WEBVTT

1
00:00:02.000 --> 00:00:03.022
888

2
00:00:04.002 --> 00:00:07.024
Wie in deze klas heeft twee kinderen van een donorvader?

3
00:00:08.004 --> 00:00:10.017
Ik zou het niet weten, geen idee.

4
00:00:10.022 --> 00:00:14.002
Een van jullie zat bij de Militaire Inlichtingendienst.

5
00:00:14.007 --> 00:00:18.013
Ik zou het niet weten. Dat is leuk. Dan hou ik je nieuwsgierig.

6
00:00:18.018 --> 00:00:22.017
En dit weten jullie wel: Wie van jullie werkte bij NASA...

7
00:00:22.022 --> 00:00:26.024
en heeft meegewerkt aan de Marslanding.

8
00:00:27.004 --> 00:00:30.011
Dan staat-ie en dan stuurt-ie zijn eerste foto.

9
00:00:30.016 --> 00:00:33.009
We zien de foto dat hij op de grond staat.

10
00:00:33.014 --> 00:00:37.007
Dit is de eerste keer dat iemand dat ooit gezien heeft.

11
00:00:43.015 --> 00:00:45.018
Zomaar een foto uit duizenden.

12
00:00:45.023 --> 00:00:48.001
Het Almere College uit Kampen.

13
00:00:48.006 --> 00:00:52.009
Twintig jongens en meisjes met nog een heel leven voor zich.

14
00:00:52.014 --> 00:00:57.017
Frans kwam van de boerderij en organiseerde schuurfeesten bij hem thuis.

15
00:00:57.022 --> 00:00:59.009
Wat doet hij nu?

16
00:00:59.014 --> 00:01:03.021
En Joke wilde graag gitarist worden. Zou haar dat gelukt zijn?

17
00:01:05.023 --> 00:01:09.001
En Fred zijn moeder overleed tijdens school.

18
00:01:09.006 --> 00:01:13.001
Wat is er van hem geworden? Kortom, 5 vwo, 30 jaar later.

19
00:01:15.010 --> 00:01:17.007
Dit is een bijzondere klas.

20
00:01:17.012 --> 00:01:21.013
Want deze jongens en meisjes waren kinderen van pioniers.

21
00:01:21.018 --> 00:01:23.007
En wel uit deze polder.

22
00:01:23.012 --> 00:01:28.002
De Noordoostpolder, voor de Tweede Wereldoorlog al drooggelegd.

23
00:01:28.007 --> 00:01:32.024
De Flevopolder, het bovenste gedeelte, Dronten en Swifterbant...

24
00:01:33.004 --> 00:01:36.022
in 1957 drooggelegd en in '62 voor het eerst bewoond.

25
00:01:37.002 --> 00:01:38.014
GELACH

26
00:01:41.001 --> 00:01:44.012
Weet iemand wie dit zijn? Ja, dat is Frans.

27
00:01:44.017 --> 00:01:46.006
Frans, ben jij het? Ja.

28
00:01:46.011 --> 00:01:49.020
In het wiegje of ernaast? Ik ben die in het wiegje.

29
00:01:50.000 --> 00:01:53.001
Wat een leegte daar achter! Ja, heerlijk he?

30
00:01:53.006 --> 00:01:55.009
De eerste huizen. GEROEZEMOES

31
00:01:55.014 --> 00:01:58.021
Wat zitten jullie te smiespelen, Jose en Karin?

32
00:01:59.001 --> 00:02:01.021
Dit is wat ik me herinner van oude foto's.

33
00:02:02.001 --> 00:02:06.018
En wat mijn moeder mij vertelt, hoe het was om te starten in de polder.

34
00:02:06.023 --> 00:02:09.003
In die tijd was dat net zoiets...

35
00:02:09.008 --> 00:02:12.015
als nu emigreren naar Nieuw-Zeeland of Canada.

36
00:02:12.020 --> 00:02:14.007
Dat was een hele stap.

37
00:02:14.012 --> 00:02:20.004
Om van het 'oude land' zomaar in zo'n bak met zand en klei te beginnen, als boer meestal.

38
00:02:20.009 --> 00:02:23.014
Dat was een heel avontuur. Dat geloof ik graag.

39
00:02:23.019 --> 00:02:30.003
Jan, jouw grootouders hebben meegewerkt aan de inpoldering. Ja.

40
00:02:30.008 --> 00:02:32.011
Ja, mijn opa was polderwerker.

41
00:02:32.016 --> 00:02:34.009
Dat is mijn vader. GELACH

42
00:02:34.014 --> 00:02:36.024
En die grote luier, dat ben jij. Ja.

43
00:02:37.004 --> 00:02:44.011
Mijn ouders zijn met hun families naar Dronten gekomen.

44
00:02:44.016 --> 00:02:48.019
Die hebben elkaar daar leren kennen en zijn ook daar gehuwd.

45
00:02:48.024 --> 00:02:52.015
En daar ben ik uit gekomen. Dus echt een poldergezin.

46
00:02:52.020 --> 00:02:54.013
En was het primitief? Ja.

47
00:02:54.018 --> 00:02:57.007
In de beginjaren was er geen aardgas.

48
00:02:57.012 --> 00:03:00.011
Dus iedere zoveel weken kwam de kolenboer.

49
00:03:00.016 --> 00:03:05.016
Je had verder nergens verwarming. Steenkoud.

50
00:03:05.021 --> 00:03:10.007
Een elektroboiler in de keuken. Dus niks comfortabel.

51
00:03:10.012 --> 00:03:13.021
Je moest wachten totdat-ie weer opgewarmd was.

52
00:03:14.001 --> 00:03:17.004
En jullie hadden geen auto? Mijn vader wel.

53
00:03:17.009 --> 00:03:21.017
Deze scooter was van een buurman. Wie ben jij? De voorste natuurlijk.

54
00:03:21.022 --> 00:03:23.009
GELACH

55
00:03:23.014 --> 00:03:28.002
Jullie hadden nog huizen. Gerard, jij moest het met nog minder doen.

56
00:03:28.007 --> 00:03:32.012
Dat is de noodwoning waar mijn ouders een half jaar in gewoond hebben.

57
00:03:32.017 --> 00:03:37.004
Als je dit in een volkstuinencomplex ziet, denk je: Tegen de vlakte.

58
00:03:37.009 --> 00:03:39.009
Tot hoe oud woonde je hier in?

59
00:03:39.014 --> 00:03:46.000
Acht maanden ongeveer. Oooo. En toen kwam dit? Ja.

60
00:03:46.005 --> 00:03:47.017
Juist.

61
00:03:47.022 --> 00:03:51.011
En dit was ook de schuur waar later de feesten in gehouden werden?

62
00:03:51.016 --> 00:03:55.013
Ja, daar was ons afstudeerfeest.

63
00:03:55.018 --> 00:03:59.008
Ik zie Fred daar heel erg glunderen.

64
00:03:59.013 --> 00:04:02.022
Aan het eind van de avond weet je niet zo veel meer.

65
00:04:03.002 --> 00:04:05.022
Maar het was een ouderwets schuurfeest.

66
00:04:06.002 --> 00:04:09.006
Tien gulden entree, gratis drinken en een band.

67
00:04:09.011 --> 00:04:14.012
Dus: springen, bier gooien en oppassen dat je niet viel.

68
00:04:14.017 --> 00:04:17.020
Hadden jullie je eigen muziek? Ja.

69
00:04:18.000 --> 00:04:20.024
Iemand van onze klas zit in de band. Richard.

70
00:04:21.004 --> 00:04:24.009
Ik dacht dat jullie een soort lijflied hadden.

71
00:04:24.014 --> 00:04:26.010
We hebben toch een fragment?

72
00:04:26.015 --> 00:04:29.019
MUZIEK: *Wij zijn de jongens uit de polder

73
00:04:29.024 --> 00:04:33.012
*We laten de boel niet zakken

74
00:04:33.017 --> 00:04:36.024
*We zijn van de week weer lazerus geweest

75
00:04:37.004 --> 00:04:40.024
*De jongens uit de polder, die vieren feest

76
00:04:41.004 --> 00:04:43.014
*La la la la la* Ja ja ja ja.

77
00:04:43.019 --> 00:04:46.002
Nou, dat vult het aardig op.

78
00:04:46.007 --> 00:04:50.011
We zijn van de week weer lazerus geweest en we laten de moed niet zakken.

79
00:04:50.016 --> 00:04:53.014
Wat een goed nummer. GELACH

80
00:04:53.019 --> 00:04:55.024
Dat is echt kei goeie tekst.

81
00:04:56.004 --> 00:05:01.008
We gaan eens kijken wat er van deze pionierskinderen terecht is gekomen.

82
00:05:01.013 --> 00:05:04.013
Statistisch gezien in ieder geval.

83
00:05:04.018 --> 00:05:08.015
13 zijn er getrouwd. Twee latten er, drie zijn er gescheiden...

84
00:05:09.014 --> 00:05:12.002
en EEN weer aan de man of vrouw.

85
00:05:12.007 --> 00:05:17.003
De meesten zijn onder de pannen. Samen hebben ze 34 kinderen.

86
00:05:18.014 --> 00:05:20.001
Ja, dat is veel.

87
00:05:20.006 --> 00:05:23.008
Zeker omdat drie helemaal geen kinderen hebben.

88
00:05:23.013 --> 00:05:26.017
Dus de rest heeft er minstens twee. En soms drie of vier.

89
00:05:26.022 --> 00:05:31.020
Dan, hebben jullie doorgeleerd? Jazeker.

90
00:05:32.000 --> 00:05:35.015
17 van de 18 hebben een vervolgopleiding gedaan.

91
00:05:35.020 --> 00:05:40.023
En die zijn ook allemaal geslaagd. Elf hebben een titel en EEN is gepromoveerd.

92
00:05:41.003 --> 00:05:44.018
Dan werk. 18 werken er. En dan gemiddeld 40 uur per week.

93
00:05:44.023 --> 00:05:50.002
Een paar parttime. Gemiddeld verdienen ze 5500 euro bruto per maand.

94
00:05:50.007 --> 00:05:52.024
Dan, waar wonen ze?

95
00:05:53.004 --> 00:05:57.023
Vier wonen er nog in de polder. De rest woont gemiddeld 73 km verderop.

96
00:05:58.003 --> 00:06:01.013
En dan tellen we Gerard uit Californie nog niet eens mee.

97
00:06:01.018 --> 00:06:03.013
Dan komen we op 666 km uit.

98
00:06:03.018 --> 00:06:07.003
Ja, er werd veel gedronken, zeiden we al.

99
00:06:07.008 --> 00:06:11.007
Dus de vraag is of er nog steeds kroeggangers zijn.

100
00:06:12.020 --> 00:06:18.002
Er gaan er twaalf minstens EEN keer en sommigen zelfs drie keer per maand.

