WEBVTT

1
00:00:00.015 --> 00:00:02.010
888

2
00:00:12.009 --> 00:00:14.012
Vanavond in Brandpunt: Bij de mens is het verboden.

3
00:00:14.012 --> 00:00:16.020
Voortplanting tussen naaste familieleden.

4
00:00:16.020 --> 00:00:19.009
Maar met onze honden doen we niet anders.

5
00:00:19.009 --> 00:00:22.001
Alles om het ras zuiver te houden.

6
00:00:22.001 --> 00:00:26.002
Met ingrijpende gevolgen. Waarom geen hond gezond meer is.

7
00:00:26.011 --> 00:00:28.021
En in Brandpunt: Gaat Israel Iran aanvallen?

8
00:00:28.021 --> 00:00:31.019
'Ja, zegt de ene, het moet, we hebben geen andere keus.'

9
00:00:31.019 --> 00:00:34.006
'Het voortbestaan van de joodse staat staat op het spel.'

10
00:00:34.006 --> 00:00:36.015
'Begin er vooral niet aan', zegt de ander.

11
00:00:36.015 --> 00:00:38.016
De gevolgen kunnen catastrofaal zijn.

12
00:00:38.016 --> 00:00:40.021
Een reportage over een dreigende oorlog...

13
00:00:40.021 --> 00:00:43.001
die vooralsnog een zenuwenoorlog is.

14
00:00:50.006 --> 00:00:56.006
Ik belde de fokker met de mededeling dat de hond aan epilepsie leed.

15
00:01:00.000 --> 00:01:05.005
En de fokker zei: O, nee, niet waar, haar oma had ook al epilepsie.

16
00:01:09.022 --> 00:01:11.010
Bij de mens is het verboden...

17
00:01:11.010 --> 00:01:14.005
voortplanting tussen naaste familieleden, inteelt.

18
00:01:14.005 --> 00:01:17.002
Dat kan grote problemen voor de gezondheid opleveren.

19
00:01:17.002 --> 00:01:19.014
Ik vind het dierenmishandeling.

20
00:01:19.014 --> 00:01:22.011
Maar met onze honden doen we niet anders.

21
00:01:22.011 --> 00:01:24.007
Fokken tussen broer en zus, vader en dochter, neef en nicht.

22
00:01:24.007 --> 00:01:28.023
Alles om het ras maar zuiver te houden, met ingrijpende gevolgen.

23
00:01:30.012 --> 00:01:33.019
Skeletproblemen, heupdysplasie, hartproblemen...

24
00:01:33.019 --> 00:01:36.018
aandoeningen aan de hersenen, aanleg voor kanker...

25
00:01:36.018 --> 00:01:41.008
aanleg voor epilepsie, de lijst is eindeloos met gezondheidsproblemen.

26
00:01:44.006 --> 00:01:48.009
Doodziek, maar wel raszuiver en daar draait het bij de honden om.

27
00:01:48.021 --> 00:01:52.006
Dat de dieren voldoen aan het schoonheidsideaal van de mensen.

28
00:01:52.006 --> 00:01:54.023
Een poelie moet kwadratisch zijn.

29
00:01:54.023 --> 00:01:57.022
Hij is net zo hoog als dat-ie lang is.

30
00:01:57.022 --> 00:01:59.021
Hij moet een appelvormige schedel hebben.

31
00:01:59.021 --> 00:02:02.009
Functionerend gezien zijn het kneusjes.

32
00:02:02.009 --> 00:02:04.021
Voor dood vlees zijn meer regels dan voor levend vlees.

33
00:02:05.003 --> 00:02:07.014
Hoe ons meest geliefde huisdier ziek is gemaakt.

34
00:02:07.014 --> 00:02:10.007
In de drang naar geld, status en aanzien.

35
00:02:17.008 --> 00:02:18.024
Naast!

36
00:02:19.010 --> 00:02:21.012
Hier, twist!

37
00:02:21.012 --> 00:02:24.015
Ja, goed zo! En twist!

38
00:02:24.015 --> 00:02:27.008
Amersfoort, theater De Flint, vorige week.

39
00:02:27.008 --> 00:02:29.018
De jaarlijkse Hond van het jaar show.

40
00:02:29.018 --> 00:02:33.018
De rashonden die kampioen zijn worden hier speciaal uitgenodigd...

41
00:02:33.018 --> 00:02:37.003
om te laten zien hoe mooi ze zijn.

42
00:02:37.003 --> 00:02:40.003
Ik vind het een eer om er te mogen lopen.

43
00:02:40.003 --> 00:02:43.014
En, eh, het is toch een beetje waardering, eigenlijk.

44
00:02:43.014 --> 00:02:46.006
Het neusje van de zalm op hondengebied in Nederland.

45
00:02:50.001 --> 00:02:52.017
De keurmeesters verwelkomen de kampioenen en hun baasjes.

46
00:02:52.017 --> 00:02:55.015
Maar voor ons blijft de deur gesloten.

47
00:02:55.015 --> 00:02:58.008
Wij mogen niet filmen op het jaarlijkse rashonden feestje.

48
00:02:58.008 --> 00:03:01.019
De hondenliefhebbers hebben even geen zin in lastige vragen.

49
00:03:02.017 --> 00:03:06.021
Het is een puur een modebeeld en 'n merkwaardig schoonheidsideaal.

50
00:03:06.021 --> 00:03:11.005
Die volledig ten nadele van de honden is uitgepakt.

51
00:03:18.013 --> 00:03:22.008
Dit is Sem, een Ierse setter. Een rashond met een stamboom.

52
00:03:22.008 --> 00:03:24.011
Neem je stok mee!

53
00:03:24.011 --> 00:03:27.014
Als ze anderhalf jaar oud is gaat het mis.

54
00:03:27.014 --> 00:03:30.002
Goed zo!

55
00:03:30.002 --> 00:03:32.023
Ik was boven en ik hoorde een klap, dus ik rende naar beneden.

56
00:03:32.023 --> 00:03:35.016
En toen zag ik... En het is vreselijk om te zien.

