WEBVTT

1
00:00:02.010 --> 00:00:03.022
888

2
00:00:06.004 --> 00:00:10.020
Het druist wel in tegen al mijn rechtvaardigheidsgevoel. Ik kijk er naar uit.

3
00:00:11.000 --> 00:00:14.024
In het hartje van ons slaven-verleden. Ja. Even time-out.

4
00:00:18.019 --> 00:00:21.006
Een schat van een ongekende waarde.

5
00:00:21.011 --> 00:00:26.011
Zo omschrijven wetenschappers de vondst van 40.000 ongeopende Nederlandse brieven...

6
00:00:26.016 --> 00:00:28.003
in een Engels archief.

7
00:00:28.008 --> 00:00:33.002
De brieven zijn afkomstig van gekaapte schepen uit de 17e en 18e eeuw.

8
00:00:33.007 --> 00:00:37.013
Via stamboomonderzoek proberen wij de nakomelingen te achterhalen...

9
00:00:37.018 --> 00:00:42.004
om de brieven 200 tot soms 300 jaar later alsnog te bezorgen.

10
00:00:42.009 --> 00:00:47.004
Op zoek naar het verhaal van een voorvader gaan we met hen terug de geschiedenis in.

11
00:00:47.009 --> 00:00:50.003
Dit is Brieven boven water.

12
00:01:06.004 --> 00:01:10.016
Dit is Jeanne Specht-Grijp op weg naar Curacao.

13
00:01:10.021 --> 00:01:15.001
340 jaar geleden woont daar haar voorvader Philippus Specht.

14
00:01:15.006 --> 00:01:19.002
Hier zie je duidelijk dat het Curacao is.

15
00:01:20.009 --> 00:01:22.008
En we varen nu hier, denk ik.

16
00:01:22.013 --> 00:01:25.000
Ja, bij het Fort. Hier is het Fort.

17
00:01:25.005 --> 00:01:28.024
Dat zien we nu even niet. Het zit aan de achterkant.

18
00:01:29.004 --> 00:01:31.018
Philippus Specht is een omstreden man.

19
00:01:31.023 --> 00:01:36.024
Dat blijkt uit een brief die de Amsterdamse koopman Balthasar Schouten aan hem stuurt.

20
00:01:37.004 --> 00:01:39.019
Een brief die nooit is aangekomen.

21
00:01:39.024 --> 00:01:43.021
Maak 'm maar open. Breek het zegel maar, zou ik zeggen.

22
00:01:44.001 --> 00:01:46.000
Zonde eigenlijk. Ja.

23
00:01:46.005 --> 00:01:48.022
Ik hoop dat je 'm goed in je hand kunt houden.

24
00:01:49.002 --> 00:01:55.003
Dit is een kopie van de originele brief die is gestuurd vanuit Nederland aan jouw...

25
00:01:55.008 --> 00:02:00.000
'Aan de eerwaarde heer, Godvruchtige en hooggeleerde dominee Philippus Specht.'

26
00:02:00.005 --> 00:02:02.011
Een dominee! Ja. Ja!

27
00:02:02.016 --> 00:02:09.016
'In mijn brieven van 14 en 26 mei jongstleden heb ik geschreven dat de handel plat lag.'

28
00:02:09.021 --> 00:02:14.003
'Men heeft hier grote bedenkingen over de schepen die van uw kant komen.'

29
00:02:14.008 --> 00:02:16.022
'De goederen aan u toezenden kan ik wel.'

30
00:02:17.002 --> 00:02:22.002
'Ik vertrouw u toe deze goederen onder voorwendsel van levensmiddelen naar u toe te brengen.'

31
00:02:22.007 --> 00:02:25.016
'En God mij wil sparen voor mijn handelwijze daarin.'

32
00:02:25.021 --> 00:02:28.017
'Hiermee vertrouw ik u na een vriendelijke groet,'

33
00:02:28.022 --> 00:02:31.019
'uw dienstwillige vriend, Balthasar Schouten.'

34
00:02:31.024 --> 00:02:34.002
Hij was een omstreden persoon.

35
00:02:34.007 --> 00:02:38.002
Het was een man die volgens die brieven handelde in drank.

36
00:02:38.007 --> 00:02:42.002
Ze noemden hem de tappende dominee. Nu kunnen wij daar om lachen.

37
00:02:42.007 --> 00:02:44.012
Maar toen was dat een doodzonde.

38
00:02:44.017 --> 00:02:49.021
Want de dominee was er om de mensen te verheffen en niet om ze bier te schenken.

39
00:02:50.001 --> 00:02:53.016
We gaan op weg naar Fort Amsterdam aan de haven van Willemstad.

40
00:02:53.021 --> 00:02:57.016
Hier zetelt in die tijd 't koloniale bestuur van de Hollanders.

41
00:03:00.018 --> 00:03:02.005
Hij was een dominee.

42
00:03:02.010 --> 00:03:05.007
Wat ik niet begrijp is het fort.

43
00:03:05.012 --> 00:03:07.011
Werkt hij daar dan? Woonde hij daar?

44
00:03:08.024 --> 00:03:11.024
In ieder geval in het hartje van ons slavenverleden. Ja.

45
00:03:12.004 --> 00:03:14.021
Ja.

46
00:03:15.001 --> 00:03:18.015
Ik ben heel benieuwd wat zijn rol is geweest hier.

47
00:03:20.020 --> 00:03:22.016
Er gaat van alles door Jeanne heen.

