:27:46.020
400 waarnemers naar het Midden-Oosten gaan.

365
00:27:46.020 --> 00:27:50.020
Dan denk ik dat er zo'n 40 man wel op enigerlei wijze iets voor de Mossad doet.

366
00:27:50.020 --> 00:27:57.000
Dus 10 procent van de Nederlandse VN-waarnemers...

367
00:27:57.000 --> 00:27:58.018
Dat is maar een schatting, misschien zit ik wel te hoog.

368
00:27:58.018 --> 00:28:03.011
... zouden werkzaamheden voor de Mossad kunnen doen. Kunnen doen.

369
00:28:07.004 --> 00:28:09.018
Op een gegeven moment dan wordt er afscheid van je genomen...

370
00:28:09.018 --> 00:28:11.010
en dan worden er verbindingen verbroken.

371
00:28:11.010 --> 00:28:17.023
Dus het telefoonnummer wat ik zou gaan bellen, geeft geen gehoor meer.

372
00:28:17.023 --> 00:28:21.011
En dat doen ze op een uitstekende wijze.

373
00:28:21.011 --> 00:28:23.006
De Mossad heeft afscheid van u genomen?

374
00:28:23.006 --> 00:28:26.009
Ja. Hoe hebben ze u bedankt?

375
00:28:26.009 --> 00:28:28.023
Met een etentje. Ja.

376
00:28:28.023 --> 00:28:31.009
In Israel? Ja.

377
00:28:31.009 --> 00:28:33.000
En dat was het? Ja.

378
00:28:33.000 --> 00:28:37.008
Even goede vrienden en succes. Ja.

379
00:28:37.008 --> 00:28:39.009
Wilt u weten hoe de Nederlandse VN-waarnemer...

380
00:28:39.009 --> 00:28:43.011
bijna tegen de lamp liep tijdens een van zijn spionagemissies?

381
00:28:43.011 --> 00:28:46.023
Ga dan naar onze website voor de rest van zijn verhaal.

382
00:28:53.013 --> 00:29:02.009
MUZIEK: ADIOS NONINO VAN ASTOR PIAZZOLA

383
00:29:02.016 --> 00:29:08.019
Volgende week is het alweer tien jaar geleden.

384
00:29:08.019 --> 00:29:12.003
Maxima's tranen, was dat echt en spontaan en authentiek...

385
00:29:12.003 --> 00:29:13.022
of zat er een besluit achter?

386
00:29:13.022 --> 00:29:18.020
'Mijn vader mag er niet bij zijn, dus haal ik hem er onder emotionele Argentijnse klanken toch bij.'

387
00:29:18.020 --> 00:29:27.020
MUZIEK

388
00:29:27.020 --> 00:29:32.014
Daar woont de man die zo'n scene zou kunnen hebben geschreven.

389
00:29:32.014 --> 00:29:34.010
Willem Hogendoorn, alias Tomas Ross.

390
00:29:34.010 --> 00:29:38.001
Thrillerauteur met een fascinatie voor de Oranjes.

391
00:29:38.001 --> 00:29:42.021
Zijn laatste tv-serie over koningin Beatrix, vertolkt door Willeke van Ammelrooy, trok 'n miljoenenpubliek.

392
00:29:48.013 --> 00:29:50.016
Eerder bracht hij de verbeelding aan de macht rond prins Bernhard.

393
00:29:50.016 --> 00:29:52.006
Titel: Schavuit van Oranje.

394
00:29:58.018 --> 00:30:01.024
Tussen fictie en werkelijkheid maakt hij zo, vrijmoedig en pikant...

395
00:30:01.024 --> 00:30:04.013
vlees en bloed van onze koninklijke hoogheden.

396
00:30:04.013 --> 00:30:12.009
Tomas Ross, zoon van een BVD-agent, dol op complotten.

397
00:30:12.009 --> 00:30:14.023
Ontmoeting met een republikein die met bijna satanisch genoegen...

