WEBVTT

1
00:00:02.000 --> 00:00:03.012
888

2
00:00:16.010 --> 00:00:18.005
Vanavond in Brandpunt:

3
00:00:18.010 --> 00:00:20.024
Schadevergoeding door een verloren jeugd.

4
00:00:20.024 --> 00:00:23.023
Een unieke aanklacht tegen Jeugdzorg.

5
00:00:23.023 --> 00:00:29.011
Het verhaal van Remzi, jarenlang ten onrechte opgesloten tussen zwakbegaafde kinderen.

6
00:00:29.011 --> 00:00:32.016
We hebben nu eenmaal het label zwakbegaafd op deze jongen geplakt.

7
00:00:32.016 --> 00:00:34.002
We halen het er niet meer af.

8
00:00:34.002 --> 00:00:37.019
Dat zien wij helaas vaker, en die labels worden snel geplakt.

9
00:00:37.019 --> 00:00:40.017
F16's, die alleen nog kunnen vliegen met pleisters.

10
00:00:40.017 --> 00:00:43.010
Een leger zonder tanks en de marine die fregatten aan de kade laat liggen...

11
00:00:43.010 --> 00:00:45.010
omdat er nauwelijks nog geld is voor brandstof.

12
00:00:45.010 --> 00:00:48.010
Een uitgeklede krijgsmacht waarop de nieuwe minister van Defensie...

13
00:00:48.010 --> 00:00:51.015
vanaf komende week opnieuw mag gaan bezuinigen.

14
00:00:51.015 --> 00:00:54.008
Wat betekent dat voor de jongens hier in het veld?

15
00:00:54.008 --> 00:00:58.003
En de Amerikaanse presidentsverkiezingen van komende dinsdag.

16
00:00:58.003 --> 00:01:04.003
Verkiezingen in een land dat feitelijk failliet is.

17
00:01:04.003 --> 00:01:07.008
Wie kan het verval van deze voormalige supermacht stoppen...

18
00:01:07.008 --> 00:01:10.016
en belangrijker nog, bestaat de Amerikaanse droom nog wel?

19
00:01:10.016 --> 00:01:12.013
Amerika wordt een klein beetje een gewoner land.

20
00:01:12.013 --> 00:01:15.023
Minder EEN supermacht die alles beheerst en alles kan doen.

21
00:01:27.023 --> 00:01:32.005
Volgens mij is het wel deze kamers.

22
00:01:32.005 --> 00:01:35.016
Ik was een kwijlend kind met een grote luier aan.

23
00:01:35.016 --> 00:01:39.001
Er was nog een ander kind, die zat ook te kwijlen.

24
00:01:39.001 --> 00:01:42.018
Er waren nog twee andere kinderen, die konden een klein beetje praten.

25
00:01:42.018 --> 00:01:45.005
En er was nog een autistische Somalier.

26
00:01:45.005 --> 00:01:50.024
Die speelde de hele dag met zijn geslachtsdeel. En eh, ja...

27
00:01:50.024 --> 00:01:53.019
Je hele jeugd opgesloten zitten tussen zwakbegaafde kinderen.

28
00:01:53.019 --> 00:01:57.001
Weten dat je daar niet thuishoort, maar niemand die naar je luistert.

29
00:01:57.001 --> 00:02:01.004
Het huiveringwekkende verhaal van Remzi Cavdar.

30
00:02:01.004 --> 00:02:07.002
Ze zeiden allerlei dingen tegen mij: ODD, standaard gehandicapt, zwakbegaafd...

31
00:02:07.002 --> 00:02:10.023
Het ging het ene oor in en het andere er uit.

32
00:02:10.023 --> 00:02:12.024
Remzi kwam onder toezicht van de staat...

33
00:02:12.024 --> 00:02:17.008
werd opgesloten in een instelling omdat zijn ouders niet voor hem konden zorgen.

34
00:02:17.008 --> 00:02:20.004
Dat overkomt tienduizenden kinderen in ons land.

35
00:02:20.004 --> 00:02:23.005
Vaak met ingrijpende gevolgen.

36
00:02:23.005 --> 00:02:25.014
Levenslange schade, gewoon een trauma voor je hele leven.

37
00:02:25.014 --> 00:02:29.006
Aan het eind van het traject staan die kinderen wel onthand in het leven.

38
00:02:29.006 --> 00:02:32.000
Falend toezicht op kwetsbare kinderen.

39
00:02:32.000 --> 00:02:35.020
Voor het eerst in Nederland wordt jeugdzorg aangeklaagd voor een verloren jeugd.

40
00:02:35.020 --> 00:02:38.018
Je kan hier een aantal gezinsvoogden ernstige verwijten maken...

41
00:02:38.018 --> 00:02:41.005
omdat ze tekort zijn geschoten in hun werk.

42
00:02:41.005 --> 00:02:44.015
Gewoon een gevangenis, een jeugdgevangenis, dacht ik.

43
00:02:44.015 --> 00:02:47.023
Ik ben al veroordeeld onder dat ik iets heb gedaan.

44
00:02:47.023 --> 00:02:50.019
We hebben nu eenmaal het label zwakbegaafd op deze jongen geplakt..

45
00:02:50.019 --> 00:02:52.004
we halen het er niet meer af.

46
00:02:52.004 --> 00:02:55.018
Dat zien wij helaas vaker, en die labels worden snel geplakt.

47
00:02:55.018 --> 00:02:59.006
Bekijk je het op macroniveau, dan vind ik dat het ongelooflijk misgaat.

48
00:02:59.006 --> 00:03:03.023
En aan deze jongen Remzi zie je hoe ongelooflijk dat mis kan gaan.

49
00:03:03.023 --> 00:03:06.010
We moeten ons realiseren dat dat geen uitzonderingen zijn.

50
00:03:06.010 --> 00:03:10.009
Remzi Cavdar, nu 19 jaar oud.

51
00:03:10.009 --> 00:03:15.009
Tien jaar lang woonde hij achter de hekken van verschillende instellingen voor zwakzinnigen.

52
00:03:15.009 --> 00:03:18.022
Onder toezicht gesteld van de overheid.

53
00:03:18.022 --> 00:03:20.023
Ik denk als Bep er niet was geweest...

54
00:03:20.023 --> 00:03:26.009
dan zat ik nu nog kwijlend in een instelling.

55
00:03:26.009 --> 00:03:29.019
Dan had ik een kleed mee en dan gingen we daar zitten.

56
00:03:29.019 --> 00:03:32.010
Dan had ik knutselboekjes voor je gekocht.

57
00:03:32.010 --> 00:03:35.004
Bep Weeteling, Remzi's reddende engel.

58
00:03:35.004 --> 00:03:37.020
Bep leerde Remzi kennen toen hij acht jaar oud was.

59
00:03:37.020 --> 00:03:40.021
Ze werkte toen voor de instelling als persoonlijk begeleidster.

60
00:03:40.021 --> 00:03:45.024
Zij heeft als enige, vanaf het begin, twijfels over de diagnose.

61
00:03:45.024 --> 00:03:49.015
Remzi zat tegenover mij, en ik keek zo naar hem.

62
00:03:50.005 --> 00:03:52.004
En de helderheid...

63
00:03:53.012 --> 00:03:58.009
Ik dacht bij mezelf: Ik kan me niet voorstellen dat hij zwakbegaafd is.

64
00:03:58.009 --> 00:04:00.018
Ik dacht: Het is gewoon een intelligent jongetje.

65
00:04:00.018 --> 00:04:05.010
Een intelligent jongetje dat moest blijven wonen tussen verstandelijk gehandicapten.

66
00:04:05.010 --> 00:04:07.018
Hoe heeft dat kunnen gebeuren?

67
00:04:07.018 --> 00:04:09.011
Het antwoord zit in dit dossier.

68
00:04:09.011 --> 00:04:13.024
Onderzoeksrapporten, rechtbankverslagen...

69
00:04:13.024 --> 00:04:15.013
en zelfs het rapport van het consultatiebureau.

70
00:04:15.013 --> 00:04:19.015
Het geeft een compleet en onthutsend beeld van de jeugd van Remzi.

71
00:04:19.015 --> 00:04:22.007
Hoe ik vroeger was.

72
00:04:22.007 --> 00:04:24.023
Toen was je nog thuis, bij je moeder.

73
00:04:24.023 --> 00:04:28.004
1997. Remzi is dan vier.

74
00:04:28.004 --> 00:04:29.020
Zijn Turkse vader zit in de gevangenis.

75
00:04:29.020 --> 00:04:35.000
Zijn moeder wordt opgenomen in een psychiatrische inrichting.