101
00:06:18.007 --> 00:06:21.008
En eentje zegt: Ik zit dagelijks in de kroeg.

102
00:06:21.013 --> 00:06:23.020
GELACH

103
00:06:25.005 --> 00:06:29.004
Het was geheel anoniem behalve dat Perry zich er mee verraden heeft.

104
00:06:29.009 --> 00:06:31.000
Want jij hebt een kroeg. Ja.

105
00:06:31.005 --> 00:06:34.012
Dus jij zit er dagelijks. Als kwaliteitscontrole.

106
00:06:34.017 --> 00:06:38.018
Blijf je van de tap af? Na afloop drink ik wat.

107
00:06:38.023 --> 00:06:40.023
Maar geen 40 per week? Nee.

108
00:06:41.003 --> 00:06:45.005
Want iemand meldde dat-ie 40 glazen alcohol per week drinkt en eentje 30.

109
00:06:45.010 --> 00:06:49.003
Dus er wordt hier nog best...

110
00:06:49.008 --> 00:06:52.003
Dan de vraag hoe ze in het leven staan.

111
00:06:52.008 --> 00:06:55.023
Als je mag kiezen tussen het platteland of de stad...

112
00:06:56.003 --> 00:06:59.009
woont de helft liever op het platteland.

113
00:06:59.014 --> 00:07:02.007
De andere helft vindt de stad leuker.

114
00:07:02.012 --> 00:07:07.001
Dan, is het leven een vat vol keuzes of overkomt het je allemaal?

115
00:07:07.006 --> 00:07:10.001
Vier zeggen dat het leven je overkomt.

116
00:07:10.006 --> 00:07:12.007
Daar kan je niks aan doen, dat gebeurt.

117
00:07:12.012 --> 00:07:14.015
En 16 zeggen een vat vol keuzes.

118
00:07:14.020 --> 00:07:19.021
En twee hebben gezegd: Allebei. Anders kom je niet op 18.

119
00:07:20.001 --> 00:07:23.004
Dan, hebben jullie je dromen waargemaakt?

120
00:07:23.009 --> 00:07:27.007
Twaalf van de 18 zeggen dat hun dromen allemaal zijn uit gekomen.

121
00:07:27.012 --> 00:07:30.021
Dat is veel, hoor.

122
00:07:31.001 --> 00:07:34.008
Eentje zegt nee en de rest zegt nee, maar dat komt nog.

123
00:07:34.013 --> 00:07:38.003
En gemiddeld geven jullie het leven een 8 plus.

124
00:07:38.008 --> 00:07:41.017
Veel negens, geen tienen. Dus het kan nog beter.

125
00:07:41.022 --> 00:07:44.014
En EEN vijfje.

126
00:07:44.019 --> 00:07:47.013
EEN iemand zegt: Het mag wel wat beter.

127
00:07:47.018 --> 00:07:52.013
We gaan het over de middelbare school hebben.

128
00:07:52.018 --> 00:07:55.000
Ik moet daar iets over uitleggen.

129
00:07:55.005 --> 00:07:59.013
Het heet Het Almere College. Maar Almere bestond toen nog niet.

130
00:07:59.018 --> 00:08:03.006
Weet iemand waar het woord 'Almere' vandaan komt?

131
00:08:03.011 --> 00:08:05.019
Van de Romeinen. Kijk, Herman!

132
00:08:05.024 --> 00:08:09.015
Alsof je het ingestudeerd hebt. Ja, van de Romeinen.

133
00:08:09.020 --> 00:08:13.002
Het betekent Al mere, een groot meer. De Zuiderzee.

134
00:08:13.007 --> 00:08:15.018
Later werd de stad er naar vernoemd.

135
00:08:15.023 --> 00:08:18.024
Maar jullie school stond niet in Almere.

136
00:08:19.004 --> 00:08:22.015
Zelfs niet in Dronten. Dit gebouw stond in... Kampen, he?

137
00:08:22.020 --> 00:08:28.003
Het was een dependance in Dronten en daarna moesten jullie naar Kampen.

138
00:08:28.008 --> 00:08:32.010
Brigitte, hoe ver was dat bij jou vandaan?

139
00:08:32.015 --> 00:08:36.021
Dronten-Kampen was 16 km fietsen. Oke. Ja.

140
00:08:37.001 --> 00:08:40.004
Dat moest ook fietsend? Er was wel een bus.

141
00:08:40.009 --> 00:08:45.011
Maar zeker in de zomer fietste iedereen wel.

142
00:08:45.016 --> 00:08:48.015
Dan verzamelden we aan de rand van het dorp.

143
00:08:48.020 --> 00:08:52.000
En dan gingen we met 40, 50, 60 man naar Kampen.

144
00:08:52.005 --> 00:08:54.011
Zo'n treintje maken? Precies.

145
00:08:54.016 --> 00:08:56.003
Het waaide altijd.

146
00:08:56.008 --> 00:08:58.011
Voor mij gevoel was er altijd tegenwind.

147
00:08:58.016 --> 00:09:04.009
Als je uit school kwam, was de wind gedraaid. Weer tegenwind.

148
00:09:04.014 --> 00:09:10.001
Daarom zijn we allemaal zo sportief. Door de wind en het fietsen.

149
00:09:10.006 --> 00:09:14.020
En toen kwam jullie 16e verjaardag. Wie gingen er aan de brommer?

150
00:09:15.000 --> 00:09:18.019
De jongens. Waarom de meisjes niet?

151
00:09:18.024 --> 00:09:21.004
IEDEREEN PRAAT DOOR ELKAAR

152
00:09:21.009 --> 00:09:26.006
Jose had een rode opgevoerde Puch. Een rode opgevoerde Puch Maxi.

153
00:09:26.011 --> 00:09:31.016
En hoe hard ging die, Jose? Hij haalde net de 50.

154
00:09:31.021 --> 00:09:34.008
Maar dat mocht niet van mijn moeder.

155
00:09:34.013 --> 00:09:38.009
Ik wilde zo'n Tomas met zo'n stuur. Maar die kreeg ik niet.

156
00:09:38.014 --> 00:09:42.014
Dat was weer zo'n jongensding, he? Want die kon nog veel harder.

157
00:09:42.019 --> 00:09:47.009
We zijn met drie van de grootste brommerfanaten uit jullie klas...

158
00:09:47.014 --> 00:09:52.002
Herman, Frans en John, teruggegaan naar de polder met de brommers...

159
00:09:52.007 --> 00:09:54.009
voor een tour down memory lane.

160
00:10:25.024 --> 00:10:27.011
GELACH

161
00:10:31.004 --> 00:10:33.024
Hoe ver was het naar school dan?

162
00:10:34.004 --> 00:10:39.014
Wat zeg je? Hoe ver was het naar school? 20, 25 zoiets. Jezus.

163
00:10:40.023 --> 00:10:45.006
Rob kan het niet bijhouden, he? Hij komt niet uit de polder.

164
00:10:47.011 --> 00:10:48.023
Hup, sneller.

165
00:10:51.001 --> 00:10:53.012
ZE SLAKEN KRETEN

166
00:11:03.006 --> 00:11:07.020
Ooo, koud! Ik weet nu weer hoe koud het altijd was op een brommer.

167
00:11:08.000 --> 00:11:11.013
Hebben jullie dat ook? Helemaal hier zo.

168
00:11:11.018 --> 00:11:13.013
Ik kan bijna niet meer praten.

169
00:11:13.018 --> 00:11:18.001
We rijden ook de verkeerde kant op, man. Tegen de wind in. Ja.

170
00:11:18.006 --> 00:11:21.014
In de winter reden we hier ook met min tien.

171
00:11:21.019 --> 00:11:24.008
Dan kwam je bevroren op school aan.

172
00:11:24.013 --> 00:11:28.022
Het voelde wel stoer. Ja. Vind je jezelf nu nog stoer op zo'n ding?

173
00:11:29.002 --> 00:11:33.004
Ja. Wie was het stoerst? Wie had de snelste brommer?

174
00:11:33.009 --> 00:11:36.014
Frans had volgens mij de snelste. Ik de mooiste.

175
00:11:36.019 --> 00:11:38.008
GELACH

176
00:11:38.013 --> 00:11:43.005
John had altijd een kuip op zijn brommer.

177
00:11:43.010 --> 00:11:46.005
Dat zag er flitsend uit.

178
00:11:46.010 --> 00:11:51.002
Bij een Kreidler moest je zoveel mogelijk chrome onderdelen hebben.

179
00:11:51.007 --> 00:11:54.008
Dit soort zijkapjes liet je dan verchromen.

180
00:11:54.013 --> 00:12:00.011
Want dat zag er mooier uit. Dat vonden wij ordi, in Wassenaar.

181
00:12:00.016 --> 00:12:03.023
Dat was hier helemaal in, hoor. Ja? Ja.

182
00:12:04.003 --> 00:12:08.003
Heeft een meisje wel eens gezegd dat jullie stoer zijn met brommers?

183
00:12:08.008 --> 00:12:10.013
Nee. Nee. Nog nooit. GELACH

184
00:12:12.004 --> 00:12:16.008
Naar school was het 25 kilometer. En in totaal vier bochten.

185
00:12:17.016 --> 00:12:20.018
En dan neem ik de bocht van het erf nog mee.

186
00:12:20.023 --> 00:12:22.010
Dan de dijk op.

187
00:12:22.015 --> 00:12:24.015
EEN keer een bocht in de dijk.

188
00:12:24.020 --> 00:12:28.015
En bij Kampen het bruggetje over en dan was je op school.

189
00:12:28.020 --> 00:12:32.000
25 km, vier bochten.

190
00:12:32.005 --> 00:12:34.017
Als het vakantie was, voerden we hem extra op.

191
00:12:34.022 --> 00:12:39.006
Dan was er geen politiecontrole. Waar was die dan? Aan het einde van de polder.

192
00:12:39.011 --> 00:12:41.023
De overgang van het oude naar het nieuwe land.

193
00:12:42.003 --> 00:12:46.005
Daar stond altijd politie. Dan moest je op de rollerbank? Ja.

194
00:12:46.010 --> 00:12:51.014
Ik weet nog een keer dat ik daar op stond en het leek alsof ik een snelle brommer had.

195
00:12:51.019 --> 00:12:55.003
Maar dat ding wilde maar 30. Hij geloofde er geen moer van.

196
00:12:55.008 --> 00:12:58.023
En hij trok zo hard aan de gashendel dat hij hem afbrak.

197
00:12:59.003 --> 00:13:02.006
Toen moest ik me de volgende dag melden op het bureau.

198
00:13:02.011 --> 00:13:06.000
Dus ik had tijd om hem in de oude staat terug te brengen.

