WEBVTT

1
00:00:00.000 --> 00:00:00.005
888

2
00:00:02.009 --> 00:00:07.001
Bij wie staan alle huishoudelijke apparaten en kruiden op alfabetische volgorde?

3
00:00:07.006 --> 00:00:11.000
Dit is een blender. Ja. Dit is een B-roodmachine.

4
00:00:11.005 --> 00:00:13.004
B-lender, B-roodmachine.

5
00:00:13.009 --> 00:00:17.018
Dit is een espressoapparaat, dit is een koffiezetapparaat.

6
00:00:17.023 --> 00:00:23.022
Een van jullie ontdekte op latere leeftijd dat de ouders in de oorlog verkeerde keuze hadden gemaakt.

7
00:00:24.002 --> 00:00:27.008
Mijn vader heeft in het Duitse leger gezeten.

8
00:00:27.013 --> 00:00:31.020
Daar kwam ik achter toen ik ongeveer 26 was.

9
00:00:32.000 --> 00:00:35.002
Toen vond ik een fotoboek bij mijn ouders thuis.

10
00:00:35.007 --> 00:00:37.012
Trudi, ik heb er nog een voor jou.

11
00:00:37.017 --> 00:00:40.018
Wie woont alweer zes jaar thuis bij moeders?

12
00:00:41.018 --> 00:00:45.004
Omdat ik op dit moment medicijnen slik...

13
00:00:46.018 --> 00:00:51.007
omdat ik, ja ik noem het maar, zwaar overspannen ben.

14
00:00:56.023 --> 00:00:59.000
Zomaar een foto uit duizenden.

15
00:00:59.005 --> 00:01:01.019
Het Christelijk Lyceum uit Alkmaar.

16
00:01:01.024 --> 00:01:06.003
20 jongens en meisjes en nog een heel leven voor zich.

17
00:01:06.008 --> 00:01:09.006
Charlotte, het mooiste meisje van de klas.

18
00:01:09.011 --> 00:01:12.002
Wat zou er van haar terecht zijn gekomen?

19
00:01:12.007 --> 00:01:16.019
En Maaike. Tijdens school was ze vaak ziek. Hoe gaat het nu met haar?

20
00:01:16.024 --> 00:01:21.006
En dan had je nog Jan Willem. Voor veel meisjes het stuk van de klas.

21
00:01:21.011 --> 00:01:26.008
Wat zou hij nu doen? Kortom: Vier gymnasium 41 jaar later.

22
00:01:29.011 --> 00:01:31.000
Wat wij altijd doen...

23
00:01:32.003 --> 00:01:36.008
We vragen de klas van tevoren: Wat herinneren jullie je van school?

24
00:01:36.013 --> 00:01:39.017
Dat was in deze klas een woord, het woordje streng.

25
00:01:39.022 --> 00:01:42.018
Een behoorlijk strenge, behoudende school.

26
00:01:42.023 --> 00:01:46.009
Een erg stijve, gereformeerde school.

27
00:01:46.014 --> 00:01:49.006
Ja, ze hadden wel hun regels en zo.

28
00:01:49.011 --> 00:01:55.004
We hadden weeksluiting. Dat waren halve kerkdiensten in de aula.

29
00:01:55.009 --> 00:01:59.012
Daar was een pijporgel met iemand erachter die dat beheerste.

30
00:01:59.017 --> 00:02:03.000
Degelijk kun je zeggen. Het christelijke zat er duidelijk in.

31
00:02:03.005 --> 00:02:07.008
Er is een keer een geval geweest van een meisje dat zwanger werd.

32
00:02:07.013 --> 00:02:11.016
Ze vertelde haar verhaal aan de godsdienstleraar.

33
00:02:11.021 --> 00:02:13.008
Die was dominee.

34
00:02:13.013 --> 00:02:18.006
Ze is van school verwijderd en die hebben we nooit meer teruggezien.

35
00:02:19.016 --> 00:02:23.004
Gezellige boel was dat! GELACH

36
00:02:23.009 --> 00:02:26.014
Was dat iemand uit deze klas, die zwanger was? Nee.

37
00:02:26.019 --> 00:02:28.012
Jij in elk geval niet.

38
00:02:28.017 --> 00:02:33.003
Jij bent ooit naar huis gestuurd omdat je de bijbel was vergeten. Ja.

39
00:02:33.008 --> 00:02:37.002
Dat herinner ik me nog als de dag van gisteren. In de derde of vierde.

40
00:02:37.007 --> 00:02:40.020
Ik gooide 's morgens haastig mijn tas bij de garderobe.

41
00:02:41.000 --> 00:02:47.019
Daar liep de conrector, meneer Haman, rond en die inspecteerde de tassen.

42
00:02:47.024 --> 00:02:52.001
Hij zei: Wil jij je tas oppakken en laten zien of je alles in orde hebt?

43
00:02:52.006 --> 00:02:56.004
Daar zat de bijbel niet in. Daar keek hij het eerste naar.

44
00:02:56.009 --> 00:03:00.020
Ik werd naar huis gestuurd, naar Heiloo, zes kilometer fietsen. Nee!

45
00:03:01.000 --> 00:03:04.013
Ik kwam thuis en mijn vader was nog thuis. Die vroeg: Wat kom je doen?

46
00:03:04.018 --> 00:03:09.011
Ik vertelde het. Die man wordt niet snel kwaad, maar hij sprong uit zijn vel.

47
00:03:09.016 --> 00:03:12.012
Als een speer ging hij naar school, naar de rector.

48
00:03:12.017 --> 00:03:17.006
En die is toen even met de conrector gaan praten. Dit was effe te gek.

49
00:03:17.011 --> 00:03:20.013
Tegelijkertijd... We hebben jullie van tevoren gepolst.

50
00:03:20.018 --> 00:03:24.009
Er zijn leraren waar jullie warme herinneringen aan hebben.

51
00:03:24.014 --> 00:03:27.009
Van Andel en Bouma. Ja. Ja. Ja. O, ja!

52
00:03:27.014 --> 00:03:31.022
Even hier. Nel? Van Andel vond ik een geweldig iemand.

53
00:03:32.002 --> 00:03:36.000
Wat gaf hij? Grieks en Latijn. En Bouma?

54
00:03:36.005 --> 00:03:43.002
Die had altijd hele gekke dingen. Die was prettig gestoord, hoor ik.

55
00:03:43.007 --> 00:03:46.015
Af en toe zei hij: Ga maar even dropjes halen.

56
00:03:46.020 --> 00:03:51.015
Dan moest iemand die halen, daar had hij zin in. Dat kon wel? Ja.

57
00:03:51.020 --> 00:03:55.009
Zin om te weten hoe het met ze gaat? Ja. Dat wel.

58
00:03:55.014 --> 00:03:59.019
Dat kan, want ze zijn hier. Van Andel en Bouma. Leuk! Geweldig!

59
00:03:59.024 --> 00:04:03.000
Hallo, welkom. Ga lekker voor de klas staan.

60
00:04:03.005 --> 00:04:04.017
Hallo, Rob.

61
00:04:04.022 --> 00:04:06.009
RUMOER

62
00:04:07.019 --> 00:04:11.018
Ja. Ja, daar zijn we. Dit is jullie klasje.

63
00:04:11.023 --> 00:04:14.002
Jeetje!

64
00:04:14.007 --> 00:04:18.006
Wie is Van Andel en wie is Bouma. Even voor mij. Dit is Bouma.

65
00:04:18.011 --> 00:04:22.006
U staat hier op de klassefoto. Ja. Hier.

66
00:04:22.011 --> 00:04:26.014
Van u hebben we een foto bij een schoolbus, onderweg naar kamp.

67
00:04:26.019 --> 00:04:30.019
GELACH Heel stoer. Maar geen steek veranderd.

68
00:04:30.024 --> 00:04:32.016
Dat is hem!

69
00:04:32.021 --> 00:04:34.010
Het haar is wat minder.

70
00:04:34.015 --> 00:04:38.022
Maar ze zeiden ook dat het wel heel streng was. Dat hoorde ik, ja.

71
00:04:39.002 --> 00:04:41.013
Op een matige manier hoor.

72
00:04:41.018 --> 00:04:45.004
Het was helemaal niet op een matige manier, als ik dat hoorde.

73
00:04:45.009 --> 00:04:49.004
Ze werden naar huis gestuurd om de bijbel te halen! Niet bij jullie.

74
00:04:49.009 --> 00:04:51.021
Dat is onze tijd niet. Nee, ha ha.

75
00:04:52.001 --> 00:04:55.024
Dit is eind jaren zestig. Dan begint dat net te veranderen.

76
00:04:56.004 --> 00:05:01.015
Ik denk dat een paar jaar eerder men dat minder zo ervaren heeft.

77
00:05:01.020 --> 00:05:04.017
En dat het een aantal jaren later ook niet meer zo was.

78
00:05:04.022 --> 00:05:07.005
Ze maakten net de strenge periode mee.

79
00:05:07.010 --> 00:05:11.003
Benieuwd hoe ze terecht gekomen zijn? Uiteraard. Ontzettend!

80
00:05:11.008 --> 00:05:15.021
Op dat tweede bankje is net plek speciaal voor jullie. Blijf er bij.

81
00:05:17.013 --> 00:05:22.000
Wij vragen de klas altijd om een enquete in te vullen. Anoniem.

82
00:05:22.005 --> 00:05:24.021
Tuurlijk(!) Nee, dat doen we heel eerlijk.

83
00:05:25.001 --> 00:05:28.015
Zoals: Wie is er geslaagd, wie gelukkig, wat voor mensen zijn het?

84
00:05:28.020 --> 00:05:31.012
Daar blijken altijd leuke feiten uit de klas.

85
00:05:31.017 --> 00:05:34.021
Tien van jullie zijn er getrouwd. EEN woont samen.

86
00:05:35.001 --> 00:05:37.017
Jullie zijn nu maar met 13, dus tien is best veel.

87
00:05:37.022 --> 00:05:40.022
EEN woont samen, EEN is single en EEN is weduwe.

88
00:05:41.002 --> 00:05:43.023
Jullie hebben met elkaar 25 kinderen.

89
00:05:44.003 --> 00:05:48.014
Dat is wel boven het landelijk gemiddelde. En vier kleinkinderen!

90
00:05:48.019 --> 00:05:51.023
Ja, jonge opa's en oma's in deze klas. Heel bijzonder.