398
00:30:14.023 --> 00:30:17.004
de geschiedenis van de Oranjes herschrijft.

399
00:30:17.004 --> 00:30:20.003
Denkt u dat de koningin zelf heeft gekeken? Ik weet het zeker.

400
00:30:20.003 --> 00:30:25.003
Maar de eerste twee afleveringen was ze in de Verenigde Arabische Emiraten...

401
00:30:25.003 --> 00:30:29.022
dus die zal ze wel opgevraagd hebben. Want ze kijkt? Ja.

402
00:30:29.022 --> 00:30:34.009
Zou ze het leuk hebben gevonden, denkt u?

403
00:30:34.009 --> 00:30:37.011
Ze moet blij zijn met de serie, er zit geen onvertogen ding in.

404
00:30:37.011 --> 00:30:39.007
Dat roken, daar zal ze over vallen.

405
00:30:39.007 --> 00:30:41.017
Want ze heeft gezegd: Dat doe ik niet.

406
00:30:41.017 --> 00:30:44.013
BEATRIX: ...ook op langer termijn te verbeteren.

407
00:30:44.013 --> 00:30:47.009
U laat haar roken als een schoorsteen. Dat doet ze ook.

408
00:30:47.009 --> 00:30:50.023
Ze rookte als een schoorsteen toen ze jong was.

409
00:30:50.023 --> 00:30:54.015
Dat was toen ook vrij normaal.

410
00:30:54.015 --> 00:30:58.017
Maar ook later, op haar 70e rookt ze.

411
00:30:58.017 --> 00:31:02.006
En ze liet tijdens het draaien van de serie ontkennen in de pers...

412
00:31:02.006 --> 00:31:05.008
dat zij de afgelopen 40 jaar had gerookt.

413
00:31:05.008 --> 00:31:12.004
Dus de RVD kwam met een persbericht: De koningin rookt al tientallen jaren niet.

414
00:31:12.004 --> 00:31:15.010
De producent belde in paniek: Ze rookt niet!

415
00:31:15.010 --> 00:31:19.015
ROOKMELDER GAAT AF

416
00:31:19.015 --> 00:31:22.016
Ik schreef het script in Zuid-Frankrijk bij vrienden...

417
00:31:22.016 --> 00:31:25.016
van vrienden van haar met wie zij in een puzzelclub zit.

418
00:31:25.016 --> 00:31:27.002
Want Trix puzzelt graag.

419
00:31:27.002 --> 00:31:31.022
Daar waren foto's waarop je Beatrix in 2008 ziet...

420
00:31:31.022 --> 00:31:38.020
met haar haar lekker los, een peuk, een glas, een scrabblespel.

421
00:31:38.020 --> 00:31:42.003
Een heel leuke vrouw die daar zit!

422
00:31:49.004 --> 00:31:54.021
U laat haar in de serie een pruik dragen. Dat heeft de regie gedaan.

423
00:31:54.021 --> 00:31:57.019
Ik kende die geruchten maar ik vind dat Story-achtig.

424
00:31:57.019 --> 00:32:01.014
Als ik het niet zeker weet, doe ik het niet.

425
00:32:01.014 --> 00:32:05.023
De regisseur heeft mij ervan overtuigd dat hij het zeker wist.

426
00:32:05.023 --> 00:32:08.023
De koningin draagt een pruik? Een haarstuk.

427
00:32:14.001 --> 00:32:17.016
Dat symboliseert ook het oude idee van koningen die pruiken droegen.

428
00:32:17.016 --> 00:32:22.023
'Ik ga binnenkort afstand doen van de troon.'

429
00:32:22.023 --> 00:32:26.004
U bent republikein en had niet heel veel sympathie voor deze koningin.

430
00:32:26.004 --> 00:32:33.005
Nee. Zolang ik u ken en volk, noemt u haar oneerbiedig Trix.

431
00:32:33.005 --> 00:32:35.008
Zo heet ze, hoor. Zo heet ze ook.