57
00:03:35.016 --> 00:03:40.015
Het enige wat ik kan herinneren wat ik zei: Sem, Sem, Sem!

58
00:03:40.015 --> 00:03:42.007
Ik was helemaal in paniek.

59
00:03:43.020 --> 00:03:46.009
Sem blijkt primaire epilepsie te hebben.

60
00:03:46.009 --> 00:03:49.014
Een aangeboren hersenafwijking.

61
00:03:49.014 --> 00:03:53.011
Ellen koopt Sem met een stamboom, het bewijs dat-ie een rashond is.

62
00:03:53.011 --> 00:03:55.014
Een bewuste keus.

63
00:03:55.014 --> 00:04:01.023
Omdat ik dacht dat je dan een hond zou krijgen...

64
00:04:01.023 --> 00:04:03.018
die geen gebreken had.

65
00:04:03.018 --> 00:04:06.002
Een hond die gezond is.

66
00:04:06.002 --> 00:04:08.024
Maar het tegendeel is waar en Ellen blijkt niet de enige...

67
00:04:08.024 --> 00:04:11.000
die een zieke rashond heeft gekocht.

68
00:04:11.000 --> 00:04:13.011
Ik heb het nooit aan zien komen.

69
00:04:13.011 --> 00:04:17.020
Ik zag het meestal wel aankomen. Uren van tevoren al.

70
00:04:17.020 --> 00:04:20.011
Via internet komt ze in contact met Astrid Landzaat.

71
00:04:20.011 --> 00:04:25.013
Ook haar Ierse setter heeft aangeboren epilepsie.

72
00:04:25.013 --> 00:04:28.001
Ze verkrampen helemaal en het lichaam, ja... alles spartelt.

73
00:04:28.001 --> 00:04:35.011
De ogen staan wijd open, ze beginnen enorm te kwijlen.

74
00:04:35.011 --> 00:04:39.013
Laat urine en ontlasting lopen. Heel akelig om te zien.

75
00:04:41.014 --> 00:04:45.011
En ook Ginger is een rashond met een stamboom.

76
00:04:45.011 --> 00:04:47.023
Dus inderdaad haar stamboom.

77
00:04:47.023 --> 00:04:50.005
Dit is inderdaad haar stamboom.

78
00:04:50.005 --> 00:04:51.013
Ik belde de fokker met de mededeling...

79
00:04:51.013 --> 00:04:53.003
dat de hond aan epilepsie leed.

80
00:04:53.003 --> 00:04:57.021
De fokker zei: O, jee, niet waar, haar oma leed ook al aan epilepsie.

81
00:04:57.021 --> 00:05:00.014
En wat dacht u toen? Ik schrok er wel van.

82
00:05:00.014 --> 00:05:03.003
Ik bedoel, als je epilepsie hebt...

83
00:05:03.003 --> 00:05:05.020
dan ga je toch niet verder fokken met dat soort honden.

84
00:05:05.020 --> 00:05:08.004
Via een forum kwam ik erachter...

85
00:05:08.004 --> 00:05:12.022
dat zelfs haar overgrootvader ook epileptisch was.

86
00:05:14.003 --> 00:05:16.014
De bloedverwanten van Ginger waren dus ook al ziek.

87
00:05:16.014 --> 00:05:19.010
Allemaal zijn ze jong gestorven.

88
00:05:19.010 --> 00:05:23.002
Ginger overlijdt al op 8-jarige leeftijd.

89
00:05:23.002 --> 00:05:28.017
Ook Ellen komt erachter dat de voorouders van Sem ziek zijn.

90
00:05:28.017 --> 00:05:30.016
Via via belde een vrouw die vijf jaar terug...

91
00:05:30.016 --> 00:05:34.013
daar een hond vandaan had en die hond had ook epilepsie gekregen.

92
00:05:36.011 --> 00:05:38.013
Twee rashonden van verschillende fokkers.

93
00:05:38.013 --> 00:05:41.004
Ze hebben allebei aangeboren epilepsie.

94
00:05:41.004 --> 00:05:45.014
En ook hun voorouders zijn ziek en dat blijkt geen toeval.

95
00:05:45.014 --> 00:05:48.019
Geneticus Ed Gubbels doet al decennia onderzoek...

96
00:05:48.019 --> 00:05:52.001
naar de effecten van inteelt bij rashonden.

97
00:05:53.009 --> 00:05:56.020
Als je een rashond koopt dan heb je een verhoogde kans...

98
00:05:56.020 --> 00:06:01.012
op een hond waar je veel verdriet en veel kosten aan hebt.

99
00:06:01.012 --> 00:06:06.007
Stomweg omdat die hond behept is met erfelijke handicaps.

100
00:06:06.014 --> 00:06:08.014
Ze zien er prachtig uit, maar het zijn kneusjes?

101
00:06:08.014 --> 00:06:13.010
Het zijn, eh, functioneel gezien kneusjes.

102
00:06:13.010 --> 00:06:16.023
128 minpunten, Amerikaanse Cocker spaniel.

103
00:06:16.023 --> 00:06:19.004
Even kijken, wat heeft-ie allemaal?

104
00:06:19.004 --> 00:06:23.000
Rashonden hebben gemiddeld 40 procent kans op erfelijke gezondheidsproblemen.

105
00:06:23.000 --> 00:06:26.024
En de lijst van ziektes is eindeloos.

106
00:06:26.024 --> 00:06:30.020
Dat vertelt Berry Spruijt, hoogleraar diergedrag aan de Universiteit van Utrecht.

107
00:06:31.017 --> 00:06:35.003
Heupdysplasie, oogzenuwen, ogen...

108
00:06:35.003 --> 00:06:39.017
Bloedvaten, huid...

109
00:06:39.017 --> 00:06:41.022
Waar het mis is gegaan, dat is in de eerste plaats...

110
00:06:41.022 --> 00:06:46.002
toen mensen meenden dat ze rassen moesten behouden.

111
00:06:46.002 --> 00:06:49.020
Ze hebben daar een 'rasstandaard' voor opgesteld.