199
00:13:09.003 --> 00:13:11.015
Wij keken er naar uit om 16 te worden.

200
00:13:11.020 --> 00:13:15.016
Dan had je alle vrijheid en kon je overal heen.

201
00:13:15.021 --> 00:13:18.017
En daar was die brommer een onderdeel van.

202
00:13:18.022 --> 00:13:22.012
Belangrijker dan drinken en roken? Ja. Absoluut.

203
00:13:22.017 --> 00:13:25.008
Drinken en roken deed je al voor je 16e.

204
00:13:25.013 --> 00:13:29.017
Daar had je die 16 niet voor nodig. Je kon nu naar schuurfeesten en uit.

205
00:13:29.022 --> 00:13:33.002
De deur naar de grote wereld. Klopt.

206
00:13:34.022 --> 00:13:39.019
Zijn jullie wel eens onderuit gegaan? Ik wel.

207
00:13:39.024 --> 00:13:43.016
Ik ben op een lantaarnpaal geklapt, vlak bij school.

208
00:13:43.021 --> 00:13:47.017
Ik vloog uit de bocht. EEN lantaarnpaal en jij vliegt er op.

209
00:13:47.022 --> 00:13:51.018
Het was net buiten de polder. Hij zat te breed met z'n knieen.

210
00:13:51.023 --> 00:13:54.024
En toen reed hij vlak langs die lantaarnpaal.

211
00:13:55.004 --> 00:13:58.007
Hij zat altijd zo. GELACH

212
00:13:59.015 --> 00:14:02.012
Ik heb een ongeluk gehad met mijn brommer.

213
00:14:02.017 --> 00:14:04.011
Een enkelfractuur.

214
00:14:04.016 --> 00:14:08.009
Het was bij een kruispunt. En ja, er waren niet heel veel auto's.

215
00:14:08.014 --> 00:14:12.008
Maar er kwam net een auto van links. Die had mij niet gezien.

216
00:14:12.013 --> 00:14:16.000
En toen ik hem passeerde, trok hij net op.

217
00:14:16.005 --> 00:14:19.002
Dus ik kwam met mijn brommer onder de auto.

218
00:14:19.007 --> 00:14:22.017
Jij vloog er overheen, he? Ja, jij was er bij.

219
00:14:22.022 --> 00:14:26.007
Ik had botbreuken en een enkelfractuur.

220
00:14:26.012 --> 00:14:29.011
Ik heb twee maanden in het ziekenhuis gelegen.

221
00:14:29.016 --> 00:14:33.013
In welke klas was dat? Dat was in de zesde van het vwo.

222
00:14:33.018 --> 00:14:36.001
Dus een jaar later.

223
00:14:36.006 --> 00:14:40.011
Ik wilde straaljagerpiloot worden. Dat wilde iedereen.

224
00:14:40.016 --> 00:14:45.012
Na de brommer straaljagerpiloot. Dat ligt in het verlengde van elkaar.

225
00:14:45.017 --> 00:14:49.021
De fase van brandweerman voorbij dus dan wordt het straaljagerpiloot.

226
00:14:50.001 --> 00:14:55.012
Ik zat nog in de selectie. Maar door dat ongeluk lag ik er uit.

227
00:14:55.017 --> 00:14:59.000
Ik heb uiteindelijk het jaar nog wel gehaald.

228
00:14:59.005 --> 00:15:03.024
Maar wel met wat lagere gemiddelde cijfers.

229
00:15:04.004 --> 00:15:07.022
Daardoor werd ik ook uitgeloot voor twee studies.

230
00:15:08.002 --> 00:15:11.011
Nijenrode en bedrijfskunde.

231
00:15:11.016 --> 00:15:13.023
En toen wist ik het echt niet meer.

232
00:15:14.003 --> 00:15:19.018
Dus toen ben ik deze jongens gevolgd naar de Wageningen universiteit.

233
00:15:19.023 --> 00:15:22.003
En daar heb ik agrarische economie gedaan.

234
00:15:22.008 --> 00:15:26.008
Dus dat ongeluk heeft jouw leven een andere kant op geschopt.

235
00:15:26.013 --> 00:15:28.010
Ja. Als je terug kijkt, wel.

236
00:15:28.015 --> 00:15:32.017
Maar ik was waarschijnlijk nooit straaljagerpiloot geworden...

237
00:15:32.022 --> 00:15:35.005
want die selectie is heel streng.

238
00:15:35.010 --> 00:15:38.008
Ik ben blij hoe ik terecht gekomen ben.

239
00:15:38.013 --> 00:15:40.006
Maar wel ingrijpend. Ja.

240
00:15:40.011 --> 00:15:45.016
Ja. Maar het is goed afgelopen dus we moeten niet klagen.

241
00:15:45.021 --> 00:15:49.022
Ik heb genoeg gehoord en de mijne gaat het langzaamst dus ik ga.

242
00:15:50.002 --> 00:15:51.014
We zien je straks wel.

243
00:16:10.009 --> 00:16:11.021
GELACH

244
00:16:13.000 --> 00:16:15.013
Er is niks veranderd. Nee.

245
00:16:15.018 --> 00:16:21.014
Zo ging het altijd, Herman? Ja, die brommer van mij was wel een oudje.

246
00:16:23.022 --> 00:16:26.024
Ik heb er heel wat uren aan gesleuteld.

247
00:16:27.004 --> 00:16:30.020
Jullie zijn alle drie Wageningen gaan doen, he? Ja.

248
00:16:31.000 --> 00:16:34.023
Toch in de landbouw? Ja. Nee, meer. Ja, jij ook. Met z'n vijven?

249
00:16:35.003 --> 00:16:39.003
Ja. Dit hele setje zo? En Ferry ook. Zes.

250
00:16:39.008 --> 00:16:44.001
En niemand zit nog in de landbouw. Niemand heeft een boerderij, toch?

251
00:16:44.006 --> 00:16:47.011
Nee. Maar wel allemaal landbouwgerelateerd. Oke.

252
00:16:47.016 --> 00:16:49.003
Jij eerst, Frans.

253
00:16:49.008 --> 00:16:54.000
Ik ben na de universiteit bij het ministerie van Landbouw gaan werken.

254
00:16:54.005 --> 00:16:56.006
Eerst vier jaar in Nederland.

255
00:16:56.011 --> 00:16:59.010
En daarna heb ik negen jaar in Azie gewerkt.

256
00:16:59.015 --> 00:17:03.015
Vierenhalf jaar als landbouwraad op de ambassade in China.

257
00:17:03.020 --> 00:17:05.020
En vijf jaar in Indonesie.

258
00:17:06.000 --> 00:17:09.000
En wat doe je nu? Want je zit weer in Nederland.

259
00:17:09.005 --> 00:17:13.010
In 2005 zijn we voor de kinderen teruggegaan naar Nederland.

260
00:17:13.015 --> 00:17:19.000
En ik zit nu in de plantaardige en dierlijke olien en vetten.

261
00:17:19.005 --> 00:17:23.006
Ik zit bij een soort belangenbehartiger van de industrie.

262
00:17:23.011 --> 00:17:27.000
Dus wel in de agrarische sector... Dat nog wel.

263
00:17:27.005 --> 00:17:28.017
En gezin?

264
00:17:28.022 --> 00:17:32.005
Je had het over je kinderen. Ja, dit is mijn gezin.

265
00:17:32.010 --> 00:17:35.007
Een zoon van 17 en een dochter van bijna 15.

266
00:17:35.012 --> 00:17:40.015
Dus die heeft al een brommer en papa controleert of-ie niet opgevoerd is. GELACH

267
00:17:40.020 --> 00:17:44.008
Ik heb hem nog van de brommer af kunnen houden. Goed zo!

268
00:17:44.013 --> 00:17:49.020
John, jij verkoopt over de hele wereld dit soort machines, he?

269
00:17:50.000 --> 00:17:51.012
Ja, inderdaad.

270
00:17:51.017 --> 00:17:55.015
Ik zit sinds '92... Zij zegt: Een aardappelsorteermachine.

271
00:17:55.020 --> 00:17:58.015
Hoe weet je dat, Corrie? Mijn man is boer.

272
00:17:58.020 --> 00:18:01.012
En wij sorteren aardappels in de winter.

273
00:18:01.017 --> 00:18:05.020
Maar gaan wij juist niet steeds minder aardappels eten? Nee.

274
00:18:06.000 --> 00:18:07.012
Juist steeds meer.

275
00:18:07.017 --> 00:18:14.009
Als je ziet hoe in China en Rusland de friet- en chipsconsumptie groeit, dat is immens.

276
00:18:14.014 --> 00:18:17.006
Dus jij reist ook de hele wereld over. Ja.

277
00:18:17.011 --> 00:18:20.005
Wij verkopen deze machines wereldwijd.

278
00:18:20.010 --> 00:18:22.013
En gezin? Getrouwd, gelukkig.

279
00:18:22.018 --> 00:18:24.005
Nou, daar heb je ze.

280
00:18:24.010 --> 00:18:26.009
Marc van 17 en Monique van 15.

281
00:18:26.014 --> 00:18:30.009
En Jacqueline kennen de meesten denk ik ook nog wel. Ja.

282
00:18:30.014 --> 00:18:34.005
O, dat is van school, van het schuurfeest. Die tijd, ja.

283
00:18:34.010 --> 00:18:35.022
Ja? Ja.

284
00:18:36.002 --> 00:18:37.014
We gaan eens, ehm...

285
00:18:38.018 --> 00:18:40.005
naar een agenda'tje.

286
00:18:40.010 --> 00:18:42.017
We zijn altijd blij met agenda's.

287
00:18:42.022 --> 00:18:48.000
Die worden altijd nietsvermoedend aan ons gegeven, 'want er staat toch niks in.'

288
00:18:48.005 --> 00:18:52.006
Maar er staan altijd interessante dingen in, Joke! GELACH

289
00:18:52.011 --> 00:18:57.006
Wij kwamen bij jouw schoolcijfers, en die hadden een hele mooie lijn.

290
00:18:57.011 --> 00:18:59.015
Maar wel zo. Dat wel. Ja.

291
00:18:59.020 --> 00:19:03.008
Dat ging van gemiddeld bijna 7 naar 6,5 naar 5,9. Ja.

292
00:19:03.013 --> 00:19:08.010
En dat liep in het jaar op met de aantekeningen over de Golden Earrings.

293
00:19:08.015 --> 00:19:13.000
Jouw liefde voor de Golden Earrings ging die kant op en je cijfers zo.

294
00:19:13.005 --> 00:19:17.008
Hier een mooie tekening: 'Golden Earring'. En vol met foto's.

295
00:19:17.013 --> 00:19:21.000
Maar vooral George Kooymans. George Kooymans, ja.

296
00:19:21.005 --> 00:19:24.005
Hier: 'Nieuwe lp Golden Earring uit, 3 april'.

