WEBVTT

1
00:00:01.019 --> 00:00:02.019
888

2
00:00:16.000 --> 00:00:18.024
Vanavond in KRO Brandpunt: Over minder dan een week begint...

3
00:00:18.024 --> 00:00:22.015
hier, in Oekraine, het Europees Kampioenschap voetbal.

4
00:00:22.015 --> 00:00:28.012
Het moet een voetbalfeestje worden, maar dan wel een voetbalfeest in het meest corrupte land van Europa.

5
00:00:28.012 --> 00:00:29.016
Is dit waar?

6
00:00:29.016 --> 00:00:32.012
Kan je nu werkelijk zomaar een bedrijf kapen?

7
00:00:32.012 --> 00:00:35.004
Zo meteen het verhaal van buitenlandse investeerders...

8
00:00:35.004 --> 00:00:41.006
die alles zijn kwijtgeraakt omdat hun bedrijven zijn gekaapt door soms gewelddadige criminelen.

9
00:00:41.006 --> 00:00:44.015
En er is geen politieman, geen politicus en zeker ook geen...

10
00:00:44.015 --> 00:00:48.009
rechter die er ook maar iets tegen doet. Ook zij zitten in het complot.

11
00:00:48.009 --> 00:00:50.004
En blijven praten met een moordenaar.

12
00:00:50.004 --> 00:00:53.015
Waarom de Westerse aanpak van Syrie faalt.

13
00:00:53.015 --> 00:00:55.022
En het geweld alleen nog maar erger zal worden.

14
00:00:55.022 --> 00:00:58.024
En in KRO Brandpunt Oude Pekela, het dorpje dat vaak...

15
00:00:58.024 --> 00:01:02.013
negatief in het nieuws is. Laatste oprisping: Asielzoekers...

16
00:01:02.013 --> 00:01:05.002
en dorpelingen die slaags raakten met elkaar.

17
00:01:05.002 --> 00:01:07.007
Zoektocht naar de pijn van Pekela.

18
00:01:19.016 --> 00:01:22.007
Durft u zelf nog terug naar Oekraine? Nee.

19
00:01:22.007 --> 00:01:26.009
U wilt niet met me meegaan? Nee, onder geen voorwaarde.

20
00:01:32.018 --> 00:01:36.003
Er staan zeker 30 man met automatische geweren.

21
00:01:36.003 --> 00:01:39.003
totale vijandige overname van de fabriek.

22
00:01:39.003 --> 00:01:40.020
Naar binnen gaan viel niet mee...

23
00:01:40.020 --> 00:01:42.022
maar over het weggaan maak ik me echt zorgen.

24
00:01:42.022 --> 00:01:45.002
Ik ben in 'n straatje veranderd van auto...

25
00:01:45.002 --> 00:01:48.001
en ik zie meteen een enorm pistool in het dashboardkastje.

26
00:01:48.001 --> 00:01:53.016
In het 'Wilde Oosten', zoals we dat noemen, was dat gangbaar.

27
00:01:53.016 --> 00:01:55.022
De Rotterdamse zakenman Jean Paul van Munster...

28
00:01:55.022 --> 00:01:58.020
durft onder geen beding terug naar Oekraine.

29
00:01:58.020 --> 00:02:02.020
Het land waarover minder dan een week het EK-voetbal begint.

30
00:02:02.020 --> 00:02:06.019
Criminelen hebben het bedrijf gekaapt waarvan hij directeur was.

31
00:02:06.019 --> 00:02:11.003
Het is in Oekraie een gewoonte geworden...

32
00:02:11.003 --> 00:02:14.012
Er zijn nu al 3000 vijandige overnames.

33
00:02:14.012 --> 00:02:19.003
En een vijandige overname kan ik typeren als piraterij.

34
00:02:19.003 --> 00:02:22.020
Zie die fabriek als 'n schip. Men komt aan met rubberbootjes...

35
00:02:22.020 --> 00:02:27.008
klimt aan boord van 't schip, gijzelt de kapitein en zegt:

36
00:02:27.008 --> 00:02:30.004
Nou ben ik eigenaar van 't schip.

37
00:02:33.000 --> 00:02:37.022
Het voetbalfeest in Oekraine moet de aandacht afleiden van een door en door corrupte samenleving.

38
00:02:37.022 --> 00:02:39.006
Maar dat is al mislukt.