112
00:06:49.020 --> 00:06:53.021
Dus een soort ideaal type voor het betreffende ras.

113
00:06:53.021 --> 00:06:56.000
Zo moet de hond eruit zien. Ja.

114
00:06:56.000 --> 00:06:59.013
En vervolgens hebben ze hun best gedaan om alle honden...

115
00:06:59.013 --> 00:07:02.023
die ze hadden en fokten daar zo veel mogelijk op te laten lijken.

116
00:07:02.023 --> 00:07:09.006
Dat komt door broer-zus paringen, ouder-dochter of zoon paringen.

117
00:07:09.006 --> 00:07:10.021
Dus dieren die heel nauw verwant zijn...

118
00:07:10.021 --> 00:07:15.022
worden geselecteerd op enkele typische kenmerken...

119
00:07:15.022 --> 00:07:18.006
die vooral met de buitenkant van het dier te maken hebben.

120
00:07:18.006 --> 00:07:21.002
En elke volkswijsheid weet dat al...

121
00:07:21.002 --> 00:07:25.002
Inteelt leidt tot gezondheids- en welzijnsproblemen.

122
00:07:29.023 --> 00:07:32.005
De rashond moet dus aan de rasstandaard voldoen...

123
00:07:32.005 --> 00:07:35.004
bedacht door de rasvereniging.

124
00:07:35.004 --> 00:07:37.004
Hoe meer de hond lijkt op de standaard...

125
00:07:37.004 --> 00:07:40.015
hoe groter de kans dat-ie kampioen wordt.

126
00:07:41.009 --> 00:07:44.004
We zijn terug in Amersfoort bij de Hond van het jaar show.

127
00:07:44.004 --> 00:07:46.024
Wat is de standaard voor deze hond?

128
00:07:46.024 --> 00:07:49.011
Voor deze is dat, dat ze langer zijn dan dat ze hoog zijn.

129
00:07:49.011 --> 00:07:52.014
Z'n schedel en z'n neuslengte moeten een bepaalde verhouding hebben.

130
00:07:52.014 --> 00:07:55.016
Zeer typisch is het hoofd, ze hebben een divergerend hoofd.

131
00:07:55.016 --> 00:07:57.015
Wat is dat? Je hebt een parallel hoofd.

132
00:07:57.015 --> 00:07:59.009
Dan loopt het recht door.

133
00:07:59.009 --> 00:08:05.015
En dit loopt... zo. Maar zonder stop.

134
00:08:05.015 --> 00:08:07.013
Hij zit heel dicht op de standaard.

135
00:08:07.013 --> 00:08:09.017
En dat waarderen heel veel keurmeesters.

136
00:08:09.017 --> 00:08:12.009
Het is een Petit Basset Griffon Vendeen.

137
00:08:12.009 --> 00:08:16.000
Hij voldoet goed aan de rasstandaard en het is gewoon een mooie hond.

138
00:08:16.000 --> 00:08:18.022
Het is een hond met een prachtig hoofd...

139
00:08:18.022 --> 00:08:20.018
maar het is wel een verouderd type aan het worden.

140
00:08:20.018 --> 00:08:24.003
Hij mag wat korter in de rug, hij mag iets meer hoekingen hebben.

141
00:08:24.003 --> 00:08:27.019
Hij had iets betere voeten moeten hebben.

142
00:08:27.019 --> 00:08:32.004
Dat is nog niet helemaal, eh... Dat was voor toentertijd heel mooi.

143
00:08:32.004 --> 00:08:35.008
Nu zijn er alweer veel betere honden.

144
00:08:35.008 --> 00:08:37.007
Een betere hond door inteelt.

145
00:08:37.007 --> 00:08:39.016
In de loop van de eeuw zijn sommige hondenrassen...

146
00:08:39.016 --> 00:08:42.003
door het fokken totaal veranderd.

147
00:08:42.003 --> 00:08:45.010
Zo zag de Bull Terrier er eerst uit...

148
00:08:45.010 --> 00:08:48.005
en dit is inmiddels van de hond geworden.

149
00:08:48.005 --> 00:08:51.007
In een wat sarcastische bui duid ik het wel eens aan...

150
00:08:51.007 --> 00:08:53.022
als laat Middeleeuwse achterlijkheid.

151
00:08:53.022 --> 00:08:56.009
Maar hoe komen die rashonden aan al die gebreken?

152
00:08:56.009 --> 00:08:57.020
Even een stoomcursus genetica.

153
00:08:57.020 --> 00:09:02.008
Wat er mis gaat is dat je, in de wijze waarop ze gefokt zijn...

154
00:09:02.008 --> 00:09:06.020
de kans vergroot dat je twee foute genen bij elkaar brengt.

155
00:09:06.020 --> 00:09:10.008
Waar vind ik de grootste kans op individuen...

156
00:09:10.008 --> 00:09:13.018
die dezelfde foute erfelijke aanleg hebben die ik ook heb?

157
00:09:13.018 --> 00:09:16.010
Dat vind ik in mijn eigen familie.

158
00:09:16.010 --> 00:09:19.018
Dat zijn allemaal kopietjes van een defect-gen...

159
00:09:19.018 --> 00:09:22.019
dat ooit bij onze voorouders zat.

160
00:09:22.019 --> 00:09:26.001
En wilt u de volledige biologieles, kijk dan op onze site.

161
00:09:26.001 --> 00:09:28.011
De kern is dat je door kruising van bloedverwanten...

162
00:09:28.011 --> 00:09:30.023
uiterlijke kenmerken kunt versterken.

163
00:09:30.023 --> 00:09:34.009
Maar als gevolg daarvan neemt de vitaliteit van de hond af.

164
00:09:34.009 --> 00:09:37.008
Met, voor sommige rassen, ingrijpende gevolgen.

165
00:09:39.020 --> 00:09:41.020
Bij de Cavalier, het zogenaamde Pim Fortuyn hondje...

166
00:09:41.020 --> 00:09:44.001
daar zien we een afwijking waarbij uiteindelijk...