297
00:19:24.010 --> 00:19:27.000
Weet je nog welke lp dat was? Nee. Nee.

298
00:19:27.005 --> 00:19:31.018
Maar weet je wel nog wat de grote hit was, toen? 'The twilight zone'.

299
00:19:31.023 --> 00:19:34.014
'George jarig', kijk eens aan! GELACH

300
00:19:34.019 --> 00:19:36.006
Ja, 11 maart.

301
00:19:36.011 --> 00:19:39.007
En ging je ook naar concerten? Ja.

302
00:19:39.012 --> 00:19:40.024
Ik ehm...

303
00:19:41.004 --> 00:19:45.015
Toen ik een jaar of 15 was ben ik voor het eerst in Lelystad geweest.

304
00:19:45.020 --> 00:19:49.000
Dit was in Dronten, bijna vlak naast mijn huis.

305
00:19:49.005 --> 00:19:52.014
Ik woonde naast De Meerpaal. Jij staat links. Ja.

306
00:19:52.019 --> 00:19:55.020
Zo gauw ik mocht, gingen we dat soort dingen doen.

307
00:19:56.000 --> 00:19:59.020
En George was jouw grote liefde. Dat was mijn grote idool.

308
00:20:00.000 --> 00:20:02.024
Mooie bruine ogen. Hij niet zozeer. GELACH

309
00:20:03.004 --> 00:20:06.005
Maar luister je nog wel eens naar ze? Heel veel.

310
00:20:06.010 --> 00:20:09.012
Ik heb EEN cd in mijn auto: Golden Earring live.

311
00:20:09.017 --> 00:20:12.005
En wat is je lievelingsnummer? Ehm...

312
00:20:12.010 --> 00:20:14.024
'Weekend love'. Ja, die is heel mooi.

313
00:20:15.004 --> 00:20:19.006
Maar als wij nu 'Twilight Zone' laten horen... Super, ja.

314
00:20:19.011 --> 00:20:22.015
*Help I'm steppin' into the twilight zone

315
00:20:22.020 --> 00:20:26.018
*The place is a madhouse, feels like being cloned

316
00:20:26.023 --> 00:20:30.018
*My beacon's been moved under moon and star

317
00:20:30.023 --> 00:20:34.015
*Where am I to go, now that I've gone too far

318
00:20:34.020 --> 00:20:37.004
*Soon you will come to know

319
00:20:37.009 --> 00:20:39.015
*When the bullet hits the bone*

320
00:20:39.020 --> 00:20:41.021
De middelste. Ja. Ja, hahaha!

321
00:20:42.001 --> 00:20:45.018
Ja, EEN shot maar van George, da's jammer. Ja. Mooi.

322
00:20:45.023 --> 00:20:49.020
En je hebt een andere man gevonden? Ook dat jaar, op school.

323
00:20:50.000 --> 00:20:53.010
Dat zijn de drie mannen in mijn leven. Dat jaar al? Ja.

324
00:20:53.015 --> 00:20:57.000
Dus je moest kiezen tussen George en Theo? Nee hoor!

325
00:20:57.005 --> 00:21:00.000
George woonde toch in Belgie. GELACH

326
00:21:01.000 --> 00:21:02.012
Dus eh...

327
00:21:02.017 --> 00:21:07.020
Ik heb in dat schooljaar van De Reunie via Frans zijn broer leren kennen.

328
00:21:08.000 --> 00:21:12.015
O, dat is jouw broer, Frans. Ja. En daar ben ik al 20 jaar mee getrouwd.

329
00:21:12.020 --> 00:21:16.000
Familie. Jullie kennen elkaar heel goed. Best wel.

330
00:21:16.005 --> 00:21:17.017
En wat doe jij zelf?

331
00:21:17.022 --> 00:21:23.015
Ik werk op de financiele administratie in een bedrijf dat uien verwerkt en vermarkt.

332
00:21:23.020 --> 00:21:29.024
Ook nog landbouw! Dus de machines van Johnny zouden wel bij ons kunnen staan op het bedrijf.

333
00:21:30.004 --> 00:21:33.003
We gaan eens een beginvraag beantwoorden.

334
00:21:33.008 --> 00:21:37.005
Wie heeft er bij de Militaire Inlichtingen Dienst gezeten?

335
00:21:37.010 --> 00:21:39.011
Niemand had een idee. Jawel.

336
00:21:39.016 --> 00:21:43.014
Jan Nijdam. Maar dat is een geheim! Dat moet geheim blijven!

337
00:21:43.019 --> 00:21:49.005
Jan was altijd met militaire dingen bezig, het leger, je wilde beroeps worden. Ja.

338
00:21:49.010 --> 00:21:52.005
Wat voor karakter moet je daarvoor hebben?

339
00:21:52.010 --> 00:21:55.020
Nou, je moet objectief zijn. Je moet stabiel zijn.

340
00:21:56.000 --> 00:22:00.005
Je moet goed kunnen analyseren, je moet van puzzelen houden.

341
00:22:00.010 --> 00:22:03.015
Puzzelen, onderzoeksjournalisme, zeg maar.

342
00:22:03.020 --> 00:22:07.010
De burgerversie daarvan. Dat heeft er ook mee te maken.

343
00:22:07.015 --> 00:22:11.010
Maar het is niet wild met pistolen schieten... Nou, nee.

344
00:22:11.015 --> 00:22:13.014
Geen James Bond-gedoe. Nee.

345
00:22:13.019 --> 00:22:18.005
Heb je wel 's een spion gevangen? We hebben wel 's mensen het land uit moeten zetten.

346
00:22:18.010 --> 00:22:19.022
Stoere verhalen.

347
00:22:20.002 --> 00:22:24.010
En familie, vrienden, getrouwd? Ja, voor de tweede keer getrouwd.

348
00:22:24.015 --> 00:22:28.008
Ik heb uit mijn eerste huwelijk twee kinderen: 25 en 22.

349
00:22:28.013 --> 00:22:30.012
Ik was, ben, een jonge vader.

350
00:22:30.017 --> 00:22:35.015
In 2003 hertrouwd met mijn huidige echtgenote, een Duitse, uit Trier.

351
00:22:35.020 --> 00:22:39.011
En sinds een jaar woon ik in Duitsland. Mooi verhaal.

352
00:22:39.016 --> 00:22:41.015
We gaan het over Jose hebben.

353
00:22:41.020 --> 00:22:44.019
Jose Oosthoek, wat was zij voor een meisje?

354
00:22:44.024 --> 00:22:46.015
Spontaan. Ja. Ja.

355
00:22:46.020 --> 00:22:51.003
Spontaan, lachen. Spontaan, lachen. Altijd lachen, enthousiast.

356
00:22:51.008 --> 00:22:53.024
Fan van paarden. Ja, juist.

357
00:22:54.004 --> 00:22:58.003
Dat was het wel, toch? Ik leefde alleen maar voor pony's en paarden.

358
00:22:58.008 --> 00:23:01.009
En heel veel wedstrijden en goed ook. Ja, best wel.

359
00:23:01.014 --> 00:23:03.023
Wat is dit? Springen.

360
00:23:04.003 --> 00:23:08.013
Dat zijn nationale kampioenschappen de Levade in Apeldoorn.

361
00:23:08.018 --> 00:23:10.020
Maar wel goed, toch? Ja, best wel.

362
00:23:11.000 --> 00:23:14.003
Daar was ik heel druk mee, elke dag rijden en paard verzorgen.

363
00:23:14.008 --> 00:23:15.020
Elke zaterdag wedstrijd.

364
00:23:16.000 --> 00:23:19.021
Weet de klas dat je vader vroeg overleed? Dat denk ik wel.

365
00:23:20.001 --> 00:23:22.016
Je had een hele close band met je moeder. Ja.

366
00:23:22.021 --> 00:23:26.016
Dus we dachten: We gaan met moeder erbij naar de manege.

367
00:23:26.021 --> 00:23:28.018
Effe over paarden kletsen.

368
00:23:28.023 --> 00:23:33.008
Maar... je leven heeft een enorm droevige wending genomen.

369
00:23:33.013 --> 00:23:37.010
Ja. De laatste tijd. Want jouw zoontje Max is hartstikke ziek.

370
00:23:37.015 --> 00:23:42.006
Ja. Dus we ontkwamen er niet aan om met jou en je moeder ook over je zoontje te praten.

371
00:23:42.011 --> 00:23:46.023
Dus dat werd in de manege een heel vrolijk, maar ook een heel ernstig gesprek.

372
00:24:02.000 --> 00:24:05.006
Je was echt een paardenmeisje? Ja. Heel erg.

373
00:24:05.011 --> 00:24:07.012
Hoe lang heb jij niet paard gereden?

374
00:24:07.017 --> 00:24:10.012
Ik heb 15 jaar niet op een paard gezeten. 15 jaar niet?

375
00:24:10.017 --> 00:24:12.007
Ja. Waarom dat?

376
00:24:12.012 --> 00:24:17.015
Ja, studeren, samenwonen, kinderen krijgen, werken.

377
00:24:17.020 --> 00:24:20.000
Geen tijd. Allemaal slechte redenen.

378
00:24:20.005 --> 00:24:23.006
Ja. Heb je er spijt van, als je weer bij een paard staat?

379
00:24:23.011 --> 00:24:26.013
Ik denk dat ik na vandaag weer verslaafd word.

380
00:24:26.018 --> 00:24:30.011
Jij kent dit paard niet? Nee, nooit eerder gezien.

381
00:24:30.016 --> 00:24:35.018
Ik dacht: We hebben een paardenmeisje, we gaan weer eens paardrijden.

382
00:24:35.023 --> 00:24:37.010
Ja, daarom.

383
00:24:37.015 --> 00:24:40.015
Jose heeft als meisje haar eigen pony.

384
00:24:40.020 --> 00:24:43.006
Iedere zaterdag doet ze mee aan wedstrijden.

385
00:24:43.011 --> 00:24:45.002
Haar moeder gaat altijd mee.

386
00:24:45.007 --> 00:24:47.000
Was je verdrietig dat ze stopte?

387
00:24:47.005 --> 00:24:48.019
Ik vond het wel jammer.

388
00:24:48.024 --> 00:24:51.012
Maar ja... Hebben jullie er ruzie over gehad?

389
00:24:51.017 --> 00:24:53.011
Nee, alleen maar verdriet.

390
00:24:53.016 --> 00:24:56.000
Jose had er alleen maar verdriet over.

391
00:24:56.005 --> 00:24:58.022
Waarom? Ze miste het enorm.

392
00:24:59.002 --> 00:25:02.005
Ze was helemaal gek van die paardensport.

393
00:25:02.010 --> 00:25:05.006
Ze miste het contact met die dieren.

