WEBVTT

1
00:00:04.003 --> 00:00:06.010
888

2
00:00:07.011 --> 00:00:10.006
De avonturen van Jan Bekker Teerlink.

3
00:00:10.011 --> 00:00:12.020
Wat is dit? Koopman-miljonair.

4
00:00:13.000 --> 00:00:15.019
Daar ga je dan naartoe. Een groot bordeel.

5
00:00:15.024 --> 00:00:18.007
SPANNENDE MUZIEK

6
00:00:20.019 --> 00:00:24.007
O, wat mooi. Hij is hier niet echt prettig behandeld.

7
00:00:24.012 --> 00:00:26.012
Poten uit het lijf getrokken.

8
00:00:26.017 --> 00:00:29.015
Een speurtocht van Londen naar Bordeaux en Parijs.

9
00:00:32.005 --> 00:00:34.002
Zij zegt: Dat heb jij beloofd.

10
00:00:34.007 --> 00:00:35.023
Monsieur Bolt?

11
00:00:36.003 --> 00:00:37.015
GEROEZEMOES

12
00:00:37.020 --> 00:00:40.021
Een verhaal over wellust, bedrog en heel veel geld.

13
00:00:41.001 --> 00:00:42.013
Wow.

14
00:00:49.020 --> 00:00:51.016
Een schat van ongekende waarde.

15
00:00:51.021 --> 00:00:54.012
Zo omschrijven wetenschappers de vondst...

16
00:00:54.017 --> 00:00:59.001
van 40.000 ongeopende Nederlandse brieven in een Engels archief.

17
00:00:59.006 --> 00:01:02.021
De brieven komen van gekaapte schepen uit de 17e en 18e eeuw.

18
00:01:04.005 --> 00:01:08.002
Via stamboomonderzoek proberen wij de nakomelingen te achterhalen.

19
00:01:08.007 --> 00:01:12.002
Om de brieven 200 a 300 jaar later alsnog te bezorgen.

20
00:01:13.006 --> 00:01:18.012
Op zoek naar het verhaal van hun voorvaderen gaan we met hen terug de geschiedenis in.

21
00:01:18.017 --> 00:01:20.017
Dit is Brieven boven water.

22
00:01:28.014 --> 00:01:33.006
Dit is de plaats waar het om gaat, de National Archives vlakbij Londen.

23
00:01:33.011 --> 00:01:37.014
In dit gebouw liggen tienduizenden brieven opgeslagen...

24
00:01:37.019 --> 00:01:40.015
van gewone Nederlanders uit de 17e en 18e eeuw.

25
00:01:42.013 --> 00:01:45.022
Het is een schatkamer voor wetenschappers en liefhebbers.

26
00:01:48.002 --> 00:01:52.009
EEN van hen is Roelof van Gelder, schrijver, journalist en historicus.

27
00:01:52.014 --> 00:01:57.015
Hij was de eerste Nederlander die de eeuwenoude stilte van de brieven doorbrak.

28
00:01:57.020 --> 00:02:01.024
Hij mocht voor ons land de brieven openen, fotograferen en bestuderen.

29
00:02:04.003 --> 00:02:08.006
Vorig seizoen deed Roelof een bijzondere vondst voor Brieven boven water.

30
00:02:08.011 --> 00:02:13.007
19e-eeuwse brieven van de Vlissingse apothekerszoon Jan Bekker Teerlink.

31
00:02:13.012 --> 00:02:15.018
Deze Zeeuwse koopman trok de wereld in.

32
00:02:15.023 --> 00:02:18.002
Van de Noordelijke IJszee tot China.

33
00:02:18.007 --> 00:02:21.015
Hij bleek talentvol en verdiende goud geld met z'n handel.

34
00:02:21.020 --> 00:02:25.022
Op een terugreis naar Nederland nam hij zaden mee uit Zuid-Afrika.

35
00:02:26.002 --> 00:02:31.007
Toen zijn schip gekaapt werd, verdwenen deze zaden met de brieven in een kist in Londen.

36
00:02:31.012 --> 00:02:34.018
De 200 jaar oude zaden werden na hun vondst geplant.

37
00:02:34.023 --> 00:02:39.012
Wetenschappers waren stomverbaasd over het kleine wonder dat zich voltrok.

38
00:02:41.012 --> 00:02:46.004
Na twee eeuwen groeide er een volwassen, krachtige plant uit het zaad.

39
00:02:46.021 --> 00:02:53.008
Daarmee liep ook het spoor dood. De man had geen nazaten en het boek Teerlink ging dicht.

40
00:02:56.002 --> 00:02:59.005
Tot enkele maanden geleden. Roelof van Gelder belde ons.

41
00:02:59.010 --> 00:03:02.012
Het dossier Jan Bekker Teerlink moest heropend worden, vond hij.

42
00:03:02.017 --> 00:03:05.024
We werden ontboden in Londen. Hij had iets ontdekt.

43
00:03:06.004 --> 00:03:11.010
Zo'n beetje het hele persoonlijke archief van Jan Bekker Teerlink was boven water gekomen.

44
00:03:11.015 --> 00:03:16.007
Persoonlijke en intieme documenten met nieuwe, intrigerende aanwijzingen.

45
00:03:16.012 --> 00:03:18.009
Wat heb je nog meer over hem gevonden.

46
00:03:18.014 --> 00:03:22.013
Nou, dat-ie op een tweede reis naar China geweest is.

47
00:03:22.018 --> 00:03:25.006
En hij is toen gekaapt door de Fransen.

48
00:03:25.011 --> 00:03:29.006
Die hebben zijn schip met lading naar Bordeaux gebracht.

49
00:03:29.011 --> 00:03:33.017
Maar hij ontmoet daar een echtpaar waarmee hij bevriend raakt.

50
00:03:33.022 --> 00:03:38.009
Uit een brief blijkt dat de vrouw van die man smoorverliefd op Bekker Teerlink is.

