WEBVTT

1
00:00:02.004 --> 00:00:03.016
888

2
00:00:13.004 --> 00:00:18.005
Vanavond in Brandpunt: Jarenlang is er geroepen om meer blauw op straat.

3
00:00:18.010 --> 00:00:24.015
Er zijn fors meer agenten gekomen. De afgelopen 15 jaar is de politie met bijna de helft gegroeid.

4
00:00:24.020 --> 00:00:28.004
Maar er worden nauwelijks meer boeven gevangen.

5
00:00:28.009 --> 00:00:32.004
Verder: Een woedende volksmenigte die het Binnenhof op wil...

6
00:00:32.009 --> 00:00:34.017
om af te rekenen met de politieke elite.

7
00:00:34.022 --> 00:00:39.005
Vandaag precies 10 jaar geleden werd Pim Fortuyn in Hilversum vermoord.

8
00:00:39.010 --> 00:00:45.006
90 kilometer verderop leek Nederland op dat moment te ontsnappen aan een revolutie.

9
00:00:45.011 --> 00:00:48.000
En de Grieken gingen vandaag naar de stembus.

10
00:00:48.005 --> 00:00:51.011
Op een moment dat het slechter gaat dan ooit met het land.

11
00:00:51.016 --> 00:00:56.005
Deze foto is van een Griekse zakenman die zich in de brand heeft gestoken...

12
00:00:56.010 --> 00:01:00.020
als protest tegen het feit dat hij alles is kwijtgeraakt door die crisis.

13
00:01:01.000 --> 00:01:05.022
Hij overleefde zijn wanhoopsdaad en straks vertelt hij zijn verhaal.

14
00:01:20.002 --> 00:01:25.021
Ik zeg: Meer politiemensen op straat. Dat speelt toch al jaren!

15
00:01:26.001 --> 00:01:29.003
We roepen het al jaren: Er moet meer blauw op straat komen.

16
00:01:29.008 --> 00:01:34.010
En zo is het aantal agenten de afgelopen decennia met bijna de helft toegenomen.

17
00:01:34.015 --> 00:01:36.017
Maar wat doen die politiemensen eigenlijk?

18
00:01:36.022 --> 00:01:38.017
Want op straat zijn ze niet te vinden.

19
00:01:38.022 --> 00:01:42.021
Ze zitten achter bureaus beleid te maken, misdaadanalyses te maken...

20
00:01:43.001 --> 00:01:47.001
ziekteverzuim aan het registreren. Informatie opvragen.

21
00:01:47.006 --> 00:01:49.011
En beleid maken. Wat dat is weet ik niet.

22
00:01:49.016 --> 00:01:51.017
Waar het toe dient, weet ik ook niet.

23
00:01:51.022 --> 00:01:55.014
De dienders hebben er niets aan. Daar gaat-ie: boem! KNAL

24
00:01:55.019 --> 00:02:00.013
We hebben de hand weten te leggen op deze twee onderzoeksrapporten van de politieacademie.

25
00:02:00.018 --> 00:02:03.000
Met onthutsende cijfers en conclusies.

26
00:02:03.005 --> 00:02:06.002
Niet alleen over de sterkte van het Nederlandse politieapparaat...

27
00:02:06.007 --> 00:02:09.010
maar ook over de vergelijking met omringende landen.

28
00:02:09.015 --> 00:02:13.008
Ik denk sowieso dat de Duitsers veel effectiever zijn.

29
00:02:13.013 --> 00:02:18.003
Omdat ze doelmatiger werken en veel minder van die flauwekul kennen.

30
00:02:18.008 --> 00:02:21.020
Op de een of andere manier heeft men dat beter vormgegeven...

31
00:02:22.000 --> 00:02:26.009
waardoor er meer productiviteit kan komen van een individuele agent.

32
00:02:26.014 --> 00:02:29.005
Hoe de jarenlange versterkingen bij de politie vooral zijn uitgemond...

33
00:02:29.010 --> 00:02:33.003
in nog meer bureaucratie, overleg en baasjes.

34
00:02:33.008 --> 00:02:36.018
Polderen bij de politie, vergaderen en rapporten schrijven...

35
00:02:36.023 --> 00:02:39.005
maar meer boeven vangen, ho maar.

36
00:02:45.009 --> 00:02:47.009
Het wetenschappelijk bureau van de politieacademie...

37
00:02:47.014 --> 00:02:49.011
heeft een groot intern onderzoek laten doen...

38
00:02:49.016 --> 00:02:53.017
naar hoe de politiesterkte zich sinds 1991 heeft ontwikkeld.

39
00:02:53.022 --> 00:02:57.023
Het onderzoeksbureau Andersson, Elffers en Felix heeft de cijfers op een rij gezet...

40
00:02:58.003 --> 00:03:01.024
en ook in kaart gebracht hoe die zich verhouden tot de landen om ons heen.

41
00:03:02.004 --> 00:03:06.023
De onthutsende resultaten staan in deze twee rapporten, die komende week zullen verschijnen.

42
00:03:07.003 --> 00:03:09.021
Als ik een politicus was, zou ik zeggen: schokkend.

43
00:03:10.001 --> 00:03:13.010
Maar dat vind ik zo'n verschrikkelijke term.

44
00:03:13.015 --> 00:03:17.011
Het is verontrustend, laat ik het daarop houden.

45
00:03:17.016 --> 00:03:20.005
Het is eigenlijk waanzinnig.

46
00:03:20.010 --> 00:03:23.018
We leggen de uitkomsten van het onderzoek voor aan twee experts.

47
00:03:23.023 --> 00:03:28.003
Oud-hoofdcommissaris Eric Nordholt, tien jaar lang korpschef van Amsterdam.

48
00:03:28.008 --> 00:03:32.012
En Peter Tak, internationaal expert op het gebied van strafrechtsvergelijking...

49
00:03:32.017 --> 00:03:34.022
die de politie al tientallen jaren volgt.

50
00:03:35.002 --> 00:03:39.011
Al die ICT'ers zijn continu bezig om die systemen zo te veranderen...

51
00:03:39.016 --> 00:03:43.002
dat ze compatibel zijn met 25 andere systemen.

52
00:03:43.007 --> 00:03:47.021
Dat kan natuurlijk niet. Dat gaat niet.

53
00:03:48.001 --> 00:03:49.020
Waarom zijn de cijfers zo ontluisterend?

54
00:03:50.000 --> 00:03:52.005
Als je kijkt naar het geld dat naar de politie gaat...

55
00:03:52.010 --> 00:03:55.014
dan is dat de afgelopen 20 jaar gestegen van 1,5 miljard...

56
00:03:55.019 --> 00:03:59.010
naar 3,5 miljard euro. Een ruime verdubbeling dus.

57
00:03:59.015 --> 00:04:05.012
In diezelfde periode zijn er, zo staat in de rapporten, bijna 17.000 agenten bijgekomen.