91
00:05:52.003 --> 00:05:56.006
12 klasgenoten hebben doorgeleerd. Eentje niet. Bijna iedereen.

92
00:05:56.011 --> 00:06:00.018
Bijzonder. Tien van jullie hebben er werk en EEN vrijwilligerswerk.

93
00:06:00.023 --> 00:06:05.000
Bijna iedereen is aan de slag. Jullie werken niet extreem hard.

94
00:06:05.005 --> 00:06:09.013
Dat is bijzonder. De meeste mensen werken 60 uur per week, of 80.

95
00:06:09.018 --> 00:06:13.009
EEN van jullie werkt 48 uur en de rest 40 uur, maar de meeste minder.

96
00:06:13.014 --> 00:06:17.018
Desalniettemin, jullie genieten. Vinden andere dingen belangrijk.

97
00:06:17.023 --> 00:06:21.010
Jullie verdienen gemiddeld 4300 euro bruto in de maand.

98
00:06:21.015 --> 00:06:23.022
Vijf gaan nog wel eens naar de kerk.

99
00:06:24.002 --> 00:06:27.000
Niet veel, maar boven het landelijk gemiddelde.

100
00:06:27.005 --> 00:06:31.002
Vier drinken er niet, nooit, geen druppel alcohol. Dat ben ik niet.

101
00:06:31.007 --> 00:06:35.017
Nee? Inderdaad, er zijn er twee die dat gemiddelde naar boven halen.

102
00:06:35.022 --> 00:06:38.009
Dat ben ik. Volgens mij zitten die hier!

103
00:06:38.014 --> 00:06:43.006
Het was geheel anoniem. Jullie ergeren je wel vrij veel.

104
00:06:43.011 --> 00:06:47.005
Voor mensen die het leven een beetje... laten we lol maken.

105
00:06:47.010 --> 00:06:50.002
Vooral aan opvallende dingen. EEN aan auto's.

106
00:06:50.007 --> 00:06:54.018
Een hard gelag in Nederland dan. EEN aan slecht vertaalde boeken.

107
00:06:54.023 --> 00:06:58.021
Je kan je er maar druk over maken. Eentje aan leeghoofdigheid.

108
00:06:59.001 --> 00:07:01.021
Ook een groot probleem in Nederland.

109
00:07:02.001 --> 00:07:06.010
En eentje aan vrouwen die zeggen: Zie je wel, ik zei het toch! GELACH

110
00:07:06.015 --> 00:07:09.022
Dat kan alleen maar hier vandaan komen.

111
00:07:10.002 --> 00:07:15.009
Iets anders, acht van jullie hebben weleens een therapeut geraadpleegd.

112
00:07:15.014 --> 00:07:19.005
We hebben het niet over de fysiotherapeut. Dat is heel veel.

113
00:07:19.010 --> 00:07:22.001
Vier zeggen er: Het leven overkomt je.

114
00:07:22.006 --> 00:07:25.019
Bijna iedereen zegt altijd: Het leven is een vat vol keuzes.

115
00:07:25.024 --> 00:07:28.015
Je kan worden wat je wilt. Vier zeggen van niet.

116
00:07:28.020 --> 00:07:32.023
Jullie dromen nog vrij veel. Van vissen in Alaska.

117
00:07:33.003 --> 00:07:37.006
In het vliegtuig durven stappen. Gezond worden of oma worden.

118
00:07:37.011 --> 00:07:40.010
Bijna iedereen zegt: Er zit nog wat in het vat.

119
00:07:40.015 --> 00:07:43.009
Jullie geven het leven een acht. Mooi hoog.

120
00:07:43.014 --> 00:07:49.008
Het opmerkelijke is: Er zitten veel negens in de klas, maar ook EEN drie en een half.

121
00:07:49.013 --> 00:07:53.016
Het ligt ver uit elkaar. Een spannende groep, zo bij elkaar.

122
00:07:53.021 --> 00:07:56.018
Zullen we wat verhalen gaan horen?

123
00:07:56.023 --> 00:08:01.012
Laten we beginnen met Maaike bijvoorbeeld.

124
00:08:01.017 --> 00:08:06.007
Trudi, wat was Maaike voor iemand? Maaike is een heel gevoelig type.

125
00:08:06.012 --> 00:08:12.005
Ik herinner me nog dat we de uitslag hadden van het eindexamen. Ja.

126
00:08:12.010 --> 00:08:16.021
Mijn moeder vertelde later: 'Jullie kwamen terug. Jij kwam terug.'

127
00:08:17.001 --> 00:08:20.021
'Met Maaike en met Hilde. Die waren net als jij gezakt.'

128
00:08:21.001 --> 00:08:23.000
Ik voor alfa en zij voor beta.

129
00:08:23.005 --> 00:08:29.012
'Jij had je armen om Maaike heen geslagen, want die was helemaal door het lint, helemaal van de kaart.'

130
00:08:29.017 --> 00:08:32.012
Het leek alsof het mij totaal niets deed.

131
00:08:32.017 --> 00:08:37.000
Zij was echt volledig van slag af dat ze het niet gehaald had.

132
00:08:37.005 --> 00:08:41.015
Klopt dat, Nel, gevoelig meisje? Jij was een goede vriendin.

133
00:08:41.020 --> 00:08:46.006
Ja, wij gingen heel veel met elkaar om. Jullie wisten alles van elkaar?

134
00:08:46.011 --> 00:08:51.005
Of veel. Dan zal het je verbazen dat de beginvraag...

135
00:08:51.010 --> 00:08:56.005
Dat was een gekke vraag. Wie zet huishoudelijke apparaten op alfabet?

136
00:08:56.010 --> 00:09:03.009
Dat is Maaike. Dat komt omdat je, als ik het goed zeg, een dwangstoornis hebt met smetvrees.

137
00:09:03.014 --> 00:09:07.017
Onder andere met smetvrees. Het is een heel pakket bij elkaar.

138
00:09:07.022 --> 00:09:11.017
Je had er op school al last van, daarom zijn we met Maaike...

139
00:09:11.022 --> 00:09:15.010
terug gegaan naar het Christelijk Lyceum in Alkmaar.

140
00:09:20.016 --> 00:09:23.009
Toentertijd was er weinig over bekend.

141
00:09:23.014 --> 00:09:27.012
In eerste instantie was het bij mijn ouders van: Kom op.

142
00:09:27.017 --> 00:09:31.010
Verzet je er tegen, schouders eronder en dan lukt het wel.

143
00:09:31.015 --> 00:09:34.005
Dat heb ik ook wel geprobeerd.

144
00:09:34.010 --> 00:09:39.002
Maar het lukte dus niet, waardoor ik erg aan mezelf ging twijfelen.

145
00:09:39.007 --> 00:09:43.015
Ik dacht: Zie je wel, ik ben gewoon bezig gek te worden.

146
00:09:43.020 --> 00:09:47.010
Dit is niet goed, dit kan niet.

147
00:09:47.015 --> 00:09:49.002
Ja.

148
00:09:52.002 --> 00:09:53.014
O ja.

149
00:09:53.019 --> 00:09:56.013
Dit is allemaal nog hetzelfde.

150
00:10:00.010 --> 00:10:01.022
Ja, ja.

151
00:10:02.002 --> 00:10:05.012
Ja, dit! Zo'n soort podiumpje.

152
00:10:05.017 --> 00:10:07.024
Dat was er toen ook. En die borden.

153
00:10:08.004 --> 00:10:10.004
Waar zat jij dan?

154
00:10:10.009 --> 00:10:12.000
Achterin, altijd hier.

155
00:10:12.005 --> 00:10:16.000
Het is echt een heel ouderwets lokaal. Pure nostalgie dit!

156
00:10:16.005 --> 00:10:19.020
Vlinders daar. Dit was... Dat was jouw tafel. Ja.

157
00:10:20.000 --> 00:10:23.009
Wij hadden altijd EEN tafel. Dit zijn twee losse.

158
00:10:23.014 --> 00:10:25.015
Wij hadden EEN lange tafel.

159
00:10:25.020 --> 00:10:29.023
Ik zat hier en zeven jaar lang heeft mijn vriendin naast me gezeten.

160
00:10:30.003 --> 00:10:33.003
Welke vriendin? Hilde. Die had niks in de gaten?

161
00:10:33.008 --> 00:10:36.022
Ze zegt van niet. Ze heeft nooit wat in de gaten gehad.

162
00:10:37.002 --> 00:10:40.004
Ik kan een voorbeeld geven van hoe ik altijd deed.

163
00:10:40.009 --> 00:10:42.006
Dan zat ik zo.

164
00:10:42.011 --> 00:10:45.019
En dan viel er bijvoorbeeld een pen op de grond. Ja.

165
00:10:45.024 --> 00:10:50.003
De grond is in mijn ogen vies. Was toen ook al zo.

166
00:10:50.008 --> 00:10:52.005
Dan moest ik die pen oprapen.

167
00:10:52.010 --> 00:10:56.011
Dan pakte ik hem met duim en wijsvinger op.

168
00:10:56.016 --> 00:10:59.023
Zo, van de grond. En dan moest ik hem ergens laten.

169
00:11:00.003 --> 00:11:03.021
In mijn etui kon niet, want dan werden de andere pennen vies.

170
00:11:04.001 --> 00:11:07.014
Ik had een speciaal vakje in mijn tas. Het vieze vakje.

171
00:11:07.019 --> 00:11:09.013
Daar ging die vieze pen in.

172
00:11:09.018 --> 00:11:13.010
Maar dan kon ik niks meer met deze hand doen. Dit was vies.

173
00:11:13.015 --> 00:11:17.010
Die liet ik dan quasi nonchalant langs de tafel hangen.

174
00:11:17.015 --> 00:11:23.013
Als de bel dan ging, dan moest je je tas inpakken. Dus dan stond je op.

175
00:11:23.018 --> 00:11:27.020
De tas stond op de grond. Dat vond ik niet helemaal...

176
00:11:28.000 --> 00:11:32.002
Maar dat kon niet anders. En dan pakte ik met EEN hand mijn tas in.

177
00:11:32.007 --> 00:11:34.017
Dat zag er volgens mij heel spastisch uit.

178
00:11:34.022 --> 00:11:39.003
Volgens mij moesten ze dat in de gaten hebben. Dat hadden ze niet.