51
00:03:38.014 --> 00:03:41.015
De man weet daar van. De echtgenoot. Ja.

52
00:03:41.020 --> 00:03:46.009
Sterker nog, die echtgenoot schrijft de liefdesbrieven zelf...

53
00:03:46.014 --> 00:03:50.006
voor zijn vrouw aan Bekker Teerlink.

54
00:03:50.011 --> 00:03:52.018
Is het een menage a trois?

55
00:03:52.023 --> 00:03:55.013
Ja, zoiets moet het geweest zijn.

56
00:03:55.018 --> 00:04:00.011
Ook de tientallen kasboekjes van onze koopman-miljonair bieden veelbelovende details...

57
00:04:00.016 --> 00:04:02.003
over deze vrouw.

58
00:04:02.008 --> 00:04:07.003
Hier heb je haar naam. Ja. Marie Anne Millerand, nee Renaudot.

59
00:04:07.008 --> 00:04:11.020
Voor diensten onder de naam Juliana. Dat vond ik ook al raar.

60
00:04:12.010 --> 00:04:15.017
Ze heeft dus een bijnaam. 24 franc.

61
00:04:15.022 --> 00:04:19.011
Als je eens wist welk een mooi bed ik heb in m'n scheepshut.

62
00:04:19.016 --> 00:04:23.012
Toch mist nog iets, want wat zou ik jou graag daarin hebben liggen.

63
00:04:23.017 --> 00:04:27.015
Voor een vrijage. Maar wees geduldig en weet dat je in mijn hart zit.

64
00:04:28.005 --> 00:04:33.020
Dus er was tussen hem en deze vrouw een seksueel getinte relatie.

65
00:04:34.000 --> 00:04:40.002
Ja. Dus het is aannemelijk dat Jan Bekker Teerlink een nazaat heeft verwekt.

66
00:04:40.007 --> 00:04:43.019
Ja. Hoe kunnen we erachter komen waar dit precies is gebeurd?

67
00:04:43.024 --> 00:04:49.022
Nou, boven hun brieven zetten ze gewoon hun woonplaats.

68
00:04:50.002 --> 00:04:52.015
Saint-Medard-d'Eyrans.

69
00:04:52.020 --> 00:04:55.024
Dus daar is misschien meer te vinden? Ik denk het wel.

70
00:04:59.007 --> 00:05:01.003
Op naar Bordeaux.

71
00:05:01.008 --> 00:05:04.021
Ik heb Robert Janz meegenomen, een nazaat van Teerlinks zus.

72
00:05:05.001 --> 00:05:07.014
Hij weet niets van dit Franse familieverhaal.

73
00:05:07.019 --> 00:05:11.004
Robert, de naam Teerlink. Jan Bekker Teerlink.

74
00:05:11.009 --> 00:05:13.010
Zegt jou dat iets? Iets misschien.

75
00:05:13.015 --> 00:05:15.009
Maar ik kan het niet plaatsen.

76
00:05:15.014 --> 00:05:18.008
Hij was een koopman, avonturier, reiziger.

77
00:05:18.013 --> 00:05:21.016
Zijn jullie een familie van reizigers en koopmannen? Nee.

78
00:05:21.021 --> 00:05:24.008
De Janz-familie komt uit hartje Amsterdam.

79
00:05:24.013 --> 00:05:31.020
Ze hadden eerlijke beroepen: leerlooier, kuiper, geen koopman.

80
00:05:32.000 --> 00:05:33.013
Ik heb een aantal brieven.

81
00:05:33.018 --> 00:05:37.019
Geschreven door Jan Bekker Teerlink, over wie ik het steeds heb.

82
00:05:37.024 --> 00:05:42.010
Geschreven aan zijn zus, via z'n zwager Adriaan van Crimpen...

83
00:05:42.015 --> 00:05:46.012
predikant te Ossendrecht. Van Krimpen? Ja.

84
00:05:46.017 --> 00:05:48.006
Predikant. Zegt me niks.

85
00:05:48.011 --> 00:05:50.009
Het zegt je niks. Op dit moment.

86
00:05:50.014 --> 00:05:53.011
Dan zul je nog voor verrassingen komen te staan.

87
00:05:53.016 --> 00:05:59.001
Dit zijn vrij normale brieven, maar we komen bij brieven die vol staan van intriges, liefdes...

88
00:05:59.006 --> 00:06:02.016
Leuk! Ja, daar ben je voor in? Ja.

89
00:06:07.000 --> 00:06:10.006
Hoe is Robert Janz verbonden met Jan Bekker Teerlink?

90
00:06:10.013 --> 00:06:17.018
Robert stamt af van Teerlinks zus Johanna, de domineesvrouw aan wie hij meerdere brieven schreef.

91
00:06:17.023 --> 00:06:22.020
De domineesnaam Van Crimpen verandert in Van Bel.

92
00:06:23.009 --> 00:06:27.001
En die verandert definitief als er een Janz in de familie trouwt.

93
00:06:27.016 --> 00:06:34.013
Zo komen we via opa en vader Janz aan bij onze 21e-eeuwse Robert Janz.

94
00:06:35.006 --> 00:06:38.015
In dit huis heeft Jan Bekker Teerlink gewoond.

95
00:06:38.020 --> 00:06:44.008
Op nummer 27. Hij zat op dat balkon uit te kijken over het water.

96
00:06:44.013 --> 00:06:48.011
En zijn schip. Hoe weet je dat? Dat-ie hier woonde?

97
00:06:48.016 --> 00:06:52.022
We hebben brieven gevonden geschreven aan dit adres.

98
00:06:53.002 --> 00:06:57.018
Door zijn minnares. Daar begint het pikante al.

99
00:06:57.023 --> 00:07:02.010
Van zijn minnares weten we dat zij getrouwd was.