76
00:04:35.000 --> 00:04:37.014
Remzi wordt onder toezicht gesteld, door deskundigen getest...

77
00:04:37.014 --> 00:04:41.011
en van de een op andere dag in een instelling geplaatst.

78
00:04:41.011 --> 00:04:46.010
Hij was agressief daar; hij schopte en sloeg, hij praatte niet.

79
00:04:46.010 --> 00:04:49.015
Remzi spreekt geen Nederlands en begrijpt dus niet wat er van hem wordt verwacht.

80
00:04:49.015 --> 00:04:53.003
Maar deskundigen zien dat anders.

81
00:04:53.003 --> 00:04:56.001
Hij heeft gestoord gedrag. Dat liet hij daar zien.

82
00:04:56.001 --> 00:05:00.015
Hij is zwakbegaafd, had een grote ontwikkelingsachterstand.

83
00:05:00.015 --> 00:05:04.019
Dat was het stempel.

84
00:05:04.019 --> 00:05:08.016
Vreemd genoeg is er toen nooit gekeken naar het rapport van het consultatiebureau.

85
00:05:08.016 --> 00:05:12.005
Daarin staat dat Remzi tot dan toe juist een normale ontwikkeling heeft.

86
00:05:12.005 --> 00:05:18.000
Het 4-jarige jochie wordt in de jaren daarna van instelling naar instelling verplaatst.

87
00:05:18.000 --> 00:05:20.009
Steeds weer tussen zwakzinnigen.

88
00:05:20.009 --> 00:05:24.003
Ze weten niet wat ze met hem aan moeten.

89
00:05:24.003 --> 00:05:29.012
Dan ben je nog geen zeven, en ben je al in zoveel instellingen geweest.

90
00:05:29.012 --> 00:05:35.004
Denk je dan dat je je lekker veilig voelt, begrepen voelt?

91
00:05:35.004 --> 00:05:39.018
Natuurlijk niet.

92
00:05:39.018 --> 00:05:43.003
Dus wat voor fundament heeft hij, wat voor basis leg je.

93
00:05:43.003 --> 00:05:44.020
Remzi is onhandelbaar. Ze hebben geen vat op hem.

94
00:05:44.020 --> 00:05:49.016
Hij wordt steeds vaker opgesloten op zijn kamer.

95
00:05:49.016 --> 00:05:52.018
Ik was zeer moeilijk in mijn gedrag, ja.

96
00:05:52.018 --> 00:05:57.021
Ik denk dat een kind gewoon overneemt wat er in de omgeving gebeurt.

97
00:05:59.012 --> 00:06:03.002
Dan denk je: Dat is misschien normaal gedrag en ga je dat ook vertonen.

98
00:06:03.002 --> 00:06:10.006
En ik dacht: Ik wil naar huis, het is hier heel erg saai.

99
00:06:10.006 --> 00:06:11.024
Een dag duurde een jaar.

100
00:06:11.024 --> 00:06:19.000
Het was gewoon een beetje een soort van hel.

101
00:06:19.000 --> 00:06:23.014
Het enige wat ik dacht is: Ik wil gewoon naar huis.

102
00:06:23.014 --> 00:06:26.019
We laten het verhaal zien aan hoogleraar opvoedkunde Jo Hermanns.

103
00:06:26.019 --> 00:06:30.002
U heeft waarschijnlijk vaker te maken met zulke situaties.

104
00:06:30.002 --> 00:06:32.017
Dit kan niet waar zijn, dat dit gebeurt.

105
00:06:32.017 --> 00:06:35.015
Dit is natuurlijk een absurd verhaal.

106
00:06:35.015 --> 00:06:40.005
Het is gewoon een gevangenis, een jeugdgevangenis, dacht ik.

107
00:06:40.005 --> 00:06:44.007
Een absurd verhaal, maar volgens Hermanns geen uitzondering.

108
00:06:44.007 --> 00:06:47.017
Nederland is het land in Europa dat de meeste kinderen in internaten plaatst.

109
00:06:47.017 --> 00:06:52.003
Met alle gevolgen van dien.

110
00:06:52.003 --> 00:06:55.016
22.000 kinderen in Nederland, misschien zelfs iets meer...

111
00:06:55.016 --> 00:06:57.023
worden elk jaar in internaten geplaatst.

112
00:06:57.023 --> 00:07:02.010
Dat komt omdat wij geloven in de expertise en macht van deskundigen..

113
00:07:02.010 --> 00:07:06.010
van behandelaars, die een kind anders kunnen maken dan het is...

114
00:07:06.010 --> 00:07:09.001
beter kunnen maken. En dat is een misvatting.

115
00:07:09.001 --> 00:07:11.024
Dit is een afschuwelijke zaak.

116
00:07:11.024 --> 00:07:17.015
Ook kinderombudsman Marc Dullaert krijgt vaker met dit soort zaken te maken.

117
00:07:17.015 --> 00:07:20.004
Wij krijgen veel dossiers hier over ons bureau...

118
00:07:20.004 --> 00:07:21.022
van gehandicapte en niet-gehandicapte kinderen...

119
00:07:21.022 --> 00:07:24.016
die naar veel instellingen zijn geplaatst.

120
00:07:24.016 --> 00:07:28.020
Waar op zijn Hollands gezegd vaak mee gesold is.

121
00:07:28.020 --> 00:07:34.013
En waar uiteindelijk de belangen niet van behartigd zijn.

122
00:07:35.018 --> 00:07:42.019
Ik denk dat ik vanaf mijn 12e doorhad dat de anderen verstandelijk gehandicapt waren.

123
00:07:42.019 --> 00:07:51.006
Maar tot die tijd dacht ik dat ik gewoon de slimste was, of zo.

124
00:07:51.006 --> 00:07:54.023
Hoe zou het zijn als ik wel gewoon een normaal leven had?

125
00:07:54.023 --> 00:07:59.006
Ik zou het echt niet weten.

126
00:08:01.004 --> 00:08:02.021
Niet spelen met kinderen.

127
00:08:02.021 --> 00:08:05.011
Opgesloten zitten tussen de hekken van de instelling.

128
00:08:05.011 --> 00:08:08.014
En dan komt Bep. Zij neemt Remzi mee.

129
00:08:08.014 --> 00:08:10.024
Ze leert hem lezen, schrijven en rekenen.

130
00:08:10.024 --> 00:08:13.019
Ze leert hem het leven.

131
00:08:13.019 --> 00:08:15.020
We gingen ook naar allerlei dingen toe.

132
00:08:15.020 --> 00:08:19.021
Naar het Tropenmuseum, het Rijksmuseum, de Efteling, naar het strand.

133
00:08:19.021 --> 00:08:23.005
We deden gewoon heel veel, hij moest ook zijn energie kwijt.

134
00:08:23.005 --> 00:08:26.000
En hij moest ook de wereld leren kennen.

135
00:08:26.000 --> 00:08:28.021
Remzi bloeit op.

136
00:08:28.021 --> 00:08:32.020
Maar Jeugdzorg houdt vast aan de diagnose: mentale retardatie, zwakzinnigheid.

137
00:08:32.020 --> 00:08:38.008
Ze kijken niet naar de ontwikkeling van Remzi maar naar de uitslag van de test.

138
00:08:38.008 --> 00:08:40.022
Daarom zeggen ze tegen mij:

139
00:08:40.022 --> 00:08:43.009
Je bent een breuk aan het leren, maar dat kan niet...

140
00:08:43.009 --> 00:08:46.008
want hij heeft een IQ van 75.

141
00:08:46.008 --> 00:08:48.000
Dat kan gewoon niet, dat kan hij niet snappen.

142
00:08:48.000 --> 00:08:50.008
En hij raakt straks helemaal in de war.

143
00:08:50.008 --> 00:08:52.014
Bep laat het er niet bij zitten.

144
00:08:52.014 --> 00:08:55.003
Ze gaat de strijd aan, en doet er alles aan...

145
00:08:55.003 --> 00:08:57.016
om Remzi uit de instelling te krijgen.

146
00:08:57.016 --> 00:09:00.002
Ze schrijft brieven naar de voogd, naar begeleiders...

147
00:09:00.002 --> 00:09:03.004
naar kinderrechters en zelfs de inspectie.

148
00:09:03.004 --> 00:09:05.003
Maar niemand DEED wat.

149
00:09:05.003 --> 00:09:10.001
Het werd zo'n welles-nietes spelletje tussen Bep en de instellingen.

150
00:09:10.001 --> 00:09:15.013
Want zij zeiden: Hij is gewoon zwakbegaafd.

151
00:09:15.013 --> 00:09:19.012
En Bep zei gewoon: Dat is niet zo. Hij is gewoon normaal, intelligent.