432
00:32:35.008 --> 00:32:36.018
Bent u haar aardiger gaan vinden?

433
00:32:36.018 --> 00:32:41.001
Mijn moeilijkheid was dat ik Beatrix niet aardig vond.

434
00:32:41.001 --> 00:32:47.016
Dat ze stijf is, protocolair. Een harde, bijna absolute vorstin.

435
00:32:47.016 --> 00:32:51.000
En ik moet haar aardig maken voor de televisiekijkers.

436
00:32:51.000 --> 00:32:54.009
En dat is gelukt. Ja.

437
00:32:54.009 --> 00:32:57.003
Tomas Ross schrijft in het tempo waarin hij praat.

438
00:32:57.003 --> 00:32:59.024
Jaarlijks goed voor tenminste twee goedverkopende boeken.

439
00:32:59.024 --> 00:33:02.019
Van de moord op Fortuyn tot de geschiedenis van Mata Hari.

440
00:33:02.019 --> 00:33:06.003
70 procent berust op feiten, zegt hij.

441
00:33:06.003 --> 00:33:09.006
De rest is interpretatie en verbeelding.

442
00:33:09.006 --> 00:33:13.003
In die melanger smeedt hij zijn vele complotten.

443
00:33:13.003 --> 00:33:15.014
Ik heb het gevoel dat u het nieuws met een zeker bijgedachte volgt.

444
00:33:15.014 --> 00:33:17.001
Ja, anders kan ik geen boeken schrijven.

445
00:33:17.001 --> 00:33:18.020
Want mijn boeken moeten berusten op nieuws.

446
00:33:18.020 --> 00:33:24.018
Stel, mijn nieuwe boek gaat over Mabel Wisse-Smit.

447
00:33:24.018 --> 00:33:28.005
Dat is omdat het NRC, een kwaliteitskrant...

448
00:33:28.005 --> 00:33:32.014
vorig jaar als enige en eerste had dat Mabel in Libie was...

449
00:33:32.014 --> 00:33:39.003
toen wij dat vreemde helikopterincident daar hadden.

450
00:33:43.005 --> 00:33:47.017
Ik vond daarna uit dat Saif al-Islam, de zoon van Kaddafi die las laatste werd gearresteerd...

451
00:33:47.017 --> 00:33:49.015
niet alleen een buurtgenoot is van Mabel en Friso in Londen...

452
00:33:49.015 --> 00:33:55.024
maar dat hij in diverse clubs zit die Mabel beheert.

453
00:33:56.024 --> 00:34:00.004
Ook de vuurwerkramp in Enschede was meer dan een ongeluk.

454
00:34:00.004 --> 00:34:06.000
De geheimzinnige organisatie Gladio had er wapens liggen, is zijn these.

455
00:34:06.000 --> 00:34:09.007
Dat zeggen alle experts: Met vuurwerk krijg ik die woonwijk niet uit zijn voegen.

456
00:34:09.007 --> 00:34:12.013
Dat was het bombardement van Rotterdam.

457
00:34:12.013 --> 00:34:14.012
En de moord op Pim Fortuyn.

458
00:34:14.012 --> 00:34:15.017
De geheime dienst wist dat die aanslag eraan zag te komen.

459
00:34:15.017 --> 00:34:19.022
Betoogt Ross met kracht van argumenten die deze uitzending niet allemaal halen.

460
00:34:19.022 --> 00:34:24.002
Volkert van der Graaf vlucht over het Mediapark nadat hij Fortuyn doodschiet.

461
00:34:24.002 --> 00:34:28.017
6 minuten later wordt hij gearresteerd bij een benzinestation...

462
00:34:28.017 --> 00:34:34.015
waar klaarstonden, want hij loopt in de val...

463
00:34:34.015 --> 00:34:37.019
politiemensen met kogelvrije vesten, ME-auto's en aangelijnde honden.

464
00:34:37.019 --> 00:34:40.005
En Hilversum heeft geen hondenbrigade! Wat zegt dat dan?