100
00:07:02.015 --> 00:07:06.022
Zij liet zelfs veel van die brieven schrijven door haar man. O ja? Ja.

101
00:07:07.002 --> 00:07:11.001
Die man schreef hoe hartstochtelijk zijn vrouw van hem hield.

102
00:07:11.006 --> 00:07:13.007
Dus het is een menage a trois.

103
00:07:13.012 --> 00:07:18.011
Ja, dat kan ook. Na maanden op zee ligt het voor de hand...

104
00:07:18.016 --> 00:07:23.019
dat je aan de wal probeert om weer aan je genoegen te komen.

105
00:07:23.024 --> 00:07:26.023
FRANS LIEDJE

106
00:07:28.001 --> 00:07:32.024
EEN VROUW LEEST EEN FRANSTALIGE BRIEF VOOR

107
00:07:40.014 --> 00:07:44.006
Ja, hier komt het. Ja. Heel goed.

108
00:07:44.011 --> 00:07:45.023
O, prachtig.

109
00:07:47.001 --> 00:07:48.022
O, wat oud.

110
00:07:49.011 --> 00:07:54.013
Ja, als je dat handschrift bekijkt, zie je dat deze brief is geschreven door haar man.

111
00:07:54.018 --> 00:07:57.019
Maar dat zij er een hartje onder tekende. Ah. Ja.

112
00:07:57.024 --> 00:08:01.004
VROUWENSTEM: Mijn lieve, lieve vriend.

113
00:08:01.009 --> 00:08:03.019
Je bent mijn hart en ik het jouwe.

114
00:08:03.024 --> 00:08:09.015
Ik mis je. Jij draagt mijn speld op je borst en mijn haren in een etui.

115
00:08:09.020 --> 00:08:13.022
En ik draag jouw portret op mijn onstuimig hart.

116
00:08:16.004 --> 00:08:23.014
Hier is nog een mooie brief. Hij zegt hier: Je m'abstracte du sexe. Ik onthoud me?

117
00:08:23.019 --> 00:08:27.017
Hierbij beloof ik plechtig dat ik me zal onthouden van seks...

118
00:08:27.022 --> 00:08:32.005
en als ijs zal zijn voor iedere vrouw, hoe mooi ze ook zou zijn.

119
00:08:32.010 --> 00:08:35.002
VROUW: Ik kan niet zonder jou. Ik hou van jou.

120
00:08:35.007 --> 00:08:37.023
Tot aan mijn graf. Hij was helemaal gek van haar.

121
00:08:38.003 --> 00:08:41.022
Dat kun je wel zeggen. Die man noteerde alles. Dit zijn kasboeken.

122
00:08:42.002 --> 00:08:45.010
Hier staat Juliana, zo werd ze genoemd.

123
00:08:45.015 --> 00:08:48.002
Dat was niet haar echte naam.

124
00:08:48.007 --> 00:08:50.016
Een paar gouden oorringen.

125
00:08:50.021 --> 00:08:54.016
Zo. Voor 24 gulden. Hij is in ieder geval goed gek op haar. Ja.

126
00:08:54.021 --> 00:09:01.003
Er zijn zelfs notities dat hij deze mensen geld leende, veel geld.

127
00:09:01.008 --> 00:09:06.007
Dus misschien was het zo dat deze man, Millerand, accepteerde...

128
00:09:06.012 --> 00:09:11.009
dat zijn vrouw het deed met Teerlink omdat ze geld van hem kregen.

129
00:09:11.014 --> 00:09:17.001
Ja, misschien was het gewoon een stel dat dacht: uitzuigen die hap.

130
00:09:17.006 --> 00:09:20.018
Ja. Zo kun je het ook uitdrukken.

131
00:09:21.010 --> 00:09:24.016
Kasboekjes met leningen aan het bevriende echtpaar.

132
00:09:24.021 --> 00:09:27.005
De bladmuziek die Teerlink speelde op z'n viool.

133
00:09:27.010 --> 00:09:29.017
Zelfgemaakte liederen en gedichten.

134
00:09:29.022 --> 00:09:35.018
Brieven over acaciazaden die hij heeft gestuurd om bij het huis van de maitresse en haar man te planten.

135
00:09:35.023 --> 00:09:41.011
En zeer concrete bouwplannen om het huis zo te verbouwen dat ze er met z'n drieen kunnen wonen.

136
00:09:41.016 --> 00:09:45.020
Op naar het dorp waar maitresse Marie haar brieven aan Teerlink schreef.

137
00:09:46.000 --> 00:09:50.002
Een huis met twee puntdaken. Twee verdiepingen, 2,5.

138
00:09:51.012 --> 00:09:54.004
Volgens mij is dit huis Le Blayes.

139
00:09:54.009 --> 00:09:56.022
Dit is echt superoud. Ja.

140
00:09:57.002 --> 00:09:59.001
Moet je kijken, dit is wel...

141
00:09:59.008 --> 00:10:01.013
Het lijkt niet op de tekening...

142
00:10:01.018 --> 00:10:05.015
dus het kan zijn dat deze verbouwing niet door is gegaan.

143
00:10:05.020 --> 00:10:10.006
Dit lijkt wel een soort landgoedje van 200 jaar geleden.

144
00:10:10.011 --> 00:10:12.012
Dat kan het maar zo zijn, toch?

145
00:10:13.018 --> 00:10:17.024
Mijn beste vriend Teerlink, alles gaat goed hier op Le Blayes.

146
00:10:18.004 --> 00:10:21.001
De eerste verbouwing binnenshuis zit erop.

147
00:10:21.006 --> 00:10:23.024
De acaciazaden hebben het goed gedaan.

148
00:10:24.004 --> 00:10:26.020
Ik heb er 60 boompjes van kunnen planten.