167
00:09:44.001 --> 00:09:46.015
de druk in de hersenen oploopt en dat komt...

168
00:09:46.015 --> 00:09:50.001
omdat er een blokkade ontstaat bij het achterhoofdsgat.

169
00:09:50.001 --> 00:09:54.003
Het gevolg is dat die hondjes hoofdpijn en migraine krijgen.

170
00:09:54.003 --> 00:09:57.012
Die gaan met hun poot langs hun kop, die hebben daar pijn.

171
00:09:57.012 --> 00:09:59.017
Ze willen er iets aan doen en kunnen er niks mee.

172
00:09:59.017 --> 00:10:04.007
En het eindresultaat is dat die honden uiteindelijk...

173
00:10:04.007 --> 00:10:09.012
gillend en schreeuwend aan hun einde komen.

174
00:10:09.012 --> 00:10:13.001
We hebben ze ingeteeld, we hebben ervoor gezorgd...

175
00:10:13.001 --> 00:10:19.012
dat die hele poule zo klein dat die alleen nog...

176
00:10:19.012 --> 00:10:21.019
uit hondjes bestaat die deze afwijking hebben...

177
00:10:21.019 --> 00:10:28.016
en of de afwijking doorgeven aan hun nageslacht.

178
00:10:28.016 --> 00:10:30.017
Honden met heftige pijn.

179
00:10:30.017 --> 00:10:31.022
Honden met epilepsie.

180
00:10:31.022 --> 00:10:35.012
Honden met MS, allemaal veroorzaakt door menselijk ingrijpen.

181
00:10:35.012 --> 00:10:37.018
Dat vind ik dierenmishandeling met voorbedachte rade.

182
00:10:37.018 --> 00:10:40.013
En daar is maar EEN remedie tegen.

183
00:10:40.013 --> 00:10:43.006
Bastaardhonden inkruisen.

184
00:10:43.006 --> 00:10:47.023
En het loslaten en ter discussie stellen...

185
00:10:47.023 --> 00:10:50.003
van wat nu eigenlijk mooi is.

186
00:10:50.003 --> 00:10:52.020
Dus vanuit het perspectief van een hond redeneren.

187
00:10:52.020 --> 00:10:56.000
En voor de hond is het mooi om een goede stevige snuit te hebben...

188
00:10:56.000 --> 00:10:59.021
stevige organen, goed skelet en goede spieren en kunnen rennen.

189
00:10:59.021 --> 00:11:03.013
Als je van je dier houdt wil je het beste voor je dier.

190
00:11:03.013 --> 00:11:07.011
En niet alsof het een kunstobject is...

191
00:11:07.011 --> 00:11:10.005
wat het leukste staat op een tentoonstelling.

192
00:11:10.005 --> 00:11:13.003
Ruim een jaar geleden lieten de collega's van Zembla de vergaande gevolgen zien...

193
00:11:13.003 --> 00:11:17.011
van het fokken van hondensoorten als Cavalier en Bulldog.

194
00:11:17.011 --> 00:11:20.003
No! Sorry.

195
00:11:20.003 --> 00:11:23.012
Staatssecretaris Bleker is geschokt en belooft beterschap.

196
00:11:23.012 --> 00:11:26.024
Vorige week verschijnt zijn nota: Dierenwelzijn en gezondheid.

197
00:11:26.024 --> 00:11:29.021
Die bevat geen enkele concrete maatregel om de inteelt...

198
00:11:29.021 --> 00:11:32.021
in de rashondenfokkerij tegen te gaan.

199
00:11:32.021 --> 00:11:36.005
Die staatssecretaris schrijft hele mooie woorden op.

200
00:11:36.005 --> 00:11:40.022
'Wij willen koploper worden van Europa op het gebied van dierenwelzijn.'

201
00:11:40.022 --> 00:11:44.000
En dan vervolgens regelt-ie niks.

202
00:11:44.000 --> 00:11:46.005
De staatssecretaris vindt dat de hondenfokkers...

203
00:11:46.005 --> 00:11:48.022
de problemen zelf moeten oplossen.

204
00:11:48.022 --> 00:11:51.018
Maar hun belangen zijn groot.

205
00:11:51.018 --> 00:11:54.004
Er gaat heel veel geld om in de rashondenfokkerij.

206
00:11:54.004 --> 00:11:57.023
En als je op enig moment een grote kampioensreu hebt...

207
00:11:57.023 --> 00:12:02.014
en je kunt veel dekkingen verkopen, van 1000 tot 2000 euro per stuk...

208
00:12:02.014 --> 00:12:07.012
dan kan het zijn dat je na die enige dag, dat je hond kampioen wordt...

209
00:12:07.012 --> 00:12:12.022
tientallen duizend euro's kunt ophalen.

210
00:12:12.022 --> 00:12:17.012
Naar schatting gaat er 35 tot 40 miljoen euro om in de verkoop van raspups.

211
00:12:17.012 --> 00:12:21.015
In deze kapitale villa in Amsterdam zetelt de Raad van Beheer.

212
00:12:21.015 --> 00:12:25.019
Simpel gezegd, de directie van de rasverenigingen.

213
00:12:25.019 --> 00:12:29.021
Zij bepalen of een hond raszuiver is.

214
00:12:29.021 --> 00:12:32.010
Wij verdienen natuurlijk aan de stamboomregistratie.

215
00:12:32.010 --> 00:12:37.018
Wij krijgen een bedrag van 55 euro per stamboom.

216
00:12:37.018 --> 00:12:41.016
Ieder jaar worden er 40.000 stambomen afgegeven...

217
00:12:41.016 --> 00:12:45.005
die in totaal ruim twee miljoen euro opbrengen.

218
00:12:45.005 --> 00:12:49.011
Stoppen met inteelt zou dan ook het einde betekenen van de rashonden-industrie.

219
00:12:49.011 --> 00:12:52.004
Omdat wij vinden dat die hond er op een bepaalde manier moet uitzien...

220
00:12:52.004 --> 00:12:55.024
zadelen we de honden en de bezitters op met problemen.