48
00:03:22.021 --> 00:03:27.006
Een voorvader die dominee is en die wordt verdacht van handel in sterke drank.

49
00:03:27.011 --> 00:03:29.011
In de tijd van de slavernij.

50
00:03:29.016 --> 00:03:31.017
Vooral dat grijpt Jeanne aan.

51
00:03:31.022 --> 00:03:35.019
Omdat ze zelf betrokken is bij projecten in Ghana en Zuid-Afrika.

52
00:03:40.022 --> 00:03:42.019
We naderen Fort Amsterdam.

53
00:03:42.024 --> 00:03:46.021
Alleen aan de buitenmuur is nog te zien dat het een fort is.

54
00:03:47.001 --> 00:03:52.009
Een ander fort op Curacao uit diezelfde tijd geeft een beter beeld van hoe het er uitzag.

55
00:03:52.014 --> 00:03:58.024
Een fort heeft als doel om zich te weren tegen aanvallen van piraten en vijandige landen.

56
00:03:59.004 --> 00:04:02.020
Maar Fort Amsterdam krijgt vanaf 1665 een andere functie.

57
00:04:03.000 --> 00:04:08.015
Het wordt de hoofdzetel van de West-Indische Compagnie voor de slavernijhandel.

58
00:04:12.011 --> 00:04:14.012
Mooi dat die muur er nog staat.

59
00:04:20.017 --> 00:04:24.020
We worden in de haven bij het fort opgewacht door historicus Jan Boodt.

60
00:04:25.000 --> 00:04:27.019
Hij weet veel over de Hollanders op Curacao in de 17e eeuw.

61
00:04:27.024 --> 00:04:30.018
Vooral ook hoe het in het fort eraan toe ging.

62
00:04:30.023 --> 00:04:33.018
Bon dia! Dit is Curacao!

63
00:04:33.023 --> 00:04:37.024
Een beetje anders dan op 13 juli 1668 toen jouw voorvader hier kwam.

64
00:04:38.004 --> 00:04:41.000
In 1668 is hij hier aangekomen? Ja, 1668. 13 juli.

65
00:04:41.005 --> 00:04:43.004
Toen is hij hier aangekomen.

66
00:04:43.009 --> 00:04:48.007
Hij was natuurlijk met een schip. Da's waarschijnlijk hier afgemeerd.

67
00:04:48.012 --> 00:04:51.000
De kade zoals wij die nu kennen, was er niet.

68
00:04:51.005 --> 00:04:52.023
Het was een hele roerige tijd.

69
00:04:53.003 --> 00:04:56.023
De Nederlanders hebben toen dit eiland op de Spanjaarden veroverd.

70
00:04:57.003 --> 00:05:00.024
Dit eiland wilden ze hebben omdat het voor hun een steunpunt was...

71
00:05:01.004 --> 00:05:04.008
in wat je voorvader noemde 'de negerhandel'.

72
00:05:04.013 --> 00:05:07.008
De Nederlanders deden daar heel duidelijk in mee.

73
00:05:07.013 --> 00:05:12.004
Curacao was voor hen het centrale punt om de slavenhandel verder uit te breiden.

74
00:05:12.009 --> 00:05:14.006
Hij kon er niks over zeggen.

75
00:05:14.011 --> 00:05:19.005
Ik denk dat hij er niets over gezegd heeft omdat het voor hem...

76
00:05:19.010 --> 00:05:22.020
waarschijnlijk ook normaal was in die tijd.

77
00:05:23.000 --> 00:05:24.012
Dat raakt mij enorm.

78
00:05:24.017 --> 00:05:28.023
Ik weet wel dat je dingen moet plaatsen in de tijd waarin ze gebeuren.

79
00:05:29.003 --> 00:05:31.014
Ik vind het echt een afschuwelijke periode.

80
00:05:31.019 --> 00:05:36.007
Hij was in dienst van de West Indische Compagnie. Maar hij was dominee. Ja.

81
00:05:36.012 --> 00:05:39.017
Maar hij was aangetrokken om het moraal van de troepen...

82
00:05:39.022 --> 00:05:43.006
en de deugdzaamheid van de troepen hier hoog te houden.

83
00:05:43.011 --> 00:05:44.023
Ja, maar goed...

84
00:05:45.003 --> 00:05:48.007
Het is een voorvader van je die hier is geweest.

85
00:05:48.012 --> 00:05:52.014
En die daar deel van uitmaakte. Dat raakt mij het meest.

86
00:05:52.019 --> 00:05:56.013
En wat is er waar van zijn illegale handel in sterke drank?

87
00:05:56.018 --> 00:05:59.021
Hier in de haven, waar nog steeds handel plaatsvindt...

88
00:06:00.001 --> 00:06:03.006
zou vanuit Nederland de sterke drank zijn aangekomen.

89
00:06:03.011 --> 00:06:06.009
Maar waar verkoopt dominee Specht dan deze drank?

90
00:06:06.014 --> 00:06:09.012
we gaan naar zijn woon- en werkplek: Fort Amsterdam.

91
00:06:09.017 --> 00:06:11.024
Daar is het Fort. Hier is de ingang?

92
00:06:12.004 --> 00:06:14.005
En hier kwam je op de binnenplaats.

93
00:06:14.010 --> 00:06:18.017
Je kunt het een beetje vergelijken met het marktplein.

94
00:06:18.022 --> 00:06:20.009
Want iedereen...