152
00:09:19.012 --> 00:09:22.009
Hij heeft alleen moeilijk gedrag.

153
00:09:22.009 --> 00:09:25.001
Maar dat is te verklaren.

154
00:09:25.001 --> 00:09:29.013
Een zware achtergrond, het is ook nog te verklaren.

155
00:09:29.013 --> 00:09:33.003
Maar de instelling zei: Nee, wij hebben gelijk.

156
00:09:33.003 --> 00:09:36.002
En dan weet je het al: Ze gaan nooit opgeven.

157
00:09:36.002 --> 00:09:39.007
Toen zei ik: Als jullie daar niks aan doen...

158
00:09:39.007 --> 00:09:43.024
als jullie hem daar niet weghalen, dan ga ik er werk van maken.

159
00:09:43.024 --> 00:09:50.016
Toen werd de instelling waar ik werkte, de DKJ, heel vervelend naar mij toe.

160
00:09:50.016 --> 00:09:53.007
En uiteindelijk heeft het je baan gekost?

161
00:09:53.007 --> 00:09:55.007
Uiteindelijk ja.

162
00:09:55.007 --> 00:09:58.021
Ontslagen omdat ze geloofde in Remzi en niet in het oordeel van de deskundigen.

163
00:09:58.021 --> 00:10:01.018
Bep blijft Remzi zien.

164
00:10:01.018 --> 00:10:04.004
In het geheim.

165
00:10:04.004 --> 00:10:07.009
Pas drie jaar later wordt hij door de instelling opnieuw getest.

166
00:10:07.009 --> 00:10:09.011
Wat is je IQ nu?

167
00:10:09.011 --> 00:10:11.018
118.

168
00:10:11.018 --> 00:10:14.019
Een IQ dat goed genoeg is voor de universiteit.

169
00:10:14.019 --> 00:10:16.013
De kinderechter oordeelt dat Remzi per direct...

170
00:10:16.013 --> 00:10:19.010
tussen de verstandelijk gehandicapten moet worden weggehaald.

171
00:10:19.010 --> 00:10:21.012
Maar zelfs dan gebeurt dat niet.

172
00:10:21.012 --> 00:10:24.022
Nog anderhalf jaar lang leeft Remzi tussen zwakzinnigen.

173
00:10:24.022 --> 00:10:28.020
Volgens de instelling was er nergens anders plek.

174
00:10:28.020 --> 00:10:34.003
We hebben ook stukken waarin staat dat hij zou lijden aan zwakzinnigheid.

175
00:10:34.003 --> 00:10:36.024
Die jongen is bovengemiddeld intelligent.

176
00:10:36.024 --> 00:10:39.008
Advocaat Richard Korver.

177
00:10:39.008 --> 00:10:41.000
Hij stelt Jeugdzorg aansprakelijk voor de verloren jeugd van Remzi.

178
00:10:41.000 --> 00:10:45.019
En dat is voor het eerst in Nederland.

179
00:10:45.019 --> 00:10:48.016
Als hij op een andere manier was behandeld...

180
00:10:48.016 --> 00:10:51.011
bijvoorbeeld bij zijn ouders thuis was geplaatst met hulp...

181
00:10:51.011 --> 00:10:54.009
dan was hij zeer waarschijnlijk naar een normale school gegaan.

182
00:10:54.009 --> 00:10:59.024
En gezien zijn IQ is aannemelijk dat hij dan nu een hbo-studie zou hebben gedaan...

183
00:10:59.024 --> 00:11:02.008
dan wel op een universiteit zou zitten.

184
00:11:02.008 --> 00:11:05.006
In plaats daarvan moet hij eigenlijk helemaal overnieuw beginnen.

185
00:11:05.006 --> 00:11:08.004
Remzi had thuis of in een pleeggezin moeten opgroeien.

186
00:11:08.004 --> 00:11:09.023
Maar Jeugdzorg besliste anders.

187
00:11:09.023 --> 00:11:12.023
Tegen beter weten in.

188
00:11:12.023 --> 00:11:19.008
Want vanaf de jaren 80 verschenen er al dikke rapporten bij de overheid..

189
00:11:19.008 --> 00:11:20.018
waarin werd gezegd dat kinderen...

190
00:11:20.018 --> 00:11:23.012
juist zo min mogelijk in een instelling moeten worden geplaatst.

191
00:11:23.012 --> 00:11:26.001
Dat betekent dat duizenden kinderen in instellingen zitten...

192
00:11:26.001 --> 00:11:28.004
waarin ze eerder slechter worden dan beter.

193
00:11:28.004 --> 00:11:30.005
Hoe kan het systeem gewoon doorgaan?

194
00:11:30.005 --> 00:11:32.018
Misschien wel omdat dat bolwerk van de Jeugdzorg zo sterk is...

195
00:11:32.018 --> 00:11:34.020
dat dat moeilijk om te vormen is.

196
00:11:34.020 --> 00:11:37.009
Dat mensen in die zorg er ook zo sterk in geloven...

197
00:11:37.009 --> 00:11:39.002
dat ze niet die stap kunnen maken naar dat kind toe...

198
00:11:39.002 --> 00:11:42.007
en maar blijven geloven in de diagnose en dat probleem van dat kind.

199
00:11:42.007 --> 00:11:44.010
Soms denk ik dat het handel is.

200
00:11:44.010 --> 00:11:47.002
Want ze plakten allemaal stempeltjes op me...

201
00:11:47.002 --> 00:11:49.022
van 'heel moeilijk', en er is dat en dat aan de hand.

202
00:11:49.022 --> 00:11:53.024
Hij is gedragsgestoord, autistisch...

203
00:11:53.024 --> 00:11:57.015
ODD, ADHD...

204
00:11:57.015 --> 00:11:59.018
Waarom zou dat handel zijn?

205
00:11:59.018 --> 00:12:04.006
Ze krijgen meer geld als je veel stempeltjes hebt.

206
00:12:04.006 --> 00:12:10.014
Er spelen ook hele grote belangen.

207
00:12:10.014 --> 00:12:12.008
Het gaat om een paar miljard euro die de ene of de andere kant opgaan.

208
00:12:12.008 --> 00:12:14.000
Geld en macht.

209
00:12:14.000 --> 00:12:15.010
De overheid weet al jaren dat opvang in een instelling...

210
00:12:15.010 --> 00:12:18.003
de meeste kinderen meer kwaad dan goed doet.

211
00:12:18.003 --> 00:12:20.006
En toch gaat het door.

212
00:12:20.006 --> 00:12:23.012
Ieder jaar weer duizenden kinderen onder toezicht gesteld...

213
00:12:23.012 --> 00:12:26.001
en in instellingen geplaatst.

214
00:12:26.001 --> 00:12:29.007
Ik wil dat in het begin van het proces van een bijzondere uithuisplaatsing...

215
00:12:29.007 --> 00:12:32.007
dat er echt een behartiger, een bijzonder curator...

216
00:12:32.007 --> 00:12:35.024
naast de gezinsvoogd, naast het kind staat.

217
00:12:35.024 --> 00:12:38.009
Niet alleen om te zorgen voor zijn welzijn...

218
00:12:38.009 --> 00:12:41.015
maar ook om voor hem op te komen bij een kinderrechter.

219
00:12:41.015 --> 00:12:43.024
Een advocaat dus die het kind juridisch bijstaat...

220
00:12:43.024 --> 00:12:46.012
en het belang van het kind vooropstelt.

221
00:12:46.012 --> 00:12:49.007
Voor Remzi komt deze maatregel te laat.

222
00:12:49.007 --> 00:12:51.002
Maar zijn verhaal kan misschien wel het begin zijn...

223
00:12:51.002 --> 00:12:53.021
van een andere manier van werken bij Jeugdzorg.

224
00:12:53.021 --> 00:12:57.004
Wat wilt u hier uiteindelijk mee bereiken?

225
00:12:57.004 --> 00:13:01.011
Dat een rechter oordeelt dat de bureaus Jeugdzorg en gezinsvoogden aansprakelijk te houden zijn...

226
00:13:01.011 --> 00:13:04.017
als zij hele evidente fouten maken.

227
00:13:04.017 --> 00:13:06.006
En dat is hier gebeurd.

228
00:13:06.006 --> 00:13:08.022
Dat is hier zeker gebeurd.

229
00:13:08.022 --> 00:13:10.024
Remzi heeft inmiddels zijn leven opgepakt.

230
00:13:10.024 --> 00:13:18.014
Hij zit op het MBO en loopt nu stage bij een bureau voor webdesign als applicatie-ontwikkelaar.

