WEBVTT

1
00:00:02.002 --> 22:16:03.024
888

2
00:00:17.020 --> 00:00:22.012
Is hij een visieloze windvaan of juist een handig politiek makelaar die ons door de crisis sleept?

3
00:00:22.012 --> 00:00:26.014
Met Prinsjedag in aantocht: Waar staat Mark Rutte voor?

4
00:00:26.014 --> 00:00:29.000
Hij is niet de premier die in moeilijke tijden opstaat.

5
00:00:29.000 --> 00:00:32.019
En duidelijk de weg naar de uitgang schetst.

6
00:00:32.019 --> 00:00:36.022
Vijf maanden lang zat de Belg Pierre Piccinin vast in de hel van Syrie.

7
00:00:36.022 --> 00:00:39.009
Gegijzeld en gemarteld door extremisten.

8
00:00:39.009 --> 00:00:41.016
Deze week kwam hij vrij en hij wil ons waarschuwen.

9
00:00:41.016 --> 00:00:46.011
Hij zegt te weten wie verantwoordelijk is voor de gifgasaanvallen.

10
00:00:46.016 --> 00:00:51.004
En in Brandpunt: Het is uniek en het meest omstreden natuurgebied in Nederland.

11
00:00:51.004 --> 00:00:54.022
Een Walhalla voor de vogelspotter en liefhebbers van grote hoefdieren.

12
00:00:54.022 --> 00:00:56.011
De Oostvaardersplassen.

13
00:00:56.011 --> 00:00:59.005
Maar als het winter wordt, laait de discussie op...

14
00:00:59.005 --> 00:01:02.008
over het wel of niet bijvoeren van de dieren.

15
00:01:02.008 --> 00:01:04.000
Wildernis achter een hek.

16
00:01:18.011 --> 00:01:19.018
Prinsjesdag komt eraan.

17
00:01:19.018 --> 00:01:23.010
En volgende week staat hij voor de krachtproef om grote bezuinigingen voor elkaar te boksen...

18
00:01:23.010 --> 00:01:26.016
die mensen diep zullen treffen.

19
00:01:26.016 --> 00:01:30.009
Het gaat een zwaar gevecht worden om Sinterklaas te halen.

20
00:01:30.009 --> 00:01:32.017
Dit kabinet moet echt slagen.

21
00:01:32.017 --> 00:01:35.006
Rutte, politiek leider in crisistijd.

22
00:01:35.006 --> 00:01:37.004
Mark Rutte. APPLAUS

23
00:01:37.004 --> 00:01:39.019
En vermoedelijk de eerste premier die onlangs nog zei:

24
00:01:39.019 --> 00:01:46.005
Het gaat in mijn baan niet om zoiets groots als visie.

25
00:01:46.005 --> 00:01:48.020
Een pragmaticus aan het roer.

26
00:01:48.020 --> 00:01:50.017
Een pragmatische dealmaker.

27
00:01:50.017 --> 00:01:52.022
Een snelle denker, schaker. Hartelijk in de omgang.

28
00:01:52.022 --> 00:01:55.003
Een aardige man. Open, enthousiast.

29
00:01:55.003 --> 00:01:56.011
Eeuwige optimist.

30
00:01:56.011 --> 00:01:57.021
Peoples-manager.

31
00:01:57.021 --> 00:02:02.006
Ga in Den Haag op zoek naar mensen die hem niet mogen en je vindt ze niet.

32
00:02:02.006 --> 00:02:06.003
He has a really likeable character. Een bijzonder aardige jongen.

33
00:02:06.003 --> 00:02:09.011
Maar de vraag rijst of deze allemansvriend...

34
00:02:09.011 --> 00:02:12.001
nog wel de kracht en de geloofwaardigheid heeft...

35
00:02:12.001 --> 00:02:15.004
om dit land mee te nemen in al die crisismaatregelen.

36
00:02:15.004 --> 00:02:20.009
Want die vraag hangt bijna in neonletters boven het Binnenhof.

37
00:02:20.009 --> 00:02:22.012
Waar staat Mark Rutte eigenlijk voor?

38
00:02:25.021 --> 00:02:28.024
Het gezond verstand ontwaakt. De Telegraaf rolt van de persen.

39
00:02:28.024 --> 00:02:30.024
In VVD-kringen zijn ze nog wel eens geneigd...

40
00:02:30.024 --> 00:02:34.024
om 's lands grootste blad nog wel eens te beschouwen als hun eigen huisorgaan.

41
00:02:34.024 --> 00:02:38.001
Maar zo is het niet meer.

42
00:02:38.008 --> 00:02:42.004
Juist je vrienden moet je de waarheid vertellen.

43
00:02:42.004 --> 00:02:45.022
Het is de Telegraaf lang verweten dat wij een partijkrant waren van de VVD.

44
00:02:45.022 --> 00:02:49.014
Dat was tot aan de verkiezingsdatum zo.

45
00:02:49.014 --> 00:02:51.013
Paul Jansen, politiek commentator van de krant...

46
00:02:51.013 --> 00:02:55.016
is inmiddels Ruttes belangrijkste journalistieke plaaggeest.

47
00:02:55.016 --> 00:03:01.014
In een spoor van publicaties moet de premier het ontgelden als een politiek kameleon.

48
00:03:01.014 --> 00:03:08.022
Ik vind iemand die zo snel van kleur verschiet en van gedaante kan veranderen...

49
00:03:08.022 --> 00:03:13.019
In de Haagse politiek is dat misschien een pre.

50
00:03:13.019 --> 00:03:18.012
Maar de kiezer krijgt daar vroeg of laat genoeg van.

51
00:03:18.012 --> 00:03:22.011
De irritatie tussen Telegraaf en premier ontstaat direct na de verkiezingen.

52
00:03:22.011 --> 00:03:25.003
Jansen weet nog hoe de VVD-leider tijdens de campagne...

53
00:03:25.003 --> 00:03:31.008
in zijn krant beloften deed om ze daarna vrijwel direct opzij te schuiven.

54
00:03:31.008 --> 00:03:35.003
De manier waarop hij de laatste campagne is omgegaan...

55
00:03:35.003 --> 00:03:38.017
met zijn verkiezingsbeloften, die allemaal zijn gebroken...

56
00:03:38.017 --> 00:03:40.010
vind ik een slechte zaak.

57
00:03:40.010 --> 00:03:45.001
Je moet goed voor mij zorgen. Dat beloof ik je.

58
00:03:45.001 --> 00:03:49.002
Als Rutte de PvdA in de campagne nog als een gevaar voor Nederland typeert...

59
00:03:49.002 --> 00:03:51.022
U weet wat er gebeurt als je links het beheer geeft over de Sahara.

60
00:03:51.022 --> 00:03:54.007
Dan is het zand snel op.

61
00:03:54.007 --> 00:03:57.019
Vervolgens gaat hij met diezelfde PvdA regeren.

62
00:03:57.019 --> 00:04:02.004
Ook daar weet de koppensneller van de Telegraaf daar raad mee.

63
00:04:02.004 --> 00:04:04.022
Marx Rutte. Dat gaat best ver, toch? Nee joh, dat is leuk.

64
00:04:04.022 --> 00:04:10.012
Dat past in de hectiek en in het tumult wat daar speelde.

65
00:04:10.012 --> 00:04:14.010
En het feit dat u het er, bijna een jaar later, over hebt...

66
00:04:14.010 --> 00:04:18.024
wil zeggen dat we raak hebben geschoten.

67
00:04:19.012 --> 00:04:24.012
Belangrijker nog is dat mensen zekerheden zijn kwijt geraakt.