39
00:02:39.006 --> 00:02:47.013
Een lawine aan negatieve verhalen over deze voormalige Sovjetrepubliek overschaduwt het voetballen.

40
00:02:47.013 --> 00:02:52.011
Toen het mij gebeurde, dacht ik: Is dit waar?

41
00:02:52.011 --> 00:02:54.020
Kan je werkelijk zomaar een bedrijf kapen?

42
00:02:54.020 --> 00:02:59.005
Maar als je een land bent dat op nummer 164 staat...

43
00:02:59.005 --> 00:03:02.023
van de corruptielijst, tussen Oezbekistan en Tsjaad...

44
00:03:02.023 --> 00:03:04.015
blijkt dat dus te kunnen.

45
00:03:31.004 --> 00:03:35.001
We zijn op weg naar het stadje Zjytomyr samen...

46
00:03:35.001 --> 00:03:36.024
samen met de advocaten van Van Munster.

47
00:03:36.024 --> 00:03:38.017
Daar staat 'n chocoladefabriek, waar de Nederlander in de directie zat.

48
00:03:38.017 --> 00:03:41.024
Het is een grote fabriek, die de afgelopen jaren...

49
00:03:41.024 --> 00:03:44.017
door buitenlandse investeerders is gemoderniseerd.

50
00:03:44.017 --> 00:03:49.008
De werknemers waren blij met de kracht van westerse investeerders?

51
00:03:49.008 --> 00:03:53.014
Ja, en dan spreek je over 3000 man personeel.

52
00:03:53.014 --> 00:03:57.014
En om hoeveel geld van de westerse investeerders ging het?

53
00:03:57.014 --> 00:04:00.019
Er is geinvesteerd totdat de raid kwam.

54
00:04:00.019 --> 00:04:03.009
En toen stond de teller op 20 miljoen dollar. Aan machinerie.

55
00:04:03.009 --> 00:04:06.007
Dat geld hadden investeerders daarin gestoken? Ja.

56
00:04:06.007 --> 00:04:08.021
En waar die Oekraiense werknemers dus blij mee waren. Ja.

57
00:04:08.021 --> 00:04:12.013
Een ideale win-winsituatie. Ja. Een prachtige fabriek.

58
00:04:12.013 --> 00:04:15.013
Heel interessant om vijandig over te nemen.

59
00:04:40.005 --> 00:04:44.003
De problemen voor Van Munster begonnen met de aanstelling...

60
00:04:44.003 --> 00:04:47.004
van een Oekraiense manager die hij dacht te vertrouwen.

61
00:04:47.004 --> 00:04:49.022
Hij had twee gezichten.

62
00:04:49.022 --> 00:04:53.023
Die is van binnenuit alle documenten aan vervalsen.

63
00:04:53.023 --> 00:04:56.005
Hij zegt met droge ogen: 'Ik ben de eigenaar van de fabriek.'

64
00:04:56.005 --> 00:05:01.023
Ik bevoorraad die fabriek al 20 jaar en ik ken 'm pas 5 jaar.

65
00:05:01.023 --> 00:05:07.005
Dus het lijkt me moeilijk dat hij opeens de eigenaar is.

66
00:05:07.005 --> 00:05:12.015
Maar bij 'n rechter heeft hij 'n soort bewijsakte kunnen krijgen? Ja.

67
00:05:12.015 --> 00:05:16.004
Kiev. Over een week begint het EK.

68
00:05:16.004 --> 00:05:19.020
De Amerikaanse ambassade maakt zich zorgen en stuurt een waarschuwingsmail.

69
00:05:19.020 --> 00:05:23.021
Het kapen van bedrijven lijkt een nationale ziekte geworden.

70
00:05:23.021 --> 00:05:27.018
Ik kreeg een e-mail doorgestuurd van de Amerikaanse ambassade.

71
00:05:27.018 --> 00:05:32.022
Die waarschuwt Amerikaanse staatsburgers in Oekraine...

72
00:05:32.022 --> 00:05:35.010
om uit te kijken voor gewelddadige vijandige overnames.

73
00:05:35.010 --> 00:05:39.013
Er is een voorbeeld van een markt hier in Kiev.

74
00:05:39.013 --> 00:05:43.005
Honderd mannen hebben met knuppels de eigenaar verjaagd...