149
00:10:27.000 --> 00:10:31.015
Mijn vriend, ik kan niet wachten tot we hier samen kunnen wonen.

150
00:10:31.020 --> 00:10:35.015
Ik denk nog vaak aan de eerste keer dat ik je mocht bezitten.

151
00:10:35.020 --> 00:10:39.016
Er staat natuurlijk: Attention au chien. Hahaha.

152
00:10:39.021 --> 00:10:41.022
Leglise heet men hier.

153
00:10:42.002 --> 00:10:43.014
Hier is ook een deur.

154
00:10:45.001 --> 00:10:47.005
S'il vous plait? GEBLAF

155
00:10:47.010 --> 00:10:50.013
Dit huis zou wel iets kunnen zijn geweest. Ah!

156
00:11:16.001 --> 00:11:20.008
We leggen uit welke pikanterie in het huis heeft plaatsgevonden.

157
00:11:20.013 --> 00:11:23.011
Maar waar is het acaciazaad gebleven?

158
00:11:40.020 --> 00:11:44.006
Als dit het huis is, laten we daar even van uitgaan...

159
00:11:44.011 --> 00:11:48.006
Het heet zo en de acacia's hebben hier gestaan. Ja, dat ook.

160
00:11:48.011 --> 00:11:52.019
Dan is de verbouwing zoals die is voorgesteld niet doorgegaan.

161
00:11:52.024 --> 00:11:58.007
Er moet iets gebeurd zijn wat zijn plannen in de war heeft geschopt.

162
00:11:58.012 --> 00:12:00.022
Misschien was dat een kind. Ja, ja.

163
00:12:01.002 --> 00:12:03.003
Dat kan natuurlijk.

164
00:12:03.008 --> 00:12:07.013
En misschien was het haar er zelfs om te doen dat ze een kind kreeg.

165
00:12:07.018 --> 00:12:12.005
Misschien waren die twee kinderloos, dat kan zo maar.

166
00:12:12.010 --> 00:12:16.005
Laten we iemand erbij halen die ons daarbij kan helpen.

167
00:12:16.010 --> 00:12:19.013
Of hier een kind is geboren in die periode? Ja.

168
00:12:21.016 --> 00:12:25.007
Dan zouden we naar het gemeentearchief moeten gaan.

169
00:12:25.012 --> 00:12:26.024
Van het dorpje hier.

170
00:12:28.007 --> 00:12:30.010
Het dorpsarchief is beperkt...

171
00:12:30.015 --> 00:12:34.008
maar we stuiten direct op de man van Teerlinks maitresse.

172
00:12:34.013 --> 00:12:36.014
Niet EEN keer, maar heel vaak.

173
00:12:37.018 --> 00:12:40.005
Dit is de naam van die meneer. Ja.

174
00:12:40.010 --> 00:12:43.005
Dit is Millerans. Wij hebben Millerand.

175
00:13:19.014 --> 00:13:21.011
Dit zijn kasboekjes. O ja.

176
00:13:21.016 --> 00:13:25.009
In die twee brieven heeft hij in totaal 5000 ponden...

177
00:13:26.018 --> 00:13:30.018
Aan die meneer en mevrouw. Geleend. Ja.

178
00:13:30.023 --> 00:13:35.003
En ik heb geen idee of hij daar ooit iets van terug heeft gekregen.

179
00:13:35.008 --> 00:13:38.002
Misschien is dat in kasboekjes te vinden.

180
00:13:40.005 --> 00:13:43.021
Ik vind het toch niet helemaal kloppen met deze koopman.

181
00:13:44.001 --> 00:13:46.004
Die heeft de hele wereld gezien.

182
00:13:46.009 --> 00:13:49.002
Dat is geen boertje van het platteland.

183
00:13:49.007 --> 00:13:51.006
Hij heeft alles meegemaakt.

184
00:13:51.011 --> 00:13:56.005
En die komt dan in Bordeaux, valt binnen vier maanden op een vrouw...

185
00:13:56.010 --> 00:13:59.021
en gaat bakken met geld die kant uit sturen.

186
00:14:00.001 --> 00:14:01.019
Dat klopt niet helemaal.

187
00:14:01.024 --> 00:14:05.023
Misschien was hij wel krankzinnig verliefd op haar. Ja, kan.

188
00:14:07.020 --> 00:14:09.017
Monsieur Bolt.

189
00:14:20.022 --> 00:14:25.004
Roelof van Gelder, de biograaf van meneer Teerlink heeft gefaxt.

190
00:14:25.009 --> 00:14:28.020
Hij schrijft: Dit is een document waarin staat...

191
00:14:29.000 --> 00:14:34.012
dat op 12 augustus 1801 Jan Bekker Teerlink zijn testament schrijft.

192
00:14:34.017 --> 00:14:36.014
En hij bepaalt dat hij...

193
00:14:36.019 --> 00:14:42.000
Ik legateer daarenboven aan dezelfde Renaudeau 5000 franc.

194
00:14:42.005 --> 00:14:45.010
In geval zij deugdelijk zou kunnen beproeven...

195
00:14:45.015 --> 00:14:48.002
in den loop der maand februari 1802...

196
00:14:48.007 --> 00:14:53.001
Wanneer ze in februari 1802 zal bevallen van een kind. O? Ja.

197
00:14:53.006 --> 00:14:58.005
Mocht het kind in leven blijven, dan ontvangt het op zijn vijfde jaar...

198
00:14:58.010 --> 00:15:01.016
Zo! 30.000 franc.

199
00:15:01.021 --> 00:15:06.016
De rente daarvan moet tot zijn of haar onderwijs en opvoeding dienen.

200
00:15:06.021 --> 00:15:10.003
Het kind mag pas op zijn of haar vijftiende jaar...

201
00:15:10.008 --> 00:15:12.007
over de hoofdsom beschikken.

202
00:15:12.012 --> 00:15:16.003
Dat schrijf je alleen over een kind dat van jezelf is. Ja.