68
00:04:24.012 --> 00:04:27.012
De zekerheid dat hun huis meer waard wordt.

69
00:04:27.012 --> 00:04:31.005
De zekerheid van een waardevast pensioen.

70
00:04:31.005 --> 00:04:35.000
Dat is wat aan hem is gaan kleven.

71
00:04:35.000 --> 00:04:38.019
Mark Rutte als shopper in de politieke zelfbedieningswinkel.

72
00:04:38.019 --> 00:04:42.005
Eerst met Wilders en daarna die gehaaste oversteek naar de PvdA.

73
00:04:42.005 --> 00:04:43.016
Kwartettend naar de macht.

74
00:04:43.016 --> 00:04:46.024
Zo snel dat hij zijn eigen achterban meteen van zich vervreemd.

75
00:04:46.024 --> 00:04:48.022
Zo snel dat hij zijn eigen achterban meteen van zich vervreemdt.

76
00:04:48.022 --> 00:04:53.002
De inkomensafhankelijke zorgpremie, als bom onder het prille geluk.

77
00:04:53.002 --> 00:04:56.013
Dat heeft tot grote mopperpotterij geleid.

78
00:04:56.013 --> 00:04:59.006
Dat zegt Arend Jan Boekestijn, oud VVD-Kamerlid...

79
00:04:59.006 --> 00:05:04.007
ooit betrapt toen hij loslippig was over het gebrek aan visie bij Rutte.

80
00:05:04.007 --> 00:05:07.010
Hij heeft geen idee. Dat is schokkend, hoor.

81
00:05:10.016 --> 00:05:13.014
Zijn openhartigheid kost hem uiteindelijk zijn Kamerlidschap.

82
00:05:13.014 --> 00:05:16.003
Maar Boekestijn blijft een insider bij de VVD.

83
00:05:16.003 --> 00:05:20.009
Hij begrijpt de ophef over die zorgpremie maar al te goed.

84
00:05:20.009 --> 00:05:23.005
Je kon goed zien aankomen dat het bij de VVD moeilijk zou liggen...

85
00:05:25.011 --> 00:05:30.004
vanwege de gedachte te gaan nivelleren via belastingen...

86
00:05:30.004 --> 00:05:37.001
en niet ook nog eens nivelleren via zo'n ziektekostenpremie.

87
00:05:37.001 --> 00:05:42.000
Geschrokken van de boze reacties uit zijn achterban komt Rutte op zijn plannen terug.

88
00:05:42.000 --> 00:05:45.021
Dames en heren, ik heb een fout gemaakt.

89
00:05:45.021 --> 00:05:47.015
Maar het kwaad is dan al geschied.

90
00:05:47.015 --> 00:05:52.007
En in de aanloop naar Prinsjesdag lekt de ene na de andere nivelleringsmaatregel uit.

91
00:05:52.007 --> 00:05:55.005
Bezuinigingsdrift, die juist een groot deel van de VVD-achterban...

92
00:05:55.005 --> 00:05:59.021
en de kleine ondernemers tegen de haren in strijkt.

93
00:05:59.021 --> 00:06:02.016
Dat zijn mensen die wat maken van hun leven.

94
00:06:02.016 --> 00:06:06.006
Die vragen geen uitkering aan.

95
00:06:06.006 --> 00:06:09.013
En om een deel daarvan zo maar de bijstand in te duwen...

96
00:06:09.013 --> 00:06:14.013
door die belastingvrije voet te verlagen vind ik treurig.

97
00:06:14.013 --> 00:06:20.012
RUTTE: Ik zie ook een land voor ogen waar ruim baan wordt gegeven aan ambitie.

98
00:06:20.012 --> 00:06:23.020
Aan ondernemerschap. Aan talent.

99
00:06:23.020 --> 00:06:29.010
En waar het geen schande is om een keer opnieuw te beginnen.

100
00:06:29.010 --> 00:06:31.013
Rutte realiseert zich dat werkloosheid iets is...

101
00:06:33.006 --> 00:06:35.009
wat mensen hard treft. Maar daar houdt het mee op.

102
00:06:35.009 --> 00:06:38.013
Ook econoom Van Wijnbergen verwijt Rutte zich te ontpoppen...

103
00:06:38.013 --> 00:06:40.023
als een koersloze kortetermijndenker.

104
00:06:40.023 --> 00:06:42.022
Hij is niet de premier die in moeilijke tijden opstaat...

105
00:06:42.022 --> 00:06:46.014
en de weg naar de uitgang schetst.

106
00:06:46.014 --> 00:06:49.020
Een makelaar in gelegenheidsoplossingen, zeg hij.

107
00:06:49.020 --> 00:06:53.011
Onnavolgbaar voor kiezers, samenleving en achterban.

108
00:06:53.011 --> 00:06:56.024
Het is allemaal abstract, cliche.

109
00:06:56.024 --> 00:06:59.015
En dat helpt degene niet die morgen zijn baan verliest.

110
00:06:59.015 --> 00:07:02.020
Hij laat het zichzelf overkomen. Dat is zijn houding in het leven.

111
00:07:02.020 --> 00:07:05.003
Hij is een optimist en denkt: Het komt wel goed.

112
00:07:05.003 --> 00:07:11.005
Zo lang je de grote lijn volgt, hoef je je niet druk te maken.

113
00:07:11.005 --> 00:07:12.018
Maar dat moet je wel.

114
00:07:12.018 --> 00:07:16.008
In een land dat steeds dieper in de crisis raakt...

115
00:07:16.008 --> 00:07:19.004
is Rutte soms maandenlang onzichtbaar.

116
00:07:19.004 --> 00:07:24.007
Met enige regelmaat luidt de vraag: Waar is de premier?

117
00:07:24.007 --> 00:07:28.006
Als leider moet je er af en toe echt staan.

118
00:07:28.006 --> 00:07:31.020
En als je er dan staat, moet je ook een heel duidelijk statement maken.

119
00:07:31.020 --> 00:07:35.013
En dat heeft hij af en toe laten liggen.

120
00:07:35.013 --> 00:07:42.003
Roderick van Grieken heeft bewondering voor het retorisch talent van Rutte.

121
00:07:42.003 --> 00:07:44.018
In potentie is het de great communicator.

122
00:07:44.018 --> 00:07:48.004
Hij praat heel makkelijk, heel natuurlijk.

123
00:07:48.004 --> 00:07:51.002
Hij praat enthousiast.

124
00:07:51.002 --> 00:07:54.018
En hij kan zijn publiek ook meenemen in een verhaal.

125
00:07:54.018 --> 00:07:57.013
Van mijn moeder heb ik het optimisme gekregen.

126
00:07:57.013 --> 00:07:59.024
Dus als iemand schuldig is, is zij het.

127
00:07:59.024 --> 00:08:04.006
Maar op cruciale momenten lukt het Rutte niet om de juiste woorden te vinden.

128
00:08:04.006 --> 00:08:08.020
Zoals op de avond dat Beatrix bekendmaakte af te treden.

129
00:08:08.020 --> 00:08:15.008
Toen hield hij een vlak verhaal waar niet goed over was nagedacht.

130
00:08:15.008 --> 00:08:17.013
Iedereen die de koningin heeft meegemaakt...

131
00:08:17.013 --> 00:08:20.008
zal beamen dat zij met haar kennis en ervaring...

132
00:08:20.008 --> 00:08:25.009
en haar betrokkenheid mensen raakt en verder helpt.