221
00:12:55.024 --> 00:12:58.003
Dat willen we niet. Maar dat doet u wel.

222
00:12:58.003 --> 00:13:00.013
Dat willen we absoluut niet en dat doen wij...

223
00:13:00.013 --> 00:13:04.013
Als we dat doen, dan doen we dat niet bewust.

224
00:13:04.013 --> 00:13:07.024
Want niemand van onze fokkers, ook wij niet...

225
00:13:07.024 --> 00:13:15.017
wil dat iemand die een pup koopt, een ongezonde pup koopt.

226
00:13:15.017 --> 00:13:20.003
Fokkers roepen allemaal dat ze het doen in het belang van het ras.

227
00:13:20.003 --> 00:13:22.015
Alleen, als je dan gaat kijken wat er echt gebeurt...

228
00:13:22.015 --> 00:13:26.016
dan weet ik niet als je zo veel zieke honden fokt...

229
00:13:26.016 --> 00:13:30.001
of je echt bezig bent met het belang van het ras.

230
00:13:30.001 --> 00:13:32.006
Als ik mensen die pups kopen goed kan voorlichten...

231
00:13:32.006 --> 00:13:37.015
dat wij er alles aan proberen te doen om gezonde honden te fokken...

232
00:13:37.015 --> 00:13:40.024
dan hoop ik dat mensen straks...

233
00:13:40.024 --> 00:13:45.005
als een soort Bovag-garantie bij auto's...

234
00:13:45.005 --> 00:13:55.001
ervoor gaan om een Bovag-gegarandeerd puppy te kopen.

235
00:13:55.001 --> 00:13:58.018
Dat heb je nu in feite al, die auto ziet er prachtig uit...

236
00:13:58.018 --> 00:14:01.011
maar de motor vertoont allerlei gebreken.

237
00:14:01.011 --> 00:14:05.013
De hond ziet er prachtig uit, maar van binnen is-ie gewoon een kneus.

238
00:14:05.013 --> 00:14:10.023
Nogmaals, wij werken er hard aan om dat nu, eh... mee, eh...

239
00:14:10.023 --> 00:14:14.022
samen met de verenigingen en samen met de fokkers te ontwikkelen.

240
00:14:14.022 --> 00:14:22.022
Een Bovag-garantie voor de rashond, want de stamboom is vooralsnog verre van een kwaliteitskeurmerk.

241
00:14:23.004 --> 00:14:24.004
Zit.

242
00:14:24.004 --> 00:14:26.022
De stichting Dieren en Recht die zichzelf...

243
00:14:26.022 --> 00:14:30.004
advocaat van de dieren noemt, gaat er niet op wachten.

244
00:14:30.004 --> 00:14:33.005
Ze stappen binnenkort naar de rechter.

245
00:14:33.005 --> 00:14:35.019
Wij willen de rashondenvereniging aanklagen en zeggen:

246
00:14:35.019 --> 00:14:41.021
De manier waarop jullie werken is pure dierenmishandeling.

247
00:14:41.021 --> 00:14:44.017
Althans, het geeft een hele grote kans op dierenleed.

248
00:14:44.017 --> 00:14:51.013
Dus wij willen dat jullie stoppen met het fokken op deze manier.

249
00:14:51.013 --> 00:14:53.015
Alle ellende rond de rashondenfokkerij ten spijt...

250
00:14:53.015 --> 00:14:57.017
uiteindelijk vinden de baasjes van de kampioenen maar EEN ding echt belangrijk.

251
00:14:57.017 --> 00:15:00.019
De liefde voor hun hond.

252
00:15:00.019 --> 00:15:03.007
Omdat ze gewoon een geweldig karakter hebben.

253
00:15:03.007 --> 00:15:05.000
Dat is het belangrijkste. Hoe heet ze eigenlijk?

254
00:15:05.000 --> 00:15:07.024
Haar naam betekent zeemeermin.

255
00:15:07.024 --> 00:15:10.017
Het is een hele rustige hond, echt een gezelschapshond.

256
00:15:10.017 --> 00:15:13.010
Ik ben hartstikke trots.

257
00:15:13.010 --> 00:15:16.011
Maar buiten dat is zij bovenal een hele lieve huishond.

258
00:15:35.024 --> 00:15:38.006
Israel.

259
00:15:38.006 --> 00:15:40.003
Er hangt een nieuwe oorlog in de lucht.

260
00:15:42.007 --> 00:15:44.024
We zijn in Tel Aviv, energieke stad aan zee.

261
00:15:44.024 --> 00:15:47.024
Het strand ademt de sfeer van beginnende lente.

262
00:15:47.024 --> 00:15:50.016
Iets verderop regeert de haast.

263
00:15:50.016 --> 00:15:54.005
Maar wat meteen opvalt, elk uur wordt er even gezwegen.

264
00:15:54.005 --> 00:15:57.006
In de bussen, bij de kapper, in de winkelcentra.

265
00:15:57.006 --> 00:16:00.006
Want dan valt het nieuws als een deken over het land.

266
00:16:14.012 --> 00:16:17.014
Gaat Israel de aanval openen op Iran om te voorkomen dat dat land...

267
00:16:17.014 --> 00:16:20.002
net als dit land, de atoombom krijgt?

268
00:16:20.002 --> 00:16:24.019
De gevolgen van zo'n actie kunnen buitengewoon ernstig...

269
00:16:24.019 --> 00:16:29.010
en misschien zelfs catastrofaal zijn voor Iraniers, voor Israeli's...

270
00:16:29.010 --> 00:16:33.007
voor de stabiliteit in deze ontvlambare regio...

271
00:16:33.007 --> 00:16:35.020
en misschien zelfs voor de wereldeconomie.

272
00:16:35.020 --> 00:16:37.007
Dus, voor ons allemaal.

273
00:16:44.010 --> 00:16:47.018
Toch zijn er in dit land van profeten, vechtjassen en strategen..

274
00:16:47.018 --> 00:16:51.009
mensen van naam en faam die voorspellen dat Israel...

275
00:16:51.009 --> 00:16:54.011
binnen een aantal maanden zal toeslaan.