203
00:15:16.008 --> 00:15:17.020
Zeg het maar.

204
00:15:19.000 --> 00:15:21.019
Waar is het kind? Waar is het kind?

205
00:15:21.024 --> 00:15:24.013
Zij was dus twee maanden zwanger. Ja.

206
00:15:24.018 --> 00:15:28.019
En dan al is hij ervan overtuigd dat ze een kind gaat krijgen...

207
00:15:28.024 --> 00:15:31.013
en dat hij veel geld voor haar apart zet.

208
00:15:31.018 --> 00:15:36.015
Als ze te laat is met haar periode... Maandstonde. Ja.

209
00:15:37.015 --> 00:15:41.020
Jij denkt wel dieper na over de beweegredenen van de vrouw...

210
00:15:42.000 --> 00:15:46.003
om blijkbaar toch geld los te krijgen van een man. Ja.

211
00:15:46.008 --> 00:15:50.023
Hieruit blijkt dat ze continu bezig is hem geld afhandig te maken.

212
00:15:51.003 --> 00:15:53.001
Er zijn hier twee leningen.

213
00:15:53.006 --> 00:15:57.017
Goed, kleinere bedragen dan deze, maar bij elkaar toch 6000 ponden.

214
00:15:57.022 --> 00:16:00.014
Cadeautjes voor haar vertier, en nu dit.

215
00:16:00.019 --> 00:16:03.008
Het pas wel in het patroon dat die man...

216
00:16:03.013 --> 00:16:07.024
enigszins slachtoffer aan het worden was van een zeer gehaaid stel.

217
00:16:08.004 --> 00:16:13.011
Ik durf niet op voorhand te zeggen: Hier is een kind uit voorgekomen.

218
00:16:13.016 --> 00:16:16.001
Waar we gaan het wel uitzoeken. Ja.

219
00:16:20.007 --> 00:16:23.012
Als we ergens verder kunnen komen is het wel hier.

220
00:16:23.017 --> 00:16:26.012
Het departementale archief in Bordeaux.

221
00:16:27.012 --> 00:16:29.013
We krijgen hulp van Philippe.

222
00:16:29.018 --> 00:16:32.011
Deze man heeft een neus voor wat we zoeken.

223
00:16:32.016 --> 00:16:38.006
Een mogelijk scandaleuze menage a trois die veel vragen oproept.

224
00:17:37.022 --> 00:17:41.021
Marie blijkt ongeletterd, maar toch steenrijk. En ook sluw.

225
00:17:42.001 --> 00:17:45.017
Waarom anders zou ze met een valse naam ondertekenen?

226
00:17:47.018 --> 00:17:50.008
Dan is er opwinding in het archief.

227
00:17:50.013 --> 00:17:54.001
Iemand heeft ons afgeluisterd en bemoeit zich ermee.

228
00:17:54.006 --> 00:17:56.001
Hij overlegt met Philippe.

229
00:17:56.006 --> 00:17:59.017
De archivaris krijgt een haastige zoekopdracht...

230
00:17:59.022 --> 00:18:02.021
in de sectie 19e-eeuwse arrestatiebevelen.

231
00:18:03.001 --> 00:18:06.013
SPANNENDE MUZIEK

232
00:18:35.014 --> 00:18:37.022
Er zijn meer documenten gevonden.

233
00:18:58.016 --> 00:19:00.021
Haar man was gewoon haar pooier.

234
00:19:10.000 --> 00:19:12.006
GEGNIFFEL

235
00:19:15.007 --> 00:19:17.019
Jan Bekker Teerlink een hoerenloper.

236
00:19:17.024 --> 00:19:21.023
Dat had Robert niet verwacht van zijn keurige voorouder.

237
00:19:22.003 --> 00:19:25.010
Robert zoekt stug door en ontdekt dat Teerlink...

238
00:19:25.015 --> 00:19:29.006
al of niet uit schuldgevoel voor zijn bordeelbezoek...

239
00:19:29.011 --> 00:19:32.018
een fors bedrag schenkt aan de protestantse kerk.

240
00:19:32.023 --> 00:19:36.005
En dan mag Robert zelf naar het bordeel in kwestie.

241
00:19:36.010 --> 00:19:38.016
Waar zijn we? Als het goed is...

242
00:19:38.021 --> 00:19:41.002
Place Christian Gruet.

243
00:19:49.012 --> 00:19:53.003
Tijdens Roberts bordeelpelgrimage kom ik erachter...

244
00:19:53.008 --> 00:19:57.007
dat hoerenmadam Marie Renaudeau geen kind heeft gebaard...

245
00:19:57.012 --> 00:20:01.006
tijdens haar vrijage met Teerlink. En dat is jammer.

246
00:20:01.011 --> 00:20:03.002
Als het een garage is...

247
00:20:04.017 --> 00:20:06.004
dan moet dit hem zijn.

248
00:20:08.005 --> 00:20:10.006
Prachtig.

249
00:20:10.011 --> 00:20:13.017
Dit is een reuzenbordeel geweest.

250
00:20:13.022 --> 00:20:15.023
Echt waanzinnig.

251
00:20:17.015 --> 00:20:20.012
Als ik hier op de kaart kijk, dan woonde...

252
00:20:21.024 --> 00:20:24.017
Jan Bekker die kant op.

253
00:20:24.022 --> 00:20:26.009
Loopafstand,

254
00:20:26.014 --> 00:20:29.017
Hij hield van uitgaan, en waar ga je dan naartoe?

255
00:20:29.022 --> 00:20:31.009
Het grote bordeel.

256
00:20:31.014 --> 00:20:34.015
Hier werd hij dus smoorverliefd op Juliana.

257
00:20:34.020 --> 00:20:37.022
FRANSTALIGE MUZIEK

258
00:21:03.015 --> 00:21:06.022
Maar dan begint onze bron pas echt te borrelen.