231
00:13:18.023 --> 00:13:24.003
Een nieuwe foto, even checken of je hem kunt scannen.

232
00:13:24.003 --> 00:13:27.016
Het is echt puzzelwerk.

233
00:13:27.016 --> 00:13:32.017
Ik moet het in elkaar zetten en de app logica geven, zeg maar.

234
00:13:32.017 --> 00:13:36.023
Een week geleden heeft hij de medewerkers van het bedrijf ingelicht over zijn verleden.

235
00:13:36.023 --> 00:13:39.021
Met zweet in zijn handen. Maar hij wil ermee naar buiten.

236
00:13:39.021 --> 00:13:46.021
Het is misschien ook niet goed om alles op te kroppen en te verbergen.

237
00:13:46.021 --> 00:13:49.021
Een tweede leven, zeg maar, te leiden.

238
00:13:49.021 --> 00:13:58.002
Want je verleden neem je altijd mee.

239
00:13:58.002 --> 00:14:03.004
Je kan helaas niet opnieuw beginnen.

240
00:14:03.004 --> 00:14:06.000
Remzi wil natuurlijk ook vooral erkenning.

241
00:14:06.000 --> 00:14:07.016
Die wil excuus, die wil horen:

242
00:14:07.016 --> 00:14:09.018
Dit hadden we nooit zo mogen doen met jou.

243
00:14:09.018 --> 00:14:12.024
Die excuses heeft hij niet gehoord van de William Schrikker Groep.

244
00:14:12.024 --> 00:14:16.010
Misschien komt dat nog, en zo niet, dan komt het via de rechter.

245
00:14:16.010 --> 00:14:20.001
Jeugdzorg, de William Schrikker Groep, wil niet op camera reageren.

246
00:14:20.001 --> 00:14:24.021
Ze betreuren het wel dat Remzi hun zorg als een verloren jeugd heeft ervaren.

247
00:14:24.021 --> 00:14:29.021
Op onze website kunt u hun reactie lezen op de aanklacht van Remzi.

248
00:14:29.021 --> 00:14:33.023
Iemand die nu applicaties kan maken, websites...

249
00:14:33.023 --> 00:14:37.014
die zogenaamd verstandelijk gehandicapt zou zijn.

250
00:14:37.014 --> 00:14:42.024
En die nooit zelfstandig zou kunnen werken of doen.

251
00:14:42.024 --> 00:14:45.010
Dat is ook wel heel vreemd.

252
00:15:03.023 --> 00:15:08.012
ONHEILSPELLENDE KLANKEN

253
00:15:09.015 --> 00:15:12.010
MITRAILLEURSCHOTEN

254
00:15:12.010 --> 00:15:14.000
MUZIEK

255
00:15:14.000 --> 00:15:16.009
Over een paar dagen hebben deze jongens een nieuwe minister.

256
00:15:16.009 --> 00:15:18.007
Voor het eerst in de geschiedenis een vrouw op Defensie.

257
00:15:18.007 --> 00:15:20.019
Maar ook die zal moeten bezuinigen.

258
00:15:23.021 --> 00:15:26.023
Het is snijden in gezond vlees.

259
00:15:27.007 --> 00:15:30.018
Meer samenwerken met bondgenoten zou een oplossing moeten zijn, zeggen sommigen.

260
00:15:30.018 --> 00:15:34.001
Maar zitten de bondgenoten op ons te wachten...

261
00:15:34.001 --> 00:15:36.014
als wij steeds minder hebben te bieden?

262
00:15:44.006 --> 00:15:47.005
Dit wordt een verhaal over een steeds meer uitgeklede krijgsmacht.

263
00:15:47.005 --> 00:15:49.001
Een landmacht zonder tanks.

264
00:15:49.001 --> 00:15:52.008
Een luchtmacht die moet vliegen met F-16's die volzitten met pleisters.

265
00:15:52.008 --> 00:15:57.018
Een marine die fregatten aan de kade moet houden omdat er nauwelijks geld is voor brandstof.

266
00:15:57.018 --> 00:16:01.015
Driekwart van de krijgsmacht is bezig met reorganisatie.

267
00:16:01.015 --> 00:16:06.008
In plaats van waar je de krijgsmacht voor hebt.

268
00:16:07.005 --> 00:16:09.020
Loch Lomond in de Schotse Hooglanden.

269
00:16:09.020 --> 00:16:13.003
Nederlandse mariniers trainen hier op het terrein van de Britse marine.

270
00:16:13.003 --> 00:16:16.022
Hier kunt de zoektocht naar de staat waarin onze defensie verkeert.

271
00:16:16.022 --> 00:16:22.014
Sinds de Koude Oorlog heeft zich bij de krijgsmacht de ene op de andere bezuiniging gestapeld.

272
00:16:22.014 --> 00:16:27.008
We willen weten wat die bezuinigingen met onze strijdkrachten hebben gedaan.

273
00:16:27.008 --> 00:16:32.005
Ik wilde meenemen naar de plek waar de mortieren in stelling staan.

274
00:16:32.005 --> 00:16:38.006
Dat is hier naar beneden, een kwartiertje stiefelen.

275
00:16:38.006 --> 00:16:43.023
Het blijkt een halfuur in de kou door heuvelachtig en zompig terrein, tot je enkels in de modder.

276
00:16:43.023 --> 00:16:47.007
De mariniers bivakkeren hier al dagen.

277
00:16:47.007 --> 00:16:50.009
Operation Celtic Jump. We hebben nog een week in het veld te gaan.

278
00:16:52.006 --> 00:16:55.021
De klimatologische omstandigheden maken het hard.

279
00:16:55.021 --> 00:16:59.024
De training wordt daardoor realistisch.

280
00:16:59.024 --> 00:17:04.016
Daardoor kom je beter en harder te voorschijn als je dit ondergaan hebt.

281
00:17:04.016 --> 00:17:08.008
Ze nemen alles mee, de man ruim 50 kilo.

282
00:17:08.008 --> 00:17:16.003
Met munitie en mortieren, en je kit om te overleven. Dat zijn heel zware rugzakken.

283
00:17:16.003 --> 00:17:18.024
We hebben de bodem bereikt we moeten nog achterstanden inlopen.

284
00:17:21.009 --> 00:17:24.007
Te weinig munitie, te weinig kleding.

285
00:17:24.007 --> 00:17:26.020
Te weinig brandstof. Te weinig reserveonderdelen.

286
00:17:26.020 --> 00:17:31.017
We moeten enorm veel inhalen.

287
00:17:31.017 --> 00:17:34.016
Er is al een te zware wissel op defensie getrokken.

288
00:17:34.016 --> 00:17:38.024
We zijn op defensiecomplex Almelo.

289
00:17:38.024 --> 00:17:42.000
Hier wachten onze laatste tanks op een koper.

290
00:17:42.000 --> 00:17:43.019
We hadden er ooit ruim 900.

291
00:17:43.019 --> 00:17:47.007
Minister Hillen heeft de laatste 60 daarvan de deur uitgedaan.

292
00:17:47.007 --> 00:17:52.004
Zijn er nog meer middelgrote en grote landen in de NAVO zonder tanks?

293
00:17:52.004 --> 00:17:57.016
Nee, alle landen hebben nog een tankcapaciteit.

294
00:17:57.016 --> 00:17:59.022
Behalve Nederland. Behalve Nederland.

295
00:17:59.022 --> 00:18:04.017
Waarom is dat? We hebben simpelweg het geld niet.

296
00:18:04.017 --> 00:18:07.013
Een leger zonder tanks doet pijn.

297
00:18:07.013 --> 00:18:11.004
Dat generaals niet blij zijn met bezuinigingen ligt voor de hand.

298
00:18:11.004 --> 00:18:16.007
Ko Colijn schrijft al 30 jaar in Vrij Nederland over buitenlands beleid en defensie.

299
00:18:16.007 --> 00:18:21.004
Daarnaast is hij directeur van het instituut voor Internationale betrekkingen Clingendael.

300
00:18:21.004 --> 00:18:26.018
We gaan een gehandicapte strijdmachten tegemoet.

301
00:18:26.018 --> 00:18:28.020
Welke gaten zitten erin?

302
00:18:28.020 --> 00:18:31.023
We kunnen geen langdurige expeditionaire missies meer doen.

303
00:18:31.023 --> 00:18:36.006
Zoals afgelopen jaren in Afghanistan.

304
00:18:36.006 --> 00:18:41.004
We komen in de NAVO op een uitgave van 1% van het nationaal inkomen.

305
00:18:41.004 --> 00:18:44.015
We zitting helemaal onderaan. Wat is daar erg aan?