465
00:34:40.005 --> 00:34:46.006
Dat zegt dat EEN dienst, en ik denk de AIVD...

466
00:34:46.006 --> 00:34:53.018
wist van het feit dat Van der Graaf, waarschijnlijk met iemand samen Pim Fortuyn ging vermoorden.

467
00:34:53.018 --> 00:34:55.022
Heeft u foto's van uw vader? Ja.

468
00:34:55.022 --> 00:35:01.002
Zijn vader werkte 25 jaar voor de BVD, sprak thuis nooit over zijn werk.

469
00:35:01.002 --> 00:35:04.007
Dit is mijn vader.

470
00:35:04.007 --> 00:35:06.001
Een buitengewoon charmante, zeer mysterieuze man.

471
00:35:06.001 --> 00:35:09.024
Heel introvert. Heel charmant, heel voorkomend...

472
00:35:09.024 --> 00:35:14.019
Mysterieus? We wisten niks van hem.

473
00:35:15.016 --> 00:35:19.018
U treedt op een of andere manier toch wel in zijn voetsporen.

474
00:35:19.018 --> 00:35:22.023
Dat is niet voor niets. Mijn eerste boeken zijn ook allemaal de BVD.

475
00:35:22.023 --> 00:35:29.005
Dat is een zoektocht van de zoon naar de vader in de roman.

476
00:35:29.005 --> 00:35:35.001
Daar komt dat hele denken van u ook wel een beetje vandaan? Ja.

477
00:35:35.001 --> 00:35:39.000
Maar ik heb ook een grootvader die waarschijnlijk vermoord is onder de trein. Dat kan ook meespelen.

478
00:35:39.000 --> 00:35:42.018
Zijn inmiddels immense oeuvre wordt getekend door de grote affaires uit de moderne geschiedenis.

479
00:35:42.018 --> 00:35:46.014
Ross is pionier op het terrein van wat 'factie' heet...

480
00:35:46.014 --> 00:35:52.009
het genre waarin werkelijkheid en fantasie met elkaar worden versleuteld.

481
00:35:52.009 --> 00:35:56.004
Je weet nooit wat waar en niet waar is bij Ross.

482
00:35:56.004 --> 00:36:01.010
Ik vind dat wel een compliment.

483
00:36:01.010 --> 00:36:07.002
Als u niet de grens ziet tussen werkelijkheid en fictie, heb ik het goed geschreven.

484
00:36:07.002 --> 00:36:12.009
Maar het blijft een gewaagd genre, zeker als het om de bekendste familie van dit land gaat.

485
00:36:12.009 --> 00:36:16.018
Al in 1998 schrijft hij voor de KRO de serie Wij Alexander...

486
00:36:16.018 --> 00:36:19.023
over de derde zoon van koning Willem III:

487
00:36:19.023 --> 00:36:24.001
Manisch depressief en schizofreen. Zwart Schaap in de Oranjedynastie.

488
00:36:24.001 --> 00:36:27.023
Deze patient mag onder geen beding een krant onder ogen krijgen.

489
00:36:27.023 --> 00:36:31.015
Waarom niet?

490
00:36:31.015 --> 00:36:37.022
Omdat deze patient werkelijk Alexander meent te zijn.

491
00:36:37.022 --> 00:36:43.008
Kreeg u medewerking van het koninklijk huis toen u die serie schreef?

492
00:36:43.008 --> 00:36:45.006
Nee. Zelfs tegenwerking.

493
00:36:45.006 --> 00:36:51.019
Want wij hoorden dat een vleugel van Huis ten Bosch onbewoond is.

494
00:36:51.019 --> 00:36:53.014
Daar stond al het meubilair uit de 19e eeuw.

495
00:36:53.014 --> 00:36:56.016
Koning Willem III en zijn eerste vrouw, daar gaat het verhaal over.

496
00:36:56.016 --> 00:37:00.007
Wij wilden daar graag draaien.