95
00:06:20.014 --> 00:06:24.015
In die tijd woonden er ongeveer 300 man. Die woonden allemaal hier.

96
00:06:24.020 --> 00:06:27.005
Je moet je voorstellen dat de vorm er al was.

97
00:06:27.010 --> 00:06:29.009
De huizen waren natuurlijk iets anders.

98
00:06:29.014 --> 00:06:31.020
Maar hier woonden de manschappen.

99
00:06:32.000 --> 00:06:36.001
Het was hier gewoon domweg de centrale plek van de Nederlanders.

100
00:06:36.006 --> 00:06:40.013
Op zo'n klein oppervlak werd gezopen. Er was hoereerderij. Exact!

101
00:06:40.018 --> 00:06:44.020
De manschappen zaten zich hier te vervelen en vertier te zoeken. Exact!

102
00:06:45.000 --> 00:06:47.002
Het was een hogedrukpan. Ja.

103
00:06:47.007 --> 00:06:54.022
Dat zie je ook gebeuren dat de hoererij en de ontucht in ernst gaan toenemen. Ja, ja.

104
00:06:55.002 --> 00:07:03.009
Hij stond onder de directeur maar hij was enorm belangrijk voor het moraal van de troepen.

105
00:07:03.014 --> 00:07:05.011
Hij moet zorgen dat goed liep.

106
00:07:08.021 --> 00:07:14.003
Dat je voorvader hier zo'n rol heeft gespeeld, dat is... Heel bijzonder. Ja!

107
00:07:14.008 --> 00:07:17.006
Ja. Dat vind ik echt heel bijzonder.

108
00:07:19.000 --> 00:07:22.019
Dominee Philippus Specht trouwt met Hillegonda van Vollenhoven.

109
00:07:22.024 --> 00:07:26.010
Ze krijgen twee kinderen: Nicolai en Gerhard.

110
00:07:26.015 --> 00:07:30.016
Nicolai trouwt en krijgt zeven kinderen.

111
00:07:30.021 --> 00:07:36.000
De EEN na oudste, Jacoba, trouwt met haar volle neef, waardoor de naam Specht in de familie blijft.

112
00:07:36.005 --> 00:07:40.000
Zij krijgen een dochter, die ondanks haar huwelijk...

113
00:07:40.005 --> 00:07:44.008
met ene Henricus Grijp, de naam Specht opnieuw in ere houdt.

114
00:07:44.013 --> 00:07:46.011
Heel bijzonder voor die tijd.

115
00:07:46.016 --> 00:07:49.016
Zo komen wij uit bij Jeanne zelf.

116
00:07:49.021 --> 00:07:52.011
Johanna Bernardina Jeanne Specht Grijp.

117
00:07:52.016 --> 00:07:56.004
Een directe nakomeling dus van dominee Philippus Specht.

118
00:07:58.002 --> 00:08:03.012
Wij hebben een brief waarin sprake is van een zekere verdachtmaking richting jouw voorvader.

119
00:08:03.017 --> 00:08:10.004
Dat hij zich bezig zou houden met... transport van iets dat onder voorwendselen van levensmiddelen...

120
00:08:10.009 --> 00:08:12.006
moest worden afgeleverd, of zo?

121
00:08:12.011 --> 00:08:17.005
We hebben veel meer brieven. We hebben meer informatie van Specht.

122
00:08:17.010 --> 00:08:20.009
Wij willen graag weten: Was dit wel een rechtschapen man?

123
00:08:20.014 --> 00:08:24.021
Ik zou het fijn vinden als ik met enige trots dit eiland kan verlaten.

124
00:08:25.001 --> 00:08:30.018
Dat begrijp ik. Ook al voel ik mij niet schuldig over wat iemand zoveel jaar geleden heeft gedaan.

125
00:08:30.023 --> 00:08:35.005
Maar ergens van binnen voel ik wel... Dat zou ik toch fijn vinden.

126
00:08:35.010 --> 00:08:37.018
In het fort is ook een museum gevestigd.

127
00:08:37.023 --> 00:08:41.002
Daar zijn de sporen van dominee Specht nog te vinden.

128
00:08:41.007 --> 00:08:44.023
Zo heeft jouw voorvader er waarschijnlijk uitgezien.

129
00:08:45.003 --> 00:08:48.003
Of hij een snor had, weet ik niet. Waarschijnlijk wel.

130
00:08:48.008 --> 00:08:51.009
Die lange haren en dat kalotje op zijn hoofd. En die bef.

131
00:08:51.014 --> 00:08:53.019
Dat heeft hij zeker wel gedragen.

132
00:08:53.024 --> 00:08:57.015
Je kunt het nog duidelijker zien. Dit is een domineeskostuum.

133
00:08:57.020 --> 00:09:01.011
Dan zie je een zwart kostuum, met die knopen.

134
00:09:01.016 --> 00:09:04.017
Dat is heel significant. En die bef. Ja.

135
00:09:04.022 --> 00:09:08.013
En een pofbroek. En de schoenen met de gouden gespen.

136
00:09:08.018 --> 00:09:12.006
Zo heeft jouw voorvader er uitgezien.

137
00:09:12.011 --> 00:09:17.010
Tussen alle andere predikanten vinden we het dan ook zijn naam.

138
00:09:21.009 --> 00:09:26.023
Blijft natuurlijk toch de vraag: Wat is Specht voor man geweest?

139
00:09:27.003 --> 00:09:32.014
Hij heeft een heleboel brieven geschreven naar Nederland over zijn wederwaardigheden hier.