133
00:08:25.009 --> 00:08:28.013
Dat was een uitgelezen kans om jezelf als leider neer te zetten.

134
00:08:28.013 --> 00:08:31.012
Als je in staat bent net dat zinnetje te bedenken...

135
00:08:31.012 --> 00:08:33.024
dan doet dat heel veel goed voor jouw imago...

136
00:08:33.024 --> 00:08:39.024
en doe je tegelijkertijd ook wat van je verwacht wordt.

137
00:08:39.024 --> 00:08:42.006
Rutte kan een voorbeeld nemen aan Tony Blair...

138
00:08:42.006 --> 00:08:44.013
bij het overlijden van lady Di.

139
00:08:57.000 --> 00:09:01.022
Achteraf is gebleken dat hij de hele nacht met spindoctoren rond de tafel heeft gezeten...

140
00:09:01.022 --> 00:09:04.020
om dat zinnetje te bedenken.

141
00:09:04.020 --> 00:09:08.021
In Nederland denkt men vaak dat dat een trucje is en slecht is.

142
00:09:08.021 --> 00:09:11.023
Maar ik vind het je taak op dat moment.

143
00:09:11.023 --> 00:09:17.009
Je moet een nationale gebeurtenis duiden en er richting aan geven.

144
00:09:17.009 --> 00:09:21.022
Ook de politiek zal moeten veranderen.

145
00:09:21.022 --> 00:09:26.001
Ze zal compromissen moeten sluiten.

146
00:09:26.001 --> 00:09:30.005
En over de grenzen van eigen partijen heen elkaar de hand te reiken.

147
00:09:30.005 --> 00:09:32.005
Hij is eerder een manager dan een boegbeeld.

148
00:09:32.005 --> 00:09:35.005
Eerder een doener dan een denker. Eerder handig dan ideologisch.

149
00:09:35.005 --> 00:09:37.017
Hij houdt van het vak, van het spel.

150
00:09:37.017 --> 00:09:40.023
In die zin is hij een representant van zijn generatie.

151
00:09:40.023 --> 00:09:43.011
Dat blijkt ook uit de adviseurs die hem omringen.

152
00:09:43.011 --> 00:09:51.006
Dat zijn mensen van zo'n beetje alle politieke windrichtingen.

153
00:09:51.006 --> 00:09:53.021
Het is lastig om van die mensen te verwachten...

154
00:09:53.021 --> 00:09:57.015
dat ze op zoek gaan naar de VVD-prioriteit.

155
00:09:57.015 --> 00:10:01.018
Natuurlijk, Rutte is politiek leider in een coalitieland.

156
00:10:01.018 --> 00:10:07.022
Maar om de lieve vrede te bewaren, levert hij veel te veel in, is een veel gehoord verwijt.

157
00:10:07.022 --> 00:10:12.015
Dat zegt ook Joshua Livestro, oud-adviseur van Rutte.

158
00:10:12.015 --> 00:10:17.024
Als het in zijn ogen voor die consensus nodig is om wat meer van zichzelf te geven...

159
00:10:17.024 --> 00:10:20.016
en wat minder van een ander te vragen, doet hij dat.

160
00:10:20.016 --> 00:10:22.007
Voor hem zelf is dat niet zo'n groot offer.

161
00:10:22.007 --> 00:10:27.007
Maar voor zijn achterban vaak wel.

162
00:10:27.007 --> 00:10:32.001
Politicus is hij altijd al geweest. Talent bij de JOVD.

163
00:10:32.001 --> 00:10:35.010
Dat is de kerngedachte geweest.

164
00:10:35.010 --> 00:10:36.024
Kamerlid, staatssecretaris.

165
00:10:36.024 --> 00:10:39.022
Een politiek leven. Ongehuwd. Geen kinderen.

166
00:10:39.022 --> 00:10:43.011
Gehuisvest op een sobere etage, bijna afbetaald weten we.

167
00:10:43.011 --> 00:10:46.012
Hij woont in een heel bescheiden appartement in Den Haag.

168
00:10:46.012 --> 00:10:50.010
Geld interesseert hem helemaal niets.

169
00:10:50.010 --> 00:10:54.012
Maar voelt deze politicus wel hoe diep maatregelen ingrijpen...

170
00:10:54.012 --> 00:10:57.016
in het dagelijks leven van miljoenen?

171
00:10:57.016 --> 00:11:00.003
Ik denk dat veel mensen hem ervaren als iemand...

172
00:11:00.003 --> 00:11:02.010
Ik denk dat veel mensen hem ervaren als iemand...

173
00:11:02.010 --> 00:11:07.010
die niet helemaal doorvoelt wat zij dagelijks voelen in deze crisis.

174
00:11:07.010 --> 00:11:14.017
Hij wil mensen graag het idee geven dat we de goede kant op gaan.

175
00:11:14.017 --> 00:11:17.013
Iemand die in zijn optimisme...

176
00:11:17.013 --> 00:11:20.020
Als we zo somber blijven kijken, gaat het niet lukken.

177
00:11:20.020 --> 00:11:25.012
en volk en crisis oproept om vooral maar een nieuwe auto te kopen.

178
00:11:25.012 --> 00:11:29.015
Als we als land eens besluiten om dat negativisme weg te trekken...

179
00:11:29.015 --> 00:11:36.008
en wel die nieuwe auto te kopen.

180
00:11:36.008 --> 00:11:39.017
Dat was een buitengewoon domme opmerking.

181
00:11:39.017 --> 00:11:44.007
Wat er pijnlijk aan was, is dat er onmacht uit blijkt.

182
00:11:44.007 --> 00:11:48.021
Niet goed bedacht.

183
00:11:48.021 --> 00:11:54.006
Je kan niet roepen dat je maar een auto of een huis moet kopen met die lastenverzwaringen.

184
00:11:54.006 --> 00:11:56.014
Het heeft de mensen ook niet overtuigd.

185
00:11:56.014 --> 00:12:02.018
Ook nu zal het er op aan komen om die keuzes goed te maken.

186
00:12:02.018 --> 00:12:10.011
Om dat te doen, moeten we weten waar we vandaan komen en waar we staan.

187
00:12:10.011 --> 00:12:16.022
Als je wilt weten waar we heen gaan met die land blijft het op het Torentje toch een beetje stil.

188
00:12:16.022 --> 00:12:18.013
Amsterdam, twee weken geleden.

189
00:12:18.013 --> 00:12:22.011
In de Rode Hoed zal Rutte de HJ Schoollezing uitspreken.

190
00:12:28.015 --> 00:12:33.000
Gaat de premier eindelijk een vergezicht aan de visie...

191
00:12:33.000 --> 00:12:36.009
waar het met dit land in crisistijd naartoe moet?

192
00:12:39.022 --> 00:12:42.000
Heel journalistiek Nederland is er.

193
00:12:42.000 --> 00:12:43.005
Hai.

194
00:12:43.005 --> 00:12:44.024
De verwachtingen zijn hoog gespannen.

195
00:12:44.024 --> 00:12:48.001
Gaat Rutte vanavond geschiedenis zoals Nederland ooit deed.

196
00:12:48.001 --> 00:12:49.019
'Nederland is ziek.'

197
00:12:49.019 --> 00:12:52.011
Of Kok met: De ideologische veren af werpen.

198
00:12:52.011 --> 00:12:55.012
Of Balkenende met zijn normen en waarden debat.

199
00:12:55.012 --> 00:12:57.017
Fatsoen moet je doen.

200
00:12:57.017 --> 00:12:58.024
En dan, een volle zaal.