179
00:11:39.008 --> 00:11:42.009
En dan deed ik de tas onder mijn arm.

180
00:11:42.014 --> 00:11:46.023
Dan rende ik naar de wc, want dan moest ik mijn handen wassen.

181
00:11:47.003 --> 00:11:51.007
Hier is ook weer zo'n wc waar ik dan heen vluchtte.

182
00:11:51.012 --> 00:11:53.008
Als het nodig was.

183
00:11:53.013 --> 00:11:56.017
Dat ging dan ongeveer zo.

184
00:11:56.022 --> 00:11:58.024
Mouwen opstropen.

185
00:12:01.010 --> 00:12:05.016
Gelukkig zit er zeep in, het was een crime als dat niet aanwezig was.

186
00:12:05.021 --> 00:12:08.001
Dan deed ik dat echt zo, tot hier.

187
00:12:08.006 --> 00:12:09.018
Zo.

188
00:12:09.023 --> 00:12:12.005
Heel precies. Heel precies.

189
00:12:12.010 --> 00:12:14.015
Zo echt. En dan afspoelen.

190
00:12:14.020 --> 00:12:18.009
Dat moest dus allemaal. Dat moest ook weer.

191
00:12:18.014 --> 00:12:22.022
En dan allemaal in de tijd dat echt alles...

192
00:12:23.002 --> 00:12:26.013
We hadden toen, volgens mij, papieren handdoekjes.

193
00:12:26.018 --> 00:12:31.004
Dan kon ik ook dan met een papieren handdoekje de kraan vastdraaien.

194
00:12:31.009 --> 00:12:33.016
Want vastpakken vond ik ook vies.

195
00:12:37.021 --> 00:12:42.002
Nooit iemand die gevraagd heeft: Wat is er met jou? Nee.

196
00:12:43.016 --> 00:12:47.016
Zijn je ouders niet naar de directie gegaan?

197
00:12:47.021 --> 00:12:51.002
'Met dit meisje is iets bijzonders aan de hand.' Nee.

198
00:12:51.007 --> 00:12:55.015
Mijn ouders wisten niet wat het was. Jij wel, maar had het er niet over.

199
00:12:55.020 --> 00:12:59.024
Eenzaam. Ja, maar ik durfde er niet over te praten uit schaamte.

200
00:13:00.004 --> 00:13:04.007
Dat ik er echt naar buiten mee ben gekomen...

201
00:13:04.012 --> 00:13:07.017
is toen mijn dochter een jaar was.

202
00:13:07.022 --> 00:13:09.009
1989.

203
00:13:09.014 --> 00:13:13.019
Toen was ik ook zover dat ik kon denken: Als ze me niet moeten...

204
00:13:13.024 --> 00:13:17.015
omdat ik een dwangstoornis heb, dan is dat dan jammer.

205
00:13:19.008 --> 00:13:23.010
Al vanaf haar elfde heeft Maaike vreemde en dwangmatige gedachtes.

206
00:13:23.015 --> 00:13:27.016
De smetvrees is maar een deel van de dwangstoornis.

207
00:13:27.021 --> 00:13:30.019
Ik ben benieuwd hoe ze haar huishouden runt.

208
00:13:30.024 --> 00:13:35.020
Om zomaar met een cameraploeg over de vloer te komen, ligt moeilijk.

209
00:13:41.011 --> 00:13:47.008
Ze hebben me gewaarschuwd: Raak niks aan, zet niks anders.

210
00:13:47.013 --> 00:13:49.018
Want alles staat op zijn plek. Ja.

211
00:13:49.023 --> 00:13:55.018
Is dat echt zo? Ja. Want nu tikken ze met hun been tegen de tafel.

212
00:13:55.023 --> 00:14:00.011
Dan wil ik die direct recht zetten. Wat staat er scheef dan?

213
00:14:00.016 --> 00:14:05.007
Hij stond namelijk... Ik krijg heel erg de neiging om je te plagen.

214
00:14:05.012 --> 00:14:07.020
Als ik dit doe, mag dat? Ja, mag wel.

215
00:14:08.000 --> 00:14:11.018
Als ik dit doe, dan is dat niet goed? Ik zal het laten staan.

216
00:14:11.023 --> 00:14:15.011
Maar als jullie weg zijn, ga ik het omzetten. Hoe dan?

217
00:14:15.016 --> 00:14:17.003
Zet nu maar terug.

218
00:14:20.015 --> 00:14:22.022
Maar effe voor mij...

219
00:14:23.002 --> 00:14:27.016
Liggen deze appels en mandarijntjes ook op een bepaalde manier? Ja.

220
00:14:27.021 --> 00:14:30.010
Nee? Ja, echt waar. Dat meen je niet.

221
00:14:30.015 --> 00:14:35.006
Ik moet daar toch om lachen. Dat geeft niet. Is het echt zo erg?

222
00:14:35.011 --> 00:14:37.013
Dat is het, zo erg is het dus.

223
00:14:38.019 --> 00:14:44.009
Ik sta er nu om te lachen, gewoon omdat we er een geintje over maken.

224
00:14:44.014 --> 00:14:47.024
Maar zo gaat het met alles. In mijn hele leven.

225
00:14:48.004 --> 00:14:51.013
Ik heb weleens gezegd: Leven met dwang, is wonen in de hel.

226
00:14:51.018 --> 00:14:56.000
Dit staat allemaal recht, he? Alsof het een showroom is.

227
00:14:57.009 --> 00:15:01.000
Dit is een blender. Ja. Dit is een B-roodmachine.

228
00:15:01.005 --> 00:15:03.006
B-lender, B-roodmachine.

229
00:15:03.011 --> 00:15:08.002
Dit is een E-spresso-apparaat, dit is een K-offiezetapparaat.

230
00:15:09.012 --> 00:15:14.004
Dit is een N-espresso en dit is een S-enseo.

231
00:15:14.009 --> 00:15:16.002
Dus het staat op alfabet.

232
00:15:16.016 --> 00:15:21.002
Feestkruiden, foelie, kaneel, kerrie, kruidnagels.

233
00:15:21.007 --> 00:15:25.017
Wat hondsvermoeiend ook. Het is ook hondsvermoeiend.

234
00:15:25.022 --> 00:15:29.011
Je hoofd staat voortdurend op: Moet, moet, moet. Ja.

235
00:15:29.016 --> 00:15:34.019
Niet alleen moet alles op alfabetische volgorde, in haar hoofd moet nog veel meer.

236
00:15:34.024 --> 00:15:38.019
Als ik een paar sokken opvouwde en ik dacht op dat moment...

237
00:15:38.024 --> 00:15:45.008
dat mijn man een ongeluk kreeg, dan ging ik de sokken uit elkaar halen..

238
00:15:45.013 --> 00:15:47.000
en dan moest ik het weer...

239
00:15:47.005 --> 00:15:51.001
Soms stond ik dan wel tien keer dezelfde paar sokken op te vouwen.

240
00:15:51.006 --> 00:15:54.002
Ik probeer het ook altijd wel...

241
00:15:54.007 --> 00:15:56.018
ja, niet te zwaar te maken.

242
00:15:56.023 --> 00:15:58.010
Ehm...

243
00:15:58.015 --> 00:16:03.009
Zoals ik het ervaar, zeg maar, dat kan ik niet overbrengen aan iemand.

244
00:16:03.014 --> 00:16:05.001
Hoe zwaar het is.

245
00:16:05.006 --> 00:16:08.019
Het is wel zo, en dat heeft mij geholpen...

246
00:16:08.024 --> 00:16:13.001
om er enigszins in te berusten dat ik een dwangstoornis heb...

247
00:16:13.006 --> 00:16:17.007
dat was het feit dat er op een gegeven moment ontdekt werd...

248
00:16:17.012 --> 00:16:22.008
dat een dwangstoornis een hersenaandoening is. En eh...

249
00:16:22.013 --> 00:16:25.002
Want daarvoor had ik altijd zoiets:

250
00:16:25.007 --> 00:16:28.019
Ik moet harder eraan trekken met mijn therapie.

251
00:16:28.024 --> 00:16:31.021
Want ik moet er vanaf.

252
00:16:32.001 --> 00:16:35.014
En als ik er niet vanaf kom, dan doe ik niet genoeg mijn best.

253
00:16:35.019 --> 00:16:37.013
Hier begin ik altijd.

254
00:16:37.018 --> 00:16:40.024
Dan leg ik ze zo in een rondje. Eentje in het midden.

255
00:16:41.004 --> 00:16:43.001
Die past er net niet tussen.

256
00:16:43.006 --> 00:16:47.019
Als ik zo naar mijn leven kijk, zo door alle jaren heen...

257
00:16:47.024 --> 00:16:49.011
Eh...

258
00:16:49.016 --> 00:16:54.008
Ik geef mijn leven nog steeds een dikke onvoldoende.

259
00:16:54.013 --> 00:16:57.023
Als ik kijk hoe ik... Echt waar? Ja.

260
00:16:58.003 --> 00:16:59.015
Ja.

261
00:17:07.005 --> 00:17:12.002
Wat denk jij, Charlotte? Ik vind het zo ontzettend dapper van Maaike...

262
00:17:12.007 --> 00:17:14.011
dat ze daar zo over verteld. Ja, he?

263
00:17:14.016 --> 00:17:18.022
Dat is ook wat ik... Eigenlijk probeer ik...

264
00:17:19.002 --> 00:17:24.010
Wat mijn zwakte is, daar probeer ik mijn kracht van te maken.

265
00:17:26.006 --> 00:17:29.022
Ik ben dus degene die vrijwilligerswerk doet.

266
00:17:30.002 --> 00:17:34.009
Ik werk bij een patientenvereniging voor mensen met angststoornissen.

267
00:17:34.014 --> 00:17:41.002
En ehm... daar probeer ik mensen eh... Een luisterend oor te bieden.

268
00:17:41.007 --> 00:17:44.014
Mensen op weg te helpen naar goede hulpverlening.

269
00:17:44.019 --> 00:17:50.008
Nel, jij bent een goede vriendin. Jij wist het niet. Op school werd het steeds erger, he? Ja.

270
00:17:50.013 --> 00:17:58.017
Ik heb bij Maaike altijd wel, en dat heb ik ook gezegd, iets gevoeld van dat ze dwangmatigheden had.

271
00:17:58.022 --> 00:18:01.011
Ja. Maar wat moet je zeggen?