75
00:05:43.005 --> 00:05:47.019
om zich vervolgens zelf eigenaar te noemen.

76
00:06:30.003 --> 00:06:40.009
Andrej Semididko is ook slachtoffer van kapers die zijn bedrijf hebben overgenomen.

77
00:06:40.009 --> 00:06:43.008
Hij organiseert nu het verzet tegen de corruptie in zijn land.

78
00:06:43.008 --> 00:06:45.005
Er is een database met namen van rechters en ambtenaren...

79
00:06:45.005 --> 00:06:48.023
die allemaal geld verdienen aan het kapen van bedrijven.

80
00:07:14.001 --> 00:07:17.009
Andrej neemt ons met een verborgen camera mee de markt op die is overgenomen door criminelen.

81
00:07:17.009 --> 00:07:22.017
Die willen de grond met veel winst verkopen aan 'n groot winkelbedrijf.

82
00:07:22.017 --> 00:07:26.011
Bewakers van een knokploeg houden het marktterrein bezet.

83
00:07:36.016 --> 00:07:39.004
Van Munster durft dus niet terug naar Oekraine.

84
00:07:39.004 --> 00:07:44.018
Ook bij de overname van de chocoladefabriek is door de kapers geweld gebruikt.

85
00:07:44.018 --> 00:07:48.003
Hij belegde een aandeelhoudersvergadering...

86
00:07:48.003 --> 00:07:50.010
waar op de agenda stond: We gaan de fabriek liquideren.

87
00:07:50.010 --> 00:07:54.017
Want de aandelen worden overgenomen door 'n ander bedrijf.

88
00:07:54.017 --> 00:08:00.008
Liquideren wil zeggen 'cashen'? Ja, de fabriek stoppen.

89
00:08:00.008 --> 00:08:01.021
Alles overdoen aan 'n ander bedrijf, dat er nog wat geld voor geeft...

90
00:08:01.021 --> 00:08:04.001
en dan gaan we verder onder 'n nieuwe naam.

91
00:08:04.001 --> 00:08:06.007
Dat stond op de agenda? Ja, en het bedrijf dat het ging overnemen...

92
00:08:06.007 --> 00:08:09.008
was natuurlijk zijn bedrijf.

93
00:08:09.008 --> 00:08:10.024
Dus op die vergadering...

94
00:08:10.024 --> 00:08:13.008
zouden u en de aandeelhouders alles kwijtraken. Ja.

95
00:08:13.008 --> 00:08:16.008
Het bijwonen van die cruciale aandeelhoudersvergadering...

96
00:08:16.008 --> 00:08:19.001
ontaardt in een bizar en gewelddadig avontuur.

97
00:08:19.001 --> 00:08:23.024
Hoe belangrijk was die Blackberry tijdens dat avontuur?

98
00:08:23.024 --> 00:08:27.006
Het was mijn enige contact nog met het thuisfront.

99
00:08:27.006 --> 00:08:32.023
Ik kan 't wel voorlezen. Het begon om 6.41 uur 's morgens.

100
00:08:32.023 --> 00:08:35.003
Ik werd toen opgehaald uit het hotel.

101
00:08:35.003 --> 00:08:40.001
En ik schreef toen aan mijn financieel directeur:

102
00:08:40.001 --> 00:08:41.023
Ik ben in 'n straatje veranderd van auto...

103
00:08:41.023 --> 00:08:43.018
en zie meteen al 'n enorm pistool in het dashboardkastje.

104
00:08:43.018 --> 00:08:45.007
Toen moest het nog 7 uur worden. Iedereen is nerveus.

105
00:08:45.007 --> 00:08:49.013
En dan zeggen ze mij dat ik cool moet blijven.

106
00:08:49.013 --> 00:08:52.023
Er moest voorkomen worden dat u naar die vergadering zou gaan...

107
00:08:52.023 --> 00:08:56.023
om te voorkomen dat die vijandige overname een feit zou worden. Ja.

108
00:08:56.023 --> 00:09:00.015
Dit geloven jullie niet. Ik kan 't niet meer omschrijven.

109
00:09:00.015 --> 00:09:04.011
Ik ben nu binnen in het gebouw. Yoeri laten ze nog niet binnen.

110
00:09:04.011 --> 00:09:07.006
Er staam zeker 30 man met automatischeg geweren...