259
00:21:07.002 --> 00:21:10.022
Onder dikke lagen stof komt nieuwe informatie op tafel...

260
00:21:11.002 --> 00:21:13.023
over Teerlinks kleurrijke Franse leven.

261
00:21:16.021 --> 00:21:19.010
De originele akte waaruit blijkt...

262
00:21:19.015 --> 00:21:23.008
dat hij een luxe chateau, even buiten Bordeaux aankoopt.

263
00:21:23.013 --> 00:21:25.002
Dit chateau.

264
00:21:25.007 --> 00:21:27.019
En dan een doorbraak in ons onderzoek.

265
00:21:27.024 --> 00:21:31.021
Het bevolkingsregister van het dorp waar Teerlink woonde.

266
00:21:32.001 --> 00:21:34.021
We zien dat hij hier niet alleen woont...

267
00:21:35.001 --> 00:21:37.016
maar met een kind in huis. Zijn kind.

268
00:21:37.021 --> 00:21:40.023
Maar wie is dit? En wie is de moeder?

269
00:21:41.003 --> 00:21:44.012
We leren ook dat de avond van 4 december 1832...

270
00:21:44.017 --> 00:21:48.001
voor Jan Bekker Teerlink een hele bijzondere werd.

271
00:21:48.006 --> 00:21:50.021
De man met de zeis klopt aan zijn deur.

272
00:21:51.001 --> 00:21:55.002
We lezen dat op die avond op 72-jarige leeftijd...

273
00:21:55.007 --> 00:21:58.012
Jan Bekker Teerlink overlijdt, in zijn chateau.

274
00:21:58.017 --> 00:22:00.016
In bed, in zijn slaap.

275
00:22:00.021 --> 00:22:05.008
De ontdekking van het onbekende kind zet alles op scherp.

276
00:22:05.013 --> 00:22:08.002
Wie is deze dochter? En wie is de moeder?

277
00:22:08.007 --> 00:22:10.018
Ik bel met Roelof, onze man in Londen.

278
00:22:10.023 --> 00:22:15.000
Philippe neemt contact op met collega's elders in Frankrijk.

279
00:22:15.005 --> 00:22:18.012
En dan rolt er uit Parijs een geboorteakte binnen.

280
00:22:18.017 --> 00:22:21.014
De geboorteakte van Sophie Fanny Teerlink.

281
00:22:21.019 --> 00:22:26.021
Een dochter van de volstrekt onbekende Parisiene Sophie Jaunein.

282
00:22:27.001 --> 00:22:30.003
Ik bel Robert, die op zoek is naar de kerk...

283
00:22:30.008 --> 00:22:33.006
waar Teerlink een fors bedrag aan doneerde.

284
00:23:09.007 --> 00:23:12.008
KERKORGELMUZIEK

285
00:23:18.021 --> 00:23:22.005
Nou, hier is hij dus geweest, die voorvader.

286
00:23:23.011 --> 00:23:25.012
MET FRANS ACCENT: Jan Bekker.

287
00:23:53.015 --> 00:23:55.006
Allemachtig, wat mooi.

288
00:24:39.020 --> 00:24:43.009
MUZIEK

289
00:24:56.013 --> 00:24:58.000
Waar te beginnen?

290
00:25:10.018 --> 00:25:14.004
MUZIEK

291
00:25:28.003 --> 00:25:30.023
Bonjour. Eh... Robert. Bonjour.

292
00:25:40.019 --> 00:25:43.023
MUZIEK

293
00:26:03.006 --> 00:26:05.005
Ah, Bekker!

294
00:26:14.023 --> 00:26:16.018
Bekker Teerlink, Sophie.

295
00:26:16.023 --> 00:26:18.010
Dat is dus de dochter.

296
00:26:20.023 --> 00:26:22.012
Ja, dat doet me wel wat.

297
00:26:23.018 --> 00:26:27.020
Overleden op 60-jarige leeftijd.

298
00:26:31.015 --> 00:26:34.006
En dit was haar man, dacht ik. Rolland.

299
00:26:36.023 --> 00:26:40.007
Hier heb je de hele lijn vanaf Sophie...

300
00:26:41.018 --> 00:26:43.005
maar niet haar vader.

301
00:26:45.024 --> 00:26:47.011
Niet haar vader.

302
00:26:51.013 --> 00:26:54.020
MUZIEK

303
00:27:00.016 --> 00:27:05.001
Ik ben onderweg naar Margaux, de streek waar Teerlink woonde...

304
00:27:05.006 --> 00:27:07.001
en waar hij wijnboer werd.

305
00:27:07.006 --> 00:27:09.018
En waar ik met Robert heb afgesproken.

306
00:27:09.023 --> 00:27:11.017
Hij praat mij bij en ik hem.

307
00:27:11.022 --> 00:27:16.008
Hij heeft een wijngaard gekocht en is in de succesvolle wijn gegaan.

308
00:27:16.013 --> 00:27:19.004
Een goede zakenman, een goede wijnboer.

309
00:27:19.009 --> 00:27:21.012
Ik heb zelfs een fles gevonden.

310
00:27:21.017 --> 00:27:25.008
Een bijzondere fles, in een exclusieve wijnwinkel.

311
00:27:25.013 --> 00:27:29.007
Die draagt de naam Becker. Met een C.

312
00:27:29.012 --> 00:27:33.012
Een grand cru classe. Die drink je niet elke dag. Nee.

313
00:27:33.017 --> 00:27:35.008
Hartstikke leuk.

314
00:27:35.013 --> 00:27:37.024
We gaan naar de producent van de wijn.

315
00:27:38.004 --> 00:27:41.020
Dit wijnhuis heeft ooit de complete wijninventaris...

316
00:27:42.000 --> 00:27:45.020
van Jan Bekker Teerlink overgenomen. We worden verwacht.