58
00:04:05.017 --> 00:04:09.020
Da's een groei van maar liefst 43,9 %.

59
00:04:10.000 --> 00:04:12.010
Daarvan is maar een fractie als blauw op straat beland.

60
00:04:12.015 --> 00:04:18.022
En het ophelderingspercentage is nauwelijks gestegen: van 18 naar 22,7 procent.

61
00:04:19.002 --> 00:04:24.004
Het is eigenlijk krankzinnig wat er gebeurt.

62
00:04:24.009 --> 00:04:27.010
Want in 15 jaar ruim twee keer zo veel geld.

63
00:04:27.015 --> 00:04:31.015
Het budget is gestegen van 1,5 naar 3,5 miljard euro.

64
00:04:31.020 --> 00:04:36.018
Er zijn fors meer agenten: Een groei van 43,9 %.

65
00:04:36.023 --> 00:04:40.017
Maar de opheldering van misdrijven is nauwelijks gestegen.

66
00:04:40.022 --> 00:04:43.022
Met maar 4,7%.

67
00:04:44.002 --> 00:04:49.005
De verhouding van het aantal collega's dat bezig is met het echte politiewerk...

68
00:04:49.010 --> 00:04:52.016
ten opzichte van de collega's in de administratie...

69
00:04:52.021 --> 00:04:55.015
groeit steeds sterker scheef.

70
00:04:55.020 --> 00:05:00.024
Dus er komen steeds minder dienders op straat beschikbaar.

71
00:05:01.004 --> 00:05:07.005
En er zijn steeds meer mensen bezig met cijfers, procedures en rapporten.

72
00:05:07.010 --> 00:05:12.012
Ik wil met hem praten! Wilt u naar mij luisteren? GESCHREEUW

73
00:05:12.017 --> 00:05:14.004
Nog een paar cijfers.

74
00:05:14.009 --> 00:05:19.007
Terwijl begin jaren 90 nog 2/3 van het politieapparaat op straat of als rechercheur werkte...

75
00:05:19.012 --> 00:05:22.001
zeg maar de kerntaken van politie...

76
00:05:22.006 --> 00:05:26.018
is hun aandeel nu nog maar 56%, nauwelijks meer dan de helft dus.

77
00:05:26.023 --> 00:05:31.005
Maar liefst 45% van de hele politieorganisatie...

78
00:05:31.010 --> 00:05:36.016
valt inmiddels onder de categorie 'ondersteuning' en 'leiding en overhead'.

79
00:05:36.021 --> 00:05:39.001
Alsof de ene helft van het apparaat ervoor moet zorgen...

80
00:05:39.006 --> 00:05:43.002
dat de andere helft het daadwerkelijke politiewerk kan doen.

81
00:05:43.007 --> 00:05:47.005
Die cijfers zeggen dat maar een heel klein van de politie...

82
00:05:47.010 --> 00:05:51.012
daadwerkelijk zichtbaar is voor de bevolking.

83
00:05:51.017 --> 00:05:55.002
En daadwerkelijk bezig is met het opsporen van strafbare feiten.

84
00:05:55.007 --> 00:05:58.019
En voor een groot deel bezig is met andere taken...

85
00:05:58.024 --> 00:06:03.000
die die burger niet ziet.

86
00:06:03.005 --> 00:06:07.010
Als je naar Den Haag kijkt, waar die moord is opgelost...

87
00:06:07.015 --> 00:06:12.015
Gewone dienders, dienders in het operationele werk...

88
00:06:12.020 --> 00:06:14.013
hebben een geweldige klus geklaard.

89
00:06:14.018 --> 00:06:17.004
Die trekken zich niks van procedures aan en die zorgen...

90
00:06:17.009 --> 00:06:21.004
dat die twee mannen in het hok komen. Dat is klasse.

91
00:06:21.009 --> 00:06:25.013
Het wordt nu ook zo gedefinieerd, het wordt gezien.

92
00:06:25.018 --> 00:06:29.020
Mensen spreken er nu over. Het moest geen uitzondering zijn.

93
00:06:30.000 --> 00:06:35.014
DE ARRESTANT SCHREEUWT Blijf even binnen. Deur dicht.

94
00:06:35.019 --> 00:06:39.000
Maar hoe kon het zover komen?

95
00:06:39.005 --> 00:06:42.007
Waarom kon die bureaucratie zo wanstaltig groeien?

96
00:06:42.012 --> 00:06:45.013
Professor Tak volgt de ontwikkelingen bij politie

97
00:06:45.018 --> 00:06:47.008
in Nederland en omringende landen al jaren.

98
00:06:47.013 --> 00:06:49.020
Hij heeft al vaker gewaarschuwd voor de scheefgroei.

99
00:06:50.000 --> 00:06:54.015
Een steeds zwaardere top en relatief minder mensen in uitvoerende taken.

100
00:06:54.020 --> 00:06:58.002
Uit de cijfers blijkt dat de sector staf, beleid en controle...

101
00:06:58.007 --> 00:07:00.024
met maar liefst 74% is gegroeid.

102
00:07:01.004 --> 00:07:04.014
We zijn een soort polderpolitie geworden.

103
00:07:04.019 --> 00:07:08.000
Dat zijn al die politieagenten die erbij gekomen zijn.

104
00:07:08.005 --> 00:07:13.019
Die allemaal prachtige pakken aan hebben maar die niet met hun beide benen in de modder staan.

105
00:07:13.024 --> 00:07:18.017
Zoals de man die wijkagent of rechercheur is.

106
00:07:18.022 --> 00:07:22.011
Maar die warm in een kamer achter een bureau zit...

107
00:07:22.016 --> 00:07:29.019
en ook nog eens beter betaald worden dan die man op straat die het vieze werk moet doen.

108
00:07:29.024 --> 00:07:38.000
Maar hoe kan de politie toestaan dat zo veel mensen in dat soort functies terechtkomen? Dat is wrang.

109
00:07:38.005 --> 00:07:43.005
Er is kennelijk een situatie gegroeid dat de politieleiding...

110
00:07:43.010 --> 00:07:50.021
deze verdeling van geld dat ze gekregen hebben van de minister...

111
00:07:51.001 --> 00:07:55.004
op deze manier kunnen spenderen.

112
00:07:55.009 --> 00:07:58.016
En kennelijk is er geen controle geweest door de overheid...

113
00:07:58.021 --> 00:08:02.018
op de besteding van dat geld.

114
00:08:02.023 --> 00:08:06.023
De burgemeesters hebben dit ook niet afgestopt.

115
00:08:07.003 --> 00:08:10.023
Er is geen korpsbeheerder die zegt: Kan het gelazer eens ophouden!

116
00:08:11.003 --> 00:08:14.005
Die weten amper wat er gebeurt.

117
00:08:14.010 --> 00:08:17.008
Het zijn die beleidsafdelingen op de departementen.