394
00:25:05.011 --> 00:25:06.023
O, dat is duidelijk.

395
00:25:07.003 --> 00:25:13.023
Jij ging studeren, daardoor kon het niet meer, maar het was dus een lastige beslissing.

396
00:25:14.003 --> 00:25:19.013
Ja, best wel. Maar je moet super goed zijn als je je geld wilt verdienen in de paardenwereld.

397
00:25:19.018 --> 00:25:21.007
Dat moet je ook willen.

398
00:25:21.012 --> 00:25:23.016
Ik dacht: Zo goed ben ik nou ook weer niet.

399
00:25:23.021 --> 00:25:28.020
En je kunt het niet je hele leven doen, dus ik begreep dat studie ook belangrijk was.

400
00:25:29.000 --> 00:25:32.010
Jose staat te trappelen om de oude liefde op te pakken.

401
00:25:32.015 --> 00:25:35.005
En ik heb mij laten overhalen om ook mee te doen.

402
00:25:35.010 --> 00:25:37.021
Hoe kwam je ook alweer in dat zadel?

403
00:25:38.001 --> 00:25:41.005
Ik krijg de instructie dat ik ver bij jou vandaan moet staan.

404
00:25:41.010 --> 00:25:43.014
Ja, echt? Jij hebt een groot paard.

405
00:25:43.019 --> 00:25:46.008
Moet ik je een voetje geven? Nee, nee.

406
00:25:46.013 --> 00:25:48.014
Ik kan dat best zelf. O ja?

407
00:25:48.019 --> 00:25:52.002
Daar moet ik een balletdanseres voor zijn.

408
00:25:52.007 --> 00:25:55.022
Mijn been moet helemaal daarheen. Het gaat bij mij ook niet soepel.

409
00:25:56.002 --> 00:26:00.001
Kijk dan. Ik kan amper mijn been zo hoog krijgen.

410
00:26:00.006 --> 00:26:03.010
Ik heb hem lager gedaan. Zo. Ja.

411
00:26:07.014 --> 00:26:10.019
Dit is de warming-up. De warming-up pas?

412
00:26:10.024 --> 00:26:13.015
Ja. Ik dacht dat we bijna klaar waren.

413
00:26:13.020 --> 00:26:17.002
ZE LACHEN Kijken of er een achteruit op zit.

414
00:26:19.000 --> 00:26:20.012
Ja, doet-ie ook.

415
00:26:20.017 --> 00:26:22.023
Ze kan het gewoon nog.

416
00:26:23.003 --> 00:26:27.012
Ik zie je helemaal stralen. Ja.

417
00:26:29.012 --> 00:26:32.009
Leuk dat ze weer even op een paard heeft gezeten. Ja.

418
00:26:32.014 --> 00:26:36.020
Ik zag haar helemaal warm worden. Ik denk: O jee...

419
00:26:37.000 --> 00:26:39.013
O jee, wat?

420
00:26:39.018 --> 00:26:44.013
Die liefde komt weer helemaal op, om dit te gaan doen.

421
00:26:44.018 --> 00:26:46.019
Dat is toch goed voor haar? Ja, zeker.

422
00:26:46.024 --> 00:26:49.011
Ze zegt dat ze geen tijd heeft, maar hoezo niet?

423
00:26:49.016 --> 00:26:52.018
Wat denk je, met zo'n kind, waar je steeds mee bezig bent?

424
00:26:52.023 --> 00:26:55.016
Ze is weken in het ziekenhuis in Groningen.

425
00:26:55.021 --> 00:26:59.008
Max, de jongste van Jose's drie kinderen, is ernstig ziek.

426
00:26:59.013 --> 00:27:02.021
Vorig jaar werd er botkanker in zijn been geconstateerd.

427
00:27:03.001 --> 00:27:06.016
Het is operatie na kuur, na kuur.

428
00:27:06.021 --> 00:27:11.001
Ze zijn al 15 maanden bezig, en dat is niet niks, hoor.

429
00:27:11.006 --> 00:27:15.004
Dat is natuurlijk verschrikkelijk, ook voor de oma.

430
00:27:15.009 --> 00:27:19.015
Het is 'hell on earth'. Een ander woord is er niet voor.

431
00:27:21.024 --> 00:27:23.022
Maar hij kan genezen?

432
00:27:24.002 --> 00:27:27.012
Ja, maar hij heeft wel een prothese, hij is al een been kwijt.

433
00:27:27.017 --> 00:27:32.006
Dat is meteen geprobeerd of eh... gedaan.

434
00:27:32.011 --> 00:27:36.020
Die kanker zat in zijn been. Botkanker. Ja.

435
00:27:37.000 --> 00:27:40.018
We dachten na tien maanden... Wat een rotwoord, botkanker.

436
00:27:40.023 --> 00:27:43.001
Ja, maar zo heet het. Ja, ik snap het.

437
00:27:43.006 --> 00:27:45.005
Sorry, ik gebruik dat woord.

438
00:27:45.010 --> 00:27:49.015
Het is meteen na drie maanden is dat beentje geamputeerd.

439
00:27:49.020 --> 00:27:53.000
Hij heeft al meer dan 20 chemokuren achter de rug.

440
00:27:53.005 --> 00:27:59.015
Eigenlijk moest hij vandaag weer naar het ziekenhuis, het is uitgezaaid in de longen.

441
00:27:59.020 --> 00:28:03.014
Dat was de grote tegenvaller, vorig jaar november.

442
00:28:03.019 --> 00:28:07.018
Nu zijn ze de longen een voor een aan het opereren.

443
00:28:10.012 --> 00:28:16.004
Blijven hopen, en als het anders is, zullen we het moeten accepteren.

444
00:28:24.015 --> 00:28:27.016
Maar je moet er even niet aan denken. Nee.

445
00:28:32.009 --> 00:28:33.021
Nee.

446
00:28:40.006 --> 00:28:45.001
De band tussen Jose en haar moeder is door de ziekte van Max alleen maar sterker geworden.

447
00:28:45.006 --> 00:28:47.008
En ook Max is dol op zijn oma.

448
00:28:47.013 --> 00:28:50.000
Daar is Max. Hoi, Max!

449
00:28:50.005 --> 00:28:52.007
Hoi! Hallo.

450
00:28:52.012 --> 00:28:54.017
Ik ben Rob. Ik ben Max.

451
00:28:54.022 --> 00:28:56.021
Hai, jongen. Leuk je te zien.

452
00:28:57.001 --> 00:29:01.008
Voor het eerst in 15 jaar weer op een paard gezeten.

453
00:29:01.013 --> 00:29:03.009
Het zag er niet uit! Oh!

454
00:29:03.014 --> 00:29:07.012
Ik moest zeggen tegen je moeder: Je moet wel rechtop zitten, teugels strak.

455
00:29:07.017 --> 00:29:09.016
Hij durfde alleen maar heel langzaam.

456
00:29:09.021 --> 00:29:13.002
Dat paard wilde gewoon niet sneller. Kijk maar, nu ook niet.

457
00:29:18.011 --> 00:29:20.013
Hoe was het om weer op een paard te zitten?

458
00:29:20.018 --> 00:29:22.005
Heerlijk!

459
00:29:22.010 --> 00:29:26.013
Ik denk bijna: EEN keer per week een uurtje... Hmmm.

460
00:29:26.018 --> 00:29:28.021
Het is in je eigen dorp. Ja. Wat let je?

461
00:29:29.001 --> 00:29:34.003
Ja. Dat ik momenteel natuurlijk best druk bent met Max.

462
00:29:34.008 --> 00:29:36.000
Waarom heb je het druk met Max?

463
00:29:36.005 --> 00:29:38.013
Max heeft wel wat hulp nodig als hij bij mij is.

464
00:29:38.018 --> 00:29:41.013
De ene week is hij bij zijn vader, de andere week bij mij.

465
00:29:41.018 --> 00:29:44.012
Hij heeft nu een aangepast rooster op school.

466
00:29:44.017 --> 00:29:47.024
Ik moet hem halen en brengen, want hij kan niet fietsen of lopen.

467
00:29:48.004 --> 00:29:50.013
Dus ik breng hem en haal hem.

468
00:29:50.018 --> 00:29:54.008
Ja. En hij heeft hier en daar wel wat hulp nodig.

469
00:29:54.013 --> 00:29:57.022
Als hij naar school gaat, gaat het relatief goed.

470
00:29:58.002 --> 00:30:02.010
Hoe kun je vrolijk blijven? Wat doe je?

471
00:30:02.015 --> 00:30:04.019
Ik denk dat dat in je zit.

472
00:30:04.024 --> 00:30:09.002
Toen ik het net hoorde, toen we het eerste bericht kregen...

473
00:30:09.007 --> 00:30:12.021
vooral de mededeling dat de operatie niet beenbesparend zou zijn...

474
00:30:13.001 --> 00:30:15.014
ben ik een paar maanden van de wereld geweest.

475
00:30:15.019 --> 00:30:19.004
Dat heet beenbesparend?

476
00:30:19.009 --> 00:30:22.024
Ja. Het is niet beenbesparend? Ja. Zo klinkt het dan.

477
00:30:23.004 --> 00:30:25.021
De dokter zegt niet: Sorry, maar zijn been moet eraf.

478
00:30:26.001 --> 00:30:28.017
Nee. De operatie zal niet beenbesparend zijn.

479
00:30:28.022 --> 00:30:33.022
We hebben nog best wel een weg te gaan, maar we hebben ook al veel gehad.

480
00:30:34.002 --> 00:30:39.004
De laatste keer dat we weer slecht nieuws kregen, zei ik: Max, dit gaan we weer winnen. -Ja, mam.

481
00:30:39.009 --> 00:30:41.007
Kinderen, he? Ja.

482
00:30:41.012 --> 00:30:45.006
We gaan er altijd voor, want ik blijf altijd hoop houden.

483
00:30:45.011 --> 00:30:48.000
Dat hoef ik niet te spelen, dat heb ik.

484
00:30:48.005 --> 00:30:51.019
Want die is er ook echt? Ja. Daarom.

485
00:30:51.024 --> 00:30:56.006
75% van de kinderen geneest. Ik ga ervan uit dat Max daarbij hoort.

486
00:30:56.011 --> 00:31:01.013
Want als straks zijn andere long ook schoon is,en nog een paar chemokuren...

487
00:31:01.018 --> 00:31:04.014
moeten we nog controles en controles en revalideren.

488
00:31:04.019 --> 00:31:07.018
Maar dan komt het goed.

489
00:31:07.023 --> 00:31:11.016
Als je het heel snel zegt, kun je het met droge ogen zomaar zeggen.

490
00:31:11.021 --> 00:31:13.021
Ja.

491
00:31:14.001 --> 00:31:16.007
Tsjees, wat een waslijst. Ja.