276
00:16:54.011 --> 00:16:55.022
Moet toeslaan...

277
00:17:06.012 --> 00:17:09.002
Is dat adembenemende blufpoker op het hoogste niveau...

278
00:17:09.002 --> 00:17:12.002
of is het de onvermijdelijke uitkomst...

279
00:17:12.002 --> 00:17:15.008
van een enge wapenwedloop in het Midden-Oosten?

280
00:17:15.008 --> 00:17:17.018
Ik neem u mee in een reisverslag door een land...

281
00:17:17.018 --> 00:17:19.011
dat zich nerveus opmaakt voor niemand weet wat.

282
00:17:19.011 --> 00:17:23.024
Ik moet eigenlijk zeggen: BIJNA niemand weet wat.

283
00:17:23.024 --> 00:17:27.011
Ik sta aan het begin van een reeks gedenkwaardige ontmoetingen.

284
00:17:27.011 --> 00:17:31.014
De beroemde schrijver Avraham Yehoshua.

285
00:17:31.014 --> 00:17:33.006
Hij is bezorgd over onbezonnen acties...

286
00:17:33.006 --> 00:17:35.000
en dreigende vergeldingen op Israelische steden.

287
00:17:40.024 --> 00:17:44.016
Dat is ook de angst van deze Israelische oorlogsheld, Zeev Raz.

288
00:17:44.016 --> 00:17:49.002
In 1981 leidde hij de aanval op de kerncentrale in het Irak van Saddam Hoessein.

289
00:17:49.002 --> 00:17:50.024
Vandaag houdt-ie de adem in.

290
00:18:00.006 --> 00:18:03.015
Ik beland in een kroeg waar ze elkaar moed inzingen.

291
00:18:11.004 --> 00:18:12.023
En ga letterlijk op de koffie bij Nederlanders...

292
00:18:12.023 --> 00:18:15.001
die hier een nieuw leven hebben opgebouwd.

293
00:18:15.001 --> 00:18:17.013
De vraag is, moet je met een dreiging leven? En het antwoord?

294
00:18:17.013 --> 00:18:21.014
Als je er dagelijks mee bezig bent heb je geen leven.

295
00:18:21.014 --> 00:18:24.015
En ik bezoek de man die onlangs in een artikel...

296
00:18:24.015 --> 00:18:26.018
in the New York Times tot de conclusie kwam...

297
00:18:26.018 --> 00:18:29.013
dat Israel vermoedelijk nog dit jaar Iran aanvalt.

298
00:18:29.013 --> 00:18:32.004
Ronen Bergman, onderzoeksjournalist, baseert dat...

299
00:18:32.004 --> 00:18:35.009
op urenlange gesprekken met politici en militairen.

300
00:18:35.009 --> 00:18:40.005
In het bijzonder met deze man: Ehud Barak, minister van Defensie.

301
00:18:57.003 --> 00:18:57.020
Een zenuwenoorlog met apocalyptische trekjes.

302
00:19:31.023 --> 00:19:34.011
Een zenuwenoorlog met apocalyptische trekjes.

303
00:19:34.011 --> 00:19:38.001
Ze hebben goed geluisterd naar de ambities van president Ahmadinejad.

304
00:19:56.021 --> 00:20:00.020
Iran ontkent dat het hier diep ondergronds aan het vernietigingswapen werkt.

305
00:20:00.020 --> 00:20:04.021
Maar volgens Bergman vindt de politieke top in Israel dat de tijd dringt.

306
00:20:04.021 --> 00:20:07.021
Het is nu of nooit.

307
00:20:31.005 --> 00:20:34.020
Israels geheime oorlog is al jaren gaande.

308
00:20:34.020 --> 00:20:38.016
De gevreesde lange arm van de Mossad, Israels geheime dienst...

309
00:20:38.016 --> 00:20:43.000
zou herhaaldelijk dodelijk hebben toegeslagen onder Iraanse kerngeleerden.

310
00:20:43.000 --> 00:20:44.016
Januari 2007, dokter Ardeshir Housseinpour.

311
00:20:55.003 --> 00:20:57.005
Januari 2010, Massoud Mahammadi.

312
00:21:06.017 --> 00:21:08.021
November 2010, Madjid Shahriari.

313
00:21:19.003 --> 00:21:21.003
Iets later: Hassan Moggadam.

314
00:21:31.020 --> 00:21:34.011
Juli 2011, Darious Nejad.

315
00:21:41.002 --> 00:21:43.007
Januari dit jaar: Mustafa Roshan.

316
00:22:11.021 --> 00:22:14.008
En nu dus de dreiging van een luchtaanval op Iran.

317
00:22:14.008 --> 00:22:16.000
Ik ben in Haifa, in het noorden van Israel.

318
00:22:16.000 --> 00:22:19.003
Thuishaven van een man die ik al jaren ken: Avraham Yehoshua...

319
00:22:19.003 --> 00:22:21.013
schrijver, intellectueel en vredesactivist.

320
00:22:21.013 --> 00:22:24.013
Als ik bij hem arriveer worden z'n handen gefotografeerd.

321
00:22:24.013 --> 00:22:28.005
Argentijns kunstproject: 'Wereldberoemde schrijvershanden.'

322
00:22:36.022 --> 00:22:39.000
Het stemt hem radeloos, een confrontatie met Iran.

323
00:22:39.000 --> 00:22:41.010
Maar hoe serieus neemt hij het dan?

324
00:22:41.010 --> 00:22:44.002
Een Iraans president die oproept om Israel van de kaart te vegen.

325
00:23:22.019 --> 00:23:24.010
Zijn familie woont hier al vijf generaties.

326
00:23:24.010 --> 00:23:26.020
Hij vocht zelf in oorlog en weet dat ook z'n kinderen...

327
00:23:26.020 --> 00:23:29.004
en kleinkinderen in spanning zullen opgroeien.

328
00:23:29.004 --> 00:23:34.002
Hij schreeuwt het bijna uit: Laat dit scenario aan ons voorbij gaan!