497
00:37:00.007 --> 00:37:06.018
Daarop vroeg Beatrix inzage in de scripts.

498
00:37:06.018 --> 00:37:10.020
Dat kwam terug met zoveel rode aantekeningen!

499
00:37:10.020 --> 00:37:15.004
Rode strepen erdoorheen? Dat soort aantekeningen.

500
00:37:15.004 --> 00:37:17.006
Met zijn series over Bernhard en Beatrix...

501
00:37:17.006 --> 00:37:22.012
is hij nog dichter op de huid van de Oranjes gekomen.

502
00:37:22.012 --> 00:37:28.004
In de serie suggereert u ook over de vermeende homoseksualiteit van prins Claus.

503
00:37:28.004 --> 00:37:31.010
We doen het heel voorzichtig.

504
00:37:31.010 --> 00:37:33.006
Ik ken iemand op Buitenlandse Zaken, van toen.

505
00:37:33.006 --> 00:37:39.010
Toen Beatrix prins Claus ontmoette, was hij tweede secretaris op de ambassade in Ivoorkust.

506
00:37:39.010 --> 00:37:44.008
En omdat hij de toekomstige prins zou worden, wordt hij gescreend.

507
00:37:44.008 --> 00:37:50.005
En van de ambassade kwamen berichten dat hij mogelijk homoseksueel was.

508
00:37:50.005 --> 00:37:56.011
Heeft u die berichten gezien? Dat is mij verteld door de man die destijds de screening deed.

509
00:37:56.011 --> 00:38:00.002
Het zou te maken hebben met bepaalde onderdrukte gevoelens.

510
00:38:00.002 --> 00:38:03.001
Hebben we die niet allemaal? Voor mannen.

511
00:38:03.001 --> 00:38:08.016
U mengt feiten met fictie. Dan kom je uit bij mogelijke bronnen...

512
00:38:08.016 --> 00:38:13.015
Ja, maar dat wordt voorzichtig aangeraakt.

513
00:38:13.015 --> 00:38:18.006
Dat soort dingen kun je niet voorzichtig aanraken. Jawel.

514
00:38:18.006 --> 00:38:19.014
In de scene zijn Juliana en Bernhard ervan op de hoogte.

515
00:38:19.014 --> 00:38:23.005
Maar uiteindelijk schemert door: Claus was misschien homoseksueel.

516
00:38:23.005 --> 00:38:26.013
Dat is toch wel een aardige bewering!

517
00:38:26.013 --> 00:38:33.008
Dat was met name in 1963-1965 een enorm issue.

518
00:38:33.008 --> 00:38:37.000
Ik geloof geen steek van die roddels.

519
00:38:37.000 --> 00:38:40.003
In Trouw las ik een recensie met de strekking:

520
00:38:40.003 --> 00:38:45.005
'Hij maakt van de koninklijke familie een familie Flodder.'

521
00:38:45.005 --> 00:38:48.012
Ik weet niet of die man de pest aan me heeft, het zal wel.

522
00:38:48.012 --> 00:38:52.006
We hebben twee slechte recensies en een hele hoop goeie.

523
00:38:52.006 --> 00:38:53.019
'Hij maakt er een familie Flodder van.'

524
00:38:53.019 --> 00:38:58.011
Maar dat is toch niet zo?

525
00:38:58.011 --> 00:39:04.024
Groter nog is het feit dat hij de sterfscene van prins Claus in het script verwerkte.

526
00:39:04.024 --> 00:39:06.019
Hallo, papa.

527
00:39:06.019 --> 00:39:08.022
Vond u dat van goede smaak getuigen?

528
00:39:08.022 --> 00:39:10.023
Ja, want ik heb hem geschreven.

529
00:39:10.023 --> 00:39:15.017
En ik vind dat de regisseur het buitengewoon decent heeft gedraaid.

530
00:39:15.017 --> 00:39:19.005
Hij sterft niet, het is het afscheid van Claus.

531
00:39:19.005 --> 00:39:21.009
Claus is van fundamenteel belang voor de serie.