492
00:31:16.012 --> 00:31:19.016
Hoe lang is hij nu ziek? Ruim een jaar.

493
00:31:21.013 --> 00:31:23.000
Ja.

494
00:31:23.005 --> 00:31:27.020
Als je heel je leven rookt, is de kans op longkanker groot.

495
00:31:28.000 --> 00:31:31.008
Maar als je 11 jaar bent en je krijgt botkanker...

496
00:31:31.013 --> 00:31:33.001
daar kan niemand wat aan doen.

497
00:31:33.006 --> 00:31:34.020
Foutje in het DNA.

498
00:31:42.012 --> 00:31:44.006
Ja, onverteerbaar eigenlijk.

499
00:31:44.011 --> 00:31:47.009
Ja. Het klopt niet.

500
00:31:47.014 --> 00:31:50.020
Nee. Kutnatuur.

501
00:31:54.006 --> 00:31:56.005
Kom, we gaan weer naar paarden kijken.

502
00:31:58.006 --> 00:32:00.014
Ik zou maar gaan paardrijden, als ik jou was.

503
00:32:00.019 --> 00:32:04.003
Ja. GEHINNIK

504
00:32:04.008 --> 00:32:06.007
Tssss. Zo.

505
00:32:08.012 --> 00:32:11.001
Aad, wat zit jij te denken?

506
00:32:11.006 --> 00:32:14.011
Ja, dat is... Eigenlijk twee dingen.

507
00:32:14.016 --> 00:32:18.002
Enerzijds denk ik: Dit is het ergste wat je als ouder kunt meemaken.

508
00:32:18.007 --> 00:32:20.012
Ik vind dat ze er heel dapper mee omgaat.

509
00:32:20.017 --> 00:32:22.004
Ongelofelijk, he?

510
00:32:24.021 --> 00:32:28.017
We hebben een hele klas vol met papa's en mama's, dat is ieders schrikbeeld.

511
00:32:28.022 --> 00:32:33.017
Brigitte, ik zag jou ook... Ik heb geen kinderen, maar het lijkt me verschrikkelijk.

512
00:32:33.022 --> 00:32:38.000
Dat je kind zo ziek is, dat je radeloos bent. Ja.

513
00:32:38.005 --> 00:32:40.003
Echt heel heftig. Zo, ja.

514
00:32:40.008 --> 00:32:42.012
Maar Jose, jij bent niet radeloos.

515
00:32:42.017 --> 00:32:44.024
Nee, dat helpt niet. Dat is ook zo.

516
00:32:45.004 --> 00:32:54.003
Wat ik in het filmpje ook zeg: Na het eerste bericht, ben ik wel een paar maanden van de wereld geweest.

517
00:32:54.008 --> 00:32:57.007
Dat was wel een soort radeloosheid. Ja, ja.

518
00:32:57.012 --> 00:33:00.009
Maar je moet verder, he? Je hebt geen keus.

519
00:33:00.014 --> 00:33:04.015
En Max wordt er ook niet beter van als in de put zit.

520
00:33:04.020 --> 00:33:07.000
Maar ja, je moet het kunnen. Ja.

521
00:33:07.005 --> 00:33:13.011
De positieve energie die we van jou hebben leren kennen, zie ik nog steeds. Ja.

522
00:33:13.016 --> 00:33:15.023
Ondanks wat er allemaal gebeurt.

523
00:33:16.003 --> 00:33:19.010
Je ziet wel de energie en kracht die ze nog steeds heeft.

524
00:33:19.015 --> 00:33:23.004
Dat is klasse.

525
00:33:23.009 --> 00:33:25.021
Ja, maar dat zit in mij. Dat is niet gespeeld, nee.

526
00:33:26.001 --> 00:33:31.006
Dat gaat niet weg. Alleen dat paardrijden is weggegaan.

527
00:33:31.011 --> 00:33:35.010
Ja. Hoe is het met Max? Want er kwam weer wat aan.

528
00:33:35.015 --> 00:33:38.024
Vorige week is zijn tweede long geopereerd.

529
00:33:39.004 --> 00:33:42.012
Dat is allemaal weer gelukt. Daar is hij nu van aan het herstellen.

530
00:33:42.017 --> 00:33:46.002
Maar er blijven nog een aantal dingen onzeker en bedreigend.

531
00:33:46.007 --> 00:33:47.024
Maar we gaan weer verder.

532
00:33:48.004 --> 00:33:50.020
We duimen voor jou en voor Max. Ja.

533
00:33:52.004 --> 00:33:56.021
Tineke, ik kom bij jou. Jij bent het antwoord op een van onze beginvragen:

534
00:33:57.001 --> 00:33:59.009
Wie heeft twee kinderen van een donorvader?

535
00:33:59.014 --> 00:34:01.018
Ja, ik ben met een vrouw getrouwd.

536
00:34:01.023 --> 00:34:06.014
Kinderen komen er dan niet en dat wilden we wel graag.

537
00:34:06.019 --> 00:34:10.020
Dus we zijn op zoek gegaan naar manieren om wel kinderen te krijgen.

538
00:34:11.000 --> 00:34:14.004
Lang traject. We hebben er lang over nagedacht.

539
00:34:14.009 --> 00:34:20.000
Er zijn dan allerlei opties: Het een vind je helemaal niks, het andere een beetje niks.

540
00:34:20.005 --> 00:34:25.022
We zijn uitgekomen op een donor via het ziekenhuis.

541
00:34:26.002 --> 00:34:31.023
Dat is een anonieme donor, die wel bekend is bij het ziekenhuis.

542
00:34:32.003 --> 00:34:34.002
Er zijn dus wel gegevens van.

543
00:34:34.007 --> 00:34:38.022
En zo hebben we twee kinderen gekregen.

544
00:34:39.002 --> 00:34:42.003
Dat is Willeke, links, en Walter, rechts.

545
00:34:42.008 --> 00:34:44.010
Wat doe je voor werk?

546
00:34:44.015 --> 00:34:46.007
Ik ben belastingadviseur.

547
00:34:46.012 --> 00:34:47.024
Oke.

548
00:34:48.004 --> 00:34:52.015
Fred, we moeten het ook even over jou hebben.

549
00:34:52.020 --> 00:34:56.003
We hadden het over de brommers, op je 16e jaar.

550
00:34:56.008 --> 00:34:58.022
Maar voor jou was je 16e helemaal niet leuk.

551
00:34:59.002 --> 00:35:01.012
Was dat het jaar dat je moeder overleed? Ja.

552
00:35:01.017 --> 00:35:05.002
In 1981, het jaar ervoor. Oke.

553
00:35:05.007 --> 00:35:08.005
Van de ene op de andere dag.

554
00:35:08.010 --> 00:35:10.010
Ze was niet ziek?

555
00:35:10.015 --> 00:35:12.022
Nee, we zaten volop in de pluk.

556
00:35:13.002 --> 00:35:16.002
Van de fruitteelt. Ja.

557
00:35:16.007 --> 00:35:19.004
De pluk was bijna afgelopen.

558
00:35:19.009 --> 00:35:22.005
's Ochtends vroeg hoorde ik een hoop gestommel.

559
00:35:22.010 --> 00:35:25.003
Naar het ziekenhuis in Kampen toe.

560
00:35:25.008 --> 00:35:28.019
En om 10 uur was het over.

561
00:35:28.024 --> 00:35:33.006
Zo. Dan stort je wereld natuurlijk in, als zestienjarige.

562
00:35:33.011 --> 00:35:37.012
Ja. We hadden een traditioneel gezin.

563
00:35:37.017 --> 00:35:42.014
De moeder was de spil tussen vier zonen en een man.

564
00:35:42.019 --> 00:35:48.000
Als die opeens wegvalt, moet je opeens alles zelf doen.

565
00:35:48.005 --> 00:35:52.014
Dan wordt je broodje niet meer gesmeerd, wordt er niet meer gezegd: Je moet op tijd weg.

566
00:35:52.019 --> 00:35:55.003
Je kunt het zelf wel pakken.

567
00:35:55.008 --> 00:35:58.008
Daar kun je ook profijt van hebben. Ja.

568
00:35:58.013 --> 00:36:03.004
Wij gingen studeren in Wageningen met zijn vijven.

569
00:36:03.009 --> 00:36:07.008
Ik kon koken, strijken, wassen. Jij kon dat allemaal.

570
00:36:07.013 --> 00:36:09.024
Vreselijk misbruik van gemaakt. GELACH

571
00:36:10.004 --> 00:36:12.023
O ja? Uiteraard. Dat kan ik mij niet meer herinneren.

572
00:36:13.003 --> 00:36:15.012
ZE PRATEN DOOR ELKAAR

573
00:36:15.017 --> 00:36:18.010
Vertel even, je bent getrouwd, kinderen?

574
00:36:18.015 --> 00:36:23.003
Ik ben getrouwd met Sonja uit Dronten.

575
00:36:23.008 --> 00:36:26.012
We hebben drie kinderen: Kevin, Nick en Brian, 17, 13, en 12.

576
00:36:26.017 --> 00:36:29.020
Die moeten zeker allemaal hun boterham zelf smeren? Nee.

577
00:36:30.000 --> 00:36:34.015
Sonja vult het moederschap hetzelfde in als mijn moeder.

578
00:36:34.020 --> 00:36:37.009
Wij worden heel goed verzorgd.

579
00:36:37.014 --> 00:36:40.021
GELACH Zei hij glimmend.

580
00:36:41.001 --> 00:36:42.018
Ja, ja, ja. Heel goed.

581
00:36:42.023 --> 00:36:44.020
Hartstikke goed. Goed om te horen.

582
00:36:45.000 --> 00:36:50.017
Veel van jullie zijn de polder... 'ontvlucht' wil ik niet zeggen.

583
00:36:50.022 --> 00:36:54.018
Aad, jij was iemand die vrij vroeg wist: Hier ga ik niet blijven.

584
00:36:54.023 --> 00:36:58.016
Ik heb altijd in mij gehad dat ik weg wilde, dat ik de wereld in wilde.

585
00:36:58.021 --> 00:37:01.016
Veel van jullie, pioniers: wegwezen.

586
00:37:01.021 --> 00:37:03.020
Ik herken dat bij een aantal.

587
00:37:04.000 --> 00:37:06.017
Ik hoor bij jou een licht Vlaams accent, volgens mij.

588
00:37:06.022 --> 00:37:08.021
Dat kun je na 20 jaar niet weg krijgen.

589
00:37:09.001 --> 00:37:13.005
Ik woon al 20 jaar in Brussel.

590
00:37:13.010 --> 00:37:16.008
Als ik in Belgie mijn mond opendoe, ben ik een Hollander.

591
00:37:16.013 --> 00:37:20.024
En als ik hier ben, krijg ik vaak de vraag: Ben jij een Nederlander, of woon je in Belgie?