140
00:09:32.019 --> 00:09:37.005
En ook over zijn moeilijkheden met de directeur.

141
00:09:37.010 --> 00:09:41.020
Die brieven wil ik je geven. Die hebben we opgezocht.

142
00:09:42.000 --> 00:09:44.020
En die brieven moet je gewoon gaan lezen.

143
00:09:45.000 --> 00:09:49.020
Dan kun je een indruk krijgen van wie je voorvader was.

144
00:09:50.000 --> 00:09:54.005
Dit zijn de brieven. De oorspronkelijke brieven. Met de hertaling erbij.

145
00:09:54.010 --> 00:09:57.001
Deze zijn door jouw voorvader geschreven.

146
00:09:57.006 --> 00:10:00.022
Mooi dat je dat handschrift ziet. Ja, je ziet dat handschrift van hem.

147
00:10:02.012 --> 00:10:05.010
De brieven gaan over Spechts werk in Fort Amsterdam.

148
00:10:05.015 --> 00:10:08.018
Ze zijn gericht aan de Protestantse Kerk in Nederland.

149
00:10:08.023 --> 00:10:12.020
Ik spreek met Jeanne af morgen over deze brieven te praten.

150
00:10:13.000 --> 00:10:16.008
Zou hieruit duidelijk worden wat voor een man Specht is?

151
00:10:25.008 --> 00:10:28.014
Hoeveel brieven waren het eigenlijk? Een stuk of zeven.

152
00:10:28.019 --> 00:10:31.001
Wat voor man komt er naar voren?

153
00:10:31.006 --> 00:10:35.005
In het begin kun je merken dat hij het wel naar zijn zin had, hier.

154
00:10:35.010 --> 00:10:39.008
'Er zijn hier een hoop kinderen en onwetende ouderlingen.'

155
00:10:39.013 --> 00:10:42.024
'Ik doe mijn uiterste best om hen het geloof bij te brengen.'

156
00:10:43.004 --> 00:10:47.021
Ik lees het als zijnde dat dit een oprechte man is die ergens voor stond.

157
00:10:50.007 --> 00:10:53.002
Wat me erg raakt in de eerste brief is dat hij zegt...

158
00:10:53.007 --> 00:10:56.000
dat er veel bedrijvigheid is door de negerhandel.

159
00:10:56.005 --> 00:10:57.018
'De haven ligt vol schepen.

160
00:10:57.023 --> 00:11:00.011
Als het EEN vertrekt, komt het ander binnen.'

161
00:11:00.016 --> 00:11:02.006
Dat is iets wat mij raakt.

162
00:11:02.011 --> 00:11:04.014
Het betekent dat hij er middenin zat.

163
00:11:04.019 --> 00:11:07.012
Ook al zou dat vanuit de kerk gevraagd zijn...

164
00:11:07.017 --> 00:11:11.024
Je hebt ja gezegd en je bent hier gekomen, terwijl je weet dat dit gaande is.

165
00:11:12.004 --> 00:11:14.011
Dat vind ik wel... ja...

166
00:11:14.016 --> 00:11:16.006
Dat vind ik lastig. Ja.

167
00:11:20.007 --> 00:11:22.007
Er zijn ook brieven van later datum.

168
00:11:22.012 --> 00:11:25.022
Hij raakt wat teleurgesteld in de manier waarop dingen gaan.

169
00:11:26.002 --> 00:11:29.019
Er is duidelijk een gezagsverhoudingsstrijd aan de gang.

170
00:11:29.024 --> 00:11:33.010
Tussen de directeur die hier Fort Amsterdam leidde...

171
00:11:33.015 --> 00:11:37.020
en mijn voorvader die vanuit de kerk daar zeggenschap over had.

172
00:11:38.000 --> 00:11:40.013
Over de directeur Otterlik schrijft Specht:

173
00:11:40.018 --> 00:11:43.018
'Ik zou graag willen dat er een nieuwe directeur kwam.'

174
00:11:43.023 --> 00:11:48.003
'Want het is ellendig om in een vreemd land door een directeur gehaat te worden.'

175
00:11:48.008 --> 00:11:51.021
Hij had het idee dat hem een loer werd gedraaid.

176
00:11:52.001 --> 00:11:56.012
'Ik heb de meeste tijd van mijn dienst hier zuchtend doorgebracht.'

177
00:11:56.017 --> 00:11:59.022
'Vele keren ben ik met tranen de preekstoel opgegaan.'

178
00:12:00.002 --> 00:12:02.016
Hij kon er niet tegen vechten wat hem overkwam.

179
00:12:02.021 --> 00:12:06.012
Hij is persoonlijk onheus bejegend en dat heeft hem zeer geraakt.

180
00:12:06.017 --> 00:12:10.002
Waar ikzelf benieuwd naar ben is: Is het waar?

181
00:12:10.007 --> 00:12:14.004
Zit er een grond van waarheid in dat hij onheus is bejegend?

182
00:12:14.009 --> 00:12:19.000
Dat staat natuurlijk in enorm contrast met die slavenhandel.

183
00:12:19.005 --> 00:12:21.016
En dan iemand persoonlijk vanuit de kerk...

184
00:12:21.021 --> 00:12:24.004
Hij had misschien een drankenbedrijfje.

185
00:12:24.009 --> 00:12:27.024
Maar iemand zo enorm een kop kleiner te maken. Ja...