272
00:18:01.016 --> 00:18:06.001
Ze zegt dat ze het nooit vertelde uit schaamte.

273
00:18:06.006 --> 00:18:10.008
Ik kan me voorstellen dat je als vriendin zegt: Had het verteld! Ja!

274
00:18:10.013 --> 00:18:14.010
Je had haar er niet om afgewezen. Tuurlijk niet. Nee, nee.

275
00:18:14.015 --> 00:18:18.020
Ik denk dat jij degene bent die het leven een 3,5 geeft. Ja, klopt.

276
00:18:19.000 --> 00:18:23.000
Ik hoop alleen zo... Kan het in de toekomst meer worden?

277
00:18:24.013 --> 00:18:30.013
Eh...Wat mijn dwangstoornis betreft zit ik op een bepaald niveau wat niet beter zal worden.

278
00:18:30.018 --> 00:18:35.004
Met plezier in het leven? Ik hoop dat ik dat een beetje terug krijg.

279
00:18:35.009 --> 00:18:39.005
Dat heeft te maken met dat ik vorig jaar ziek ben geworden.

280
00:18:39.010 --> 00:18:41.010
Alsof alles op jouw pad komt:

281
00:18:41.015 --> 00:18:44.015
Dwangstoornis, depressies heb je gehad.

282
00:18:44.020 --> 00:18:48.007
En vorig jaar heb je ook nog kanker gekregen. Ja.

283
00:18:48.012 --> 00:18:53.017
Dat is inmiddels aan de beterende hand, toch? Ik ben herstellende van alle behandelingen, maar...

284
00:18:53.022 --> 00:18:57.019
Daardoor kreeg je extra last. Ja. Ja, want het is heel...

285
00:18:57.024 --> 00:19:02.004
Ik heb alle behandelingen gehad. Ook chemo. Daar word je moe van.

286
00:19:02.009 --> 00:19:09.016
Moeheid is koren op de molen van dwang.

287
00:19:09.021 --> 00:19:13.020
Hoe moeier je bent, hoe moeilijker je ertegen kunt vechten.

288
00:19:14.000 --> 00:19:19.002
Een behandeling houdt in dat je constant...

289
00:19:19.007 --> 00:19:22.024
tegen die dingen moet vechten die je eigenlijk zou willen doen...

290
00:19:23.004 --> 00:19:26.020
maar die je, wil je het een beetje in de hand houden, niet doet.

291
00:19:27.000 --> 00:19:32.018
Ben je nooit boos, dat je denkt: Waarom krijg ik alles? Tuurlijk. Maar het helpt je niks. Nee.

292
00:19:32.023 --> 00:19:37.003
Nel, jij bent ook niet ongeschonden door het leven gekomen. Nee.

293
00:19:37.008 --> 00:19:41.006
Je hebt een chronische ziekte waar mensen niks van snappen. Ja.

294
00:19:41.011 --> 00:19:44.013
Ik heb chronische vermoeidheid en chronische Lyme.

295
00:19:44.018 --> 00:19:48.024
Dan denkt ook iedereen: Ga lekker uitslapen en dan is het goed. Ja.

296
00:19:49.004 --> 00:19:53.024
Voor mij is EEN activiteit op een dag, drie dagen op bed liggen.

297
00:19:54.004 --> 00:19:59.003
Had je dat op school al, of daarna? Nee, op school begon het al wel.

298
00:19:59.008 --> 00:20:05.005
Maar het is totdat ik een jaar of 35 was als psychisch afgedaan.

299
00:20:05.010 --> 00:20:10.024
Hmm. En nu is er een onderzoekscentrum die dus...

300
00:20:11.004 --> 00:20:14.020
waaruit blijkt dat je dus echt ziek bent. Ja.

301
00:20:15.000 --> 00:20:18.003
Jongens, ik ga ook effe naar eh...

302
00:20:18.008 --> 00:20:21.004
personen met wie het hartstikke goed gaat.

303
00:20:21.009 --> 00:20:25.016
Ik kom even bij jou. Jij bent helemaal gek van lelijke eendjes.

304
00:20:25.021 --> 00:20:29.008
Ja, de eerste was een lelijke eend, de tweede, de derde.

305
00:20:29.013 --> 00:20:34.004
Daar staat hij in Noorwegen. Is dit Noorwegen? Ja. Met mijn vrouw.

306
00:20:34.009 --> 00:20:38.000
Je dochter is ook gek van die auto. Die is erin getrouwd.

307
00:20:38.005 --> 00:20:42.012
Ja, dit is mijn vrouw, niet mijn dochter. Dat is moeilijk te zien.

308
00:20:42.017 --> 00:20:46.014
We hadden hem opgepimpt. Zij zei: Ik wil in die auto trouwen.

309
00:20:46.019 --> 00:20:49.010
Ik vond dat wel heel leuk. Heel even.

310
00:20:49.015 --> 00:20:53.015
De ReÈunie is ook een plek voor het opbiechten van heimelijke liefdes.

311
00:20:53.020 --> 00:20:58.011
Was er iemand in deze klas waar je een oogje op had, maar nooit wat mee gedaan?

312
00:20:58.016 --> 00:21:01.001
Nooit wat mee gedaan zeker. Ha ha ha.

313
00:21:01.006 --> 00:21:05.013
Maar wel meer dan sympathiek. Dat was Fia. Ik vond Fia heel aardig.

314
00:21:05.018 --> 00:21:09.012
En Fia is ook bij mij, toen ik verhuisd was naar Enkhuizen...

315
00:21:09.017 --> 00:21:15.004
eens op een zaterdag met de trein naar Enkhuizen gekomen om te kijken waar ik woonde.

316
00:21:15.009 --> 00:21:19.022
Ik vond Fia een ontzettend lief, leuk meisje. Maar nooit gezegd? Nee.

317
00:21:20.002 --> 00:21:24.011
Heb ik je weleens een zoentje gegeven? Nee. Nee, he? Ook niet.

318
00:21:24.016 --> 00:21:28.019
Had ie het maar gezegd! Nee, nee. Ik had wel zo het idee, hoor.

319
00:21:28.024 --> 00:21:34.016
O, dat wel ja. Ja. Vaak heb ik het niet door, maar bij Dirk wel, ja.

320
00:21:34.021 --> 00:21:38.008
Had jij andere vriendjes in deze klas? Ehm...

321
00:21:38.013 --> 00:21:42.018
Ja, ik ging veel om met Bart en Jan Willem. Oke.

322
00:21:42.023 --> 00:21:47.005
Ik vrees, Christien, dat ik even bij jou kom, want jij bent...

323
00:21:47.010 --> 00:21:51.003
zo vriendelijk geweest om ons jouw agenda op te sturen.

324
00:21:51.008 --> 00:21:55.013
Dat is gevaarlijk bij de ReÈunie, want natuurlijk gaan we kijken.

325
00:21:55.018 --> 00:22:00.017
Het tijdsbeeld, leuke foto's. Kijk, dit is '70/'71. Prachtig!

326
00:22:00.022 --> 00:22:06.000
Dat was... GELACH Je schoolcijfers zijn ook altijd leuk om te bekijken.

327
00:22:06.005 --> 00:22:12.002
Maar het grappige was dat je bijhield op wie je verliefd was en hoe lang je met iemand iets had.

328
00:22:12.007 --> 00:22:16.000
Wij gingen tellen en de dingen liepen aardig door elkaar.

329
00:22:16.005 --> 00:22:19.021
We beginnen met Siep, kan je je die nog... Heel goed, ja.

330
00:22:20.001 --> 00:22:23.000
Die herinner ik me nog. Zo staat het er. GELACH

331
00:22:23.005 --> 00:22:25.023
Ineens staat er Hugo, Hugo.

332
00:22:26.003 --> 00:22:30.008
Maar de volgende dag is het ineens... Kijk! Willem!

333
00:22:30.013 --> 00:22:33.009
En de week erna is het ineens Richard erbij.

334
00:22:33.014 --> 00:22:36.004
Dan is het zes weken iets met Willem.

335
00:22:36.009 --> 00:22:38.004
Dan komt Hugo nog een keer.

336
00:22:38.009 --> 00:22:40.018
En dan is het ineens Joost.

337
00:22:40.023 --> 00:22:43.017
Ja, ja, ja. Waar is Joost? Ja.

338
00:22:43.022 --> 00:22:48.011
Hoe zat dat? Een hele administratie. Dat was een heel druk jaar.

339
00:22:48.016 --> 00:22:52.024
Ja, dat was een HEEL druk jaar. Heb je je school afgemaakt? Nee. O!

340
00:22:53.004 --> 00:22:59.011
Ha ha ha. Nee, want je bent uiteindelijk in de verpleegkunde terecht gekomen.

341
00:22:59.016 --> 00:23:03.020
Ja, dat klopt. Mannen, jullie heb ik niet gehoord erin.

342
00:23:04.000 --> 00:23:05.024
Nee. Over... Nee.

343
00:23:06.004 --> 00:23:10.010
Kennelijk niet. Jullie vielen niet... Geen jongens uit de klas?

344
00:23:10.015 --> 00:23:14.001
Nee. Dit waren jongens uit hogere klassen? Ook niet.

345
00:23:14.006 --> 00:23:17.014
Buiten school? Dorps. Wij kwamen van het dorp.

346
00:23:17.019 --> 00:23:21.013
Of in de omgeving van het dorp. Deze jongens... Die kwamen niet aan bod.

347
00:23:21.018 --> 00:23:26.009
Alleen op vakantiekamp, geloof ik. Het beroemde vakantiekamp. Week, ja.

348
00:23:26.014 --> 00:23:29.007
Daar werd een beetje gescharreld. Met wie?

349
00:23:29.012 --> 00:23:31.018
EEN keer, heel kort, met Bart.

350
00:23:31.023 --> 00:23:36.012
Met Bart? Met Bart, ja. Volgens mij hebben we... Bart zit middenin.

351
00:23:36.017 --> 00:23:40.010
Volgens mij staan er een hoop bekende uit deze klas op.

352
00:23:40.015 --> 00:23:44.021
Help mij even. Wie is dit? Klazien. Klazien, dat ben jij. Ja.

353
00:23:45.001 --> 00:23:47.023
Dat ben ik. Dat is Christien. Dat ben jij? Ja.

354
00:23:48.003 --> 00:23:52.004
Met een keurig haarspeldje. En dit? Marleen. Ja, daarachter.