317
00:27:50.020 --> 00:27:52.017
Je m'appelle Derk. Robert.

318
00:28:44.010 --> 00:28:46.020
Zijn DNA zit hier nog op gewoon. Ja.

319
00:28:49.016 --> 00:28:51.011
Prachtig, ja.

320
00:28:51.016 --> 00:28:53.003
Tres bon.

321
00:29:20.024 --> 00:29:23.021
Terwijl de camera al bijna in de auto ligt...

322
00:29:24.001 --> 00:29:28.008
stuift Robert ineens naar buiten. Ik moet meteen mee naar binnen.

323
00:29:28.013 --> 00:29:30.006
Wat ik daar gevonden heb!

324
00:29:31.011 --> 00:29:33.014
Je was al naar buiten.

325
00:29:33.019 --> 00:29:35.016
Maar wat ik gevonden heb...

326
00:29:35.021 --> 00:29:37.018
is zijn testament.

327
00:29:37.023 --> 00:29:40.021
Het testament van Bekker Teerlink.

328
00:29:41.001 --> 00:29:45.002
Een origineel testament? Een origineel testament. Mooi.

329
00:29:45.007 --> 00:29:46.019
En wat ook leuk is...

330
00:29:46.024 --> 00:29:49.023
Marie van Crimpen... Ja.

331
00:29:50.003 --> 00:29:53.023
Simon van Bel, dat is dus ook EEN van mijn voorouders...

332
00:29:54.005 --> 00:29:57.012
Die hebben ook van hem geerfd? Ja, schijnbaar wel.

333
00:29:57.017 --> 00:30:01.005
Dus je hebt nog van afstand geld geerfd van deze man.

334
00:30:01.010 --> 00:30:03.020
Via jouw voorouders. Ja.

335
00:30:04.000 --> 00:30:05.018
Het is die kant op gegaan.

336
00:30:07.009 --> 00:30:11.022
Dan mag jij vanavond op een wijntje trakteren. Dat zal ik ook wel doen.

337
00:30:13.005 --> 00:30:16.006
MUZIEK

338
00:30:47.019 --> 00:30:49.006
Hij draait niet om.

339
00:30:53.024 --> 00:30:57.001
Dan krijgen we assistentie van de stalknecht.

340
00:31:09.016 --> 00:31:11.003
Wauw!

341
00:31:12.015 --> 00:31:15.016
Entrez. Nu weer ik waarom dat hoekje eruit is.

342
00:31:15.021 --> 00:31:19.020
Al drie eeuwen lang wordt het opengeschopt. Ga naar binnen.

343
00:31:22.007 --> 00:31:25.017
Een ontmoeting met je verleden. Je verre verleden.

344
00:31:27.018 --> 00:31:29.005
Echt heel leuk.

345
00:31:34.022 --> 00:31:38.005
Misschien verkleedde Sophie zich hierachter.

346
00:31:40.010 --> 00:31:41.022
In haar boudoir.

347
00:31:48.004 --> 00:31:49.016
Wat mooi.

348
00:31:53.014 --> 00:31:55.001
Echt te gek.

349
00:31:56.009 --> 00:31:58.015
Dit staat hier al 300 jaar.

350
00:31:58.020 --> 00:32:00.009
Zo lang gaat het terug.

351
00:32:01.019 --> 00:32:05.003
En een deel daarvan zit in mijn familie.

352
00:32:05.008 --> 00:32:06.022
En dat is heel erg leuk.

353
00:32:14.013 --> 00:32:18.010
MUZIEK

354
00:32:26.012 --> 00:32:29.009
MUZIEK

355
00:32:33.011 --> 00:32:36.002
Dan verrast Philippe ons met een bezoek.

356
00:32:36.007 --> 00:32:40.002
Met de nieuwste informatie heeft hij in zijn eigen tijd...

357
00:32:40.007 --> 00:32:43.020
een stamboom uitgewerkt van Roberts Franse familie.

358
00:32:44.000 --> 00:32:47.015
Een hele tour de force, en dat verdient een slokje wijn.

359
00:32:47.020 --> 00:32:51.024
Daarmee is ons speurwerk nog niet afgelopen. Integendeel.

360
00:32:52.004 --> 00:32:57.006
Teerlinks wijn smaakt naar meer, maar we moeten scherp blijven.

361
00:32:57.011 --> 00:33:00.004
De stamboom van Jan Bekker is nu compleet.

362
00:33:00.009 --> 00:33:03.004
De naam Teerlink voegde hij er zelf aan toe.

363
00:33:03.009 --> 00:33:06.020
Een verwijzing naar de meisjesnaam van zijn moeder.

364
00:33:07.000 --> 00:33:11.018
Hij trouwde niet, maar kreeg een kind met de Parisiene Jaunein.

365
00:33:11.023 --> 00:33:15.023
Hun dochter Sophie gaf de genen van Jan Bekker Teerlink door.

366
00:33:17.015 --> 00:33:19.002
Rolland.

367
00:33:20.002 --> 00:33:22.014
Azam. En uiteindelijk Jullian.

368
00:33:22.019 --> 00:33:26.010
Allemaal familie van Teerlink die Robert terugvond...

369
00:33:26.015 --> 00:33:28.021
op de begraafplaats in Bordeaux.

370
00:33:29.001 --> 00:33:32.014
De zoon van Camille Jullian blijkt een verhaal apart.

371
00:33:32.019 --> 00:33:37.006
In Parijs nemen we deze nazaat van Teerlink nader onder de loep.

372
00:33:52.008 --> 00:33:55.003
We hebben nu een goed beeld van de stamboom.

373
00:33:55.008 --> 00:33:59.019
EEN van zijn nakomelingen volgen we naar Parijs, Philippe Jullian.

374
00:33:59.024 --> 00:34:02.006
Een man bij wiens levenswandel...