118
00:08:17.013 --> 00:08:21.022
Maar ook op de stadhuizen waar dat papier aangeleverd wordt.

119
00:08:22.002 --> 00:08:24.017
Waar die burgemeester af en toe een vraag stelt.

120
00:08:24.022 --> 00:08:26.024
Maar de angst regeert, ook bij de ambtenaren.

121
00:08:27.004 --> 00:08:30.003
Je moet je elke keer verantwoorden, papier produceren.

122
00:08:30.008 --> 00:08:34.020
Een gemeenteraadslid dat om een nota vraagt en die nota moet dik zijn anders is-ie niet goed.

123
00:08:35.000 --> 00:08:38.012
Dat is een waanzinnige ontwikkeling geworden in Nederland.

124
00:08:38.017 --> 00:08:41.022
Maar het is niet alleen de overhead bij de politie.

125
00:08:42.002 --> 00:08:45.023
Uit het rapport blijkt dat ook bij de interne organisatie het nodige mis is.

126
00:08:46.003 --> 00:08:48.014
Neem bijvoorbeeld de inzetbaarheid van agenten.

127
00:08:48.019 --> 00:08:51.004
Die kan en moet veel efficienter.

128
00:08:51.009 --> 00:08:54.019
Zo is er overdag te veel en 's nachts te weinig politie op straat.

129
00:08:54.024 --> 00:08:58.015
De veiligheid ligt dan vooral in handen van particuliere beveiligers.

130
00:08:58.020 --> 00:09:02.023
In onze organisatie hebben we 250 surveillance-auto's 's avonds...

131
00:09:03.003 --> 00:09:05.005
's nachts en in het weekend op de weg.

132
00:09:05.010 --> 00:09:08.008
Als ik dat cumuleer met de grootste drie partijen in Nederland...

133
00:09:08.013 --> 00:09:10.003
dan kom je aan ruim 600 auto's.

134
00:09:10.008 --> 00:09:12.023
Ik verwacht dat dat drie keer meer is dan de Nederlandse politie heeft.

135
00:09:13.003 --> 00:09:15.000
U dacht toch niet dat criminelen niet weten...

136
00:09:15.005 --> 00:09:18.022
hoeveel politiewagens er op de weg zijn en wat de capaciteit is?

137
00:09:19.002 --> 00:09:23.001
Waarom vinden de grote plofkraken 's nachts plaats?

138
00:09:23.006 --> 00:09:25.019
Simpelweg omdat er onvoldoende politie is.

139
00:09:25.024 --> 00:09:31.010
En men weet het zo te plooien dat ze een plofkraak hebben in Beuningen...

140
00:09:31.015 --> 00:09:34.006
waar een bom ontploft in een kluis.

141
00:09:34.011 --> 00:09:38.018
En tien minuten later ontploft hij in Nijmegen.

142
00:09:38.023 --> 00:09:41.024
Alle agenten zijn op weg naar Beuningen...

143
00:09:42.004 --> 00:09:47.014
en in Nijmegen slaan ze hun slag. Zo gaat dat in Nederland.

144
00:09:47.019 --> 00:09:51.015
Automatisering is jarenlang het toverwoord geweest bij de politie.

145
00:09:51.020 --> 00:09:56.013
Het aantal ICT'ers is met meer dan 100% gegroeid, blijkt uit de cijfers.

146
00:09:56.018 --> 00:10:00.020
Die zouden allerlei processen moeten stroomlijnen maar het tegendeel is gebeurd.

147
00:10:01.000 --> 00:10:05.000
In het eilandenrijk van de Nederlandse politie met 25 autonome korpsen...

148
00:10:05.005 --> 00:10:07.016
is iedereen z'n eigen weg ingeslagen.

149
00:10:07.021 --> 00:10:10.012
Daarmee is niet alleen veel geld verspild...

150
00:10:10.017 --> 00:10:13.020
maar is ook de broodnodige efficiency uitgebleven.

151
00:10:14.000 --> 00:10:17.016
In de ICT bij politie is voor miljarden geinvesteerd.

152
00:10:17.021 --> 00:10:21.021
Maar er is recent een rapport van de Algemene Rekenkamer gekomen...

153
00:10:22.001 --> 00:10:25.015
waaruit blijkt dat dat miljarden weggegooid geld is geweest.

154
00:10:25.020 --> 00:10:32.009
Omdat al die 25 regiokorpsen hun eigen ICT-adviseurs hadden...

155
00:10:32.014 --> 00:10:35.017
en allemaal verschillende systemen hebben opgezet...

156
00:10:35.022 --> 00:10:40.019
die niet met elkaar kunnen communiceren. Weggegooid geld dus.

157
00:10:40.024 --> 00:10:45.002
Een overmaat aan mensen die bovenin die automatisering werkt...

158
00:10:45.007 --> 00:10:47.024
en het niet voor elkaar krijgt.

159
00:10:48.004 --> 00:10:51.016
Ondersteunende apparaten met een paar duizend man.

160
00:10:51.021 --> 00:10:54.013
Dat is toch belachelijk!

161
00:10:54.018 --> 00:10:58.011
Het zal vermoedelijk... Ik weet niet of het beter zal worden.

162
00:10:58.016 --> 00:11:01.005
Er ligt een grote verantwoordelijkheid...

163
00:11:01.010 --> 00:11:04.010
bij de minister van Veiligheid, meneer Opstelten.

164
00:11:04.015 --> 00:11:08.001
Als het aan de deskundigen ligt zou minister Opstelten...

165
00:11:08.006 --> 00:11:11.007
wat vaker over de grens moeten kijken hoe het daar aangepakt wordt.

166
00:11:11.012 --> 00:11:12.024
In Duitsland bijvoorbeeld.

167
00:11:13.004 --> 00:11:16.008
Uit het onderzoek blijkt dat er daar met relatief minder agenten

168
00:11:16.013 --> 00:11:19.012
veel meer misdaden worden opgelost.

169
00:11:19.017 --> 00:11:23.005
Als je in Duitsland een miljoen geregistreerde criminaliteit hebt...

170
00:11:23.010 --> 00:11:27.024
dan wordt de helft daarvan opgelost en daar weer de helft van...

171
00:11:28.004 --> 00:11:30.013
wordt voor de rechter gebracht.

172
00:11:30.018 --> 00:11:33.022
Dus van een miljoen geregistreerde misdrijven...

173
00:11:34.002 --> 00:11:37.002
worden 250.000 zaken door de rechter afgedaan.

174
00:11:37.007 --> 00:11:40.023
Als je in Nederland kijkt naar een miljoen geregistreerde delicten...

175
00:11:41.003 --> 00:11:46.012
daar wordt 20% van opgelost en ongeveer een kwart van afgedaan.

176
00:11:46.017 --> 00:11:52.018
Dus in plaats van 250.000, 50.000 zaken afgewikkeld door de rechter.

177
00:11:52.023 --> 00:11:55.020
Da's aanzienlijk minder dan in Duitsland.