355
00:23:52.009 --> 00:23:57.010
Dat is Bart. Bart. En Marian. Marian. En Auke-Niek. Leuk, he?

356
00:23:57.015 --> 00:24:00.020
Als ik het goed heb, zijn de dames allemaal aanwezig.

357
00:24:01.000 --> 00:24:05.016
Maar de jongens niet meer. Nee. We hebben het er met jullie vooraf uitgebreid over gehad.

358
00:24:05.021 --> 00:24:08.007
Er zijn twee jongens die niet meer leven.

359
00:24:08.012 --> 00:24:12.004
Auke-Niek is in 1988 overleden aan aids.

360
00:24:12.009 --> 00:24:16.003
En Bart heeft in 2004 een einde aan zijn leven gemaakt.

361
00:24:16.008 --> 00:24:21.021
Jullie hebben gezegd dat jullie iets over ze willen zeggen. Wie?

362
00:24:22.001 --> 00:24:26.022
Ik meen dat ik van iemand gehoord heb dat hij aan depressies leed, op school al.

363
00:24:27.002 --> 00:24:32.009
Nooit wat gemerkt? Eigenlijk niet. Hij was altijd in een goed humeur.

364
00:24:32.014 --> 00:24:36.009
Hij was zo vrolijk altijd. Misschien wel te, denk je dan.

365
00:24:36.014 --> 00:24:42.013
En Auke-Niek? Wie kan zich... Die was minder opvallend, geloof ik.

366
00:24:42.018 --> 00:24:44.023
Een hele lieve, aardige jongen.

367
00:24:45.003 --> 00:24:49.024
Ja, echt een schatje. Schatje? Ja. We hebben de families benaderd.

368
00:24:50.004 --> 00:24:52.013
Zij hebben jullie een brief geschreven.

369
00:24:52.018 --> 00:24:55.023
Om te laten zien wat voor jongens het na school geweest zijn.

370
00:24:56.003 --> 00:24:59.007
Ik lees er een klein stukje uit voor. Ehm...

371
00:24:59.012 --> 00:25:04.005
Ik begin met de zus, Lien, de oudere zus van Auke-Niek.

372
00:25:04.010 --> 00:25:06.005
Die heeft de brief geschreven.

373
00:25:06.010 --> 00:25:10.012
We hebben eerst een foto van vlak voordat hij ziek werd in 1988.

374
00:25:10.017 --> 00:25:14.016
'Een levensgenieter', schrijft zijn zus.

375
00:25:14.021 --> 00:25:18.019
'Rond zijn twintigste kwam hij er openlijk voor uit dat hij homo was.'

376
00:25:18.024 --> 00:25:23.010
Nooit gemerkt waarschijnlijk? Allemaal geheimen, niks gemerkt.

377
00:25:23.015 --> 00:25:26.024
'Voor mij', schrijft zij, 'was dat geen verrassing'.

378
00:25:27.004 --> 00:25:29.004
'Ja, eigenlijk heel duidelijk.'

379
00:25:29.009 --> 00:25:33.022
'Auke-Niek bouwde een goed leven op in Amsterdam als laborant en hij hield van reizen.'

380
00:25:34.002 --> 00:25:35.024
'Een tijd in Peru gezeten.'

381
00:25:36.004 --> 00:25:40.001
'Ik weet nog goed dat hij zei dat hij aids had. Totaal onverwachts.'

382
00:25:40.006 --> 00:25:47.002
'Hij had griep die moeilijk overging, maar aids... Toen hij het te horen kreeg, was hij erg ziek.'

383
00:25:47.007 --> 00:25:50.015
'Een week later vertelde hij het ons. Ik schrok enorm.'

384
00:25:50.020 --> 00:25:54.017
'Aids was toen een hot item. Ik sprak af de volgende dag te komen.'

385
00:25:54.022 --> 00:25:59.021
'Gelukkig ben ik toch direct gegaan, want die nacht is hij overleden.'

386
00:26:00.001 --> 00:26:02.006
GESCHOKTE REACTIES

387
00:26:02.011 --> 00:26:05.021
'Zijn leven was te kort. Maar hij had wel een goed leven.'

388
00:26:06.001 --> 00:26:11.002
'Ik ben blij dat hij mijn broertje was, hij was een mooi mens. Hartelijke groeten, Lien Verwer.'

389
00:26:11.007 --> 00:26:14.013
Mooi, he? Ja. Heel mooi.

390
00:26:14.018 --> 00:26:18.002
Ik heb nog zo'n brief. Onvoorstelbaar dat jullie dat...

391
00:26:18.007 --> 00:26:21.012
allemaal in EEN klas moet overkomen. Barts familie.

392
00:26:21.017 --> 00:26:24.010
Ja, dat is hem! Dat is hem nog helemaal.

393
00:26:24.015 --> 00:26:27.009
Dit was Bart vrij kort voor zijn dood.

394
00:26:27.014 --> 00:26:29.008
2004.

395
00:26:29.013 --> 00:26:33.014
'Bart ronde zijn studie milieutechnologie in Wageningen...

396
00:26:33.019 --> 00:26:36.020
vlot af met stages in Frankrijk en Amerika.'

397
00:26:37.000 --> 00:26:40.021
'Hij werkte bij het ministerie van VROM. Dat was geen succes.'

398
00:26:41.001 --> 00:26:43.023
'Vanaf zijn 30e jaar werd hij depressief.'

399
00:26:44.003 --> 00:26:48.000
'De 20 jaar die volgden, gingen afwisselend goed en slecht.'

400
00:26:48.005 --> 00:26:52.000
'Hij had in de loop der jaren enkele langdurige relaties.'

401
00:26:52.005 --> 00:26:55.003
'Zakelijk en prive verliepen relaties moeizaam.'

402
00:26:55.008 --> 00:26:58.017
'In de vroege ochtend van 30 juni 2004 maakte hij...

403
00:26:58.022 --> 00:27:02.022
door ondraaglijk geestelijk lijden een einde aan zijn leven.'

404
00:27:03.002 --> 00:27:07.015
'Wij, familie en vrienden, waren en zijn er nog erg verdrietig over.'

405
00:27:07.020 --> 00:27:13.017
'Maar we gunnen hem zijn rust. Met vriendelijke groet de familie Eshuis, moeder, broer en zus.'

406
00:27:13.022 --> 00:27:15.009
Heftig, he? Ja. Ja.

407
00:27:17.013 --> 00:27:20.018
Dan denk ik: Ook goed om er even bij stil te staan.

408
00:27:20.023 --> 00:27:22.023
Zeker. Ja.

409
00:27:24.000 --> 00:27:29.007
Ehm... Ja, Christien, ik kan niet anders dan bij jou terecht komen.

410
00:27:29.012 --> 00:27:33.000
Jij hebt in je leven iets dergelijks meegemaakt.

411
00:27:33.005 --> 00:27:42.001
Ja, dat klopt. Tien jaar voordat Bart een einde aan zijn leven maakte, pleegde jouw man zelfdoding.

412
00:27:42.006 --> 00:27:49.005
Ja. Als zoiets twee keer in je leven voorkomt, bij iemand die je kent...

413
00:27:49.010 --> 00:27:52.021
raak je daar niet ontzettend van in de war? Ja, vaker.

414
00:27:53.001 --> 00:27:55.014
Vaker? Nou, ja vaker, ik bedoel...

415
00:27:55.019 --> 00:28:01.009
In mijn werk heb ik het natuurlijk ook heel vaak meegemaakt. Als verpleegkundige? Ja.

416
00:28:01.014 --> 00:28:06.008
Ja. Jij bent de weduwe in de klas. Ik ben de weduwe in de klas, ja.

417
00:28:06.013 --> 00:28:08.012
Ja, ja. Hoe is het nu met je?

418
00:28:08.017 --> 00:28:10.022
Goed. Ja. Ja, goed.

419
00:28:11.002 --> 00:28:15.005
Ik moet zeggen: Het doet heel veel met je.

420
00:28:15.010 --> 00:28:18.008
Je komt daar ook niet ongeschonden uit.

421
00:28:18.013 --> 00:28:23.008
Dus ik heb wel veel hulp gehad in de loop der jaren.

422
00:28:23.013 --> 00:28:27.004
Nu kan ik het zelf af, maar in de loop der jaren...

423
00:28:27.009 --> 00:28:29.021
Het maakt je aan de ene kant heel sterk.

424
00:28:30.001 --> 00:28:32.008
En aan de andere kant...

425
00:28:32.013 --> 00:28:34.024
ben je toch kwetsbaar.

426
00:28:35.004 --> 00:28:37.016
Kwetsbaar als je weer zoiets hoort.

427
00:28:37.021 --> 00:28:41.006
Kwetsbaar als er weer iets naars gebeurt in je omgeving.

428
00:28:41.011 --> 00:28:44.019
Het komt bij mij best wel hard binnen, altijd.

429
00:28:44.024 --> 00:28:47.019
Ik ben daar dan wel vrij snel van uit balans.

430
00:28:47.024 --> 00:28:50.010
Geniet je dubbel van wat er in je leven is?

431
00:28:50.015 --> 00:28:54.004
Dubbel genieten van wat er in mijn leven is, absoluut!

432
00:28:54.009 --> 00:28:59.001
Onder andere 2 kleinkinderen in jouw geval. Ik heb 2 kleinkinderen.

433
00:28:59.006 --> 00:29:03.022
Je wilde een foto laten zien. Zijn het boefjes? Het zijn zeker boefjes.

434
00:29:04.002 --> 00:29:07.011
En verwent oma ze stierlijk? Ik denk het wel.

435
00:29:07.016 --> 00:29:10.001
Ja, ze zijn heel belangrijk voor me.

436
00:29:10.006 --> 00:29:15.000
Ja. Geniet ervan. We gaan naar de rest van de opa's en oma's hier.

437
00:29:15.005 --> 00:29:19.015
Fia, jij bent net oma geworden. Ja. Jij hebt ook een foto.

438
00:29:19.020 --> 00:29:22.017
DE KLAS: Aaah! Wie is die kleine? Emma.

439
00:29:22.022 --> 00:29:26.019
Hoe oud is Emma? Vier weken. Gefeliciteerd, he!

440
00:29:26.024 --> 00:29:29.007
Dit is een hele andere generatie.