111
00:09:07.006 --> 00:09:12.011
die mij de ingang versperden door voor me te gaan staan.

112
00:09:12.011 --> 00:09:18.021
We zijn nu vlak bij die gekaapte chocoladefabriek.

113
00:09:18.021 --> 00:09:22.021
Het is bizar dat hier over een week gevoetbald gaat worden.

114
00:09:22.021 --> 00:09:29.024
Als je hier als voetbalsupporter voorbijrijdt, heb je geen idee.

115
00:09:29.024 --> 00:09:31.019
Hier verderop is de poort.

116
00:09:31.019 --> 00:09:36.019
En daar zie je dan mannen zitten die 'n rol kunnen hebben gespeeld...

117
00:09:36.019 --> 00:09:42.000
bij het tegenhouden van Van Munster op de aandeelhoudersvergadering.

118
00:09:42.000 --> 00:09:45.006
Kijk, hier zie je ze staan.

119
00:09:53.019 --> 00:09:57.009
Ze zien er toch iets breder uit dan een gewone beveiligingsbeambte.

120
00:09:57.009 --> 00:10:00.010
Vroeger had je het computerspelletje Donkey Kong.

121
00:10:00.010 --> 00:10:03.018
Een grote gorilla stond dan helemaal boven.

122
00:10:03.018 --> 00:10:06.000
En er was 'n prinses die je wilde bevrijden.

123
00:10:06.000 --> 00:10:08.006
Dan moest je een trapje op en dan gooide hij van alles naar je.

124
00:10:08.006 --> 00:10:13.011
En dat gebeurde ook. Stoelen, tafels... Bloembakken!

125
00:10:13.011 --> 00:10:17.003
Alles om te verhinderen dat u op die vergadering zou zijn. Ja.

126
00:10:17.003 --> 00:10:21.002
Steeds als ik een trap vond die mij bij 't volgende level bracht...

127
00:10:21.002 --> 00:10:25.020
dook er zo'n grote, kale man in gevechtspak op.

128
00:10:25.020 --> 00:10:28.023
Dan probeerde ik via een ander gangetje boven te komen.

129
00:10:28.023 --> 00:10:33.020
En dan stond daar iemand te lachen. Van: Hier ga je ook niet door.

130
00:10:33.020 --> 00:10:39.020
Het is haast ongelooflijk hoe brutaal en effectief de kapers te werk gaan.

131
00:10:39.020 --> 00:10:44.005
Werknemers van de fabriek die loyaal waren aan Van Munster, werden door de kaper ontslagen.

132
00:11:14.002 --> 00:11:16.012
Daar is besloten...

133
00:11:16.012 --> 00:11:19.004
dat alle managers en directeuren ontslagen zouden worden.

134
00:11:19.004 --> 00:11:22.012
Want hij wilde z'n eigen crew erin zetten.

135
00:11:22.012 --> 00:11:25.020
Dus hij heeft het ondanks uw enorme tocht gewonnen.

136
00:11:25.020 --> 00:11:30.018
Volgens zijn illegale gevoel wel.

137
00:11:41.013 --> 00:11:43.005
Worden we gefotografeerd? Ja.

138
00:11:43.005 --> 00:11:43.012
intiteling

139
00:11:43.012 --> 00:11:43.018
Verhaal halen bij de nieuwe eigenaar van de fabriek is uitgesloten.

140
00:11:46.012 --> 00:11:48.010
Verhaal halen bij de nieuwe eigenaar van de fabriek is uitgesloten.

141
00:11:48.010 --> 00:11:53.007
Hoe minder aandacht, zeker vanuit het buitenland, hoe beter.

142
00:11:55.009 --> 00:11:59.011
Oekraine mag dan aansluiting zoeken bij het Westen, het Sovjetverleden leeft nog altijd.

143
00:11:59.011 --> 00:12:06.015
Kapers van bedrijven maken gebruik van de chaos na het ineenstorten van de Sovjet-Unie.

144
00:12:19.000 --> 00:12:21.013
Er is in die periode veel misgegaan met het privatiseren.

145
00:12:21.013 --> 00:12:24.013
Eigendomsaktes zijn niet altijd goed geregistreerd...

146
00:12:24.013 --> 00:12:27.018
en daardoor gemakkelijk te vervalsen door bedrijfskapers.

147
00:12:27.018 --> 00:12:29.016
Naar de rechtbank is men...