186
00:12:28.004 --> 00:12:31.016
Zou je het erg vinden als het zo was? Nou ja... Ja, toch wel.

187
00:12:31.021 --> 00:12:36.023
Als je hier moet prediken en je moet zuiver op de graat zijn... dan vind ik dat wel erg, ja.

188
00:12:37.003 --> 00:12:40.023
Het druist wel in tegen al mijn rechtvaardigheidsgevoel.

189
00:12:41.003 --> 00:12:42.021
Daar kan ik niet goed tegen.

190
00:12:43.001 --> 00:12:47.004
Ik zou het wel fijn vinden als daarin een soort waarheid boven tafel komt.

191
00:12:47.009 --> 00:12:48.021
Maar ja...

192
00:12:49.001 --> 00:12:52.002
De waarheid zal pas aan het einde van de middag boven tafel komen.

193
00:12:52.007 --> 00:12:56.002
Eerst bezoekt Jeanne de kerk in het fort waar Specht destijds predikte.

194
00:12:56.007 --> 00:12:58.003
De kansel is nog steeds dezelfde.

195
00:13:01.023 --> 00:13:06.010
Met de huidige dominee gaat Jeanne naar een project van de protestantse kerk...

196
00:13:06.015 --> 00:13:08.019
in een achterstandswijk van Curacao.

197
00:13:18.021 --> 00:13:20.019
Dit is leuk! Ja, dit is leuk.

198
00:13:20.024 --> 00:13:24.021
Ik heb begrepen dat ik u een handje mag helpen vandaag. Ja.

199
00:13:25.001 --> 00:13:27.008
Dat doe ik heel graag. Okay.

200
00:13:27.013 --> 00:13:31.013
Zijn het altijd dezelfde mensen die hier komen? De kinderen meestal.

201
00:13:31.018 --> 00:13:33.019
Ja? En grote mensen.

202
00:13:33.024 --> 00:13:35.014
Maar kinderen het meest.

203
00:13:35.019 --> 00:13:41.000
En hoeveel kinderen komen er dan ongeveer? Het begon met ongeveer 50.

204
00:13:41.005 --> 00:13:43.004
Maar nu zijn er bijna 70.

205
00:13:43.009 --> 00:13:45.014
Alsjeblieft.

206
00:13:45.019 --> 00:13:48.007
Ah!

207
00:13:50.010 --> 00:13:52.021
Oke, soepie? Alsjeblieft.

208
00:13:53.001 --> 00:13:55.016
Dat gaat beter he?

209
00:13:55.021 --> 00:13:57.010
Heb je 'm goed vast? Ja?

210
00:13:57.015 --> 00:14:05.014
Even diep ademhalen. Waarom? Ik vind het een bijzondere dame.

211
00:14:05.019 --> 00:14:10.020
Ik had dat meteen al toen ik met haar begonnen te praten.

212
00:14:11.000 --> 00:14:12.018
In het begin merkte ik...

213
00:14:12.023 --> 00:14:16.015
Ik vroeg iets en merkte dat zij daar heel veel moeite mee had.

214
00:14:16.020 --> 00:14:18.017
Weet u iets over uw voorvader?

215
00:14:18.022 --> 00:14:21.018
Ik ben hier op het eiland vanwege mijn voorvader.

216
00:14:21.023 --> 00:14:24.018
Weet u iets over de achtergronden van uw familie?

217
00:14:24.023 --> 00:14:30.006
Ze zijn in de slaventijd... Hoe zeg je dat?

218
00:14:30.011 --> 00:14:33.023
Op Antiga. Van Antiga. Ja.

219
00:14:34.003 --> 00:14:38.022
En van Antiga uit gingen ze verder naar het Caraibische gebied.

220
00:14:39.002 --> 00:14:42.001
Ik durf het eh...

221
00:14:47.011 --> 00:14:51.006
Wat ik ontroerend vind, is dat er een tijd is geweest...

222
00:14:51.011 --> 00:14:55.024
voor de voorouders van deze dame waar zij duidelijk meer van weet..

223
00:14:56.004 --> 00:14:59.010
Ze wil er niet over praten. Ze heeft er moeite mee.

224
00:14:59.015 --> 00:15:03.011
Terwijl ik weet dat er aan de andere kant een voorvader van mij is...

225
00:15:03.016 --> 00:15:06.003
die aan die andere kant heeft gezeten.

226
00:15:06.008 --> 00:15:08.001
Dat vind ik lastig.

227
00:15:08.006 --> 00:15:15.002
Thank you. Thank you very much. You're welcome! Bedankt. Masje danki. Masje danki.

228
00:15:17.005 --> 00:15:19.015
We gaan nog een keer naar Jan Boodt.

229
00:15:19.020 --> 00:15:23.010
Hij heeft nog iets gevonden: een boek van historicus Hartogh.

230
00:15:23.015 --> 00:15:28.005
Hij schrijft over de protestantse kerk op de Antillen door de eeuwen heen.

231
00:15:28.010 --> 00:15:31.004
Hij heeft studies gemaakt van alle dominees op Curacao.

232
00:15:31.009 --> 00:15:33.024
Dus ook van Specht. Ik heb iets voor je meegenomen.

233
00:15:34.004 --> 00:15:39.015
Daar staat alles vrij uitvoerig in beschreven, ook van je voorvader.

234
00:15:39.020 --> 00:15:43.018
Als je tussen de regels door leest, zie je...