441
00:29:29.012 --> 00:29:32.022
Oma's hebben bij mij grijs haar en een knotje. GELACH

442
00:29:33.002 --> 00:29:37.021
Ja, maar dit is eh... Ben je er groots mee? Ja, tuurlijk.

443
00:29:38.001 --> 00:29:41.009
Ik onderschrijf helemaal wat Christien daar zegt.

444
00:29:41.014 --> 00:29:44.000
Ik vind het geweldig.

445
00:29:44.005 --> 00:29:47.016
En Kees. Jij bent opa, toch? Ja, ja, ja.

446
00:29:47.021 --> 00:29:50.000
Even kijken. DE KLAS: Aaaah!

447
00:29:50.005 --> 00:29:53.003
Wie is dit? Dat is Abigail.

448
00:29:53.008 --> 00:29:55.014
Ze noemen haar Abby.

449
00:29:55.019 --> 00:30:00.013
Ja. Ehm... Ik vind het altijd een beetje flauwekulverhalen.

450
00:30:00.018 --> 00:30:05.000
Kleinkinderen en zo lief! Van die wijven zo, joh! Vrouwen, ja.

451
00:30:05.005 --> 00:30:09.007
Toen mijn kleinkind geboren werd, dacht ik: Ze hebben ongelijk.

452
00:30:09.012 --> 00:30:12.001
Mijn kleinkind is de mooiste. GELACH

453
00:30:12.006 --> 00:30:17.016
Dat is niet waar, Christien? Dat is niet zo. Die van Fia is het mooist.

454
00:30:17.021 --> 00:30:22.015
Nee, nee. We gaan het eens over Charlotte hebben. Nel?

455
00:30:22.020 --> 00:30:28.024
Wat was Charlotte voor iemand? Ik vond Charlotte een hele mooie meid.

456
00:30:29.004 --> 00:30:32.024
Ja. Dit is Charlotte. Ze was het hipste meisje van de klas.

457
00:30:33.004 --> 00:30:37.008
Het hipste meisje van de klas. Ik was altijd zo jaloers op je haar.

458
00:30:37.013 --> 00:30:41.022
Dat kan ik me voorstellen. Ze was heel anders. Thuis was het anders.

459
00:30:42.002 --> 00:30:45.002
In welk opzicht was het thuis anders? Ehm...

460
00:30:45.007 --> 00:30:48.023
Het was wat vrijer dan bij ons. Laat ik het zo maar zeggen.

461
00:30:49.003 --> 00:30:53.008
En Charlotte ging uit, daar was bij ons nog geen sprake van. Nee.

462
00:30:53.013 --> 00:30:56.014
Ik had een vriendje, maar zij had vriendjes.

463
00:30:56.019 --> 00:31:01.015
O, zo'n hele rij? Zo'n agenda vol-meisje was het? Ja.

464
00:31:01.020 --> 00:31:04.005
Was dat zo? Nou, een beetje wel, ja.

465
00:31:04.010 --> 00:31:09.022
Dus alles zat mee en een gelukkige schooltijd.

466
00:31:10.002 --> 00:31:14.022
Ja. Nou, er waren wel wat... Niet helemaal?

467
00:31:15.002 --> 00:31:18.001
Nee, bij ons thuis was van alles aan de hand.

468
00:31:18.006 --> 00:31:22.018
Jouw moeder had last van depressiviteit. Ja, zeer ernstig.

469
00:31:22.023 --> 00:31:28.016
En bovendien ben jij degene die met 26 jaar achter een geheim kwam.

470
00:31:28.021 --> 00:31:33.004
Dat je ouders in de oorlog een verkeerde keuze maakten.

471
00:31:33.009 --> 00:31:36.003
Jij hebt besloten om dat te vertellen.

472
00:31:36.008 --> 00:31:39.016
We zijn met jou en je dochter naar de roeibaan geweest.

473
00:32:02.023 --> 00:32:07.015
Het was bij ons thuis niet altijd heel gezellig.

474
00:32:11.016 --> 00:32:14.018
Er was een groot geheim in de familie.

475
00:32:17.024 --> 00:32:22.003
En mijn moeder leed aan depressies.

476
00:32:22.008 --> 00:32:26.000
En dat bepaalde in hoge mate de sfeer bij ons thuis.

477
00:32:26.005 --> 00:32:31.011
Zij kon erg... onredelijk zijn.

478
00:32:34.021 --> 00:32:36.008
Zij had veel...

479
00:32:38.015 --> 00:32:42.004
veel tijd en aandacht voor zichzelf nodig.

480
00:32:42.009 --> 00:32:46.009
Dat heeft te maken met haar eigen jeugd en verleden.

481
00:32:52.005 --> 00:32:56.023
De jeugd van Charlotte wordt overschaduwd door de buien van haar moeder.

482
00:32:57.003 --> 00:32:59.015
En ze denkt dat er meer aan de hand is.

483
00:32:59.020 --> 00:33:02.015
En dat wordt duidelijk op schoolkamp.

484
00:33:02.020 --> 00:33:06.011
We gingen op schoolkamp, kamperen met de klas.

485
00:33:06.016 --> 00:33:11.020
En Van Andel had een boek over de Tweede Wereldoorlog bij zich.

486
00:33:12.000 --> 00:33:16.000
En hij kwam daarin de naam tegen van mijn grootvader.

487
00:33:16.005 --> 00:33:18.021
Alleen wist ik dat toen niet.

488
00:33:19.001 --> 00:33:21.020
Hij vroeg aan mij of dat familie was.

489
00:33:23.008 --> 00:33:27.017
En ik moest hem antwoorden dat ik dat niet wist.

490
00:33:28.019 --> 00:33:32.017
Maar het heeft me daarna wel aan het denken gezet.

491
00:33:32.022 --> 00:33:37.016
Want dat had te maken met dat grote geheim wat er in de familie leefde.

492
00:33:38.024 --> 00:33:41.003
Ehm...

493
00:33:41.008 --> 00:33:44.001
Het had dus alles te maken met de oorlog...

494
00:33:44.006 --> 00:33:48.005
en de rol die mijn familie daarin heeft gespeeld.

495
00:33:48.010 --> 00:33:56.008
Mijn grootvader was voor de oorlog, vrij lang voor de oorlog...

496
00:33:56.013 --> 00:33:59.013
een vooraanstaande persoon in de NSB.

497
00:33:59.018 --> 00:34:02.009
En er zijn nog meer geheimen.

498
00:34:02.014 --> 00:34:05.016
Thuis krijgt Charlotte geen antwoorden.

499
00:34:05.021 --> 00:34:09.015
Als het over de oorlog gaat, wordt het pijnlijk stil.

500
00:34:09.020 --> 00:34:14.011
Tien jaar later ontdekt ze pas de rol van haar eigen vader in de oorlog.

501
00:34:14.016 --> 00:34:17.006
Mijn vader zat in het Duitse leger.

502
00:34:17.011 --> 00:34:20.009
Daar kwam ik achter toen ik 26 was.

503
00:34:20.014 --> 00:34:24.016
Toen vond ik een fotoboek bij mijn ouders.

504
00:34:24.021 --> 00:34:26.016
Ik was al lang het huis uit.

505
00:34:26.021 --> 00:34:28.018
Ik logeerde daar een keer.

506
00:34:28.023 --> 00:34:33.023
En toen vond ik een fotoboek met mijn vader in Duits legeruniform.

507
00:34:35.014 --> 00:34:38.016
Het was echt een intuitieve reactie.

508
00:34:38.021 --> 00:34:42.004
Ik zag de foto en ik sloeg het boek meteen dicht.

509
00:34:42.009 --> 00:34:44.015
Ik wilde het niet zien.

510
00:34:44.020 --> 00:34:46.021
Daarna deed ik hem weer open.

511
00:34:49.007 --> 00:34:52.024
Ja, ik ben daar heel erg van geschrokken natuurlijk.

512
00:34:53.004 --> 00:34:55.021
Wat er dan gebeurt in je hoofd...

513
00:34:56.001 --> 00:34:57.023
is dat er twee beelden zijn.

514
00:34:58.003 --> 00:35:04.011
Het beeld wat je hebt van je vader als een lieve zorgzame man...

515
00:35:04.016 --> 00:35:08.002
die hard werkt voor zijn gezin.

516
00:35:08.007 --> 00:35:11.007
En die er is en je aandacht geeft.

517
00:35:12.010 --> 00:35:14.020
En het beeld van de kwaaie Duitser.

518
00:35:15.000 --> 00:35:19.021
Het zwarte, de boef, de ergste crimineel die je kunt verzinnen.

519
00:35:27.005 --> 00:35:31.017
Maar toen ik dus dat boek vond...

520
00:35:31.022 --> 00:35:35.020
was hij een tijdje daarna bij mij thuis in Amsterdam.

521
00:35:36.000 --> 00:35:37.022
En, eh...

522
00:35:38.002 --> 00:35:41.019
Toen heb ik hem recht op de man af gevraagd hoe het zat.

523
00:35:41.024 --> 00:35:45.023
En toen was het voor ons allebei wel even heel moeilijk...

524
00:35:46.003 --> 00:35:48.006
om daar een manier in te vinden.

525
00:35:48.011 --> 00:35:51.015
Hij moest een drempel over om er over te praten.

526
00:35:51.020 --> 00:35:55.007
Want ze hadden dat al die jaren geheim gehouden.

527
00:35:55.012 --> 00:36:01.009
En ik wilde gewoon weten wat er gebeurd was...

528
00:36:01.014 --> 00:36:04.024
en ik wilde weten wie hij nou eigenlijk was.

529
00:36:06.022 --> 00:36:11.018
Het duurde ook best een tijd voordat het in rustiger vaarwater kwam.

530
00:36:21.010 --> 00:36:23.015
Zal ik hem even aanpakken van je?

531
00:36:23.020 --> 00:36:27.021
Hij heeft natuurlijk heel veel meegemaakt in die oorlog.

532
00:36:28.001 --> 00:36:31.014
En ook daarna is hij natuurlijk gestraft...

533
00:36:31.019 --> 00:36:35.010
voor het feit dat hij in vreemde krijgsdienst was.

534
00:36:35.015 --> 00:36:39.001
En dat heeft hem op een bepaalde manier angstig...

535
00:36:39.006 --> 00:36:46.014
en ja, enigszins...

536
00:36:46.019 --> 00:36:48.014
teruggetrokken gemaakt.