148
00:12:29.016 --> 00:12:33.019
met een schijndocument gewandeld en een envelop met geld.

149
00:12:33.019 --> 00:12:37.005
Het kan een rechtbank in een dorpje zijn.

150
00:12:37.005 --> 00:12:41.021
En op het document staat dat jij de eigenaar van de fabriek bent.

151
00:12:41.021 --> 00:12:43.020
Dat wordt afgestempeld.

152
00:12:43.020 --> 00:12:48.007
Als dan de politie zegt dat er klachten van de eigenaar zijn...

153
00:12:48.007 --> 00:12:52.011
en dat je naar binnen bent gestormd en dat dat niet kan, dan zeg je:

154
00:12:52.011 --> 00:12:57.003
'Kijk, hier heb ik 't document met een stempel erop. Ik ben 't wel.'

155
00:13:08.021 --> 00:13:10.022
Het heeft dus de zweem van legaal handelen.

156
00:13:10.022 --> 00:13:14.022
Maar uiteindelijk gaat het om vervalsingen, omkoperij...

157
00:13:14.022 --> 00:13:19.012
en uiteindelijk het gebruik van geweld en intimidatie.

158
00:13:19.012 --> 00:13:22.001
GEGIL EN GEROEP

159
00:13:44.002 --> 00:13:47.006
Bent u niet gewoon kansloos tegen een corrupt systeem?

160
00:13:47.006 --> 00:13:53.022
Ja, tegen een corrupt systeem is bijna iedereen kansloos.

161
00:13:53.022 --> 00:13:57.018
Maar ook 'n corrupt systeem gaat een keer z'n knikkers tellen.

162
00:13:57.018 --> 00:14:00.006
Hoeveel gaat dit kosten, als niet alleen ik opsta...

163
00:14:00.006 --> 00:14:05.013
maar ook die andere 3000 mensen opstaan?

164
00:14:05.013 --> 00:14:08.013
Er komt geen enkele investering meer naar dat land.

165
00:14:08.013 --> 00:14:11.012
Dan denk ik, als ik in de politiek zat:

166
00:14:11.012 --> 00:14:18.013
Dit gaat meer geld kosten dan dat het opbrengt.

167
00:14:18.013 --> 00:14:22.022
En hopelijk gaan ze dan nadenken over waar ze mee bezig zijn...

168
00:14:22.022 --> 00:14:29.019
en over hoe dit gaat uitpakken voor de economie.

169
00:14:29.019 --> 00:14:34.004
En zo wordt er dus een voetbalkampioenschap gehouden in het Wilde Oosten van Europa.

170
00:14:34.004 --> 00:14:37.004
Het is een besmet kampioenschap.

171
00:14:37.004 --> 00:14:41.017
Europese regeringsleiders blijven thuis uit protest tegen de corruptie en het schenden van mensenrechten.

172
00:14:41.017 --> 00:14:46.019
Naieve voetbalsupporters moeten zich voorbereidingen op verrassingen.

173
00:14:46.019 --> 00:14:49.005
Ik ben benieuwd hoe het gaat met de accommodatie.

174
00:14:49.005 --> 00:14:51.021
Ik heb gehoord dat hotels gereed zijn.

175
00:14:51.021 --> 00:14:55.021
Die hebben mooie contracten gesloten met allerlei organisatiebureaus.

176
00:14:55.021 --> 00:14:58.018
Daar is waarschijnlijk al wat op aanbetaald.

177
00:14:58.018 --> 00:15:02.019
En ze hebben alweer een nieuwe constructie verzonnen:

178
00:15:02.019 --> 00:15:07.023
Tegen de organisaties wordt gezegd dat van de boekingen...

179
00:15:07.023 --> 00:15:11.010
van 180 dollar per kamer de prijs wat omhoog is gegaan.

180
00:15:11.010 --> 00:15:15.017
'Het is nu 580 dollar per kamer. En anders bent u die kamers kwijt.'

181
00:15:15.017 --> 00:15:22.001
Dus u zegt dat nogal wat bedrijven voor verrassingen komen te staan.

182
00:15:22.001 --> 00:15:23.019
Ik hoop 't niet...

183
00:15:23.019 --> 00:15:26.014
want ik gun iedereen een fantastische voetbaltijd...

184
00:15:26.014 --> 00:15:29.001
maar ik hou m'n hart vast.