592
00:37:21.004 --> 00:37:24.008
Wat doe jij in Brussel, hoe ben je er beland?

593
00:37:24.013 --> 00:37:26.012
Ik ben managementconsultant.

594
00:37:26.017 --> 00:37:34.014
Ik begeleid directies van ondernemingen, vrij internationaal, bij allerlei veranderingsprocessen.

595
00:37:34.019 --> 00:37:37.021
Mooi. Getrouwd, verliefd, verloofd?

596
00:37:38.001 --> 00:37:41.004
Getrouwd, twee zoons, 16 en 14.

597
00:37:41.009 --> 00:37:43.016
Dit zijn ze. Ja.

598
00:37:43.021 --> 00:37:47.001
Die groeien op in Brussel, dus die snappen niks van de polder.

599
00:37:47.006 --> 00:37:54.005
Vertel je er over? Toen ze hoorden dat ik hieraan ging deelnemen, dat vonden ze fantastisch.

600
00:37:54.010 --> 00:37:57.001
Ze wilden toetsen of alle verhalen klopten.

601
00:37:57.006 --> 00:38:00.015
GELACH Welke stoere verhalen had je dan verteld?

602
00:38:00.020 --> 00:38:03.017
Over het fietsen, over de schuurfeesten.

603
00:38:03.022 --> 00:38:05.019
Dat we veel dingen uithaalden samen.

604
00:38:05.024 --> 00:38:09.021
' Dat zeg jij wel altijd, maar dat zullen we dan wel eens zien.'

605
00:38:10.001 --> 00:38:14.018
Ja, ja. Gerhard, vertel jij wel eens thuis over de polder en vroeger?

606
00:38:14.023 --> 00:38:18.006
Zeker. Mijn kinderen zijn hier ook een paar keer geweest.

607
00:38:18.011 --> 00:38:20.000
Ze weten hoe het eruit ziet.

608
00:38:20.005 --> 00:38:25.008
Maar de cultuur is anders dan wat zij kennen, dus het is allemaal vreemd.

609
00:38:25.013 --> 00:38:30.001
Ik ben getrouwd met een half Japanse Filipijnse, dus we zitten meer de oosterse kant op.

610
00:38:30.006 --> 00:38:32.009
Ze snappen er helemaal niks van.

611
00:38:32.014 --> 00:38:35.024
Als ze een aardappel op hun bord zien, zeggen ze: Moeten we die eten?

612
00:38:36.004 --> 00:38:38.007
Ze zijn gewend aan rijst eten.

613
00:38:38.012 --> 00:38:41.004
We gaan een beginvraag beantwoorden, klas.

614
00:38:41.009 --> 00:38:46.010
Wie van jullie werkt er bij NASA en heeft meegewerkt aan de Marslanding?

615
00:38:46.015 --> 00:38:50.004
Ik zie alle gezichten: Ja, Gerhard.

616
00:38:50.009 --> 00:38:52.001
O, dat weet de klas.

617
00:38:52.006 --> 00:38:56.006
Fred, waarom weet de hele klas dat? Dat was toen al bekend.

618
00:38:56.011 --> 00:39:01.015
Toen hij afstudeerde, wilde hij astronaut worden, dus als iemand die kant op ging, moest hij het zijn.

619
00:39:01.020 --> 00:39:04.008
Hij stak ook raketjes af, thuis. GELACH

620
00:39:04.013 --> 00:39:06.011
John, hij stak... Raketten af.

621
00:39:06.016 --> 00:39:11.005
Hij stak raketten af? Op een gegeven moment had hij een tweetrapsraket.

622
00:39:11.010 --> 00:39:14.006
GELACH Even jouw levensloop schetsen.

623
00:39:14.011 --> 00:39:19.003
Je hebt vliegtuigbouw gestudeerd. Lucht-de en ruimtevaarttechniek in Delft.

624
00:39:19.008 --> 00:39:22.024
Daarna ben je naar Amerika gegaan. Daar ben je gepromoveerd.

625
00:39:23.004 --> 00:39:24.023
En bij NASA terechtgekomen. Ja.

626
00:39:25.003 --> 00:39:28.002
Je woont inmiddels net buiten Los Angeles, in Californie.

627
00:39:28.007 --> 00:39:29.019
Want daar zit NASA.

628
00:39:29.024 --> 00:39:36.015
Wij waren daar welkom en werden rondgeleid, maar we hebben eerst even kennisgemaakt met zijn gezin.

629
00:39:52.016 --> 00:39:56.015
wij wonen sinds oktober 1998 in California.

630
00:39:56.020 --> 00:39:58.016
In de Verenigde Staten.

631
00:39:58.021 --> 00:40:01.024
En hier is mijn familie.

632
00:40:35.008 --> 00:40:38.012
Tja, werk en prive scheiden, dat blijft lastig.

633
00:40:38.017 --> 00:40:41.000
Maar als je hoort wat Gerhard doet...

634
00:40:41.005 --> 00:40:44.000
Op zijn werk schrijft hij regelmatig geschiedenis.

635
00:40:44.005 --> 00:40:46.023
Ik kan me de verslaving wel een beetje voorstellen.

636
00:40:49.009 --> 00:40:55.015
Dit is het zenuwcentrum voor alle onbemande ruimtevaart in Amerika: NASA.

637
00:40:55.020 --> 00:41:00.022
Normaal gesproken blijven de deuren van NASA hermetisch gesloten.

638
00:41:01.002 --> 00:41:03.004
Maar voor ons maken ze een uitzondering.

639
00:41:03.009 --> 00:41:05.017
Gerhard mag ons rondleiden op het complex...

640
00:41:05.022 --> 00:41:09.010
waar hij als navigator meewerkt aan revolutionaire ruimtemissies.

641
00:41:11.008 --> 00:41:15.008
Na een reis van negen maanden en 560 miljoen kilometer...

642
00:41:15.013 --> 00:41:17.018
is de Curiosity geland op Mars.

643
00:41:17.023 --> 00:41:22.012
Het voertuig gaat twee jaar lang op zoek naar sporen van leven op de rode planeet.

644
00:41:22.017 --> 00:41:24.023
PIEP We gaan weer door een beveiligde deur.

645
00:41:25.003 --> 00:41:29.003
Dit is het dan: het heilige der heiligen.

646
00:41:29.008 --> 00:41:32.020
Vanuit hier communiceert NASA met de Curiosity op Mars.

647
00:41:34.015 --> 00:41:36.009
Even hiernaartoe.

648
00:41:39.000 --> 00:41:41.023
Officieel ben ik een interplanetair navigator.

649
00:41:42.003 --> 00:41:45.021
Dat betekent: het vliegen van de ene planeet naar de andere.

650
00:41:46.001 --> 00:41:48.018
Voor de Curiosity was dat dus van de aarde naar Mars.

651
00:41:48.023 --> 00:41:52.010
Maar ik heb ook gewerkt aan missies naar de maan.

652
00:41:52.015 --> 00:41:55.004
En ook eentje naar Venus.

653
00:41:55.009 --> 00:42:00.011
Dit gaat door, 24 uur per dag, 365 dagen per jaar.

654
00:42:00.016 --> 00:42:07.015
Ze kijken continu naar wat alle satellieten naar ons toezenden...

655
00:42:07.020 --> 00:42:10.009
en wat we naar de satellieten moeten zenden.

656
00:42:12.019 --> 00:42:15.005
Het is altijd heel fijn om hier te staan.

657
00:42:15.010 --> 00:42:18.013
Dit is echt het punt, hier gebeurt het.

658
00:42:18.018 --> 00:42:21.009
Als ik hier op een knop druk, gebeurt er iets op Mars.

659
00:42:21.014 --> 00:42:25.007
12 minuten later, of een paar uur later.

660
00:42:25.012 --> 00:42:32.000
Je zit hier aan de controle, je hebt hier echt de control panels.

661
00:42:34.012 --> 00:42:39.008
Soms moet je even in je arm knijpen: Is het wel werkelijkheid, of niet?

662
00:42:39.013 --> 00:42:43.001
Dan sta je weer met beide benen op de grond.

663
00:42:43.006 --> 00:42:58.017
Want als het Mars stof is neergedaald, moet er gewoon vergaderd worden.

664
00:42:58.022 --> 00:43:03.011
Gerhard leidt een team van knappe koppen die allemaal hun eigen berekeningen uitvoeren.

665
00:43:05.023 --> 00:43:09.010
Oke. En dan is er nog zijn eigen kantoor, tenminste...

666
00:43:09.015 --> 00:43:11.016
als de prullenbak een beetje meewerkt.

667
00:43:11.021 --> 00:43:13.008
Zo kan de deur open.

668
00:43:13.013 --> 00:43:17.001
Hier loopt hij door oneindige reeksen van getallen.

669
00:43:17.006 --> 00:43:21.014
Al deze nummertjes moet ik checken of alles er goed uitziet.

670
00:43:21.019 --> 00:43:24.003
Dit zit er goed uit. Dit doe ik heel vaak.

671
00:43:24.008 --> 00:43:25.020
Ik word er nu al duizelig van.

672
00:43:26.000 --> 00:43:28.005
Maar voor Gerhard is het allemaal logisch.

673
00:43:28.010 --> 00:43:33.009
Je berekent: Hoe nauwkeurig kun je bepalen waar je zit als je op weg bent naar Mars?

674
00:43:33.014 --> 00:43:40.017
Bijvoorbeeld: 560 miljoen kilometer vliegen, met een snelheid van 35.000 kilometer per uur.

675
00:43:40.022 --> 00:43:45.013
Gerhard berekent dan doodleuk op de meter nauwkeurig waar de Curiosity landt.

676
00:43:45.018 --> 00:43:50.018
Voor Curiosity zaten 500 mensen in het operations team.

677
00:43:50.023 --> 00:43:53.001
500 mensen. Dat zijn in feite 500 piloten.

678
00:43:53.006 --> 00:43:55.000
En ik was er eentje van.

679
00:43:55.005 --> 00:43:59.006
Je moet begrijpen: Ik ben maar een klein stukje, maar wel een belangrijk stukje.

680
00:43:59.011 --> 00:44:01.011
Iedereen heeft een belangrijk stukje.

681
00:44:01.016 --> 00:44:04.024
Degene die de parachute maakte, degene die de raket maakte.

682
00:44:05.004 --> 00:44:07.008
Iedereen heeft een belangrijk stukje.

683
00:44:07.013 --> 00:44:11.003
Als EEN persoon het niet goed doet, gaat het fout voor iedereen.

684
00:44:11.008 --> 00:44:14.013
Op 6 augustus 2012 is het dan eindelijk zover.