178
00:11:56.000 --> 00:12:00.012
Dat zijn toch schokkende cijfers. Dat zijn het ook.

179
00:12:00.017 --> 00:12:02.024
Ik heb destijds veel rond kunnen kijken...

180
00:12:03.004 --> 00:12:06.024
omdat ik vaak contact had met collega's uit andere landen.

181
00:12:07.004 --> 00:12:09.002
De hoofdcommissarissen van de grote steden.

182
00:12:09.007 --> 00:12:10.021
Dan zag je toch andere dingen.

183
00:12:11.001 --> 00:12:13.018
Daar heeft de bureaucratie zijn intrede ook gedaan...

184
00:12:13.023 --> 00:12:17.018
maar niet in een vorm zoals dat in Nederland het geval is geweest.

185
00:12:21.023 --> 00:12:23.024
Uit de rapporten komt al met al het beeld naar voren...

186
00:12:24.004 --> 00:12:27.021
dat de Nederlandse politie vooral hopeloos bureaucratisch is geworden.

187
00:12:28.001 --> 00:12:31.005
Dat de miljarden die de afgelopen jaren in de politie zijn gepompt...

188
00:12:31.010 --> 00:12:34.002
nauwelijks voor meer blauw op straat hebben gezorgd.

189
00:12:34.007 --> 00:12:39.003
Dat moet veranderen, wellicht met de komst van een nationale politie.

190
00:12:39.008 --> 00:12:43.020
We hebben de afgelopen jaren voortdurend geroepen om meer blauw op straat.

191
00:12:44.000 --> 00:12:46.007
Er zijn ongelofelijk veel politieagenten bij gekomen...

192
00:12:46.012 --> 00:12:48.021
maar die zijn niet op straat terechtgekomen. Inderdaad.

193
00:12:49.001 --> 00:12:51.001
Dat is een trieste constatering.

194
00:12:51.006 --> 00:12:54.018
In zoverre zijn deze studies erg interessant voor de politiek.

195
00:12:54.023 --> 00:12:59.004
Want als ik politicus was, en zeker als ik minister was...

196
00:12:59.009 --> 00:13:02.011
met de vuist op tafel slaan en zeggen:

197
00:13:02.016 --> 00:13:09.013
Ik heb op UW verzoek miljarden extra op tafel gelegd voor meer blauw op straat en wat zie ik:

198
00:13:09.018 --> 00:13:15.020
Maar een fractie van dat geld is besteed aan die agent op straat.

199
00:13:16.000 --> 00:13:18.023
Als u minister was, wat zou u na die vuistslag doen?

200
00:13:19.003 --> 00:13:25.006
De zaak direct nationaliseren: EEN nationale politie en weg met die regionale politie.

201
00:13:25.011 --> 00:13:30.004
Want de opdeling van de politie in 25 regio's...

202
00:13:30.009 --> 00:13:33.017
was niet de beste en sterkste stap geweest.

203
00:13:33.022 --> 00:13:39.014
Wat we kunnen veranderen is zorgen dat de organisatie anders wordt.

204
00:13:39.019 --> 00:13:43.005
Dat er meer aandacht is voor de mensen die op straat het werk doen.

205
00:13:43.010 --> 00:13:45.006
Dat er ook meer dienders op straat komen.

206
00:13:45.011 --> 00:13:47.018
Dat er een verschuiving komt in de sterkte.

207
00:13:47.023 --> 00:13:52.003
Mensen achter die bureaus vandaan, uit die administratieve flauwekul.

208
00:13:52.008 --> 00:13:54.021
Weer bezig gaan met het echte werk.

209
00:13:55.001 --> 00:13:58.016
Ik hoop dat men dat bij die reorganisatie weet te bereiken.

210
00:13:58.021 --> 00:14:02.006
Maar ik ben daar wel bezorgd over. Want het is voortgewoekerd.

211
00:14:02.011 --> 00:14:05.020
Het bestaat, zoals het in heel veel organisaties bestaat.

212
00:14:06.000 --> 00:14:09.016
En het kost ontzettend veel energie om dat terug te brengen.

213
00:14:09.021 --> 00:14:14.000
De belangrijkste conclusies uit de politieonderzoeken op een rij

214
00:14:14.005 --> 00:14:17.004
die vindt op onze site, kro.nl/brandpunt.

215
00:14:28.019 --> 00:14:30.008
PIM FORTUYN: At your service.

216
00:14:30.013 --> 00:14:33.024
Vergis je niet, ik word de minister-president van dit land.

217
00:14:34.004 --> 00:14:35.020
Dat belooft nog wat te worden!

218
00:14:36.000 --> 00:14:41.019
Precies tien jaar geleden werd op deze plek in Hilversum Pim Fortuyn vermoord.

219
00:14:41.024 --> 00:14:45.019
Ambulancepersoneel probeert Fortuyns leven nog te redden.

220
00:14:45.024 --> 00:14:51.004
Niet lang daarna komt in Den Haag een enorme mensenmassa bijeen.

221
00:14:51.009 --> 00:14:53.012
Volkswoede op het Binnenhof.

222
00:14:53.017 --> 00:14:56.011
MENIGTE: Moordenaars, moordenaars, moordenaars.

223
00:14:56.016 --> 00:15:00.006
We nemen u vanavond mee naar de angstige uren na de aanslag.

224
00:15:00.011 --> 00:15:03.016
ER WORDT GEROEPEN Het was hier de Gazastrook.

225
00:15:03.021 --> 00:15:06.016
In Den Haag wil een menigte het Binnenhof op...

226
00:15:06.021 --> 00:15:10.019
om af te rekenen met wat zij zien als de politieke regenten.

227
00:15:13.009 --> 00:15:16.013
Het was echt heel griezelig.

228
00:15:16.018 --> 00:15:19.001
'Gaan vechten voor je leven' is misschien te zwaar aangezet...

229
00:15:19.006 --> 00:15:21.021
maar daar komt het wel op neer.

230
00:15:22.001 --> 00:15:26.023
Het wordt zo dadelijk 'n moment dat we 't hier niet gaan redden.

231
00:15:27.003 --> 00:15:31.012
Die avond houdt Nederland zijn hart vast. Wat gebeurt er in Den Haag?

232
00:15:31.017 --> 00:15:36.012
Slaat de vlam in de pan? Staan we aan de vooravond van 'n revolutie?

233
00:15:36.017 --> 00:15:38.013
Het was een sfeer waarvan je dacht:

234
00:15:38.018 --> 00:15:41.005
Dit kan 'n lont bij 't kruitvat zijn.

235
00:15:41.010 --> 00:15:44.018
Pim Fortuyn was de man voor het gewone volk.

236
00:15:44.023 --> 00:15:48.020
En die was vermoord door de regering. Dat was de gedachtegang.

237
00:15:49.000 --> 00:15:52.016
Tien jaar later kijken we terug die er toen bij waren.