306
00:18:44.015 --> 00:18:51.024
Je rekent op anderen. Je wordt beschouwd als free rider.

307
00:18:51.024 --> 00:18:53.021
We moeten de Duitsers vragen of we hun tanks mogen lenen.

308
00:18:53.021 --> 00:18:57.019
Ja, zodat in een operatie waar we die capaciteit nodig vinden...

309
00:18:57.019 --> 00:19:05.010
de Duitsers of Amerikanen meedoen aan die operatie.

310
00:19:05.010 --> 00:19:07.020
Ultiem geld je als free rider.

311
00:19:14.003 --> 00:19:15.020
Terug naar operatie Celtic Jump.

312
00:19:15.020 --> 00:19:19.020
We worden uitgenodigd voor de avondmaaltijd in de tent.

313
00:19:19.020 --> 00:19:23.024
De mariniers die de spreker hebben missies achter de rug in Afghanistan en Somalie...

314
00:19:23.024 --> 00:19:27.017
waar ze dagelijks hun leven in de waagschaal stelden.

315
00:19:27.017 --> 00:19:31.010
Door de bezuinigingen kunnen ze minder oefenen.

316
00:19:31.010 --> 00:19:34.009
Kunnen jullie voldoende met scherp schieten?

317
00:19:34.009 --> 00:19:38.020
Is er voldoende munitie? Nee. Ik vind van niet.

318
00:19:38.020 --> 00:19:47.024
Ik ook niet. Zo'n 13 jaar geleden zaten er veel meer schietmomenten in een jaar.

319
00:19:47.024 --> 00:19:50.024
Waarom is het belangrijk?

320
00:19:50.024 --> 00:19:57.003
Om de vaardigheid hoog te houden. Dat is een vereiste.

321
00:19:57.003 --> 00:20:02.006
Eenheden die achterblijven kunnen eigenlijk niet trainen...

322
00:20:02.006 --> 00:20:06.018
om het niveau hoog te houden. Je kunt blijven bezuinigen.

323
00:20:06.018 --> 00:20:07.020
Maar uiteindelijk gaat het om levens.

324
00:20:07.020 --> 00:20:12.023
Met nog meer bezuinigingen staan die levens op het spel.

325
00:20:12.023 --> 00:20:18.000
Ja. Zo voelen jullie dat.

326
00:20:18.000 --> 00:20:18.022
Zo voel ik het wel.

327
00:20:23.000 --> 00:20:25.018
Luitenant-kolonel Jack is commandant van het mariniersbataljon.

328
00:20:25.018 --> 00:20:29.017
Hij vertelt zijn Britse partners in het commandocentrum hoe de oefening eruitziet.

329
00:20:29.017 --> 00:20:33.020
Al 40 jaar werken de mariniers samen met de Britten.

330
00:20:33.020 --> 00:20:36.007
Majoor Barry Lewis is hun Britse counterpart.

331
00:21:00.012 --> 00:21:04.004
Bezuinigingen en meer samenwerken gaan niet hand in hand.

332
00:21:04.004 --> 00:21:04.008
Al weet de commandant dat voor veel Nederlanders de zorg belangrijker lijkt dan defensie.

333
00:21:04.008 --> 00:21:05.010
Men moet beseffen dat wanneer een minister in Iran roept...

334
00:21:06.021 --> 00:21:10.017
Al weet de commandant dat voor veel Nederlanders de zorg belangrijker lijkt dan defensie.

335
00:21:10.017 --> 00:21:12.018
Men moet beseffen dat wanneer een minister in Iran roept...

336
00:21:12.018 --> 00:21:19.007
dat hij een doorgang gaat afsluiten de volgende dag de brandstofprijzen in Nederland stijgen.

337
00:21:19.007 --> 00:21:22.006
Met andere woorden? Het heeft gevolgen voor onze economie.

338
00:21:22.006 --> 00:21:26.016
Datzelfde geldt voor onze inzet ten aanzien van anti-piraterij.

339
00:21:26.016 --> 00:21:31.024
Het is nog steeds zo dat 90% van het wereldhandelsvolume over zee wordt getransporteerd.

340
00:21:31.024 --> 00:21:36.023
De piraterij kost ons miljarden.

341
00:21:36.023 --> 00:21:42.015
Het kan nog erger worden als wij minder aan anti-piraterij doen.

342
00:21:42.015 --> 00:21:48.000
Welvarende mensen kijken voornamelijk naar welvaart dichtbij.

343
00:21:48.000 --> 00:21:50.014
Dat zijn de zorg, het mooie huis.

344
00:21:50.014 --> 00:21:54.013
Maar zonder vrede en veiligheid kun je de welvaart vergeten.

345
00:21:54.013 --> 00:21:58.012
Dus hebben we sloten nodig op de deur, zoals de F-16's van de luchtmacht...

346
00:21:58.012 --> 00:22:02.018
in gebruik sinds eind jaren 70. Ooit hadden we er 214.

347
00:22:08.020 --> 00:22:14.010
Sinds de laatste door Hillen in gang gezette bezuiniging zijn er nog 68 over.

348
00:22:14.010 --> 00:22:18.009
Bijna de helft is gestationeerd op vliegbasis Leeuwarden.

349
00:22:18.009 --> 00:22:22.003
Je hebt minder vlieguren om je vliegers te trainen.

350
00:22:22.003 --> 00:22:25.018
We hebben 20 vliegers op nul uren moeten zetten.

351
00:22:25.018 --> 00:22:27.020
Het F-16-vliegen was voor hen voorlopig over.

352
00:22:27.020 --> 00:22:30.015
Einde oefening. Ja.

353
00:22:30.015 --> 00:22:34.007
Wat me verrast, is de loyaliteit richting het bedrijf.

354
00:22:34.007 --> 00:22:40.001
We hebben de afgelopen jaren nooit iemand horen zeggen...

355
00:22:40.001 --> 00:22:44.004
'Ik ga niet op uitzending, want ik weet niet of ik nog een baan heb als ik terugkom.'

356
00:22:44.004 --> 00:22:45.023
Maar dat is wel voorgekomen?

357
00:22:45.023 --> 00:22:48.015
Dat mensen na een uitzending geen baan meer hebben?

358
00:22:48.015 --> 00:22:51.004
Contract afgelopen. Dat gebeurt.

359
00:22:51.004 --> 00:22:58.024
Dit is een kannibaalkist, door de problemen met de aanvoer van onderdelen.

360
00:22:58.024 --> 00:23:04.009
We gebruiken een vliegtuig als deze om onderdelen uit te halen.

361
00:23:04.009 --> 00:23:14.003
We gebruiken veel vliegtuigen op het moment dat ze voor inspectie naar binnen moeten.

362
00:23:14.003 --> 00:23:16.002
Als een ander vliegtuig op onderdelen zit te wachten trekken we daar de onderdelen uit.

363
00:23:16.002 --> 00:23:18.005
En die zetten we daar weer in. Je dicht het ene gat met het andere.

364
00:23:18.005 --> 00:23:19.017
In feite wel.

365
00:23:19.017 --> 00:23:21.012
Dit soort delen...

366
00:23:21.012 --> 00:23:23.015
en deze delen...

367
00:23:23.015 --> 00:23:26.002
Dit soort delen.

368
00:23:26.002 --> 00:23:29.001
Dat zijn stukken die er opgeplakt zijn?

369
00:23:29.001 --> 00:23:31.011
Die zijn naderhand aangebracht.

370
00:23:31.011 --> 00:23:34.001
Die vliegtuigen zijn ruim 30 jaar oud.

371
00:23:34.001 --> 00:23:36.009
Hoe lang kun je met die dingen vliegen?

372
00:23:36.009 --> 00:23:38.021
Dat is de vraag.

373
00:23:38.021 --> 00:23:42.004
We lieten net al zien dat er pleisters geplakt worden.

374
00:23:42.004 --> 00:23:44.023
Maar dat houdt een keer op.

375
00:23:44.023 --> 00:23:46.023
Dat hebben bijna alle F-16's? Ja.

376
00:23:46.023 --> 00:23:50.001
Bij sommige zitten er iets meer op dan bij andere.

377
00:23:50.001 --> 00:23:54.012
Maar bijna alle F-16's hebben dit.

378
00:23:54.012 --> 00:23:58.023
De helft van alle F-16's in Nederland staat in Leeuwarden.

379
00:23:58.023 --> 00:24:03.003
De vraag is hoeveel daarvan er kunnen vliegen.

380
00:24:03.003 --> 00:24:08.011
Per dag maak je zo'n 16 vliegbewegingen.

381
00:24:08.011 --> 00:24:10.008
Acht vliegtuigen 's ochtends en acht 's avonds.