375
00:34:02.011 --> 00:34:06.010
Jan Bekker Teerlink de wenkbrauwen zou hebben opgetrokken.

376
00:34:06.015 --> 00:34:08.020
Jullian was in de jaren 60 en 70...

377
00:34:09.000 --> 00:34:12.007
een bekende schrijver, criticus en illustrator.

378
00:34:12.012 --> 00:34:15.011
Bekend werd zijn Dictionnaire du snobisme...

379
00:34:15.016 --> 00:34:20.008
waarin hij de snobistische medemens een spottende spiegel voorhoudt.

380
00:34:23.003 --> 00:34:27.022
In Bordeaux zet Robert zijn tanden in het gevonden testament.

381
00:34:28.002 --> 00:34:32.008
'Ik wens dat na mijn dood mijn overblijfselen...

382
00:34:32.013 --> 00:34:35.012
'op sobere wijze ter aarde besteld worden...

383
00:34:35.017 --> 00:34:40.001
'op de protestantse vreemdelingen- begraafplaats te Bordeaux.'

384
00:34:41.017 --> 00:34:44.024
Locatie-onderzoek en navraag bij de gemeente...

385
00:34:45.004 --> 00:34:48.024
wijzen uit dat deze begraafplaats vorige eeuw geruimd is.

386
00:34:49.004 --> 00:34:53.018
Daarmee is Jan Bekker Teerlink stoffelijk gezien helaas verdwenen.

387
00:34:54.018 --> 00:34:59.006
Over Teerlinks nazaat Philippe Jullian is een dik boek geschreven.

388
00:34:59.011 --> 00:35:02.006
Ik heb een afspraak met de biograaf.

389
00:35:02.011 --> 00:35:06.023
Ik hoop dat hij een boekje kan opendoen over deze Philippe Jullian.

390
00:35:07.003 --> 00:35:10.004
JAZZMUZIEK

391
00:36:49.010 --> 00:36:53.019
In 1977, op 56-jarige leeftijd, hangt Philippe Jullian zich op...

392
00:36:53.024 --> 00:36:57.002
in het trapgat van zijn armoedige appartement.

393
00:36:57.007 --> 00:37:01.001
De Diesbach redt uit zijn nalatenschap een schilderij.

394
00:37:26.005 --> 00:37:30.004
Teerlink krijgt eindelijk een gezicht dankzij Jullian.

395
00:37:30.009 --> 00:37:33.015
Daarom ga ik toch nog even bij hem langs.

396
00:37:33.020 --> 00:37:40.006
Op de beroemde begraafplaats Pere-Lachaise zijn niet alleen loslopende honden ongewenst.

397
00:37:44.002 --> 00:37:47.003
Loslopende cameramensen zijn niet welkom.

398
00:37:47.008 --> 00:37:49.024
De telefoon biedt gelukkig uitkomst.

399
00:38:17.007 --> 00:38:18.019
Philippe Jullian.

400
00:38:18.024 --> 00:38:21.011
Een nazaat van Jan Bekker Teerlink.

401
00:38:21.016 --> 00:38:25.011
Hier ligt hij op Pere-Lachaise tussen de artiesten...

402
00:38:25.016 --> 00:38:28.007
de kleurrijke personen van de wereld.

403
00:38:28.012 --> 00:38:31.023
De plaats waar hij zich thuis moet hebben gevoeld.

404
00:38:36.022 --> 00:38:41.000
In Bordeaux die ik Robert verslag van het bezoek aan Parijs.

405
00:38:41.005 --> 00:38:44.008
En ik geef hem de boeken van Jullian cadeau...

406
00:38:44.013 --> 00:38:48.008
gesigneerd door zijn tragische Parijse familielid.

407
00:38:48.013 --> 00:38:53.008
En dan eindelijk staat Robert oog in oog met zijn Jan Bekker Teerlink.

408
00:38:55.005 --> 00:38:59.006
Dit is zijn beeltenis. Dit is jouw voorvader. Schilderij.

409
00:38:59.011 --> 00:39:02.010
Dat die nog bestaat.

410
00:39:03.023 --> 00:39:07.024
Met zijn dochter waarschijnlijk als ik de leeftijd zo zie.

411
00:39:08.004 --> 00:39:09.016
Echt heel mooi.

412
00:39:09.021 --> 00:39:11.014
Goh, dat het nog bestaat.

413
00:39:12.023 --> 00:39:14.020
Eind goed al goed? Jazeker.

414
00:39:15.000 --> 00:39:18.018
Want Robert heeft een afspraak met zijn Franse familie.

415
00:39:18.023 --> 00:39:24.011
Marion en Gerald, broer en zus en nazaten van Teerlink, wachten op het terras op hem.

416
00:39:24.016 --> 00:39:28.003
Spannend om in levenden lijve familie te ontmoeten.

417
00:39:28.008 --> 00:39:30.007
Heel leuk en dan in Bordeaux.

418
00:39:49.007 --> 00:39:51.024
*Elle voulait que je l'appelle Venise

419
00:39:52.004 --> 00:39:55.024
*Vous me voyez, maillot raye, la voix soumise en gondolier

420
00:39:58.000 --> 00:40:02.013
*Pagayant pour une cerise pour un baiser

421
00:40:02.018 --> 00:40:06.021
*Elle voulait qu'on l'appelle Venise, quelle drole d'idee

422
00:40:07.001 --> 00:40:10.004
*Quelle drole d'idee

423
00:40:10.009 --> 00:40:14.009
*Quelle drole d'idee*

424
00:40:41.002 --> 00:40:44.015
Ontmoeting met je verleden. Zo lang gaat het terug.

425
00:40:44.020 --> 00:40:47.013
En een deel daarvan zit in mijn familie.

426
00:40:47.018 --> 00:40:49.007
En dat is heel erg leuk.