238
00:15:52.021 --> 00:15:55.007
Wat gebeurde er precies?

239
00:15:55.012 --> 00:15:59.008
En wat zijn de gevolgen van de angst die toen zo voelbaar was?

240
00:15:59.013 --> 00:16:04.021
Pim Fortuyn is niet meer. Het is diep tragisch.

241
00:16:05.001 --> 00:16:06.015
Ik ben verbijsterd.

242
00:16:06.020 --> 00:16:11.007
Ze hebben zich wel gerealiseerd: Een deel van de samenleving...

243
00:16:11.012 --> 00:16:14.019
voelt zich door ons ongelooflijk verwaarloosd.

244
00:16:16.005 --> 00:16:18.015
Persfotograaf Jos van Leeuwen. Haags fenomeen.

245
00:16:18.020 --> 00:16:21.019
Altijd op jacht naar die ene foto voor de krant.

246
00:16:21.024 --> 00:16:25.022
Moet u weg? Nee, weer een automatische brandmelding.

247
00:16:26.002 --> 00:16:29.007
Elke minuut is er wel wat aan de hand.

248
00:16:29.012 --> 00:16:33.018
Dierenambulance, spoorweginformatie, politie, brandweer.

249
00:16:33.023 --> 00:16:37.007
Van Leeuwen volgt het dag en nacht op zijn piepers.

250
00:16:37.012 --> 00:16:40.005
Zo ook die dag 6 mei 2002.

251
00:16:40.010 --> 00:16:44.008
Toen hadden we aan deze kant de portofoons van de politie aan.

252
00:16:44.013 --> 00:16:47.019
En daar begon bureau Jan Hendrikstraat ineens te praten.

253
00:16:47.024 --> 00:16:50.016
Van: 'Er komen steeds meer mensen.'

254
00:16:50.021 --> 00:16:54.019
En: 'Het Binnenhof moet worden afgesloten.'

255
00:16:54.024 --> 00:17:01.008
De indruk is dat het vooral aanhangers van Pim Fortuyn zijn.

256
00:17:01.013 --> 00:17:06.012
Dit is voor het Torentje. Er is politieafzetting.

257
00:17:06.017 --> 00:17:10.024
Als het goed is, komt het nu tevoorschijn.

258
00:17:11.004 --> 00:17:17.010
Dit zijn alle foto's die u die avond heeft gemaakt? Ja, alle foto's.

259
00:17:17.015 --> 00:17:21.024
Als van Leeuwen op 't plein aankomt, is de sfeer nog ingetogen.

260
00:17:22.004 --> 00:17:25.012
Het plein stroomt langzaam vol met aanhangers van Fortuyn.

261
00:17:25.017 --> 00:17:29.006
Verslagenheid en verdriet voeren dan nog de boventoon.

262
00:17:29.011 --> 00:17:33.018
Ze hadden al allerlei pamfletten bij zich.

263
00:17:33.023 --> 00:17:38.019
Maar de hekken om alles af te sluiten, waren er nog niet.

264
00:17:38.024 --> 00:17:41.023
Je voelde daar toch wel... Het was iets anders.

265
00:17:42.003 --> 00:17:46.024
Het was niet: We zijn hiervoor of daarvoor.

266
00:17:47.004 --> 00:17:49.018
Nee, het sprak heel veel met elkaar.

267
00:17:49.023 --> 00:17:53.015
De manier waarop hij in de media is neergezet, geloof ik gewoon niet.

268
00:17:53.020 --> 00:17:58.002
Alsof hij 'n soort Hitler is. En dat het dan zo moet eindigen.

269
00:17:58.007 --> 00:18:01.011
En ik vind dat Pim Fortuyn recht van spreken heeft.

270
00:18:01.016 --> 00:18:04.022
Het multiculture Nederland heeft geen grenzen gesteld.

271
00:18:05.002 --> 00:18:07.006
Waar de oorsprong van de ontevredenheid vandaan kwam.

272
00:18:07.011 --> 00:18:09.002
At your service.

273
00:18:09.007 --> 00:18:11.024
De opmars van Fortuyn is ongekend.

274
00:18:12.004 --> 00:18:16.010
In een paar maanden tijd zet hij de politieke verhoudingen op zijn kop.

275
00:18:16.015 --> 00:18:20.005
Vergis je niet, ik word de minister-president van dit land.

276
00:18:20.010 --> 00:18:23.005
Zijn populariteit zou komen doordat Fortuyn verwoordt...

277
00:18:23.010 --> 00:18:26.003
wat er bij velen binnenskamers leeft.

278
00:18:26.008 --> 00:18:29.021
Maar er is meer dat zijn immense populariteit verklaart.

279
00:18:30.001 --> 00:18:32.011
Fortuyn zegt niet alleen wat mensen denken.

280
00:18:32.016 --> 00:18:35.004
Hij zegt 't ook zo dat ze het begrijpen.

281
00:18:35.009 --> 00:18:37.000
Het hoort erbij.

282
00:18:37.005 --> 00:18:40.013
Dat klinkt niet enthousiast, meneer Melkert.

283
00:18:40.018 --> 00:18:45.000
Voor het eerst werden gesprekken begrijpelijk.

284
00:18:45.005 --> 00:18:49.015
Pim zegt tegen Melkert: Kijk niet zo chagrijnig.

285
00:18:49.020 --> 00:18:52.010
En dat begrijpen mensen, want hij keek chagrijnig.

286
00:18:52.015 --> 00:18:54.012
Dat belooft nog wat te worden!

287
00:18:54.017 --> 00:18:58.006
Wat zag het gewone volk in die openlijk homoseksuele dandy...

288
00:18:58.011 --> 00:19:00.001
met z'n twee hondjes?

289
00:19:00.006 --> 00:19:03.017
De underdog die toch macht krijgt.

290
00:19:03.022 --> 00:19:08.008
Die toch krachtig is, die er toch toe doet.

291
00:19:08.013 --> 00:19:12.005
Je bent bang voor al die mensen, he?

292
00:19:12.010 --> 00:19:16.006
Ik denk dat er veel mensen zijn die zich niet gezien voelen...

293
00:19:16.011 --> 00:19:24.016
en hopen op het moment dat ze wel gezien worden en er wel toe doen.

294
00:19:24.021 --> 00:19:29.005
Fortuyn als icoon van hoop.

295
00:19:29.010 --> 00:19:32.011
Met de moord op de man komt er ook een einde aan die hoop.

296
00:19:32.016 --> 00:19:35.017
En dat kan niet zonder gevolgen blijven, die avond.

297
00:19:35.022 --> 00:19:39.001
Zijn hele leven stond in het teken van strijd.

298
00:19:39.006 --> 00:19:42.018
Dus het moest ook wel met strijd eindigen.

299
00:19:42.023 --> 00:19:46.007
Fietsenmaker Patrick Ludovici drinkt met een vriend die avond...