201
00:12:58.024 --> 00:13:01.002
Totaal afgeladen.

202
00:13:01.002 --> 00:13:03.008
Een premier, uit de losse pols, drie kwartier lang op deze catwalk...

203
00:13:03.008 --> 00:13:06.000
Een premier, uit de losse pols, drie kwartier lang op deze catwalk...

204
00:13:06.000 --> 00:13:08.011
zonder aarzelingen uit het hoofd.

205
00:13:08.011 --> 00:13:10.007
De performance was dik in orde.

206
00:13:10.007 --> 00:13:14.010
Die performance kreeg een ruime voldoende. Een 8.

207
00:13:14.010 --> 00:13:16.004
Absoluut een 9.

208
00:13:16.004 --> 00:13:17.024
Maar visie?

209
00:13:17.024 --> 00:13:22.023
Het is bij mij niet blijven hangen wat de centrale boodschap was.

210
00:13:22.023 --> 00:13:25.019
Hij moet er zelfs niks van hebben.

211
00:13:25.019 --> 00:13:31.002
Als een visie betekent dat we tot in detail gaan voor schrijven...

212
00:13:31.002 --> 00:13:35.012
hoe de toekomst eruitziet, dan verzet alles in mij zich daar tegen.

213
00:13:35.012 --> 00:13:37.003
Ik geloof daar niet in.

214
00:13:37.003 --> 00:13:40.009
Rutte heeft een vrij aardige schets gegeven van de problemen waar het land voor staat...

215
00:13:41.015 --> 00:13:43.007
en de uitdaging die we hebben.

216
00:13:43.007 --> 00:13:46.013
Maar hij heeft nog geen begin van een oplossing aan gedragen.

217
00:13:46.013 --> 00:13:48.010
Hoe maak je visie waar?

218
00:13:50.012 --> 00:13:52.020
Door dat te vertalen naar een heel concreet programma.

219
00:13:52.020 --> 00:13:54.006
En dat is wat je mist bij Rutte.

220
00:13:54.006 --> 00:13:57.018
Als de boodschap is dat burgers meer zelf moeten doen...

221
00:13:57.018 --> 00:14:02.021
en dat de overheid terug treedt in het publieke domein...

222
00:14:02.021 --> 00:14:04.011
vind ik dat een prima verhaal.

223
00:14:04.011 --> 00:14:09.003
Maar als je dan elke dag in de krant leest over lastenverzwaringen...

224
00:14:09.003 --> 00:14:13.012
en niet de middelen krijgt om het zelf te doen...

225
00:14:13.012 --> 00:14:17.004
vind ik dat Rutte daar iets beter over had kunnen nadenken.

226
00:14:17.004 --> 00:14:20.007
De opgave van Rutte de komende jaren begint dinsdag; Prinsjesdag.

227
00:14:20.007 --> 00:14:23.005
Miljarden bezuinigingen. Draconisch en ongekend.

228
00:14:23.005 --> 00:14:28.004
Boze kiezers en een kabinet dat in de Eerste Kamer om alles moet vechten.

229
00:14:28.004 --> 00:14:31.001
Een regering die eerder uit noodzaak dan uit liefde werd geboren.

230
00:14:31.001 --> 00:14:37.009
In zo'n wirwar is zo'n premier zonder visie misschien zo gek nog niet.

231
00:14:37.014 --> 00:14:42.003
Bij de krant discussieren we altijd over de opening van een ochtend.

232
00:14:42.003 --> 00:14:47.017
Dan zeggen collega's: Dat was toch geen opening in de krant?

233
00:14:47.017 --> 00:14:50.023
Dat kan zo zijn, maar je moet altijd kijken of er een alternatief was.

234
00:14:50.023 --> 00:14:52.023
En dat geldt ook voor de premier.

235
00:15:01.019 --> 00:15:03.019
SCHOTEN

236
00:15:07.022 --> 00:15:09.024
Hij dacht dat hij rondtrok met bevriende rebellen.

237
00:15:09.024 --> 00:15:12.020
Maar in de chaos van Syrie is niets meer wat het lijkt.

238
00:15:13.017 --> 00:15:14.022
SCHOTEN

239
00:15:21.000 --> 00:15:25.001
Vijf maanden werd de Belgische journalist Pierre Piccinin gegijzeld en gemarteld.

240
00:15:25.001 --> 00:15:26.023
Deze week kwam hij levend terug...

241
00:15:26.023 --> 00:15:29.000
maar dat geluk had niet iedereen in zijn groep.

242
00:15:34.017 --> 00:15:37.011
In handen van de rebellen ving hij een geheim overleg op.

243
00:15:37.011 --> 00:15:39.024
De gifgasaanvallen van drie weken geleden...

244
00:15:39.024 --> 00:15:43.008
zouden niet het werk zijn van Assad, maar van de rebellen zelf.

245
00:15:52.001 --> 00:15:54.020
Een vrijgelaten Belg wil de wereld waarschuwen.

246
00:16:04.013 --> 00:16:06.008
SCHOTEN

247
00:16:18.008 --> 00:16:22.024
Na vijf maanden gijzeling is hij weer terug in Brussel.

248
00:16:22.024 --> 00:16:25.006
Geen kelder meer, maar zijn eigen huis.

249
00:16:25.006 --> 00:16:28.016
Pierre Piccinins leven is compleet overhoop gegooid.

250
00:16:57.023 --> 00:17:00.016
Hij was geen jihadist. Hij bleek gevangen door jihadisten.

251
00:17:00.016 --> 00:17:04.007
Je zou het niet meteen aan hem zien maar deze keurige leraar politieke wetenschappen...

252
00:17:04.007 --> 00:17:06.014
is in zijn vrije tijd oorlogsverslaggever.

253
00:17:06.014 --> 00:17:08.006
Zo zag hij er begin deze week nog uit.

254
00:17:08.006 --> 00:17:11.005
Met baard, kort na zijn vrijlating.

255
00:17:11.005 --> 00:17:12.020
Sindsdien buitelt de media over hem heen.

256
00:17:19.012 --> 00:17:22.002
Zijn verhaal is er een van vernedering en angst.

257
00:17:22.002 --> 00:17:25.012
Een afschrikwekkende getuigenis over de tegenstanders van Assad.

258
00:17:41.008 --> 00:17:45.007
Piccinin keerde terug tijdens een chaotische diplomatieke week.

259
00:17:45.007 --> 00:17:47.003
Hij schrok van de Amerikaanse oorlogsdreiging.

260
00:17:47.003 --> 00:17:50.017
En is opgelucht dat er een akkoord is om voorlopig niet in te grijpen.

261
00:17:58.003 --> 00:18:01.015
Volgens hem zag Obama in dat zijn bewijzen niet sterk genoeg waren.

262
00:18:26.014 --> 00:18:28.014
Al acht keer was Piccinin in Syrie. Intellectueel. Avonturier.

263
00:18:28.014 --> 00:18:31.007
Al acht keer was Piccinin in Syrie. Intellectueel. Avonturier.

264
00:18:31.007 --> 00:18:32.017
Documentairemaker.

265
00:18:32.017 --> 00:18:35.020
Een man van de analyse die graag de frontlinies opzoekt.

266
00:18:35.020 --> 00:18:38.021
Een doorzetter en zeker geen vriend van Assad.

267
00:18:38.021 --> 00:18:42.002
Vorig jaar was hij al eens opgepakt door diens veiligheidstroepen.

268
00:18:52.023 --> 00:18:55.020
Ondanks een reisverbod ging hij terug naar Syrie.