235
00:15:43.023 --> 00:15:46.016
dat het misschien toch wel anders is dan je dacht.

236
00:15:46.021 --> 00:15:48.008
Je maakt me nieuwsgierig.

237
00:15:48.013 --> 00:15:50.015
Mogen de eilanden zich verheugen.

238
00:15:50.020 --> 00:15:55.000
Geschiedenis van het protestantisme op de Nederlandse Antillen.

239
00:15:55.005 --> 00:15:59.013
Hier staat: Hij doet z'n beklag over dominee Specht bij de Heren XIX.

240
00:15:59.018 --> 00:16:04.021
Uit deze studie over Specht blijkt dat de Hollanders en de directeuren op Fort Amsterdam...

241
00:16:05.001 --> 00:16:08.002
niet zaten te wachten op het hooghouden van het moreel.

242
00:16:08.007 --> 00:16:11.008
Reden genoeg om Specht in een kwaad daglicht te zetten.

243
00:16:11.013 --> 00:16:16.010
De beschuldiging van handel in sterke drank zou een ongeloofwaardige dominee maken.

244
00:16:16.015 --> 00:16:20.007
Specht woonde hier op dit hele kleine gedeelte van het fort.

245
00:16:20.012 --> 00:16:25.021
Zouden al die anderen niet weten dat hij een tapperij had? Ja.

246
00:16:26.001 --> 00:16:30.004
En als je kijkt hoe Specht bezig is in zijn hele loopbaan...

247
00:16:30.009 --> 00:16:33.017
Het was een recht door zee gaande figuur.

248
00:16:33.022 --> 00:16:36.014
Ik denk dat hij het niet gedaan heeft.

249
00:16:36.019 --> 00:16:40.000
En dat de beschuldiging van die tapperij heel duidelijk...

250
00:16:40.005 --> 00:16:43.015
een vileine beschuldiging geweest is van die directeur.

251
00:16:43.020 --> 00:16:48.011
Hij wilde op die manier Specht in een kwaad daglicht stellen.

252
00:16:48.016 --> 00:16:51.020
Over die tapperij komt later niets meer aan de orde.

253
00:16:52.000 --> 00:16:53.019
Nee, ik geloof er niet in.

254
00:16:53.024 --> 00:16:59.021
Als je vraagt: Mag ik trots op mijn voorvader zijn? Ja, je mag.

255
00:17:00.001 --> 00:17:04.014
Dank je wel. Graag gedaan. Dat is een mooie conclusie.

256
00:17:04.019 --> 00:17:07.008
Proost! Ja zeker!

257
00:17:07.013 --> 00:17:09.023
Ja.

258
00:17:10.003 --> 00:17:15.019
Na zijn zware tijd op Curacao vertrekt Specht naar Opheusden en wordt daar dominee.

259
00:17:15.024 --> 00:17:21.007
Uiteindelijk sterft hij, 66 jaar oud, op 19 augustus 1703.

260
00:17:21.012 --> 00:17:23.007
Zijn graf is niet meer te vinden.

261
00:17:23.012 --> 00:17:27.024
Maar uit zijn grafschrift blijkt dat hij als een gerespecteerd man is begraven.

262
00:17:41.005 --> 00:17:45.013
In dit kleine zaaltje heeft net een bijzondere bijeenkomst plaatsgevonden.

263
00:17:45.018 --> 00:17:48.021
Hier in een klein dorp in de provincie New York.

264
00:17:49.001 --> 00:17:52.022
Het verhaal draait om 'n Nederlandse pionier, ene Hendrik Vrooman...

265
00:17:53.002 --> 00:17:55.013
die zich hier ruim 300 jaar geleden vestigde.

266
00:17:55.018 --> 00:17:57.023
'Het is hier een goede zomer geweest.'

267
00:17:58.003 --> 00:18:02.013
'Er groeien hier zoveel schone korengewassen. Het land bevalt me hier wel.'

268
00:18:02.018 --> 00:18:06.013
Zo omschrijft Hendrik Vrooman in zijn brief van 20 oktober 1664...

269
00:18:06.018 --> 00:18:11.023
het landschap dat hij ziet als hij aankomt met het schip De Eendracht in het beloofde land.

270
00:18:12.003 --> 00:18:14.002
Nieuw Nederland.

271
00:18:14.007 --> 00:18:17.016
Hendrik Vrooman verlaat Holland om samen met zijn vijf kinderen...

272
00:18:17.021 --> 00:18:21.014
te gaan wonen in het net door kolonisten gestichte dorpje Slechtendeel.

273
00:18:21.019 --> 00:18:27.003
'Slechtendeel is zo mooi. Zo'n mooi landschap heb ik in Holland nog nooit gezien.'

274
00:18:27.008 --> 00:18:32.006
Dat Slechtendeel bestaat nog steeds. Dat is dit plaatsje Schenectaby.

275
00:18:32.011 --> 00:18:34.024
300 kilometer ten noorden van New York City.

276
00:18:35.004 --> 00:18:38.016
Een klein plaatsje barstensvol Nederlandse geschiedenis.

277
00:18:52.001 --> 00:18:56.021
Ieder huis heeft zijn verhaal en anders bedenken de inwoners er wel een verhaal bij.

278
00:19:17.013 --> 00:19:20.014
In de lokale bar van het dorp spreek ik met John Gearing.

279
00:19:20.019 --> 00:19:25.016
Hij weet veel over de invloed van de Hollanders hier. Vooral over de familie Vrooman.