300
00:19:46.012 --> 00:19:48.021
een biertje op het plein bij het Binnenhof...

301
00:19:49.001 --> 00:19:51.010
als hij hoort dat Fortuyn is neergeschoten.

302
00:19:51.015 --> 00:19:56.015
Uit sensatie ga je kijken op 'n afstand.

303
00:19:56.020 --> 00:19:59.002
Op een gegeven moment werd het steeds drukker.

304
00:19:59.007 --> 00:20:03.024
En toen begon het ook grimmiger te worden.

305
00:20:04.004 --> 00:20:06.019
Ik stond vlak bij de parkeergarage bij de ingang.

306
00:20:06.024 --> 00:20:09.007
Toen rende er iemand uit de parkeergarage omhoog.

307
00:20:09.012 --> 00:20:12.024
Hij liep naar een politieagent naast me en zei:

308
00:20:13.004 --> 00:20:15.017
De parkeergarage staat in brand.

309
00:20:15.022 --> 00:20:20.019
En ik dacht: Jeetje, auto in de brand in de parkeergarage.

310
00:20:20.024 --> 00:20:26.002
Dat is onder mij. Ik kan zo de parkeergarage in...

311
00:20:26.007 --> 00:20:31.020
om die brandende auto te zien. Dus ik ben er gelijk in gegaan.

312
00:20:32.000 --> 00:20:35.001
Je kan het zo zien.

313
00:20:35.006 --> 00:20:39.004
Dit is fotograaf Jos van Leeuwen van de Haagsche Courant.

314
00:20:39.009 --> 00:20:42.018
Hij zit ook boven Dudok en is dus snel ter plaatse.

315
00:20:42.023 --> 00:20:46.011
Hoe dat er nu uitziet weet ik niet, want er komt nu wat bij.

316
00:20:46.016 --> 00:20:49.007
En dit is zo'n drie minuten geleden.

317
00:20:49.012 --> 00:20:52.007
Is dat hele verhaal van mij uitgezonden?

318
00:20:52.012 --> 00:20:57.024
Het nieuwsmoment van mijn foto was voor de kranten al oud...

319
00:20:58.004 --> 00:21:02.014
want ik had al aan heel Nederland mijn foto laten zien!

320
00:21:02.019 --> 00:21:06.015
Vandaar dat ik hem ook niet heb doorverkocht, denk ik.

321
00:21:06.020 --> 00:21:10.002
Ook Patrick Ludovici loopt de parkeergarage in...

322
00:21:10.007 --> 00:21:13.003
om snel zijn auto in veiligheid te brengen.

323
00:21:13.008 --> 00:21:15.021
Ik zag mensen die parkeergarage in rennen...

324
00:21:16.001 --> 00:21:18.013
om die auto's eruit te krijgen.

325
00:21:18.018 --> 00:21:21.024
Ze duwden de slagboom omhoog en gingen met hun auto naar buiten.

326
00:21:22.004 --> 00:21:25.004
En wat ik zag was rook en vuur.

327
00:21:25.009 --> 00:21:30.018
En ik hoorde het brandalarm. Dat vergeet ik nooit meer.

328
00:21:30.023 --> 00:21:35.020
Een heel scherp geluid dat herhaald werd.

329
00:21:36.000 --> 00:21:39.000
De brandende auto is van de firma Topbikes...

330
00:21:39.005 --> 00:21:44.001
de fietsenhandel die Patrick Ludovici met z'n vader Tom runt.

331
00:21:44.006 --> 00:21:49.013
O, ja. Ja, daar staat-ie. Ik herken die Smart. Die wielen.

332
00:21:49.018 --> 00:21:55.014
Toen de auto in brand ging en de rook overal uit kwam...

333
00:21:55.019 --> 00:22:00.010
werden de mensen opgefokt. Door die situatie.

334
00:22:00.015 --> 00:22:04.003
GEROEP EN GEJOEL

335
00:22:04.008 --> 00:22:06.010
Je voelt en ervaart een broeierige sfeer.

336
00:22:06.015 --> 00:22:10.001
Je ziet hoe ze naar elkaar kijken en contact hebben met elkaar.

337
00:22:10.006 --> 00:22:15.000
Je voelt dat de spanning groot is en er relletjes gaan ontstaan.

338
00:22:15.005 --> 00:22:17.022
Pim Fortuyn, de man op wie waarschijnlijk...

339
00:22:18.002 --> 00:22:19.024
een fatale aanslag is gepleegd.

340
00:22:20.004 --> 00:22:24.006
Het gebeurde rond zes uur op het Mediapark hier in Hilversum.

341
00:22:24.011 --> 00:22:30.007
Iedereen was geschokt. Onzekerheid. Onwezenlijke atmosfeer.

342
00:22:30.012 --> 00:22:33.016
Wat moet je doen? Niemand had dit verwacht.

343
00:22:33.021 --> 00:22:37.005
Een politieke moord in Nederland was volstrekt ongewoon.

344
00:22:37.010 --> 00:22:42.014
De aangeslagen PvdA-leiders komen die avond naar het gebouw van de Tweede Kamer.

345
00:22:42.019 --> 00:22:46.015
Spoedberaad op de kamer van fractievoorzitter Ad Melkert.

346
00:22:46.020 --> 00:22:50.003
Hoe moet je hierop reageren? Want het was duidelijk...

347
00:22:50.008 --> 00:22:56.001
dat de PvdA door Fortuyn in de campagne vaak was aangevallen.

348
00:22:56.006 --> 00:22:59.020
En de woede over de moord, zo beseften we...

349
00:23:00.000 --> 00:23:02.019
zou zich ook op ons kunnen richten.

350
00:23:02.024 --> 00:23:05.005
Iets verderop komt het kabinet in de Treveszaal bij elkaar.

351
00:23:05.010 --> 00:23:07.015
Tegen veel adviezen in. Te gevaarlijk.

352
00:23:07.020 --> 00:23:13.000
Een paar uur na de fatale aanslag is de hele politieke top in de gebouwen aan het Binnenhof.

353
00:23:13.005 --> 00:23:17.012
Voor de poorten staat 'n menigte die het op de politici heeft voorzien.

354
00:23:17.017 --> 00:23:20.008
GEROEP EN GEBLAF VAN HONDEN

355
00:23:20.013 --> 00:23:22.023
Was het de bedoeling om op te rukken naar het Binnenhof?

356
00:23:23.003 --> 00:23:25.011
Ja, dat was duidelijk.

357
00:23:25.016 --> 00:23:28.023
En als ze de kans ervoor hadden, hadden ze er 'n paar gelyncht.

358
00:23:29.003 --> 00:23:34.010
En hier stond de politie. En hekken.

359
00:23:34.015 --> 00:23:37.018
Zoals er nu hekken staan, stonden er ook hekken.

360
00:23:37.023 --> 00:23:41.016
Maar lagere hekken. En daar was de kamer van Ad Melkert.