537
00:36:48.019 --> 00:36:54.016
Hij had er grote moeite mee om zijn hoofd boven het maaiveld uit te steken, zeg maar.

538
00:36:56.008 --> 00:36:59.019
En als kind voel je natuurlijk aan dat daar iets is.

539
00:36:59.024 --> 00:37:06.010
En dat daar iets leeft waar je de vinger niet op kan leggen.

540
00:37:06.015 --> 00:37:09.022
En opeens kwam daar een verklaring voor.

541
00:37:10.002 --> 00:37:12.023
Dus opeens begreep ik hem.

542
00:37:14.017 --> 00:37:18.019
Het heeft onze relatie eigenlijk alleen maar goed gedaan.

543
00:37:18.024 --> 00:37:21.004
Met haar moeder ligt het anders.

544
00:37:21.009 --> 00:37:24.013
Daar krijgt Charlotte nooit een goede band mee.

545
00:37:24.018 --> 00:37:27.011
Haar moeder heeft nooit willen praten.

546
00:37:27.016 --> 00:37:32.000
Terwijl haar familie ook verkeerde keuzes in de oorlog maakte.

547
00:37:32.005 --> 00:37:35.018
Van mijn moeders kant is het een heel ander verhaal.

548
00:37:35.023 --> 00:37:42.005
Mijn grootvader van die kant werkte vroeger voor de Nederlandse Handelsmaatschappij.

549
00:37:42.010 --> 00:37:47.004
En hij heeft zich in 1940 aangesloten bij de NSB.

550
00:37:50.008 --> 00:37:51.020
Je bent bij acht.

551
00:37:54.013 --> 00:37:58.016
Mijn moeder had een soort verbittering over die periode.

552
00:37:58.021 --> 00:38:03.023
Misschien hebben haar depressies daar ook wel mee te maken gehad.

553
00:38:05.006 --> 00:38:09.012
Haar moeder heeft sporen achtergelaten in Charlottes leven.

554
00:38:09.017 --> 00:38:12.008
Het duurt daarom lang voordat ze zelf kinderen wil.

555
00:38:12.013 --> 00:38:16.010
Tot ze in 1990 Michael ontmoet. Met hem zet ze de stap.

556
00:38:16.015 --> 00:38:18.002
Ze krijgen Emma.

557
00:38:18.007 --> 00:38:22.015
Charlotte vertelt haar dochter alles over het familiegeheim.

558
00:38:22.020 --> 00:38:25.023
Het was niet zo'n schok als voor mijn moeder.

559
00:38:26.003 --> 00:38:28.002
Ik wist het natuurlijk niet.

560
00:38:28.007 --> 00:38:32.002
Maar ik heb er niet heel erg mee gezeten of zo.

561
00:38:32.007 --> 00:38:38.006
Het staat niet zo dicht bij mij als bij mijn moeder.

562
00:38:41.011 --> 00:38:44.012
Als we het op school over de oorlog hadden...

563
00:38:44.017 --> 00:38:48.003
had ik niet de neiging om er over te gaan praten.

564
00:38:48.008 --> 00:38:55.003
Ik zou het fijn vinden als we er in Nederland open over zouden kunnen praten.

565
00:38:55.008 --> 00:38:59.019
Ik begrijp dat het voor mensen die geleden hebben in de oorlog...

566
00:38:59.024 --> 00:39:03.019
heel moeilijk is om te accepteren dat er mensen zijn...

567
00:39:03.024 --> 00:39:08.018
die de Duitse kant gekozen hebben tijdens de oorlog.

568
00:39:08.023 --> 00:39:11.012
Dat kan ik me goed voorstellen.

569
00:39:21.007 --> 00:39:25.017
Wat een vraag in een schoolkamp al niet te weeg kan brengen.

570
00:39:25.022 --> 00:39:30.006
Ik herinner het me ook wel. Ja, ik weet het nog.

571
00:39:30.011 --> 00:39:33.006
Het was het eerste deel van Lou de Jong...

572
00:39:33.011 --> 00:39:35.015
waar die naam in voor kwam.

573
00:39:35.020 --> 00:39:38.024
Vinden jullie het moeilijk dat ze het vertelt.

574
00:39:39.004 --> 00:39:42.013
Want het is moedig om het te vertellen aan je klas.

575
00:39:42.018 --> 00:39:46.017
Ja, het is nog steeds iets wat je niet op een feestje...

576
00:39:46.022 --> 00:39:51.015
Wat wil jij zeggen, Marleen? Dat ik het heel moedig vind.

577
00:39:51.020 --> 00:39:54.010
Bijzonder moedig zelfs.

578
00:39:54.015 --> 00:39:58.017
Op de een of andere manier werpt het ook een smet over je eigen leven.

579
00:39:58.022 --> 00:40:03.001
Jij bent bij Greenpeace gegaan. Was dat een compensatie?

580
00:40:03.006 --> 00:40:06.005
Nee, ik was heel idealistisch in die tijd.

581
00:40:06.010 --> 00:40:09.008
Ik denk niet dat dat er mee te maken heeft.

582
00:40:09.013 --> 00:40:13.017
Heb je soms het gevoel dat je je heel erg moet verdedigen?

583
00:40:15.011 --> 00:40:18.003
Nee. Nee.

584
00:40:18.008 --> 00:40:22.019
Nee, dat heb ik niet. Gelukkig. Dat is ook niet nodig.

585
00:40:22.024 --> 00:40:25.010
Nee, het is natuurlijk ook niet nodig.

586
00:40:25.015 --> 00:40:28.018
Zij is wie zij is. Een leuke meid.

587
00:40:28.023 --> 00:40:33.020
Jongens, jullie hebben allemaal zulke onwaarschijnlijke verhalen.

588
00:40:34.000 --> 00:40:39.008
Hilde, wat ben jij geworden? Ik sta voor de klas.

589
00:40:39.013 --> 00:40:42.024
Ook al in het onderwijs? Ja. En leuk? Heel leuk.

590
00:40:43.004 --> 00:40:46.022
De lessen van vroeger nog wel eens in de praktijk gebracht? Nee.

591
00:40:47.002 --> 00:40:52.008
Dat snappen ze in groep vier niet. Nee, nee.

592
00:40:52.013 --> 00:40:56.017
En Christa, wat ben jij geworden? Eerst stond ik voor de klas.

593
00:40:56.022 --> 00:40:58.013
Nu ben ik schoolleider.

594
00:40:58.018 --> 00:41:00.009
Wat voor schoolleider?

595
00:41:00.014 --> 00:41:04.013
Ik ben rector voor een school voor volwassenen in Amsterdam.

596
00:41:04.018 --> 00:41:09.001
Zo'n strenge school en dan toch allemaal in het onderwijs.

597
00:41:09.006 --> 00:41:13.021
Trudi. Ik ben arbeidsrecht jurist geworden bij de vakbond.

598
00:41:14.001 --> 00:41:17.014
Ik heb rechten gestudeerd. Arbeidsjurist bij een vakbond.

599
00:41:17.019 --> 00:41:21.013
Spannend werk. Ja. Het is heel dankbaar werk.

600
00:41:21.018 --> 00:41:23.005
Marleen?

601
00:41:23.010 --> 00:41:28.000
Ik ben kandidaat notaris geworden.

602
00:41:28.005 --> 00:41:31.005
Ik heb rechten gedaan en notariaat aan het eind.

603
00:41:31.010 --> 00:41:34.006
Ik heb 32 jaar in het notariaat gezeten...

604
00:41:34.011 --> 00:41:40.001
waarvan de laatste 15 jaar op het notariskantoor van mijn man.

605
00:41:40.006 --> 00:41:44.015
Maar hij is negen jaar ouder dan ik dus hij is vorig jaar gestopt.

606
00:41:44.020 --> 00:41:48.017
Toen hebben we het kantoor overgedragen.

607
00:41:48.022 --> 00:41:52.012
Dus je bent met pensioen? Ja. Ongelooflijk.

608
00:41:52.017 --> 00:41:55.023
Maar we hebben de laatste jaren wel hard gewerkt.

609
00:41:56.003 --> 00:41:59.019
Tuurlijk, tuurlijk. En dat geef je nou uit.

610
00:41:59.024 --> 00:42:03.002
Ja, het is op het moment een heel lekker leven.

611
00:42:03.007 --> 00:42:04.019
Geniet er van.

612
00:42:04.024 --> 00:42:07.020
En als je terug denkt aan de jongens op school?

613
00:42:08.000 --> 00:42:11.016
Wat was de leukste? Jan-Willem.

614
00:42:11.021 --> 00:42:15.022
Ik heb het ook aan de rest gevraagd. Wat voor jongen was Jan-Willem?

615
00:42:16.002 --> 00:42:18.011
Een mooie jongen, stoer.

616
00:42:18.016 --> 00:42:21.012
Een stuk. De sjeik werd hij genoemd.

617
00:42:21.017 --> 00:42:24.014
Hij kon aan alle vingers een meid krijgen.

618
00:42:24.019 --> 00:42:29.011
Hij had alles wat een meisje in die tijd leuk vond.

619
00:42:29.016 --> 00:42:34.008
Hij had altijd een andere vriendin. Ik heb veel met hem meegemaakt.

620
00:42:34.013 --> 00:42:38.008
We zijn heel Nederland door getrokken.

621
00:42:38.013 --> 00:42:42.014
Op bezoek in Amsterdam. Zijn vader ophalen van Schiphol.

622
00:42:42.019 --> 00:42:47.002
Hij zal het zakenleven in zijn gegaan. Advocaat of zo.

623
00:42:47.007 --> 00:42:50.005
Misschien arts. Makelaar of vastgoed.

624
00:42:50.010 --> 00:42:53.020
Leidinggevende of directeur.

625
00:42:55.016 --> 00:42:58.003
Mooie jongen, hoge verwachtingen.

626
00:42:58.008 --> 00:43:02.009
Ik zie een foto van jou en hem dat jullie hand in hand lopen.

627
00:43:02.014 --> 00:43:06.003
O, dat was in Amsterdam. De grote stad. Vet aan.

628
00:43:06.008 --> 00:43:09.011
Ja, ja. Vastgoed wordt er gezegd. Directeur.

629
00:43:09.016 --> 00:43:12.001
Hij is hier niet.

630
00:43:12.006 --> 00:43:14.018
En daar is helaas een droeve reden voor.