269
00:18:55.020 --> 00:18:58.019
Aan de kant van de rebellen, want dit waren z'n vrienden.

270
00:18:58.019 --> 00:19:01.006
Tot die nachtelijke rit op 8 april.

271
00:19:01.006 --> 00:19:03.004
Toen alles anders bleek te liggen.

272
00:19:36.020 --> 00:19:40.021
Het lastige is vooral dat je die groepen...

273
00:19:40.021 --> 00:19:44.000
waar ik in eerste instantie mee te maken had en mee sprak...

274
00:19:44.000 --> 00:19:47.019
dat die minder te vertrouwen zijn als het gaat over...

275
00:19:47.019 --> 00:19:51.003
of ze alleen met je praten of dat ze je ook iets aan willen doen.

276
00:19:51.003 --> 00:19:52.016
Dat gebeurt steeds meer.

277
00:19:52.016 --> 00:19:57.011
Steeds meer journalisten zijn ontvoerd door die groeperingen.

278
00:19:57.024 --> 00:20:01.018
Oorlogsverslaggever Hans Jaap Melissen is net terug uit Syrie.

279
00:20:01.018 --> 00:20:05.007
Hij erkent dat werken daar nu bijna onmogelijk is.

280
00:20:05.007 --> 00:20:07.011
Het gezicht van de revolutie is veranderd.

281
00:20:07.011 --> 00:20:11.004
Waar Assad niet heerst, heersen nu hoofdzakelijk jihadstrijders.

282
00:20:14.000 --> 00:20:17.010
Ze spelen steeds meer de baas over de rebellen...

283
00:20:17.010 --> 00:20:19.022
waar ze eerst te gast waren.

284
00:20:19.022 --> 00:20:23.002
Ze weerden ook rebellen uit gebieden.

285
00:20:23.002 --> 00:20:25.018
Ze zeiden: Dit is ons gebied, dit hebben wij ingenomen.

286
00:20:25.018 --> 00:20:28.004
Ze stelden daar islamitische regels in.

287
00:20:28.004 --> 00:20:31.014
Ze gaan winkels binnen: Geen sigaretten meer verkopen.

288
00:20:31.014 --> 00:20:35.010
'Je mag geen drank verkopen.' 'Wij bepalen wat hier gebeurt.'

289
00:20:35.010 --> 00:20:39.016
Dat maakt het moeilijker om te zien wie nou wie is in dat gebied.

290
00:20:54.020 --> 00:20:57.024
Piccinin viel in handen van islamisten...

291
00:20:57.024 --> 00:21:00.004
die hij vooral als losgeslagen bandieten omschrijft.

292
00:21:00.004 --> 00:21:02.008
Wreed, uit op geld.

293
00:21:02.008 --> 00:21:04.008
Zo nu en dan zag hij een nieuwe gevangene komen...

294
00:21:04.008 --> 00:21:06.008
die daarna voorgoed verdween.

295
00:21:27.017 --> 00:21:31.013
Piccinin zat vast samen met deze man, een Italiaans journalist.

296
00:21:31.013 --> 00:21:34.015
Ze werden een paar keer geblinddoekt naar een andere bunker versleept.

297
00:21:34.015 --> 00:21:37.006
Daarbij wisten ze EEN keer te ontsnappen.

298
00:21:37.006 --> 00:21:39.010
Ze namen twee losliggende granaten mee.

299
00:21:39.010 --> 00:21:41.020
De rebellen hadden hen snel weer te pakken.

300
00:22:09.001 --> 00:22:11.011
Op een dag hoorden ze een gesprek in de kamer naast hen.

301
00:22:11.011 --> 00:22:14.004
Twee rebellenleiders van verschillende groepen...

302
00:22:14.004 --> 00:22:18.003
communiceerden via Skype met een man die accentloos Engels sprak.

303
00:22:18.003 --> 00:22:22.018
Volgens Piccinin moet het een buitenlandse jihadist zijn geweest.

304
00:22:55.019 --> 00:22:57.007
Een opvallende bewering:

305
00:22:57.007 --> 00:23:02.006
De gifgasaanval waarbij honderden slachtoffers vielen zou NIET het werk zijn van Assad.

306
00:23:02.006 --> 00:23:04.012
Een bewering die niet te controleren valt.

307
00:23:05.019 --> 00:23:09.001
Niemand weet exact... Tenminste, ik zag nooit harde bewijzen...

308
00:23:09.001 --> 00:23:10.024
dat de regering het heeft gedaan.

309
00:23:10.024 --> 00:23:13.017
Ik heb geen bewijzen gezien dat de rebellen het hebben gedaan.

310
00:23:13.017 --> 00:23:18.007
Niemand heeft die harde bewijzen, volgens mij.

311
00:23:18.007 --> 00:23:22.015
Dan kijk je naar waarschijnlijkheid. En ehm...

312
00:23:22.015 --> 00:23:31.015
al weet ik dat in veel oorlogen door EEN strijdende partij misdaden worden verricht...

313
00:23:31.015 --> 00:23:35.018
zodat de vijand voor hen de schuld kan krijgen...

314
00:23:35.018 --> 00:23:38.015
zou ik nog steeds denken: Ik durf geld te zetten...

315
00:23:38.015 --> 00:23:43.011
op dat toch gewoon de Syrische overheid achter die aanval zit.

316
00:23:43.017 --> 00:23:45.004
TELEFOONGERINKEL

317
00:23:51.001 --> 00:23:53.007
De hele dag willen journalisten hem spreken.

318
00:23:53.007 --> 00:23:56.009
Wij volgen hem naar de studio van de Russische tv in Brussel.

319
00:23:56.009 --> 00:23:58.002
Voor zijn zoveelste interview.

320
00:24:39.012 --> 00:24:43.008
Piccinin spreekt zich harder uit over de gifgasaanval dan zijn Italiaanse collega.

321
00:24:43.008 --> 00:24:48.015
Die wil voorzichtig blijven, want 'hoe zeker waren die rebellen van hun informatie?'

322
00:24:48.015 --> 00:24:50.020
'Waren het misschien geruchten?'

323
00:25:16.014 --> 00:25:18.021
SCHOTEN

324
00:25:18.021 --> 00:25:20.007
Een land gevangen in chaos.

325
00:25:20.007 --> 00:25:24.007
Een land waar nauwelijks te bewijzen valt wie achter welke aanval zit.

326
00:25:24.007 --> 00:25:28.015
Piccinins getuigenis is maar EEN elementje...

327
00:25:28.015 --> 00:25:31.001
in een wereldwijd welles-nietes-spel.

328
00:25:31.001 --> 00:25:33.021
Een spel zonder echte winnaars.

329
00:25:33.021 --> 00:25:35.006
Het is in ieder geval een conflict...

330
00:25:35.006 --> 00:25:39.007
waar aan beide kanten de vreselijkste misdaden worden gepleegd.

331
00:25:39.007 --> 00:25:45.000
Dat is een conflict dat waarschijnlijk voor een groot deel moet uitwoeden.

332
00:25:45.000 --> 00:25:48.024
Als een bosbrand die niet meer te blussen is.

333
00:25:48.024 --> 00:25:51.015
Waarbij je het maar moet laten branden.

334
00:25:51.015 --> 00:25:55.021
Als je ertussen gaat staan ga je zelf mee in de fik.

335
00:25:56.001 --> 00:25:59.022
Zo struikelden wereldleiders deze week voorzichtig naar een voorstel voor vrede.

336
00:25:59.022 --> 00:26:02.016
Terwijl de oorlog verder ontaardt.