280
00:19:38.003 --> 00:19:42.011
Een telefoontje van de redactie. Er is een nakomeling van Vrooman gevonden.

281
00:19:42.016 --> 00:19:46.019
Hij is onderweg hierheen en arriveert morgenvroeg.

282
00:19:46.024 --> 00:19:49.010
Ik ontmoet hem dan hier in Schenectaby. Bedankt!

283
00:19:49.015 --> 00:19:52.018
Hij heet Bart en is politieagent.

284
00:19:52.023 --> 00:19:54.015
Hij zal hier nog wat meemaken!

285
00:19:57.011 --> 00:20:00.023
Bart slaapt die nacht in New York City.

286
00:20:01.003 --> 00:20:05.024
De volgende dag ontvangt hij de brief van Hendrik Vrooman. Dit is 'm dan!

287
00:20:06.004 --> 00:20:09.003
Ik hoop dat het een spannend verhaal wordt.

288
00:20:09.008 --> 00:20:12.018
Jullie hebben mij erg geprikkeld. Laten we gaan beginnen.

289
00:20:12.023 --> 00:20:19.015
Bart leest onderweg over de reis die de familie Vrooman maakte over de rivier de Hudson.

290
00:20:19.020 --> 00:20:24.009
Bart wil graag een stukje van deze vaarroute op de Hudson zien.

291
00:20:24.014 --> 00:20:27.004
We zitten hier eigenlijk op verboden terrein.

292
00:20:30.017 --> 00:20:32.011
Dat maakt het extra spannend.

293
00:20:32.016 --> 00:20:41.010
Dit is dus kennelijk de plek waar Hendrik Vroman met zijn boot De Eendracht heeft gevaren.

294
00:20:41.015 --> 00:20:43.009
Drie eeuwen geleden.

295
00:20:43.014 --> 00:20:45.005
Richting Schenectaby.

296
00:20:45.010 --> 00:20:49.014
Het maakt wel indruk, die Hudsonrivier.

297
00:21:05.005 --> 00:21:08.016
Goeiemorgen Bart. Hee Derk, leuk je te ontmoeten. Hai.

298
00:21:08.021 --> 00:21:11.005
Goede reis gehad? Een hele goede reis.

299
00:21:11.010 --> 00:21:14.013
Nog wat gezien onderweg? Ja. Veel indrukken opgedaan.

300
00:21:14.018 --> 00:21:19.024
Over de weg heb je de reis gemaakt die jouw voorvader gemaakt heeft over de rivier de Hudson.

301
00:21:20.004 --> 00:21:23.005
Naar Schenectaby. TREINLAWAAI

302
00:21:23.010 --> 00:21:30.020
Dit is het station, waar de trein nu binnenkomt, waar het huis stond van jouw voorvader Hendrik Vrooman.

303
00:21:31.000 --> 00:21:35.017
En die heeft echt wel een stevige indruk achtergelaten. Ik ben heel nieuwsgierig.

304
00:21:35.022 --> 00:21:40.022
In cafe Stockade Inn dat je gegarandeerd tegen zult komen zit ene John.

305
00:21:41.002 --> 00:21:43.018
Hij is gespecialiseerd in de historie.

306
00:21:43.023 --> 00:21:46.005
Ik ga naar de Historical Society.

307
00:21:46.010 --> 00:21:49.017
Ik ga uitzoeken of ik je nog met meer dingen kan verblijden.

308
00:21:49.022 --> 00:21:53.001
Tot straks. Ik heb een kaart voor je. Dank je wel.

309
00:21:53.006 --> 00:21:54.019
Hee kijk!

310
00:21:54.024 --> 00:21:57.012
Isaac Vrooman.

311
00:23:10.005 --> 00:23:14.023
In de Historical Society liggen bijzondere documenten over de Mohawk indianen.

312
00:24:12.013 --> 00:24:15.011
Hendrik schrijft later aan zijn familie in Holland:

313
00:24:15.016 --> 00:24:19.000
'Adam hij heeft nu drie weken bij een andere boer geploegd.'

314
00:24:19.005 --> 00:24:21.003
'Hij heeft 14 schepel verdiend!'

315
00:24:33.015 --> 00:24:36.021
Maar het dorpje Schenectaby kent ook zijn zwarte dagen.

316
00:24:49.008 --> 00:24:53.010
In de nacht van 8 op 9 februari 1690 wordt het geluk van Hendrik...

317
00:24:53.015 --> 00:24:56.001
en dat van Schenectaby bruut verstoord.

318
00:24:58.008 --> 00:25:01.009
Het dorp wordt aangevallen door Fransen...

319
00:25:01.015 --> 00:25:05.021
samen met een bevriende indianen- stam, vanwege een handelsconflict.

320
00:25:42.010 --> 00:25:45.002
Ook Hendrik Vrooman wordt die nacht vermoord.

321
00:25:45.007 --> 00:25:48.013
Zijn zoon Adam en twee kleinzonen overleven de strijd.

322
00:25:57.022 --> 00:26:01.015
Adam Vrooman bouwt samen met de overgebleven inwoners...

323
00:26:01.020 --> 00:26:06.018
en met hulp van de Indianen onder leiding van opperhoofd Laurence het dorp opnieuw op.

324
00:26:06.023 --> 00:26:10.015
Laurence de indiaan is een belangrijk monument in Schenectaby.

325
00:26:13.015 --> 00:26:18.008
Uit de tijd van de wederopbouw is dit typisch Hollandse huis overgebleven.