185
00:15:33.024 --> 00:15:36.009
GESCHREEUW

186
00:15:42.011 --> 00:15:44.018
Houla, afgelopen week.

187
00:15:44.018 --> 00:15:46.023
Geweld in Syrie, daar zijn we inmiddels aan gewend geraakt.

188
00:15:46.023 --> 00:15:49.023
Maar de beelden van een gruwelijke executie van meer dan 100 inwoners..

189
00:15:49.023 --> 00:15:53.023
onder wie veel kinderen, schudde de wereld weer wakker.

190
00:15:53.023 --> 00:15:56.010
GESCHREEUW

191
00:16:08.008 --> 00:16:11.003
Ja, vreselijke beelden. Het is bij volwassenen al erg.

192
00:16:11.003 --> 00:16:13.020
Maar zoveel kinderen, het tart elke beschrijving.

193
00:16:13.020 --> 00:16:15.022
De internationale gemeenschap reageert geschokt.

194
00:16:15.022 --> 00:16:19.008
Westerse landen verbreken alle contacten met het regime.

195
00:16:19.008 --> 00:16:22.024
Wij willen echt een politiek signaal geven naar het Syrische regime.

196
00:16:22.024 --> 00:16:27.020
Wij zijn vol afschuw vanwege het geweld dat almaar door gaat.

197
00:16:27.020 --> 00:16:30.004
Maar hoe begrijpelijk de reactie van Amerika en Europa ook is...

198
00:16:30.004 --> 00:16:32.009
hij is buitengewoon onverstandig.

199
00:16:32.009 --> 00:16:35.000
Dat vindt althans oud ambassadeur Koos van Dam.

200
00:16:35.000 --> 00:16:36.022
Volgens hem is er maar EEN oplossing:

201
00:16:36.022 --> 00:16:38.011
De diplomatieke weg, blijven praten dus.

202
00:16:38.011 --> 00:16:42.008
Zelfs met een dictator die op zijn eigen volk schiet.

203
00:16:42.008 --> 00:16:45.004
Je kunt beter praten met een moordenaar zodat het moorden verder ophoudt.

204
00:16:45.004 --> 00:16:47.012
Dan dat je zegt: Ik spreek niet.

205
00:16:47.012 --> 00:16:49.007
En er worden nog veel meer mensen vermoord.

206
00:16:49.007 --> 00:16:53.004
Je kunt dus beter iets minder rechtvaardigheid en veel minder doden...

207
00:16:53.004 --> 00:16:55.015
dan meer rechtvaardigheid en veel meer doden.

208
00:16:55.015 --> 00:17:00.020
Pleidooi voor dialoog met de moordenaar.

209
00:17:00.020 --> 00:17:02.004
MUZIEK

210
00:17:02.009 --> 00:17:03.019
Cadiz, Zuid-Spanje.

211
00:17:03.019 --> 00:17:05.011
In zijn buitenverblijf ontmoeten we Koos van Dam.

212
00:17:05.011 --> 00:17:07.012
Goedemorgen meneer van Dam. Van harte welkom.

213
00:17:07.012 --> 00:17:10.001
David Berends, Kro's Brandpunt. Komt u verder.

214
00:17:10.001 --> 00:17:12.010
Van Berlijn tot Bagdad, Van Cairo tot Damascus.

215
00:17:12.010 --> 00:17:14.018
In dienst van het koninkrijk der Nederlanden.

216
00:17:14.018 --> 00:17:19.015
Hij is oud0ambassadeur en wordt ook internationaal gezien als een van de grootste kenners van Syrie.

217
00:17:19.015 --> 00:17:22.020
U bent specialist op dit gebied. Bent u benaderd voor advies?

218
00:17:22.020 --> 00:17:28.023
Ik ben benaderd voor advies en ik heb mijn advies gegeven.

219
00:17:28.023 --> 00:17:31.020
Ik hoop dat er wat nuttigs mee gebeurd.

220
00:17:31.020 --> 00:17:34.011
Wie heeft zich bij u gemeld voor advies?

221
00:17:34.011 --> 00:17:38.019
Ik heb heel onlangs een brainstorming gehad...

222
00:17:38.019 --> 00:17:40.015
met degene die er net is geweest...

223
00:17:40.015 --> 00:17:42.020
namens de Verenigde Naties en de Arabische Liga.