337
00:26:38.022 --> 00:26:41.007
Eigenlijk hadden er fabrieken moeten staan.

338
00:26:41.007 --> 00:26:46.016
Maar door toeval groeide dit terrein uit tot een uniek natuurgebied in West-Europa.

339
00:26:52.012 --> 00:26:54.007
De natuur is hier spectaculair.

340
00:26:54.007 --> 00:26:56.015
Maar ook onderwerp van een heftig debat als het winter is...

341
00:26:56.015 --> 00:27:00.001
en dieren op zoek moeten naar voedsel.

342
00:27:00.001 --> 00:27:02.014
Beheren is het voorkomen van dierenleed.

343
00:27:02.014 --> 00:27:04.020
Daar loop de Partij voor de Dieren voor weg.

344
00:27:04.020 --> 00:27:07.017
Deze wildernis is nu vastgelegd in een bioscoopfilm...

345
00:27:07.017 --> 00:27:11.016
met de allure van documentaires zoals Planet Earth.

346
00:27:20.007 --> 00:27:24.023
De zeearend, wilde paarden, oerrunderen, vossen en edelherten.

347
00:27:24.023 --> 00:27:27.012
Dit natuurgebied lijkt helemaal af.

348
00:27:27.012 --> 00:27:30.022
Maar volgens kenners mist er nog iets.

349
00:27:30.022 --> 00:27:33.009
Die wolf hoort bij dit ecosysteem. Canis lupus.

350
00:27:33.009 --> 00:27:34.018
Liever vandaag dan morgen.

351
00:27:34.018 --> 00:27:39.000
Net als de zeearend. Dat zijn de grote roofdieren die er bij horen.

352
00:27:39.000 --> 00:27:41.011
Een pleidooi voor meer wildernis.

353
00:27:41.011 --> 00:27:45.020
Maar wat is wildernis in Nederland? En, kunnen wij die wildernis aan?

354
00:27:45.020 --> 00:27:48.008
Als er EEN gebied is waar die confrontatie tastbaar is...

355
00:27:48.008 --> 00:27:50.013
dan is dat in de Oostvaardersplassen.

356
00:27:56.015 --> 00:27:58.024
Wauw.

357
00:27:58.024 --> 00:28:01.006
Dit ziet er heel mooi uit.

358
00:28:01.006 --> 00:28:03.016
Wat een uitzicht.

359
00:28:03.016 --> 00:28:06.012
Wat je daar ziet, is een groep edelherten.

360
00:28:06.012 --> 00:28:09.018
Dat zijn allemaal vrouwelijke dieren.

361
00:28:09.018 --> 00:28:13.007
Hoeveel zijn het er? Een paar honderd.

362
00:28:13.007 --> 00:28:19.013
Hans Breeveld is al 30 jaar boswachter in deze wildernis in de Flevopolder.

363
00:28:19.013 --> 00:28:24.018
Hij zag woeste moerasgrond uitgroeien tot een wonderbaarlijk gebied.

364
00:28:24.018 --> 00:28:26.020
Het gebied was er. Ganzen kwam hier naartoe.

365
00:28:26.020 --> 00:28:30.007
Die hebben laten zien dat ze hier een rol vervulden.

366
00:28:30.007 --> 00:28:33.021
Zo'n gebied is niet compleet zonder runderen, paarden, herten.

367
00:28:33.021 --> 00:28:35.024
Die werden er bij gehaald.

368
00:28:35.024 --> 00:28:39.005
En om de natuur zich te laten ontwikkelen...

369
00:28:39.005 --> 00:28:43.006
moet je terug treden. En dat is wat we gedaan hebben.

370
00:28:43.006 --> 00:28:47.005
En dit is het resultaat.

371
00:28:48.008 --> 00:28:49.011
Natuur die haar eigen gang gaat.

372
00:28:49.011 --> 00:28:55.008
Dat heeft hier geleid tot een bijna on-Nederlands landschap.

373
00:28:55.008 --> 00:28:57.015
We gaan op safari in de polder.

374
00:28:57.015 --> 00:29:02.011
Kijk naar die benen. Ze hebben zebra-achtige strepen. Ja.

375
00:29:04.012 --> 00:29:07.008
Toen dit droog viel en het gebied zich begon te ontwikkelen...

376
00:29:07.008 --> 00:29:10.002
is hier een nieuw gebied ontstaan.

377
00:29:10.002 --> 00:29:14.006
En dat gebied is ontstaan zonder dat wij er structureel in hebben gestuurd.

378
00:29:14.006 --> 00:29:17.009
Dus dan mag je praten over een stuk wildernis.

379
00:29:19.024 --> 00:29:22.009
1968.

380
00:29:22.009 --> 00:29:24.006
Bij het droogvallen van het Markermeer...

381
00:29:24.006 --> 00:29:27.001
ontstaat tussen Almere en Lelystad een kale kleivlakte...

382
00:29:27.001 --> 00:29:28.020
bestemd voor industrie.

383
00:29:28.020 --> 00:29:32.000
Maar die industrie laat op zich wachten.

384
00:29:32.000 --> 00:29:34.012
En in de tussentijd ontwikkelt zich een ongerept moerasgebied.

385
00:29:34.012 --> 00:29:37.017
Zeldzame vogels gaan er broeden.

386
00:29:37.017 --> 00:29:41.011
Het is zes kilometer diep en twaalf kilometer lang.

387
00:29:41.011 --> 00:29:44.005
In totaal zo'n 6000 hectare.

388
00:29:44.005 --> 00:29:49.006
Dat is voor een moerasgebied op een kleibodem on-Europees.

389
00:29:49.006 --> 00:29:52.024
Want deze gronden waren uitstekend geschikt voor landbouw...

390
00:29:52.024 --> 00:29:58.012
en zijn ook altijd in gebruik genomen door de landbouw.

391
00:29:58.012 --> 00:30:05.003
Dus wat we hier aan natuur zien, hebben we al 1,5 eeuw niet meer gezien.

392
00:30:05.015 --> 00:30:06.016
Bioloog Frans Vera.

393
00:30:06.016 --> 00:30:10.003
Hij is EEN van de geestelijk vaders van de Oostvaardersplassen.

394
00:30:10.003 --> 00:30:14.011
In de jaren 80 zag hij een unieke kans op wildernis.

395
00:30:14.011 --> 00:30:16.021
Hoe uniek is het hier?

396
00:30:16.021 --> 00:30:20.000
Het is zo uniek dat mensen uit de hele wereld hier komen kijken.

397
00:30:20.000 --> 00:30:25.015
Want hier is een stukje wat ons een beeld geeft van het verleden.

398
00:30:25.015 --> 00:30:28.005
Maar het ligt wel 4,5 meter beneden zeeniveau.

399
00:30:28.005 --> 00:30:31.008
En het laat zien dat als je condities hebt...

400
00:30:31.008 --> 00:30:35.015
die overeenkomen met condities in de wildernis...

401
00:30:35.015 --> 00:30:40.007
dan gebeurt het weer.

402
00:30:43.012 --> 00:30:46.000
Maar de nieuwe wildernis botst al snel met de planologie.

403
00:30:46.000 --> 00:30:49.024
Begin jaren 80 wordt de buitengrens van het natuurgebied vastgelegd.

404
00:30:49.024 --> 00:30:54.003
Frans Vera zit in het kamp van de natuurlobbyisten...

405
00:30:54.003 --> 00:30:56.000
die het gebied zo groot mogelijk willen maken.

406
00:30:56.000 --> 00:31:00.008
Iedereen wist dat de spoorlijn de grens van het gebied wordt.