382
00:24:10.008 --> 00:24:14.007
Dat zijn dezelfde vliegtuigen? Ja. De rest staat in onderhoud.

383
00:24:14.007 --> 00:24:17.022
Van de 29 zijn er ongeveer acht beschikbaar?

384
00:24:17.022 --> 00:24:21.004
Ja, en zelfs dat getal varieert.

385
00:24:21.004 --> 00:24:23.015
Dat is maar tweederde? Ja.

386
00:24:23.015 --> 00:24:26.009
Afhankelijk van de klachten die we hebben.

387
00:24:26.009 --> 00:24:29.014
En de voorraad reserveonderdelen.

388
00:24:29.014 --> 00:24:31.004
Daarvan hangt af hoeveel vliegtuigen we kunnen inzetten.

389
00:24:31.004 --> 00:24:35.014
Tweederde van de F-16's in Nederland kan dus niet vliegen.

390
00:24:35.014 --> 00:24:40.012
Het nieuwe kabinet gaat nog eens 250 miljoen extra structureel bezuinigen.

391
00:24:40.012 --> 00:24:42.018
Dan dreigt volgens vertrekkend minister Hillen...

392
00:24:42.018 --> 00:24:45.024
de grondwettelijke taak van de krijgsmacht in gevaar te komen.

393
00:24:45.024 --> 00:24:48.014
Op defensie is mijns inziens niet meer te bezuinigen...

394
00:24:48.014 --> 00:24:51.024
tenzij je de krijgsmacht niet meer serieus neemt.

395
00:24:51.024 --> 00:24:57.017
We moeten onze taken kunnen doen en we maken allerlei afspraken...

396
00:24:57.017 --> 00:25:00.015
met bondgenoten om dingen samen te doen.

397
00:25:00.015 --> 00:25:05.000
Zo probeer je efficienter te werken. Maar we kunnen de bezuinigingen niet over de heg knikkeren bij de buren.

398
00:25:05.000 --> 00:25:11.003
We kunnen niet zeggen: We gaan een pilsje drinken, jij betaalt.

399
00:25:11.003 --> 00:25:15.003
Dus als er verder bezuinigd moet worden, komt de grondwettelijke taak in gevaar...

400
00:25:15.003 --> 00:25:20.003
en de afspraken binnen het bondgenootschap?

401
00:25:20.003 --> 00:25:26.007
Ja, de vorige minister van Defensie, Gates, van Amerika heeft daar hard voor gewaarschuwd.

402
00:25:26.007 --> 00:25:31.014
Amerika betaalde 10-15 jaar geleden 50% van de NAVO.

403
00:25:31.014 --> 00:25:35.003
En Europa de andere helft. Nu betaalt Amerika 75%.

404
00:25:35.003 --> 00:25:39.024
En Europa maar een kwart. Europa is aan het klaplopen.

405
00:25:39.024 --> 00:25:43.014
Nederland helemaal, want wij staan onder aan de lijst.

406
00:25:43.014 --> 00:25:47.014
We hebben alle suiker eruitgehaald.

407
00:25:47.014 --> 00:25:51.014
's Avonds 7 uur in de Schotse Hooglanden.

408
00:25:51.014 --> 00:25:55.009
Diep in de natte, pikdonkere bossen is op een verborgen terrein...

409
00:25:55.009 --> 00:25:57.019
de laatste tactische bespreking van de mariniers.

410
00:25:57.019 --> 00:26:01.020
Ze hebben de afgelopen nachten slechts een paar uur geslapen, buiten in de kou.

411
00:26:01.020 --> 00:26:03.016
Er is een provisorische maquette gemaakt...

412
00:26:03.016 --> 00:26:06.006
waarop het terrein in kaart is gebracht.

413
00:26:06.006 --> 00:26:11.006
De startlijn zal waarschijnlijk hier liggen, om zo over de vijand heen te trekken.

414
00:26:11.006 --> 00:26:13.021
De horloges worden gelijkgezet.

415
00:26:13.021 --> 00:26:16.018
Direct na de bespreking vertrekt de eerste verkenningseenheid...

416
00:26:16.018 --> 00:26:19.020
om de oefenvijand in de gaten te houden.

417
00:26:19.020 --> 00:26:24.019
De aanval zal volgende ochtend vlak voor zonsopgang plaatsvinden.

418
00:26:26.022 --> 00:26:29.019
In de toekomst moeten we weer omhoog met de defensie-uitgaven...

419
00:26:29.019 --> 00:26:34.005
om de investeringen en exploitatie echt mogelijk te maken.

420
00:26:34.005 --> 00:26:38.008
Dat is niet voor de gezelligheid, of om mensen aan de gang te houden.

421
00:26:38.008 --> 00:26:41.016
Het is voor de veiligheid en de belangen van Nederland.

422
00:26:41.016 --> 00:26:45.024
Maar Nederland besteedt binnenkort nog slechts 1% van wat we met zijn allen verdienen aan defensie.

423
00:26:45.024 --> 00:26:50.001
De afspraak binnen de NAVO is dat dat minstens twee keer zo veel moet zijn.

424
00:26:50.001 --> 00:26:54.012
De Amerikanen hebben onlangs besloten het zwaartepunt van hun defensieapparaat...

425
00:26:54.012 --> 00:26:56.018
van de Atlantische naar de Stille Oceaan te verleggen.

426
00:26:56.018 --> 00:26:59.001
Europa moet zijn eigen broek gaan ophouden.

427
00:26:59.001 --> 00:27:01.004
Je ziet het aan actie in Libie, vorig jaar.

428
00:27:01.004 --> 00:27:04.019
Europeanen moesten daar het werk afmaken.

429
00:27:04.019 --> 00:27:09.007
Dat liep niet lekker. We konden niet bijtanken in de lucht.

430
00:27:09.007 --> 00:27:12.022
Dat moesten de Amerikanen komen doen.

431
00:27:12.022 --> 00:27:15.002
'Leading from behind', zeiden de Amerikanen.

432
00:27:15.002 --> 00:27:18.004
We doen nog wel mee, maar van een afstand.

433
00:27:18.004 --> 00:27:20.017
'We leveren de middelen die jullie niet hebben.'

434
00:27:20.017 --> 00:27:26.004
Maar het echte bombarderen moesten de Europeanen doen.

435
00:27:26.004 --> 00:27:29.000
En op een gegeven moment waren de bommen op.

436
00:27:29.000 --> 00:27:32.001
Toen moesten de Amerikanen daar bijspringen.

437
00:27:32.001 --> 00:27:34.004
De Europeanen hadden niet genoeg bommen.

438
00:27:34.004 --> 00:27:37.013
De F-16's bleken hun doelen op de grond niet te kunnen opsporen.

439
00:27:37.013 --> 00:27:41.005
En ze konden slechts in de lucht worden bijgetankt dankzij de Amerikanen.

440
00:27:41.005 --> 00:27:44.001
Anders hadden ze eerst naar de basis moeten terugkeren.

441
00:27:44.001 --> 00:27:47.016
Daarnaast waren de Europeanen zoals altijd sterk verdeeld.

442
00:28:14.017 --> 00:28:18.013
De Franse generaal Valentin is hoofd van het EATC, het European Air Transport Command in Eindhoven.

443
00:28:18.013 --> 00:28:23.009
deFrankrijk, Duitsland, Belgie en Nederland werken daar samen...

444
00:28:23.009 --> 00:28:29.005
om het strategisch luchttransport te regelen.

445
00:28:29.005 --> 00:28:31.007
De landen hebben zelf niet genoeg capaciteit om oorlogstuig te verplaatsen.

446
00:28:31.007 --> 00:28:37.005
Maar samenwerken lukt alleen als er geen verdeeldheid is en ieder land genoeg inbrengt.

447
00:28:51.008 --> 00:28:55.022
Nederland is inmiddels afhankelijk van grillige en dubieuze landen als Rusland en Oekraine.

448
00:28:55.022 --> 00:28:59.006
Van hen huren vaak grote Antonov-transportvliegtuigen...

449
00:28:59.006 --> 00:29:01.022
om groot materieel naar Afghanistan te brengen.

450
00:29:11.001 --> 00:29:12.006
Kwart over 7 in de ochtend.

451
00:29:12.006 --> 00:29:15.013
De mariniers gaan na dagenlange voorbereiding hun aanval inzetten.

452
00:29:15.013 --> 00:29:19.010
SCHOTEN

453
00:29:22.008 --> 00:29:26.012
Morgen hebben deze militairen een nieuwe minister van Defensie.

454
00:29:26.012 --> 00:29:29.019
Vertrekkend minister Hillen zegt dat verdere bezuinigingen niet alleen op gespannen voet staan...