326
00:26:39.017 --> 00:26:43.015
Het is alsof je zo een oud-Hollandse huiskamer binnenstapt.

327
00:26:43.020 --> 00:26:47.001
Onze voorouders leefden hier toen net als in Holland.

328
00:26:47.006 --> 00:26:51.007
Bart zijn oog valt op een wandkleed uit de 17e eeuw.

329
00:26:51.012 --> 00:26:55.011
Hebben we hier de Hudsonrivier. Haarlem staat er.

330
00:26:55.016 --> 00:26:57.023
Lange Eylant. Long Island.

331
00:26:58.003 --> 00:27:00.024
Nieuw Amsterdam. New York.

332
00:27:01.004 --> 00:27:03.024
Indianen erop. Bizons erop.

333
00:27:04.004 --> 00:27:07.008
Ik ben echt verbaasd om het zo duidelijk aan te treffen hier.

334
00:27:07.013 --> 00:27:09.020
Dit is echt heel wonderlijk.

335
00:27:10.000 --> 00:27:13.016
Niet zo lang geleden is er nog iets bijzonders ontdekt in dit huis.

336
00:27:13.021 --> 00:27:18.024
Bij een verbouwing is er een leisteen te voorschijn gekomen waarop Nederlandse zinnen staan.

337
00:27:25.006 --> 00:27:28.001
Het is heel moeilijk te lezen. Er staat iets van: helpen...

338
00:27:28.006 --> 00:27:29.018
Letterlijk staat er:

339
00:27:34.010 --> 00:27:39.021
Het kan niet anders zijn dan dat deze tekst slaat op de massamoord in 1690.

340
00:27:40.001 --> 00:27:42.024
Hee Derk. Heb je je een beetje vermaakt?

341
00:27:43.004 --> 00:27:47.022
Ik ontmoet Bart opnieuw en vertel hem dat hier elk jaar de massamoord wordt herdacht.

342
00:27:48.002 --> 00:27:50.014
Morgen is hij de eregast op deze bijeenkomst.

343
00:27:50.019 --> 00:27:54.010
Daar zal hij ook Amerikaanse nazaten van Hendrik Vrooman ontmoeten.

344
00:27:54.015 --> 00:27:59.010
Ik kijk er nu al naar uit. Dat lijkt mij geweldig. Leuk toch? Zeker.

345
00:28:00.017 --> 00:28:04.012
Ik neem aan dat jij dat wandkleed gezien hebt?

346
00:28:06.011 --> 00:28:10.008
De volgende ochtend. Bart gaat op weg naar de Nederlandse kerk.

347
00:28:10.013 --> 00:28:14.020
Daar liggen nog een paar bijzondere documenten van de Vroomans.

348
00:28:15.000 --> 00:28:17.018
Dan valt zijn oog op het huis van Adam Vrooman.

349
00:28:17.023 --> 00:28:20.017
Die is daar gaan wonen na de massamoord.

350
00:28:20.022 --> 00:28:23.009
Adam Vrooman, zoon van Hendrik dus.

351
00:28:23.014 --> 00:28:45.019
Op die gele deur daar... En ook op dat andere deurtje...

352
00:28:45.024 --> 00:28:50.012
Daar zit een scharnier dat alleen door Nederlanders werd gebruikt.

353
00:28:50.017 --> 00:28:54.004
Het grappige is dus dat het echt van Adams huis is.

354
00:28:54.009 --> 00:28:56.018
Dat is wel heel leuk om te zien.

355
00:28:56.023 --> 00:28:59.012
Nu naar de Nederlandse kerk uit 1680.

356
00:30:26.014 --> 00:30:29.009
Barent Vrooman.

357
00:30:56.008 --> 00:30:58.024
Ik ben inmiddels bij de Historical Society.

358
00:30:59.004 --> 00:31:01.006
De zaal is klaar voor de bijeenkomst.

359
00:31:01.011 --> 00:31:04.024
Hoe zouden de huidige Vroomannen naar hun geschiedenis kijken?

360
00:31:45.015 --> 00:31:48.020
Tijdens de bijeenkomst wordt de massamoord herdacht.

361
00:31:49.000 --> 00:31:53.018
Maar ook over het lef en het doorzettingsvermogen van de Hollandse kolonisten.

362
00:31:53.023 --> 00:31:58.022
De Vroomans zijn een groot voorbeeld voor dit plaatsje Schenectaby.

363
00:32:08.013 --> 00:32:13.003
Nu mag ik de Vroomannen in de zaal verrassen met de Nederlandse Bart.

364
00:32:57.022 --> 00:33:00.013
Hoe was de ontmoeting? Hartstikke leuk.

365
00:33:00.018 --> 00:33:05.014
Ik ben een beetje overweldigd door de ontvangst en door de hartelijkheid van de mensen.

366
00:33:05.019 --> 00:33:09.010
Het is altijd leuk om verre familie te ontmoeten.

367
00:33:09.015 --> 00:33:13.013
Voelt het een beetje als familie? Ja... moeilijk te zeggen.

368
00:33:13.018 --> 00:33:18.015
We gaan straks toosten. Laten we dat maar doen. Ik kan wel een drankje gebruiken.

369
00:33:38.003 --> 00:33:40.006
Dat is dan een voorvader van je.

370
00:33:40.011 --> 00:33:47.000
Die hier is geweest en daar deel van uitmaakte. Dat raakt me het meest.