407
00:31:00.008 --> 00:31:04.021
En we staan hier op een stuk hoog.

408
00:31:04.021 --> 00:31:07.015
Dat werd een viaduct over de spoorlijn.

409
00:31:07.015 --> 00:31:10.001
En deze weg zou worden doorgetrokken en dat zou de ontsluiting worden...

410
00:31:10.001 --> 00:31:13.019
van alle boerderijen die hier gepland waren.

411
00:31:13.019 --> 00:31:16.010
Dus eigenlijk is het heel vruchtbaar landbouwgebied? Ja.

412
00:31:16.010 --> 00:31:21.019
En mij werd ook wel verweten dat ik die vruchtbare grond...

413
00:31:21.019 --> 00:31:27.013
voor de natuur bestemde.

414
00:31:27.013 --> 00:31:30.019
Ik durfde dat wel.

415
00:31:31.000 --> 00:31:35.009
Inmiddels is dat vruchtbare landbouwgebied uitgegroeid tot een vogelparadijs...

416
00:31:35.009 --> 00:31:39.002
met zeldzame soorten die nergens anders in Nederland voorkomen.

417
00:31:41.019 --> 00:31:45.008
De vogeltrek komt in deze periode op gang.

418
00:31:45.008 --> 00:31:49.013
Je kunt hier dus hele grote groepen spreeuwen verwachten.

419
00:31:49.013 --> 00:31:52.001
En een excursie naar de Serengeti van de polder...

420
00:31:52.001 --> 00:31:54.021
is pas echt geslaagd als je een glimp weet op te vangen...

421
00:31:54.021 --> 00:31:58.024
van die indrukwekkende vogel die hier neerstreek.

422
00:31:59.005 --> 00:31:59.015
Als we het hebben over een vogel die je kunt zien als de kroon op het werk...

423
00:31:59.015 --> 00:32:01.021
is dat de zeearend.

424
00:32:01.021 --> 00:32:04.013
Als we het hebben over een vogel die je kunt zien als de kroon op het werk...

425
00:32:04.013 --> 00:32:06.014
is dat de zeearend.

426
00:32:12.012 --> 00:32:15.020
Natuur, zo uniek, dat het een bioscoopfilm waard is.

427
00:32:15.020 --> 00:32:17.017
De nieuwe wildernis.

428
00:32:17.017 --> 00:32:21.009
Bij nacht en ontij is de jaarlijkse cyclus van de seizoenen vastgelegd.

429
00:32:21.009 --> 00:32:23.018
Het levert spectaculaire beelden op.

430
00:32:33.002 --> 00:32:36.016
De filmmakers leggen ook de harde kant van de natuur bloot.

431
00:32:36.016 --> 00:32:38.017
Als de winter invalt, wordt het voedsel schaars...

432
00:32:38.017 --> 00:32:42.002
en krijgt de wildernis een ander gezicht.

433
00:32:44.009 --> 00:32:48.012
Ruim een kwart van de grote dieren overleeft de winter niet.

434
00:32:48.012 --> 00:32:51.021
En voor sommigen is dat onacceptabel.

435
00:32:52.001 --> 00:32:55.017
Er teren elk jaar duizenden dieren weg.

436
00:32:55.017 --> 00:33:00.005
Laat het er jaarlijks duizend zijn die sterven. Dat kan toch niet.

437
00:33:00.005 --> 00:33:05.011
Maar wildernis de ruimte geven, betekent ook het accepteren van de dood.

438
00:33:05.011 --> 00:33:11.008
Dat is het restant van een edelhert na een goed half jaar.

439
00:33:11.008 --> 00:33:15.006
Het karkas. Ja.

440
00:33:15.006 --> 00:33:20.008
Een stukje wat een nieuwe functie heeft in het systeem.

441
00:33:20.008 --> 00:33:22.014
We zagen de zeearend vliegen, we hebben de raaf gezien.

442
00:33:22.014 --> 00:33:25.014
Die dieren leven hier van. De vos niet te vergeten.

443
00:33:25.014 --> 00:33:32.009
Die heeft in deze tijd van het jaar een stuk minder dan in de winterperiode.

444
00:33:32.009 --> 00:33:34.011
In de winter is er meer aanbod voor aas.

445
00:33:34.011 --> 00:33:35.016
Dit hoort er gewoon bij.

446
00:33:35.016 --> 00:33:38.023
We kunnen wel alleen kijken naar de mooie kant.

447
00:33:38.023 --> 00:33:44.000
Maar deze kant hoort ook bij natuur.

448
00:33:44.022 --> 00:33:46.022
Runderen, paarden, edelherten.

449
00:33:46.022 --> 00:33:49.019
Enkele tientallen werden in het gebied uitgezet.

450
00:33:49.019 --> 00:33:52.009
Maar inmiddels zijn het er duizenden.

451
00:33:52.009 --> 00:33:55.015
En die overleven lang niet allemaal de winter.

452
00:33:55.015 --> 00:33:58.008
Hoeveel procent van het grote wild sterft dan?

453
00:33:58.008 --> 00:34:01.013
Gemiddeld 30 procent. Dat varieert van jaar tot jaar.

454
00:34:01.013 --> 00:34:08.010
Dus 70 procent van de dieren overleeft de winter.

455
00:34:08.010 --> 00:34:11.004
Heel veel mensen vinden dat verschrikkelijk.

456
00:34:11.004 --> 00:34:13.020
Ik weet niet of het er een heleboel zijn.

457
00:34:13.020 --> 00:34:16.021
Maar een aantal schreeuwt heel hard.

458
00:34:16.021 --> 00:34:20.024
Die noemen dit 'the killing fields'.

459
00:34:20.024 --> 00:34:23.022
Kaalgevreten bomen als herinnering aan zo'n winter.

460
00:34:23.022 --> 00:34:25.012
Bijvoeren is geen optie.

461
00:34:25.012 --> 00:34:28.012
Dat zou leiden tot nog meer hoefdieren.

462
00:34:28.012 --> 00:34:31.024
Hans Breeveld moet in deze periode beslissen over leven en dood...

463
00:34:31.024 --> 00:34:33.021
in de Oostvaardersplassen.

464
00:34:33.021 --> 00:34:37.002
Dieren die te zwak zijn, worden afgeschoten.

465
00:34:37.002 --> 00:34:40.014
We hebben het afgelopen jaar in totaal 1700 dieren geschoten.

466
00:34:40.014 --> 00:34:43.009
1700? Ja. Dat is dagelijks werk?

467
00:34:43.009 --> 00:34:45.012
Ja, in die periode is dat dagelijks, ja.

468
00:34:47.018 --> 00:34:51.011
Hoe voelt dat? Want daarom ben je geen boswachter geworden.

469
00:34:51.011 --> 00:34:55.004
Nee, maar het heeft ook niets met het boswachterschap te maken.

470
00:34:55.004 --> 00:34:59.014
Het heeft te maken met het invullen van het welzijn voor de dieren.

471
00:34:59.014 --> 00:35:02.002
Het zorgen voor je dieren.

472
00:35:02.002 --> 00:35:07.007
Maar willen we dan een wildernis maar niet met de scherpe randjes?

473
00:35:07.007 --> 00:35:10.000
Ja, dat zou je kunnen zeggen.

474
00:35:10.000 --> 00:35:13.015
We willen wel wildernis maar dan moeten we wel de dieren bijvoeren.

475
00:35:13.015 --> 00:35:15.017
Maar dat gebeurt niet in de wildernis.