455
00:29:29.019 --> 00:29:33.014
met de Grondwet maar ook met afspraken met onze NAVO-bondgenoten.

456
00:29:33.014 --> 00:29:37.017
Verder bezuinigen op het departement dat u verlaat...

457
00:29:37.017 --> 00:29:42.015
betekent dat de grondwettelijke taak onder druk staat...

458
00:29:42.015 --> 00:29:44.016
en de banden met het bondgenootschap.

459
00:29:44.016 --> 00:29:46.021
Ja. Van mij mag de krijgsmacht worden afgeschaft...

460
00:29:46.021 --> 00:29:48.017
nadat de wereldvrede bereikt is.

461
00:29:48.017 --> 00:29:53.009
Maar ik ben bang dat zolang wij leven en nog tot in de verre toekomst...

462
00:29:53.009 --> 00:29:55.008
er van alles aan de hand zal zijn.

463
00:29:55.008 --> 00:30:00.004
Voor de topvijf van de duurste wapensystemen van defensie...

464
00:30:00.004 --> 00:30:03.009
verwijs ik u naar onze website, kro.nl/brandpunt

465
00:30:12.004 --> 00:30:13.017
MUZIEK

466
00:30:21.011 --> 00:30:26.001
MUZIEK

467
00:30:26.001 --> 00:30:28.000
Komende dinsdag is het alweer zo ver.

468
00:30:28.000 --> 00:30:30.010
Dan worden hier in de VS de presidentsverkiezingen gehouden.

469
00:30:30.010 --> 00:30:34.003
En er lijkt deze keer iets raars aan de hand met die verkiezingen.

470
00:30:34.003 --> 00:30:40.005
De obsessie waarmee wij, de rest van de wereld normaal die verkiezingen volgen...

471
00:30:40.005 --> 00:30:42.013
daar lijkt deze keer geen sprake van te zijn.

472
00:30:42.013 --> 00:30:46.011
We willen wel weten dat de uitslag wordt, maar het kan ons ook niet echt schelen.

473
00:30:46.011 --> 00:30:50.017
Ik vind het niet gek dat de gemiddelde Europeaan zegt:

474
00:30:50.017 --> 00:30:55.005
'Er is niet veel aan de hand. Amerika veegt vooral puin'

475
00:30:55.005 --> 00:30:57.017
'Ze zijn vooral bezig met de economie. Who cares?'

476
00:30:57.017 --> 00:31:04.005
Michiel Vos, Nederlander in de Verenigde Staten.

477
00:31:04.005 --> 00:31:10.018
Kenner van het land, schoonzoon van de invloedrijke en machtige Amerikaanse politica, Nancy Pelosi.

478
00:31:10.018 --> 00:31:14.010
Drie jaar geleden werd hij Amerikaans staatsburger.

479
00:31:14.010 --> 00:31:17.012
Wat betekent het om Amerikaan te zijn?

480
00:31:17.012 --> 00:31:20.001
Amerika is ook een land dat heel absoluut is.

481
00:31:21.010 --> 00:31:24.006
Het eet je op, of het spuugt je uit. You either love it, or hate it.

482
00:31:24.006 --> 00:31:25.019
Er is niet veel grijs.

483
00:31:25.019 --> 00:31:30.024
En ik hou ervan, ik ben natuurlijk ook getrouwd met een Amerikaanse.

484
00:31:30.024 --> 00:31:32.013
Het at mij op, dus ik dacht:

485
00:31:32.013 --> 00:31:35.021
Ik moet nu volledig gaan en Amerikaan worden.

486
00:31:35.021 --> 00:31:38.012
Anders blijf ik een beetje op twee continenten spelen.

487
00:31:38.012 --> 00:31:42.007
Mijn vader zei toen ik trouwde: Niet op beide continenten blijven spelen.

488
00:31:42.007 --> 00:31:50.010
You made your choice, nu moet je ook Europa de rug toekeren.

489
00:31:50.010 --> 00:31:55.003
Dat heb ik gedaan door Amerikaan te worden.

490
00:31:55.003 --> 00:31:58.020
Michiel is inwoner van een failliet land geworden.

491
00:31:58.020 --> 00:32:02.023
De staatsschuld van de Verenigde Staten is onvoorstelbaar groot.

492
00:32:02.023 --> 00:32:06.024
4 miljard dollar per dag komt erbij aan staatsschuld.

493
00:32:06.024 --> 00:32:09.005
Ja, 16 biljoen dollar is de staatsschuld.

494
00:32:09.005 --> 00:32:11.019
Dat is even groot als de Amerikaanse jaarlijkse economie.

495
00:32:11.019 --> 00:32:14.020
Dus als je naar getallen kijkt, zou je zeggen: Amerika is failliet.

496
00:32:14.020 --> 00:32:17.014
Of dicht daartegen aan.

497
00:32:17.014 --> 00:32:21.006
Maar de gemiddelde Amerikaan, hoog of laag, zegt altijd:

498
00:32:21.006 --> 00:32:23.013
O, but we're not broke. We can still borrow.

499
00:32:23.013 --> 00:32:25.016
We kunnen nog steeds dit doen, we kunnen er uitkomen.

500
00:32:25.016 --> 00:32:29.000
We kunnen ons nog steeds uit dat hol vechten, zeg maar.

501
00:32:29.000 --> 00:32:31.009
En die strijden een beetje met elkaar.

502
00:32:31.009 --> 00:32:34.001
De getallen, misschien de werkelijkheid...

503
00:32:34.001 --> 00:32:36.016
'real world', zoals de Amerikanen zeggen...

504
00:32:36.016 --> 00:32:38.020
en misschien de politiek. Die steeds zegt: We can do it.

505
00:33:11.016 --> 00:33:13.017
Amerika is een jong, onzeker land.

506
00:33:13.017 --> 00:33:17.015
Dat merk je gewoon. Het uit zich door heel erg op de borst te slaan.

507
00:33:17.015 --> 00:33:23.016
Door overal te laten zien dat we number one zijn.

508
00:33:23.016 --> 00:33:25.021
Dat is wel eens vermoeiend.

509
00:33:25.021 --> 00:33:28.024
Als oude Europeaan kijk je ernaar en glimlach je.

510
00:33:28.024 --> 00:33:32.015
Ze moeten zo veel bewijzen, steeds nummer een blijven.

511
00:33:32.015 --> 00:33:34.020
Het is vermoeiend om nummer een te zijn.

512
00:33:34.020 --> 00:33:36.024
De gemiddelde Amerikaan vindt Amerika number one.

513
00:33:36.024 --> 00:33:38.014
Dat is vermoeiend.

514
00:33:38.014 --> 00:33:40.020
En wordt het moeilijker om dat gevoel op te roepen?

515
00:33:40.020 --> 00:33:44.014
Dat wordt steeds moeilijker. Natuurlijk, het wordt steeds moeilijker.

516
00:33:44.022 --> 00:33:48.010
De Amerikaanse droom verleidde 200 jaar lang miljoenen immigranten.

517
00:33:48.010 --> 00:33:53.018
Hard werken leverde gegarandeerd succes en succes betekende vrijheid.

518
00:33:53.018 --> 00:33:58.022
Die tijd is voorbij. De VS beleeft de grootste crisis uit z'n geschiedenis.

519
00:33:58.022 --> 00:34:03.024
De Amerikaanse droom verbleekt terwijl in de rest van de wereld het zelfvertrouwen groeit.

520
00:34:49.000 --> 00:34:52.005
Is het zo dat je van krantenjongen geen miljonair meer wordt?

521
00:34:52.005 --> 00:34:54.006
Niet zo snel meer. Zij hebben het trucje door.

522
00:34:54.006 --> 00:34:57.012
Ze prikken door de ballon heen. Je moet hier kennis opdoen.

523
00:34:57.012 --> 00:35:01.005
En dan teruggaan voor je Nigeriaanse Chinese etc. droom.

524
00:35:01.005 --> 00:35:02.007
Als immigrant blijf je taxichauffeur tegenwoordig?

525
00:35:02.007 --> 00:35:02.007
Veel meer dan vroeger.

526
00:35:16.017 --> 00:35:19.024
Wat weet de gemiddelde Nederlander van het Catshuis?

527
00:35:19.024 --> 00:35:23.004
Wanneer hoor je voor het laatst iets leuks over het Catshuis?

528
00:35:23.004 --> 00:35:26.016
Of het Binnenhof? Nooit. Amerikanen zijn op een tedere manier bezig...

529
00:35:26.016 --> 00:35:32.003
met het mikpunt van de nationale trots: het Witte Huis.