329
00:24:18.000 --> 00:24:19.014
Schuilkelders worden in gereedheid gebracht.

330
00:24:19.014 --> 00:24:21.003
Het aantal oefeningen voor calamiteiten...

331
00:24:21.003 --> 00:24:25.017
chemische, biologische aanvallen, met burgers en militairen, is flink opgevoerd.

332
00:24:25.017 --> 00:24:27.019
Cameraploegen leggen het allemaal vast.

333
00:24:27.019 --> 00:24:30.010
Is dit echt of zijn we beland in een propaganda-oorlog?

334
00:24:38.005 --> 00:24:41.022
En is dit allemaal bedoeld om de wereld mee te krijgen: stop Iran.

335
00:24:41.022 --> 00:24:46.009
En misschien hoort ook hij wel bij dat wanhopige offensief.

336
00:25:48.002 --> 00:25:48.019
Doordeweekse avond in Tel Aviv.

337
00:25:50.008 --> 00:25:52.017
Doordeweekse avond in Tel Aviv.

338
00:26:39.008 --> 00:26:41.017
Ik ontmoet er Jacqueline, Willem, Carlos en Menno.

339
00:26:41.017 --> 00:26:44.018
Nederlanders die hier wonen. Hoe leven zij met dit nieuws?

340
00:26:44.018 --> 00:26:47.003
Willem, die al 20 jaar in Yaffo woont...

341
00:26:47.003 --> 00:26:50.012
nodigt ons uit voor een kop koffie, een pot Hollandse nuchterheid.

342
00:26:50.012 --> 00:26:54.004
Als de oorlog uitbreekt gaan we lekker in de schuilkelder zitten.

343
00:26:54.004 --> 00:26:57.009
Maar daar zijn we helemaal niet mee bezig.

344
00:26:57.009 --> 00:26:59.010
Dat blijkt al snel niet helemaal waar.

345
00:26:59.010 --> 00:27:01.000
Ze zijn er volop mee bezig.

346
00:27:01.000 --> 00:27:04.022
De existentiele angst in 't land, de dreigende oorlog.

347
00:27:04.022 --> 00:27:06.020
Wat je hier veel hoort is dat je niet weet...

348
00:27:06.020 --> 00:27:12.006
of Iran aan te vallen is, je weet niet waar die faciliteiten zitten.

349
00:27:12.006 --> 00:27:15.006
Of ze onder de grond zitten, of de clusterbommen diep genoeg zijn.

350
00:27:15.006 --> 00:27:22.003
Of de vliegtuigen wel over bepaald gebied mogen vliegen.

351
00:27:22.003 --> 00:27:25.011
Ik denk als het om het overleven van de staat Israel gaat...

352
00:27:25.011 --> 00:27:28.017
dat heel veel 'of, of, of' afvalt.

353
00:27:28.017 --> 00:27:34.012
Hoezo? Als ze geen keus hebben en de wereld doet niks...

354
00:27:34.012 --> 00:27:37.020
dan moet Israel het alleen doen.

355
00:27:37.020 --> 00:27:39.014
Hoe veilig is dit land op termijn?

356
00:27:39.014 --> 00:27:43.003
Op termijn, ja...

357
00:27:43.003 --> 00:27:45.020
Wij voelen ons hier heel veilig.

358
00:27:48.001 --> 00:27:51.017
En dan klinkt dat gek met een oorlog die morgen of vannacht kan starten.

359
00:27:51.017 --> 00:27:55.011
En die zeer waarschijnlijk over drie dagen weer over is.

360
00:27:55.011 --> 00:28:01.001
Maar je merkt ook aan Israeliers... Die zien het als iets tijdelijks.

361
00:28:01.001 --> 00:28:03.002
Het land Israel. Dat willen ze niet zien.

362
00:28:03.002 --> 00:28:09.001
Een heleboel Israeliers... Hun oma of opa komt uit Polen of Roemenie.

363
00:28:09.001 --> 00:28:11.021
Die willen dat paspoort hebben, voor de kinderen.

364
00:28:11.021 --> 00:28:15.006
Dat ze in een noodgeval toch daar naartoe kunnen.

365
00:28:15.006 --> 00:28:18.011
Ze houden er rekening mee dat het leven hier...

366
00:28:18.011 --> 00:28:21.002
op een geven moment afgelopen kan zijn.

367
00:28:21.002 --> 00:28:25.005
In Israel, dat er wat gaat gebeuren.

368
00:28:25.005 --> 00:28:26.019
Jacqueline, jij woont nu 2,5 jaar hier.

369
00:28:26.019 --> 00:28:30.011
Getrouwd met een Israelische man. Zie ik aan een grote glimlach.

370
00:28:30.011 --> 00:28:36.000
Onbehoorlijke vraag misschien, maar je wilt ook kinderen? Misschien wel.

371
00:28:36.000 --> 00:28:39.017
Ja. In een land dat statistisch gesproken...

372
00:28:39.017 --> 00:28:41.022
om de tien jaar wel een oorlog doormaakt.

373
00:28:41.022 --> 00:28:45.003
Is dat ook een besef? Ja. Ja, ja...

374
00:28:45.003 --> 00:28:48.007
Zeker, absoluut.

375
00:28:48.007 --> 00:28:50.005
En, eh...

376
00:28:50.005 --> 00:28:54.016
Dat is zeker iets waar ik diep over nadenk.

377
00:28:58.008 --> 00:29:01.008
Bijna 65 jaar na de geboorte van de joodste staat...

378
00:29:01.008 --> 00:29:02.018
is Israel een moderne, welvarende...

379
00:29:02.018 --> 00:29:05.007
en tot de tanden gewapende maatschappij.

380
00:29:05.007 --> 00:29:08.002
Een regionale nucleaire mogendheid zelfs.

381
00:29:08.002 --> 00:29:11.013
Die zich nu bedreigd voelt door een potentiele nucleaire vijand.

382
00:29:11.013 --> 00:29:14.014
Het heeft allemaal iets surrealistisch.

383
00:29:14.014 --> 00:29:17.007
Het leven gaat gewoon door.