361
00:23:41.021 --> 00:23:45.005
MENIGTE: Moordenaars, moordenaars, moordenaars.

362
00:23:45.010 --> 00:23:48.010
Je kon echt horen 'Melkert, moordenaar'.

363
00:23:48.015 --> 00:23:52.003
Naast andere dingen.

364
00:23:52.008 --> 00:23:56.000
U stond naast Melkert. Wat deed dat met hem?

365
00:23:56.005 --> 00:23:59.010
Vreselijk. Hij was aangeslagen zoals iedereen.

366
00:23:59.015 --> 00:24:03.012
Maar toen dat hoorbaar was, was hij meer aangeslagen dan alle anderen.

367
00:24:03.017 --> 00:24:06.006
De politie heeft moeite de meute tegen te houden.

368
00:24:06.011 --> 00:24:09.017
Want in eerste instantie is er alleen maar een politiekordon.

369
00:24:09.022 --> 00:24:12.003
ER WORDT GEROEPEN

370
00:24:12.008 --> 00:24:15.011
Ze gaan dichterbij komen, he? En die blikken ook.

371
00:24:15.016 --> 00:24:19.002
Wat heeft hij in z'n hand? Een staaf of zo? Ja.

372
00:24:19.007 --> 00:24:24.023
De vlam slaat in de pan als een man over de hekken klimt.

373
00:24:25.003 --> 00:24:27.011
Mijn hond heeft die man in z'n been gebeten.

374
00:24:27.016 --> 00:24:31.002
Die is die kant op gesleept en die is aangehouden.

375
00:24:31.007 --> 00:24:35.013
En op dat moment gaat het dan helemaal los.

376
00:24:38.023 --> 00:24:43.006
Als politieman voel je aan wanneer een menigte gewoon boos is...

377
00:24:43.011 --> 00:24:46.024
of wanneer ze op je bloed uit zijn. Nou, dat gevoel had ik hier.

378
00:24:47.004 --> 00:24:52.018
Normaal kijk je waar je eventueel weg kan.

379
00:24:52.023 --> 00:24:55.011
Maar wij wisten dat we geen kant op konden.

380
00:24:55.016 --> 00:24:57.020
Een beveiligingsbeambte riep:

381
00:24:58.000 --> 00:25:00.020
Doe die deur dicht! Melkert kan niet gezien worden.

382
00:25:01.000 --> 00:25:06.003
Want ze vreesden dat demonstranten het gebouw zouden bestormen...

383
00:25:06.008 --> 00:25:10.018
en via ramen naar binnen zouden gaan op zoek naar Melkert.

384
00:25:10.023 --> 00:25:14.019
RUMOER

385
00:25:14.024 --> 00:25:18.021
Ik had het pas een volle dag later door.

386
00:25:19.001 --> 00:25:25.011
Als een bliksemschicht drong 't toen tot me door wat daar was gebeurd.

387
00:25:25.016 --> 00:25:29.008
En toen kreeg ik alsnog de rillingen en knikknieen.

388
00:25:29.013 --> 00:25:32.005
Ik dacht: Jezus, het was daar eigenlijk doodeng.

389
00:25:32.010 --> 00:25:35.021
Politiek verslaggeefster Wouke van Scherrenburg is die avond in Rotterdam.

390
00:25:36.001 --> 00:25:40.002
Bij het woonhuis van Fortuyn, het Palazzo di Pietro.

391
00:25:40.007 --> 00:25:45.015
Ik werd aangekeken van: Hoe durft u nog hier te komen.

392
00:25:45.020 --> 00:25:48.007
En ik dacht: Shit, wat is DIT?

393
00:25:51.009 --> 00:25:56.004
Na een half uur zei een cameraman, die heel groot was:

394
00:25:56.009 --> 00:25:59.020
Dit is zo dreigend aan 't worden, we moeten hier weg.

395
00:26:01.017 --> 00:26:03.015
U bent dus echt een slecht verliezer...

396
00:26:03.020 --> 00:26:09.000
als u niet eens antwoord wilt geven. Ga lekker naar huis, koken. GELACH

397
00:26:13.015 --> 00:26:18.024
Achteraf hadden al die mensen het idee dat Pim mij als vijand zag.

398
00:26:19.004 --> 00:26:22.014
Ik was de vijand van Pim geworden in hun ogen.

399
00:26:22.019 --> 00:26:27.007
Voor het eerst was er de angst bij het establishment voor het volk...

400
00:26:27.012 --> 00:26:29.022
dat zich vereenzelvigde met Pim Fortuyn...

401
00:26:30.002 --> 00:26:33.011
en het nu had voorzien op de regenten van het Binnenhof.

402
00:26:33.016 --> 00:26:37.017
De geest was uit de fles. Dit is niet normaal!

403
00:26:37.022 --> 00:26:40.001
Niet nor-maal!!

404
00:26:42.000 --> 00:26:45.000
De agenten voor de ingang van het Binnenhof houden stand.

405
00:26:45.005 --> 00:26:48.011
Later die nacht drijft de ME de relschoppende meute uiteen.

406
00:26:48.016 --> 00:26:51.011
27 man worden gearresteerd.

407
00:26:51.016 --> 00:26:56.009
Als wij hier niet hadden opgetreden zoals we hadden opgetreden...

408
00:26:56.014 --> 00:26:58.011
was het anders afgelopen.

409
00:26:58.016 --> 00:27:02.005
Misschien was dan 't Binnenhof bestormd met alle gevolgen van dien.

410
00:27:02.010 --> 00:27:07.003
De dagen na de moord waren er veel bedreigingen naar de PvdA.

411
00:27:07.008 --> 00:27:11.010
Op het partijbureau ontvingen we honderden brieven.

412
00:27:11.015 --> 00:27:15.015
Nog meer mails met bedreigingen, brieven met wit poeder en glas.

413
00:27:15.020 --> 00:27:19.012
Andere soorten bedreigingen, ook naar personen.

414
00:27:19.017 --> 00:27:23.022
Wat was het meest serieuze? Die voor Ad Melkert en z'n familie.

415
00:27:24.002 --> 00:27:26.011
Hij werd echt bedreigd.

416
00:27:26.016 --> 00:27:30.009
Op de avond van de moord moest hij ook ergens anders gaan slapen.

417
00:27:30.014 --> 00:27:34.002
In de dagen die volgen, zullen politici noodgedwongen onderduiken.

418
00:27:34.007 --> 00:27:36.009
En ook Haagse journalisten krijgen beveiliging.

419
00:27:36.014 --> 00:27:38.001
De angst zit er goed in...

420
00:27:38.006 --> 00:27:43.010
en dat is tot op de dag van vandaag nog voelbaar in de politiek, zegt Wouke van Scherrenburg.

421
00:27:43.015 --> 00:27:47.003
Een negatief neveneffect van die periode...