476
00:35:15.017 --> 00:35:19.004
En vergeet niet dat de dieren hier hun natuurlijke gedrag vertonen.

477
00:35:19.004 --> 00:35:25.022
En de vergelijking die wordt gemaakt met hier...

478
00:35:25.022 --> 00:35:29.021
is dat het jagen op dieren ook niet natuurlijk is.

479
00:35:29.021 --> 00:35:32.020
Of dat dieren op een boerderij natuurlijk is.

480
00:35:32.020 --> 00:35:36.014
Of paarden in een box op de manege.

481
00:35:36.014 --> 00:35:40.010
We hebben de omgekeerde wereld nu.

482
00:35:40.018 --> 00:35:43.000
Wildernis die geen wildernis mag zijn.

483
00:35:43.000 --> 00:35:48.019
Volgens sommigen is het probleem van overpopulatie eenvoudig op te lossen door het gebied open te gooien.

484
00:35:48.019 --> 00:35:51.004
Oostvaarderswold is zo'n oplossing.

485
00:35:51.004 --> 00:35:53.000
Een strook land, dwars door de polder...

486
00:35:53.000 --> 00:35:57.015
die de Oostvaardersplassen moet verbinden met de Hoge Veluwe.

487
00:35:57.024 --> 00:36:01.000
Verschillende natuurgebieden met elkaar in verbinding brengen, is het ideaal.

488
00:36:01.000 --> 00:36:03.010
Maar voorlopig gaat dat niet gebeuren. Nee.

489
00:36:03.010 --> 00:36:06.011
Dat is voor vijf jaar in de koelkast gezet.

490
00:36:06.011 --> 00:36:12.008
De voormalige staatssecretaris wilde dat als eerste van de kaart strepen.

491
00:36:12.008 --> 00:36:13.017
Dat heeft hij dan gedaan.

492
00:36:13.017 --> 00:36:17.010
En nu ligt het allemaal stil.

493
00:36:18.024 --> 00:36:20.020
Oostvaarderswold is dus van de baan.

494
00:36:20.020 --> 00:36:23.006
En daarmee blijven de hoefdieren achter het hek.

495
00:36:23.006 --> 00:36:27.014
Als je niet wilt afschieten en bijvoeren geen optie is...

496
00:36:27.014 --> 00:36:29.004
en het gebied afgesloten blijft...

497
00:36:29.004 --> 00:36:33.001
hoe moet je dan de wildstand controleren?

498
00:36:33.001 --> 00:36:36.022
Het is misschien de meest geschikte plek voor wolven in Nederland.

499
00:36:36.022 --> 00:36:39.024
Leo weet alles van wolven.

500
00:36:39.024 --> 00:36:41.022
We spreken met hem af in Luttelgeest...

501
00:36:41.022 --> 00:36:45.006
zo'n 50 km van de Oostvaardersplassen...

502
00:36:45.006 --> 00:36:50.022
op de plek waar afgelopen zomer een wolf dood werd aangetroffen.

503
00:36:51.006 --> 00:36:54.001
Ja, hier is de eerste wolf sinds 150 jaar in Nederland dood gereden.

504
00:36:56.013 --> 00:36:59.011
Dat was natuurlijk spectaculair.

505
00:36:59.011 --> 00:37:03.018
En voor mij ook om eindelijk bewijs te hebben...

506
00:37:03.018 --> 00:37:07.024
voor de aanwezigheid van wilde wolven in Nederland.

507
00:37:07.024 --> 00:37:12.005
Het is behoorlijk vergelijkbaar. Hij lijkt zelfs iets langer.

508
00:37:12.005 --> 00:37:15.018
DNA-onderzoek moet de laatste restjes twijfel weg nemen.

509
00:37:15.018 --> 00:37:17.015
Het was nu nog een eerste wolf.

510
00:37:17.015 --> 00:37:21.004
Maar we verwachten dat er meer komen.

511
00:37:21.004 --> 00:37:25.006
Het kan zelfs zo zijn dat er al zwervers in Nederland zijn.

512
00:37:25.006 --> 00:37:29.022
Ze moeten alleen zelf ontdekken dat de Oostvaardersplassen geweldig is.

513
00:37:29.022 --> 00:37:32.023
Want de wolf is het roofdier dat in de wildernis...

514
00:37:32.023 --> 00:37:36.002
de natuurlijke vijand van het edelhert is.

515
00:37:36.002 --> 00:37:38.021
We bezoeken het nabij gelegen Kuinderbos...

516
00:37:38.021 --> 00:37:40.015
waar keutels van het dier gevonden zijn.

517
00:37:40.015 --> 00:37:45.013
Sommigen huiveren bij de gedachte maar eigenlijk hoort de wolf thuis in de Oostvaardersplassen.

518
00:37:45.013 --> 00:37:48.011
Een wolf zorgt voor balans in de natuur.

519
00:37:48.011 --> 00:37:51.018
Hij houdt grote hoefdieren gezond.

520
00:37:51.018 --> 00:37:55.001
Hij zorgt er voor dat ze niet te veel op EEN plek grazen.

521
00:37:55.001 --> 00:37:59.005
Ja, hij hoort er bij, net als de zeearend.

522
00:37:59.005 --> 00:38:02.019
Dat is de top van de ontwikkeling.

523
00:38:02.019 --> 00:38:07.000
Veel mensen zeggen dat de wolf het aantal dieren terug brengt.

524
00:38:07.000 --> 00:38:09.007
Maar dat is helemaal niet waar.

525
00:38:09.007 --> 00:38:11.001
Het is de hoeveelheid voedsel die dat doet.

526
00:38:11.001 --> 00:38:13.013
En natuurlijk zullen de wolven dieren doden.

527
00:38:13.013 --> 00:38:17.000
Net zoals de boswachters nu dieren doodschieten.

528
00:38:17.000 --> 00:38:20.022
Maar ze zullen niet de aantallen reguleren.

529
00:38:22.021 --> 00:38:26.022
De wolf die de Oostvaardersplassen nog dichter bij een echte wildernis zou kunnen brengen.

530
00:38:26.022 --> 00:38:29.001
Wat vindt de boswachter van dat idee?

531
00:38:29.001 --> 00:38:32.012
Als hij hier op eigen gelegenheid komt, is hij van harte welkom.

532
00:38:32.012 --> 00:38:35.010
Maar we gaan hem niet halen. Nee? Nee.

533
00:38:35.010 --> 00:38:36.015
Waarom niet?

534
00:38:36.015 --> 00:38:39.018
Als hij op weg is en zelf hier kan komen...

535
00:38:39.018 --> 00:38:42.021
en zich hier op eigen kracht kan vestigen...

536
00:38:42.021 --> 00:38:46.006
net als de zeearend dat gedaan heeft, dan is-ie welkom.

537
00:38:46.006 --> 00:38:48.024
Of de wolf er nou wel of niet komt, nergens komt de wildernis...

538
00:38:48.024 --> 00:38:51.006
zo dichtbij als in de Oostvaardersplassen.

539
00:38:51.006 --> 00:38:55.005
Eind deze maand gaat de film De nieuwe wildernis in premiere.

540
00:38:55.005 --> 00:38:57.002
En fragmenten uit die film en de making-off vindt u op onze website.

541
00:38:57.002 --> 00:38:59.017
En fragmenten uit die film en de making-of vindt u op onze website.

542
00:39:01.004 --> 00:39:03.001
Dit was KRO Brandpunt. Goedenavond.

543
00:39:03.001 --> 00:39:05.009
Dit was KRO Brandpunt. Goedenavond.