631
00:43:14.023 --> 00:43:17.001
Het gaat niet heel goed met hem.

632
00:43:17.006 --> 00:43:19.003
Hij is degene over wie ik vroeg:

633
00:43:19.008 --> 00:43:22.008
Wie woont al zes jaar bij zijn moeder?

634
00:43:22.013 --> 00:43:24.000
We zochten hem op.

635
00:43:37.022 --> 00:43:39.009
Een troep.

636
00:43:39.014 --> 00:43:42.001
O wacht, die kan ook nog.

637
00:44:05.024 --> 00:44:10.014
Ga je eten? Ik heb honger. Honger? Ja.

638
00:44:10.019 --> 00:44:16.018
Zal ik nog wat koffie bij zetten? Zet jij maar even koffie voor me.

639
00:44:19.022 --> 00:44:26.017
Jan-Willem woont sinds zijn scheiding in 2003 bij zijn moeder in haar seniorenflat.

640
00:44:26.022 --> 00:44:31.008
De afgelopen jaren is hij twee keer kort opgenomen na een psychose.

641
00:44:31.013 --> 00:44:34.017
Jan-Willem lijdt aan hevige angsten.

642
00:44:34.022 --> 00:44:36.009
Het is zo dat ik...

643
00:44:42.002 --> 00:44:46.008
op dit moment medicijnen slik...

644
00:44:47.008 --> 00:44:51.021
omdat ik zwaar overspannen ben. Zo noem ik het maar.

645
00:44:57.008 --> 00:45:03.023
En ik ben geblokkeerd in het doen van dingen die heel normaal zijn.

646
00:45:16.003 --> 00:45:18.009
Niet zo veel melk, hoor.

647
00:45:24.022 --> 00:45:28.023
Dat is ook een reden...

648
00:45:29.003 --> 00:45:35.008
waarom ik toch blij ben dat ik toch hier, bij mijn moeder, kan wonen.

649
00:45:35.013 --> 00:45:38.007
Eh...

650
00:45:38.012 --> 00:45:43.021
Ik zag er enorm tegenop om alleen te wonen.

651
00:45:45.013 --> 00:45:48.015
Omdat ik dat eigenlijk nog niet kan.

652
00:45:49.023 --> 00:45:51.021
Maar dat groeit wel.

653
00:46:02.017 --> 00:46:05.017
En we hebben het gezellig met elkaar.

654
00:46:08.000 --> 00:46:11.021
We hebben wel eens een keertje mot. Maar dat geeft niet.

655
00:46:12.001 --> 00:46:13.023
Dat houdt de moed er in.

656
00:46:15.023 --> 00:46:18.003
Hij was de eerste.

657
00:46:18.008 --> 00:46:19.022
En hij...

658
00:46:22.008 --> 00:46:24.021
had altijd veel belangstelling.

659
00:46:26.024 --> 00:46:30.022
Hij ging wel uit met de meisjes. Dat wel.

660
00:46:31.002 --> 00:46:36.015
Ik was gek op de meisjes. Wat zeg je? Ik was gek op de meisjes.

661
00:46:44.021 --> 00:46:50.007
Ik heb eigenlijk de hele middelbare school...

662
00:46:50.012 --> 00:46:53.012
toch wel verkering gehad.

663
00:46:53.017 --> 00:46:56.010
Dan met dat meisje, dan met dat meisje.

664
00:46:59.003 --> 00:47:03.007
Mijn grote liefde is eigenlijk Marleen.

665
00:47:07.002 --> 00:47:12.001
Dat is langzamerhand doodgebloed.

666
00:47:16.012 --> 00:47:18.011
Ik vind het nog jammer.

667
00:47:22.015 --> 00:47:25.022
Er komt een nieuwe liefde in zijn leven, Yvonne.

668
00:47:26.002 --> 00:47:27.017
En daar trouwt hij mee.

669
00:47:27.022 --> 00:47:31.017
Uit een eerdere relatie heeft Yvonne al twee kinderen.

670
00:47:31.022 --> 00:47:36.004
Samen krijgen ze Melissa. Na 25 jaar gaat het huwelijk kapot.

671
00:47:36.009 --> 00:47:41.015
Jan-Willem voelt zich steeds slechter en hij durft de straat niet meer op.

672
00:47:41.020 --> 00:47:43.020
Nu gaat het ietsje beter.

673
00:47:44.000 --> 00:47:45.014
Ik heb geen stok bij me.

674
00:47:49.018 --> 00:47:53.008
Jij hebt ook geen sleutel bij je natuurlijk? Nee.

675
00:47:55.008 --> 00:47:56.020
Dag, Jan.

676
00:48:01.024 --> 00:48:07.022
Ik rijd sinds een week of vier weer auto.

677
00:48:18.015 --> 00:48:24.014
Nou, ik heb lange tijd de straat niet op gedurfd.

678
00:48:24.019 --> 00:48:30.018
Dan durfde ik niet eens van het huis naar de auto te lopen.

679
00:48:30.023 --> 00:48:35.002
Of iets in de auto zetten of er uit halen.

680
00:48:37.021 --> 00:48:39.023
Ja, enorme angst.

681
00:48:40.003 --> 00:48:43.002
En, ja...

682
00:48:45.010 --> 00:48:47.005
Trillen en zweten.

683
00:48:47.010 --> 00:48:50.004
En, eh, noem het hele gamma maar op.

684
00:48:59.020 --> 00:49:03.010
Voor vanavond maar moussaka mee. O.

685
00:49:03.015 --> 00:49:05.018
Een stuk of zes.

686
00:49:05.023 --> 00:49:07.010
Zes?

687
00:49:10.003 --> 00:49:13.013
Ik neem alleen voor vandaag maar mee.

688
00:49:17.021 --> 00:49:19.008
Ik ben...

689
00:49:22.000 --> 00:49:23.012
ik denk...

690
00:49:25.022 --> 00:49:28.011
vier jaar niet in winkels geweest.

691
00:49:31.006 --> 00:49:32.023
Dat is een lange tijd.

692
00:49:34.006 --> 00:49:38.009
Dus ik vind het zelf best een overwinning dat ik het nu doe.

693
00:49:39.017 --> 00:49:42.017
Het gaat iedere keer makkelijker.

694
00:49:44.012 --> 00:49:47.019
En daardoor groeit je zelfvertrouwen ook.

695
00:49:50.010 --> 00:49:53.022
Dus ik vind het een bevrijding dat ik het weer doe.

696
00:50:04.002 --> 00:50:07.012
Schrikken, he? Ja. Dit had ik niet verwacht.

697
00:50:07.017 --> 00:50:10.010
Triest. Heel triest.

698
00:50:12.001 --> 00:50:13.013
Ja.

699
00:50:13.018 --> 00:50:17.008
Het zijn ook de medicijnen waar hij sloom van wordt.

700
00:50:17.013 --> 00:50:22.014
Maar als je de foto's ziet van die vrolijke jongen waar jij zo gek op was...

701
00:50:22.019 --> 00:50:25.002
Ja, dat moet ik zeggen.

702
00:50:26.024 --> 00:50:31.004
Ik kan me een periode herinneren van de middelbare school...

703
00:50:31.009 --> 00:50:35.008
toen hij ook problemen had. Toen was hij ook vaak afwezig.

704
00:50:35.013 --> 00:50:38.021
Ja, hij had ook last van hoofdpijnen.

705
00:50:39.001 --> 00:50:43.020
Hij had ook straatvrees. Precies. Toen al? Ja, volgens mij toen al.

706
00:50:44.000 --> 00:50:50.001
Ik ben altijd bang geweest dat het niet goed met hem zou gaan.

707
00:50:50.006 --> 00:50:53.023
Overigens, het gaat beter met hem.

708
00:50:54.003 --> 00:50:56.021
Hij had hier heel graag willen zijn.

709
00:50:57.001 --> 00:51:00.000
Maar daar was het nog net iets te vroeg voor.

710
00:51:00.005 --> 00:51:05.012
Hij doet jullie de hartelijke groeten en jullie zijn welkom bij hem thuis.

711
00:51:05.017 --> 00:51:10.016
Ga je bij hem langs? Nou, misschien wel, ja.

712
00:51:10.021 --> 00:51:14.006
Want ik vind dit bijzonder triest.

713
00:51:14.011 --> 00:51:19.007
En ik heb toch twee jaar een relatie met hem gehad.

714
00:51:19.012 --> 00:51:22.008
En dat was een perfecte periode.

715
00:51:22.013 --> 00:51:26.011
Heren leraren, wat maken jullie van deze klas?

716
00:51:26.016 --> 00:51:31.014
Ongelooflijk dat er zoveel in een klas op iemands pad kan komen, he?

717
00:51:31.019 --> 00:51:34.005
Ja, dat is heel bijzonder.

718
00:51:34.010 --> 00:51:40.020
Ik vind het zo fantastische dat ze zo open over hun situaties spreken.

719
00:51:41.000 --> 00:51:43.019
Dat ze alles dapper op tafel leggen.

720
00:51:43.024 --> 00:51:46.001
Dat vind ik heel fijn.

721
00:51:47.007 --> 00:51:49.021
Ik wens jullie het aller allerbeste.

722
00:51:50.001 --> 00:51:55.007
Ik hoop jullie op de volgende reunie in gezondheid en vrolijkheid aan te treffen.

723
00:51:55.012 --> 00:51:59.011
Ik bedank jullie voor alle moed en openhartige verhalen.

724
00:51:59.016 --> 00:52:03.001
En ik ben blij dat we ook nog hebben kunnen lachen.

725
00:52:03.006 --> 00:52:07.004
Zit je te kijken en wil je nog veel meer weten?

726
00:52:07.009 --> 00:52:08.021
Surf naar:

727
00:52:09.001 --> 00:52:11.000
Daar kun je je verhaal kwijt.

728
00:52:11.005 --> 00:52:15.012
Klas, bedankt. Kom naar voren en dan maken we een klassenfoto.

729
00:52:16.020 --> 00:52:18.009
De kleintjes vooraan.

730
00:52:18.014 --> 00:52:22.009
Dan ga ik eens lekker aan de zijkant staan.

731
00:52:22.014 --> 00:52:24.016
De leraren daar en ik hier.

732
00:52:28.022 --> 00:52:34.008
Toen mijn kleinkind geboren werd, dacht ik: Mijn kleinkind is de mooiste.