422
00:27:47.008 --> 00:27:50.006
is dat nog maar weinig politici durven te zeggen:

423
00:27:50.011 --> 00:27:54.016
Ik neem m'n verantwoordelijkheid. Ik ben hier neergezet voor jullie

424
00:27:54.021 --> 00:27:57.006
dus ik heb ook 't overwicht en het vertrouwen.

425
00:27:57.011 --> 00:28:01.012
Nu luisteren ze eerst naar wat ze in het land willen...

426
00:28:01.017 --> 00:28:06.002
en bepalen dan pas 't standpunt. Een heel slechte ontwikkeling.

427
00:28:06.007 --> 00:28:09.008
Je ziet ook de vruchten die we ervan geplukt hebben.

428
00:28:09.013 --> 00:28:12.018
Wilt u de beklemmende momenten gevangen in beeld herbeleven...

429
00:28:12.023 --> 00:28:17.013
kijkt u dan naar fotoreportage van Jos van Leeuwen op onze website.

430
00:28:28.014 --> 00:28:31.017
We zijn in Thessaloniki, de tweede stad van Griekenland.

431
00:28:31.022 --> 00:28:34.010
Een stad waar het ooit goed toeven was...

432
00:28:34.015 --> 00:28:38.007
maar ook hier heeft de crisis genadeloos toegeslagen.

433
00:28:38.012 --> 00:28:42.016
Wij hebben hier een afspraak met een Griekse zakenman, Apostolis Polysoris.

434
00:28:42.021 --> 00:28:45.014
Hij is de man op deze afschuwelijke foto.

435
00:28:45.019 --> 00:28:47.023
Hij heeft zichzelf een paar maanden geleden in brand gestoken...

436
00:28:48.003 --> 00:28:53.002
voor een bankgebouw hier, uit protest; hij is alles kwijtgeraakt.

437
00:28:53.007 --> 00:28:56.020
Als door een wonder heeft hij het nog overleefd ook.

438
00:29:31.020 --> 00:29:35.000
Apostolis handelde in een vlaag van verstandsverbijstering...

439
00:29:35.005 --> 00:29:38.006
nadat zijn eigen bank een toegezegde lening weigerde.

440
00:29:38.011 --> 00:29:40.013
Politieagenten die toevallig in de buurt waren...

441
00:29:40.018 --> 00:29:44.023
wisten het vuur snel te doven en redden daarmee zijn leven.

442
00:30:25.005 --> 00:30:31.020
Inmiddels staat Apostolis symbool voor veel Grieken die door de crisis alles zijn kwijtgeraakt.

443
00:30:32.000 --> 00:30:36.002
Griekenland staat zo'n beetje bovenaan de lijst met kansloze staten.

444
00:30:36.007 --> 00:30:39.005
Radeloze burgers vallen links en rechts uit de boot...

445
00:30:39.010 --> 00:30:42.019
en het wordt steeds moeilijker voor mensen om de dans te ontspringen.

446
00:30:42.024 --> 00:30:46.013
Niemand lijkt de crisis te kunnen ontlopen.

447
00:30:46.018 --> 00:30:51.019
Overal wordt voedsel ingezameld voor crisisslachtoffers die echt niets meer hebben.

448
00:30:51.024 --> 00:30:54.007
Zoals hier in het theater van Thessaloniki...

449
00:30:54.012 --> 00:30:58.015
waar je een gratis kaartje krijgt als je voedsel meebrengt.

450
00:31:40.019 --> 00:31:42.020
Griekenland staat aan de rand van de afgrond.

451
00:31:43.000 --> 00:31:47.002
Het uitbundig gewuif met vlaggen op partijbijeenkomsten moet verdoezelen...

452
00:31:47.007 --> 00:31:50.014
dat het vertrouwen in de politiek tot het nulpunt is gedaald.

453
00:31:50.019 --> 00:31:54.020
De grote regeringspartijen zijn in een vrije val geraakt.

454
00:32:23.009 --> 00:32:25.015
De verkiezingen van vandaag zijn cruciaal.

455
00:32:25.020 --> 00:32:28.020
Voor Griekenland, maar vooral ook voor de rest van Europa.

456
00:32:29.000 --> 00:32:34.023
Stemmen de Grieken voor of tegen de strakke begrotingsregels opgelegd door Brussel?

457
00:32:58.020 --> 00:33:01.008
Als de denkers van een land al niet weten hoe het verder moet...

458
00:33:01.013 --> 00:33:04.000
laat staan een gewone burgers als Apostolis.

459
00:33:04.005 --> 00:33:08.006
Geschonden beloftes van de bank hebben hem kapot gemaakt.

460
00:33:55.018 --> 00:33:57.020
We zijn uitgenodigd door drie advocaten...

461
00:33:58.000 --> 00:34:01.002
die als waarnemers de verkiezingen van vandaag moeten controleren.

462
00:34:01.007 --> 00:34:03.018
Niet alleen politici maar ook burgers zelf...

463
00:34:03.023 --> 00:34:06.008
moeten de hand in eigen boezem steken, vinden ze.

464
00:34:06.013 --> 00:34:08.020
Iedereen leefde op te grote voet.

465
00:35:16.015 --> 00:35:18.006
Grieken zijn gek op cartoons.

466
00:35:18.011 --> 00:35:23.013
Iedere zaterdagavond exposeren amateurs en professionals hun prenten in een park.

467
00:35:23.018 --> 00:35:28.000
Het cynisme over de wurgende hand van Brussel druipt ervan af.

468
00:36:01.012 --> 00:36:05.021
Het anti-Duitse sentiment is groot. Merkel maakt de Grieken kapot.

469
00:36:06.001 --> 00:36:10.004
Vergelijkingen met nazi-Duitsland worden niet geschuwd.

470
00:37:11.006 --> 00:37:14.003
We zijn weliswaar ietsjes populairder dan de Duitsers...

471
00:37:14.008 --> 00:37:19.000
toch is er leedvermaak over de budgettaire problemen in Nederland.

472
00:37:56.016 --> 00:38:02.002
Voor Apostolis is het toch echt de corruptie in eigen land die zijn leven heeft geruineerd.

473
00:38:02.007 --> 00:38:06.005
Alle politici zijn volgens hem dieven die miljarden het land uitsluizen.

474
00:38:06.010 --> 00:38:09.019
Dat is iets wat wij moeten weten in Noord-Europa.

475
00:38:42.003 --> 00:38:47.002
Politici die dezer dagen campagne voeren hebben het niet gemakkelijk.

476
00:39:43.018 --> 00:39:45.020
Griekenland heeft dus een imagoprobleem.

477
00:39:46.000 --> 00:39:50.021
Burgeres, bestuurders, politici, banken, allemaal hebben ze er een potje van gemaakt.

478
00:39:51.001 --> 00:39:57.016
En tegelijkertijd zijn ze hier te trots om zich te laten leiden door de harde regels uit Brussel.

479
00:40:50.003 --> 00:40:52.017
Dit was KRO Brandpunt, goedenavond.