384
00:29:17.007 --> 00:29:21.010
In de week dat we er zijn is Big Brother het best bekeken tv-programma.

385
00:29:21.010 --> 00:29:26.003
Amusement, maar inmiddels staan de kranten vol van naderend onheil.

386
00:29:26.003 --> 00:29:32.002
Dit is de Yediot Ahronot, de grootste krant van Israel.

387
00:29:32.002 --> 00:29:37.019
Met een immense foto van een onderzeeer.

388
00:29:37.019 --> 00:29:41.003
En de kop luidt: 'Israel toont publiekelijk...

389
00:29:41.003 --> 00:29:44.020
de geheime wapens voor de dag des oordeels.'

390
00:29:44.020 --> 00:29:48.020
Dat is natuurlijk spierballentaal, maar de boodschap is duidelijk:

391
00:29:48.020 --> 00:29:52.006
We zijn niet alleen in staat Iran aan te vallen met de luchtmacht...

392
00:29:52.006 --> 00:29:55.003
maar ook zo'n monster kan meedoen.

393
00:30:46.010 --> 00:30:48.024
Geldt dat ook voor de leiders?

394
00:30:48.024 --> 00:30:50.018
Er zijn in Israel vermoedelijk maar 4 of 5 mensen...

395
00:30:50.018 --> 00:30:52.015
die weten wat dit land gaat doen.

396
00:30:52.015 --> 00:30:54.019
De belangrijkste spelers: Netanyahu, premier...

397
00:30:54.019 --> 00:30:59.011
maar misschien nog belangrijker, Ehud Barak, minister van Defensie.

398
00:31:22.020 --> 00:31:26.000
Barak, hoewel geboren in Israel, kind van vervolgde joden.

399
00:31:26.000 --> 00:31:28.019
Zijn grootouders van z'n vader werden voor de oorlog...

400
00:31:28.019 --> 00:31:31.012
in een pogrom vermoord in Litouwen.

401
00:31:31.012 --> 00:31:34.022
De grootouders van z'n moeder werden vergast in Treblinka.

402
00:31:34.022 --> 00:31:38.014
Trotse ouders zien hoe hij een immense militaire carriere maakt.

403
00:31:47.014 --> 00:31:50.015
Barak en Netanyahu zijn bloedbroeders.

404
00:31:50.015 --> 00:31:52.015
Ze dienen samen in de elite-eenheid die in 1972...

405
00:31:52.015 --> 00:31:56.005
de passagiers bevrijdt van een door Palestijnen gekaapt vliegtuig van Sabena.

406
00:31:56.005 --> 00:31:59.005
In witte overalls, vermomd als technici...

407
00:31:59.005 --> 00:32:01.013
bestormen ze met doodsverachting het toestel.

408
00:32:01.013 --> 00:32:04.021
Het zijn de mannen die vandaag samenspannen tegen Iran.

409
00:32:04.021 --> 00:32:08.007
Bergman citeert uit een recent gesprek met Barak.

410
00:33:16.018 --> 00:33:18.016
Israel als politieman in het Midden-Oosten?

411
00:33:18.016 --> 00:33:21.014
Ik krijg het bericht dat ik welkom ben bij Zeev Raz.

412
00:33:21.014 --> 00:33:27.006
Hij leidde in 1981 de Israelische luchtaanval op de nucleaire centrale van Bagdad, Irak.

413
00:33:27.006 --> 00:33:30.013
Z'n squadron van 8 vliegtuigen maakte met bombardementen...

414
00:33:30.013 --> 00:33:34.019
een einde aan mogelijk nucleaire ambities van Saddam Hoessein.

415
00:33:34.019 --> 00:33:39.003
In dit land dat piloten aanbidt, geldt hij als een held.

416
00:33:51.005 --> 00:33:53.000
De aanval op de centrale van Irak.

417
00:33:53.000 --> 00:33:56.014
Raz vertelt over het wonderbaarlijke feit...

418
00:33:56.014 --> 00:33:58.015
dat z'n squadron ongestoord over Jordanie en Irak scheerde...

419
00:33:58.015 --> 00:34:01.023
om daarna vernietigend toe te slaan.

420
00:35:17.005 --> 00:35:19.009
Het bombardement leidde wereldwijd tot stormen van protest.

421
00:35:19.009 --> 00:35:21.012
Zelfs de Amerikanen waren er buiten gehouden.

422
00:35:50.020 --> 00:35:55.010
Ik had bij Zeev Raz gerekend op stoere taal...

423
00:35:55.010 --> 00:35:57.023
want doorgaans zijn ze nogal 'cool', de vechters van Israel.

424
00:35:57.023 --> 00:36:00.013
Maar nu het gaat over een mogelijke aanval op Iran...

425
00:36:00.013 --> 00:36:03.013
zit ik opeens tegenover een man boordevol twijfels.

426
00:37:48.012 --> 00:37:51.023
We horen dat het grootste ziekenhuis van het land, in Tel Aviv...

427
00:37:51.023 --> 00:37:55.014
deze week z'n immense schuilkelders in gereedheid heeft gebracht.

428
00:37:55.014 --> 00:37:59.018
Hermetisch af te sluiten in geval van chemische of biologische aanvallen.

429
00:37:59.018 --> 00:38:02.018
De directeur geneesheer legt uit waarom.

430
00:38:26.021 --> 00:38:27.008
Op onze website meer over de alarmerende gesprekken...

431
00:38:40.019 --> 00:38:43.013
Op onze website meer over de alarmerende gesprekken...

432
00:38:43.013 --> 00:38:46.015
die Bergman voerde met top-politici en militairen.

433
00:38:46.015 --> 00:38:49.017
Hoe moet ik dit verhaal eindigen? Met de aankondiging van oorlog?

434
00:38:49.017 --> 00:38:53.009
Misschien is het belangrijkste feit wel...

435
00:38:53.009 --> 00:38:56.017
dat ze hier bijna smeken: Hou ons tegen!

436
00:40:25.004 --> 00:40:26.000
Dit was KRO Brandpunt, goedenavond.