532
00:39:21.009 --> 00:39:24.019
Zonder hem geen Beatrix als koningin.

533
00:39:24.019 --> 00:39:30.013
Je ziet hem niet sterven.

534
00:39:30.013 --> 00:39:33.007
Hij praat met zijn kinderen.

535
00:39:33.007 --> 00:39:37.010
Hij pakt met trillende hand de hand van Beatrix. Hij had Parkinson.

536
00:39:37.010 --> 00:39:39.017
Dat is met alle respect gedaan.

537
00:39:39.017 --> 00:39:43.001
Hij zegt: Bij jou voel ik me altijd een prins.

538
00:39:43.001 --> 00:39:47.009
Bij jou voel ik me altijd...

539
00:39:47.009 --> 00:39:50.014
een prins.

540
00:39:50.014 --> 00:39:56.008
Dan kun je geen koningsdrama... Dan moeten we Shakespeare verbieden!

541
00:39:58.003 --> 00:40:01.014
Volgende week is het 10 jaar geleden. Het grote feest.

542
00:40:01.014 --> 00:40:04.014
Pardon? Dat ontgaat u toch niet?

543
00:40:04.014 --> 00:40:07.019
Het 10-jarig huwelijksfeest van Willem-Alexander. O, nondeju!

544
00:40:07.019 --> 00:40:16.009
10 jaar geleden. Daar sta ik zelden bij stil.

545
00:40:16.009 --> 00:40:19.015
Was het een voltreffer van Cupido, de liefde tussen die twee?

546
00:40:19.015 --> 00:40:24.022
Nee. In 1999 ontmoet Willem-Alexander Maxima in Sevilla.

547
00:40:24.022 --> 00:40:28.008
Daar ging Bernhard altijd naartoe.

548
00:40:28.008 --> 00:40:32.016
Bernhard zei tegen Willem-Alexander:

549
00:40:32.016 --> 00:40:35.016
'Opa is een beetje moe, ga jij eens.'

550
00:40:35.016 --> 00:40:38.007
Heel gek, Bernhard laat Willem-Alexander gaan.

551
00:40:38.007 --> 00:40:40.008
Maxima is er, heeft geen uitnodiging.

552
00:40:40.008 --> 00:40:43.003
Bernhard kende de Zorreguieta's heel goed.

553
00:40:43.003 --> 00:40:48.014
Hij maakte zich zorgen over Willem-Alexander met zijn rare vriendinnetjes.

554
00:40:48.014 --> 00:40:53.002
Een keurige meid. Hij had misschien verplichtingen aan de oude Zorreguieta.

555
00:40:53.002 --> 00:40:58.005
Dus geen voltreffer van Cupido? Dit was gearrangeerd?

556
00:40:58.005 --> 00:41:02.004
Waarom mogen we van u nooit in een sprookje blijven geloven?

557
00:41:02.004 --> 00:41:04.016
Er zijn zat sprookjes! Sneeuwwitje...

558
00:41:04.016 --> 00:41:07.008
Kijk, het koningshuis is een mythe.

559
00:41:07.008 --> 00:41:12.005
Ik vind het leuk om mythes te ontrafelen.

560
00:41:12.005 --> 00:41:17.013
GEJUICH

561
00:41:18.022 --> 00:41:22.000
Tomas Ross doet nog een verrassende voorspelling.

562
00:41:22.000 --> 00:41:26.003
Het zou, zegt hij, heel goed mogelijk zijn...

563
00:41:26.003 --> 00:41:32.000
dat al volgende week koningin Beatrix aankondigt afstand te doen van de troon.

564
00:41:32.000 --> 00:41:36.019
Dat heeft u uit goede bron? Uit twee goede bronnen.

565
00:41:36.019 --> 00:41:39.004
Voor dat scenario verwijs ik u naar onze website.

566
00:41:42.007 --> 00:41:45.014
Dit was KRO Brandpunt. Goedenavond.