530
00:35:32.003 --> 00:35:34.008
Een huisje dat ze omarmen, 'dit is van ons'.

531
00:35:34.008 --> 00:35:37.022
Dit proberen we wereldwijd te exporteren.

532
00:35:37.022 --> 00:35:41.020
Natuurlijk kijken we daar als cynische Europeanen doorheen.

533
00:35:41.020 --> 00:35:47.021
Maar het is hartverwarmend hoeveel gewone mensen willen weten van hun Witte Huis. The people's House.

534
00:35:47.021 --> 00:35:51.021
Het is van iedereen. Nooit het idee: Dat is voor de politici.

535
00:35:51.021 --> 00:35:55.003
Het is van ons, je mag naar binnen. Je mag er op tour.

536
00:35:55.003 --> 00:35:59.023
Die trots maakt de Amerikanen blind voor de wankele staat van hun land.

537
00:36:05.018 --> 00:36:08.010
Vijf jaar na Catrina maakt superstorm Sandy...

538
00:36:08.010 --> 00:36:12.013
van de Verenigde Staten even een derdewereldland.

539
00:36:15.017 --> 00:36:18.008
Sandy heeft New York en Amerika uitgekleed.

540
00:36:18.008 --> 00:36:24.003
Wat je nog ziet is een vernislaagje. Het binnenste is aan het rotten.

541
00:36:24.003 --> 00:36:29.003
Dat zie je bij een storm, 50 doden, dagenlang zonder stroom...

542
00:36:29.003 --> 00:36:34.003
de grootste stad van Amerika, self proclaimed centre of the world, New York city.

543
00:36:34.003 --> 00:36:37.006
De beurs ligt plat, alles. Dat is heel pijnlijk voor Amerika.

544
00:36:37.006 --> 00:36:41.007
Is Amerika niet meer dan een kartonnen samenleving?

545
00:36:41.007 --> 00:36:43.013
Je duwt ertegen en het valt om.

546
00:36:43.013 --> 00:36:47.009
Ik heb de neiging om ertegen te duwen, tegen jouw argument, want ik wil het niet toegeven.

547
00:36:47.009 --> 00:36:52.000
Maar ik moet toegeven: in Amerika is iets heel erg mis.

548
00:36:52.000 --> 00:36:56.009
Als zo'n storm...pje zo veel schade kan opleveren.

549
00:36:56.009 --> 00:36:59.000
Dijken bouwen. Dat is onmogelijk in Amerika...

550
00:36:59.000 --> 00:37:01.009
om dat politiek voor elkaar te krijgen.

551
00:37:01.009 --> 00:37:04.002
Ze willen geen geld besteden... aan infrastructuur.

552
00:37:04.002 --> 00:37:07.009
De overheid is niet aan onze kant, het is the enemy.

553
00:37:07.009 --> 00:37:10.022
Vraag maar aan de helft van de Amerikanen.

554
00:37:10.022 --> 00:37:12.019
Die noemen de overheid the enemy. Daar hoef je niks van te verwachten.

555
00:37:12.019 --> 00:37:15.024
Het is de vijand van de gemiddelde Amerikaan en van mijn portemonnee.

556
00:37:15.024 --> 00:37:21.001
Is hier geen Deltagedachte. Geen Deltawerken-gedachte.

557
00:37:27.008 --> 00:37:31.003
Amerika was lang de politieman van de wereld.

558
00:37:31.003 --> 00:37:35.023
Nu het geld opraakt verdwijnen de Amerikanen langzaam van het wereldtoneel.

559
00:37:36.012 --> 00:37:40.022
Amerika niet langer politieman van de wereld, tegen wil en dank?

560
00:37:40.022 --> 00:37:43.010
Ik denk dat ze dat niet meer kunnen zijn.

561
00:37:43.010 --> 00:37:46.007
Ze hebben dat afgeleerd met Irak en Afghanistan.

562
00:37:46.007 --> 00:37:50.008
Er was geen reden voor Irak. Dat is pijnlijk duidelijk geworden.

563
00:37:50.008 --> 00:37:52.011
Afghanistan nog wel, voor veel Amerikanen.

564
00:37:52.011 --> 00:37:54.021
Maar Irak niet meer. Dan houdt het een keer op.

565
00:37:54.021 --> 00:37:59.010
Niet alleen wordt benaderd hoeveel doden er zijn gevallen.

566
00:37:59.010 --> 00:38:04.001
Maar je hoort ook steeds meer: 'Het heeft ook veel geld gekost.'

567
00:38:04.001 --> 00:38:06.001
Dat was vroeger ondenkbaar. Dat werd nooit genoemd.

568
00:38:06.001 --> 00:38:11.021
Geld, dat komt er wel. Het gaat om mensenlevens, Amerikaanse jongens en meisjes. Democratie brengen. Ja.

569
00:38:11.021 --> 00:38:14.022
Nu wordt ook gezegd: Het kost miljarden.

570
00:38:14.022 --> 00:38:17.005
En niemand heeft er ooit voor betaald.

571
00:38:17.005 --> 00:38:20.011
Er is geen belastingverhoging gekomen om het te betalen.

572
00:38:22.018 --> 00:38:26.000
MUZIEK

573
00:38:30.022 --> 00:38:36.004
De tijd dat de Amerikanen waar ook ter wereld ten strijde trokken is voorlopig voorbij.

574
00:38:36.004 --> 00:38:40.009
Die realiteit weigeren patriottische Amerikanen te accepteren.

575
00:39:53.004 --> 00:39:55.005
Dit is de discussie in Amerika, wat deze man zegt.

576
00:39:55.005 --> 00:39:57.015
Een minderheid zegt: we doen alles.

577
00:39:57.015 --> 00:39:59.022
Waar we gevraagd worden, gaan we naartoe.

578
00:39:59.022 --> 00:40:03.002
Wij zijn nog steeds de politieman van de wereld.

579
00:40:03.002 --> 00:40:06.015
Een grootte van Amerika zegt: Dat kan niet allemaal meer.

580
00:40:06.015 --> 00:40:10.005
Maar hij accepteert niet dat het geld op is. Nee.

581
00:40:10.005 --> 00:40:17.000
Hij accepteert dat niet en wil er niks van weten dat Amerika niet klaar is, of niet kan terugslaan.

582
00:40:17.000 --> 00:40:21.002
Obama is een president die juist...

583
00:40:21.002 --> 00:40:25.007
Ja, langzamerhand...

584
00:40:25.007 --> 00:40:30.007
Gelukkig heeft Obama Osama bin Laden nog door zijn rechteroog geschoten.

585
00:40:30.007 --> 00:40:34.003
Anders was hij weggezet als nietsnut, pacifist. Voor dit soort mensen.

586
00:40:34.003 --> 00:40:38.005
Maar hij heeft wel langzamerhand gezegd: We moeten iets minder.

587
00:40:39.001 --> 00:40:42.001
De Verenigde Staten dreigen een gewoon land te worden.

588
00:40:42.001 --> 00:40:47.000
Zelfs in verkiezingstijd durven de presidentskandidaten...

589
00:40:47.000 --> 00:40:49.023
geen onrealistische vergezichten meer te schetsen.

590
00:40:49.023 --> 00:40:52.016
Het gevaar dreigt van een tandenloze supermacht.

591
00:40:52.016 --> 00:40:56.021
Amerika wordt een beetje een gewoon land, minder supermacht die alles beheerst.

592
00:40:56.021 --> 00:40:59.020
Het jongetje in de klas dat overal mee wegkomt.

593
00:40:59.020 --> 00:41:05.001
Net een wat grotere partner aan de tafel.

594
00:41:05.001 --> 00:41:08.001
Is de gemiddelde Amerikaan bereid om dat te accepteren?

595
00:41:08.001 --> 00:41:11.002
De gemiddelde Amerikaan is er nog niet aan toe om te accepteren...

596
00:41:11.002 --> 00:41:15.015
dat we nu ook met Finland, Liechtenstein of Nederland moeten onderhandelen.

597
00:41:15.015 --> 00:41:17.006
Daar is de gemiddelde Amerikaan niet aan toe.

598
00:41:17.006 --> 00:41:22.002
Denkers en schrijvers zijn daar wel mee bezig. Die lopen voorop.

599
00:41:22.002 --> 00:41:24.017
De gemiddelde Amerikaan wil daar nog niet aan.

600
00:41:24.017 --> 00:41:29.021
Daar is nog een psychologische slag die de leiders moeten maken.

601
00:41:29.021 --> 00:41:31.012
En daar zit precies het probleem.

602
00:41:52.016 --> 00:41:54.012
Dit was KRO Brandpunt. Goedenavond.