685
00:44:14.018 --> 00:44:21.005
AMERIKAANS COMMENTAAR

686
00:44:25.006 --> 00:44:26.018
SPANNENDE MUZIEK

687
00:44:34.003 --> 00:44:36.013
Yes! APPLAUS

688
00:44:36.018 --> 00:44:40.003
Je ziet het al: navigation.

689
00:44:40.008 --> 00:44:41.024
Dit was mijn plek.

690
00:44:42.004 --> 00:44:46.008
Zo. Ik heb hier vele uren gezeten.

691
00:44:46.013 --> 00:44:48.021
Ik begon die dag 's morgens om zes uur.

692
00:44:49.001 --> 00:44:50.023
En hij landde 's avonds om half 11.

693
00:44:51.003 --> 00:44:53.002
Dus ik was al heel lang bezig.

694
00:44:53.007 --> 00:44:56.006
Om een uur of half twee 's avonds was ik helemaal kapot.

695
00:44:56.011 --> 00:45:00.016
Ik was blij dat hij op de grond stond, maar ik wilde echt gaan slapen.

696
00:45:00.021 --> 00:45:04.011
Toen zag ik dat filmpje en realiseerde ik het mij pas echt.

697
00:45:04.016 --> 00:45:06.007
Wat we gedaan hadden.

698
00:45:06.012 --> 00:45:11.012
Dit was echt... Nu keek ik op: Mijn grafiek is klaar.

699
00:45:11.017 --> 00:45:14.006
Toen zat ik te luisteren.

700
00:45:14.011 --> 00:45:17.017
Het is echt ongelooflijk dat dit allemaal goed gewerkt heeft.

701
00:45:17.022 --> 00:45:20.010
Er zijn iets van 70 explosieve bouten aan boord.

702
00:45:20.015 --> 00:45:23.020
Die moeten op het juiste moment knappen, anders gaat het fout.

703
00:45:24.024 --> 00:45:26.014
Dit is een heel mooi moment.

704
00:45:26.019 --> 00:45:28.019
Je zag dat de touwtjes werden geknipt.

705
00:45:28.024 --> 00:45:31.018
Toen zat ik niet in deze ruimte, maar hiernaast.

706
00:45:31.023 --> 00:45:34.012
Ik hoorde op mijn headset: Tango Delta 2.

707
00:45:34.017 --> 00:45:36.009
Iedereen denkt: Wat is dat nou?

708
00:45:36.014 --> 00:45:38.003
Dat staat voor: touch down 2.

709
00:45:38.008 --> 00:45:43.008
Dat betekent: De Rover had net het signaal verstuurd: Ik sta op de grond en de touwtjes zijn geknipt.

710
00:45:43.013 --> 00:45:46.007
Toen zat ik al zo, maar niemand had het nog gehoord.

711
00:45:46.012 --> 00:45:50.011
Ongeveer 10 seconden later riep de man die hier vooraan zat:

712
00:45:50.016 --> 00:45:55.001
Touch down confirmed. Ik wist dus 10 seconden eerder dat hij op de grond stond. Yes!

713
00:45:58.003 --> 00:46:00.016
Touch down confirmed. Nu zegt hij het.

714
00:46:00.021 --> 00:46:03.006
Dat is humor, he? Ik zat echt al zo: Yes!

715
00:46:03.011 --> 00:46:07.016
GEJUICH Deze tent ging plat toen het gebeurde.

716
00:46:07.021 --> 00:46:10.018
Dit is voor mij ook een van de leuke dingen.

717
00:46:10.023 --> 00:46:13.018
Dan staat hij en stuurt zijn eerste foto.

718
00:46:13.023 --> 00:46:17.022
Na ongeveer 10 seconden op de grond stuurt hij een foto...

719
00:46:18.002 --> 00:46:20.012
en dan verdwijnt de satelliet over de horizon.

720
00:46:20.017 --> 00:46:22.017
We zien de foto dat hij op de grond staat.

721
00:46:22.022 --> 00:46:25.023
Dit is de allereerste keer dat iemand dat ooit gezien heeft.

722
00:46:37.015 --> 00:46:42.002
Er is nog een andere plek die Gerhard ons graag wil laten zien: De Mars-yard.

723
00:46:44.008 --> 00:46:47.015
Dit is een ware kopie van de Rover die nu op Mars staat.

724
00:46:47.020 --> 00:46:50.012
Dus als je op Mars zou rondlopen, zou je dit zien.

725
00:46:50.017 --> 00:46:53.008
Dit is dus wat we aan de grond hebben gezet.

726
00:46:53.013 --> 00:46:56.012
Dat is het leuke, je hebt echt het gevoel...

727
00:46:56.017 --> 00:47:00.021
Toen ze hem aan het maken waren, dacht ik: Ik wou dat ik mee kon vliegen.

728
00:47:01.001 --> 00:47:02.014
Dan kon ik het ook zien.

729
00:47:02.019 --> 00:47:04.008
Dit is hartstikke gaaf.

730
00:47:06.016 --> 00:47:11.013
En de bedoeling is, bijvoorbeeld als ze op Mars komen en er is een grote kuil...

731
00:47:11.018 --> 00:47:14.005
dan denken ze: Kunnen wij daar doorheen rijden?

732
00:47:14.010 --> 00:47:19.000
Dan maken ze de kuil hier in de zandbak en rijden ze hem erdoorheen.

733
00:47:19.005 --> 00:47:22.012
Als het werkt, sturen ze de commando's naar Mars en doen ze het.

734
00:47:22.017 --> 00:47:24.004
Hier wordt het echt.

735
00:47:24.009 --> 00:47:27.003
Je kunt natuurlijk van alles doen achter je computer.

736
00:47:27.008 --> 00:47:30.000
Maar het moet natuurlijk wel werkelijkheid worden.

737
00:47:30.005 --> 00:47:33.024
Dat is echt best wel leuk, als je iets berekent, dat het werkelijk gebeurt.

738
00:47:34.004 --> 00:47:35.022
Je kunt het met je eigen ogen zien.

739
00:47:36.002 --> 00:47:39.009
En het feit dat hij op Mars staat, hij is letterlijk op Mars.

740
00:47:39.014 --> 00:47:43.024
Er zijn altijd mensen die dat niet geloven, maar hij staat werkelijk op Mars.

741
00:47:44.004 --> 00:47:47.008
In het Engels hebben ze een gezegde:

742
00:47:47.013 --> 00:47:51.002
Het verschil tussen mannen en jongetjes is de prijs van hun speelgoed.

743
00:47:52.019 --> 00:47:58.004
In feite staan we hier nu weer in de zandbak met 2,5 miljard dollar aan speelgoed.

744
00:47:58.009 --> 00:48:00.012
Je vergeet wel eens wat je gedaan hebt.

745
00:48:00.017 --> 00:48:05.007
Als je mensen ontmoet die zeggen: 'Dat is fantastisch', word je zelf ook weer enthousiast.

746
00:48:05.012 --> 00:48:07.011
Dan begin je er meer over te vertellen.

747
00:48:07.016 --> 00:48:12.018
Het is misschien een beetje de Groningse nuchterheid: Don't get too excited.

748
00:48:19.014 --> 00:48:22.013
Toen we in de eersteklas naar school fietsten...

749
00:48:22.018 --> 00:48:26.009
vertelde hij al dat hij bezig was met een Teleaccursus ruimtevaart.

750
00:48:26.014 --> 00:48:28.019
Dan ben je 13 jaar en denk je: Goh.

751
00:48:28.024 --> 00:48:33.004
Maar hij vertelde erover en was vol passie, hij vond het super. Nog.

752
00:48:33.009 --> 00:48:34.024
Dat is niet veranderd.

753
00:48:35.004 --> 00:48:37.020
Toen werd ik er zelf ook enthousiast over.

754
00:48:38.000 --> 00:48:41.000
Ik begreep er niks van, maar het was een mooi verhaal.

755
00:48:41.005 --> 00:48:43.020
Dus het verbaast mij niks. Hij is er vol voor gegaan.

756
00:48:44.000 --> 00:48:47.019
Daar heeft nooit iemand aan getwijfeld. Het was een wilde droom.

757
00:48:47.024 --> 00:48:50.008
Nee, het is echt iets voor hem.

758
00:48:50.013 --> 00:48:54.001
Het was een droom die voor ons uit de polder zo ver weg lag.

759
00:48:54.006 --> 00:49:00.009
Maar we dachten allemaal: Als die Gerhard dat wil, kan hij heel ver komen.

760
00:49:00.014 --> 00:49:03.021
Je ziet in het filmpje ook zijn trots en dat mag ook.

761
00:49:04.001 --> 00:49:07.018
Hij heeft zijn droom verwezenlijkt, ik denk door heel hard werken.

762
00:49:07.023 --> 00:49:13.020
Heel serieus. Ik zeg altijd: Ik ben niet zo slim, maar 'I make up, working for it'.

763
00:49:14.000 --> 00:49:17.001
Dus: hard werken. Hoeveel uur per week werk je?

764
00:49:17.006 --> 00:49:20.000
Mijn kinderen zeggen in dat filmpje: workaholic.

765
00:49:20.005 --> 00:49:23.009
Vooral tijdens die landing, ik deed drie missies tegelijk.

766
00:49:23.014 --> 00:49:26.018
Dat was ook te veel van het goede, dus ik doe het nu rustiger aan.

767
00:49:26.023 --> 00:49:30.000
Hoeveel zijn er neergestort? Alledrie zijn perfect gegaan.

768
00:49:30.005 --> 00:49:32.003
Anders werk je daar niet lang meer.

769
00:49:32.008 --> 00:49:34.006
Klas, we gaan er een punt aan draaien.

770
00:49:34.011 --> 00:49:37.007
We kunnen nog een uur vullen met verhalen.

771
00:49:37.012 --> 00:49:41.014
Ik hoop dat jullie... Jose, ik wil nog een vraag aan jou stellen.

772
00:49:41.019 --> 00:49:44.024
We hadden net een vijfje bij de rapportcijfers, was die van jou?

773
00:49:45.004 --> 00:49:48.010
Ja. Ik kan geen voldoende geven, zolang Max niet beter is.

774
00:49:48.015 --> 00:49:53.017
Maar voor mij als persoon zou ik een dikke 9 geven.

775
00:49:53.022 --> 00:49:55.024
Maar dat kan nu nog niet. Nee.

776
00:49:56.004 --> 00:49:59.024
Nog effe EEN goede uitslag: EEN keer: hij is gezond...

777
00:50:00.004 --> 00:50:04.012
dan wordt het een 10. Ik denk het wel. Ja.

778
00:50:04.017 --> 00:50:07.005
Ik wens het je van harte. Dank je wel.

779
00:50:07.010 --> 00:50:10.021
Klas, we gaan aan klassenfoto maken. Kom maar naar voren.

780
00:50:24.021 --> 00:50:26.008
Yo!