224
00:17:42.020 --> 00:17:45.012
Dan bedoelt u Kofi Annan. Ik bedoel Kofi Annan.

225
00:17:45.012 --> 00:17:51.005
Wat heeft u tegen Annan gezegd? Dat kan ik u helaas niet vertellen.

226
00:17:51.005 --> 00:17:52.024
Dat kan ik wel, maar dat houden we allemaal vertrouwelijk.

227
00:17:52.024 --> 00:17:57.001
We hebben een brainstorming gehad van twee etmalen.

228
00:17:57.001 --> 00:18:00.000
Daar zijn alle mogelijkheden de revue gepasseerd.

229
00:18:00.000 --> 00:18:03.009
Met nog een aantal andere Syrie experts.

230
00:18:03.009 --> 00:18:07.010
Hij kon niet beter voorbereid erheen gaan dan nu.

231
00:18:07.010 --> 00:18:10.020
Heel toevallig was op de laatste dag vond el-Houla plaats.

232
00:18:10.020 --> 00:18:12.022
SCHOT EN GESCHREEUW

233
00:18:14.002 --> 00:18:17.003
De brute slachtpartij van Houla, mogelijk keerpunt in het conflict.

234
00:18:17.003 --> 00:18:20.022
De internationale gemeenschap wijst president Assad aan als hoofdschuldige.

235
00:18:20.022 --> 00:18:23.006
Maar die wast, ook vandaag weer, zijn handen in onschuld.

236
00:18:37.021 --> 00:18:38.023
SCHOTEN

237
00:18:38.023 --> 00:18:41.024
Maar achter de slachtpartij van een wrede dictator...

238
00:18:41.024 --> 00:18:44.022
ligt in de ogen van Koos van Dam een complex drama van sektarisch geweld.

239
00:18:44.022 --> 00:18:49.018
Het is een lokaal conflict, een afspiegeling van een veel groter conflict.

240
00:18:49.018 --> 00:18:53.002
Namelijk dat het regime van Bashar al-Assad...

241
00:18:53.002 --> 00:18:56.008
wordt gedomineerd door Alevieten.

242
00:18:56.008 --> 00:19:00.013
Lang niet alle Alevieten zijn voor dat regime.

243
00:19:00.013 --> 00:19:04.012
In ieder geval op sleutelposities zitten Alevieten.

244
00:19:04.012 --> 00:19:06.018
Die vormen een minderheid van 11 procent.

245
00:19:06.018 --> 00:19:10.012
Maar in het leger zitten ze overal. In de geheime dienst.

246
00:19:10.012 --> 00:19:14.010
In het machtsapparaat. Als er wordt onderdrukt...

247
00:19:14.010 --> 00:19:18.020
is het voor de bevolking, meerderheid Soenitisch, zichtbaar:

248
00:19:18.020 --> 00:19:21.007
Zij worden onderdrukt door Alevieten.

249
00:19:21.007 --> 00:19:25.015
Daar ligt dus de kern en de kiem voor burgeroorlog.

250
00:19:25.015 --> 00:19:27.015
ZE ROEPEN LEUZEN

251
00:19:27.015 --> 00:19:29.015
Een ingewikkelde strijd tussen Soennieten en Alevieten.

252
00:19:29.015 --> 00:19:32.024
De kiem voor de burgeroorlog.

253
00:19:32.024 --> 00:19:39.003
Speciaal VN-gezant Kofi Annan probeerde het namens...

254
00:19:39.003 --> 00:19:40.022
de internationale gemeenschap te voorkomen.

255
00:19:40.022 --> 00:19:43.013
Alleen wordt zijn werk, volgens Van Dam, bemoeilijkt door Westerse politici.

256
00:19:43.013 --> 00:19:45.022
Zonder kennis van zaken mengen zij zich in het conflict.

257
00:19:45.022 --> 00:19:48.006
Door sancties in te stellen en ambassadeurs terug te roepen.

258
00:19:48.006 --> 00:19:49.024
Symboolpolitiek.

259
00:19:49.024 --> 00:19:56.008
Het geeft aan dat het regime in Syrie stelselmatig nu wordt afgekneld.

260
00:19:56.008 --> 00:19:59.013
En als we daar ook nog extra stevige sancties tegenaan zetten...

261
00:19:59.013 --> 00:20:05.007
dan moet Assad eindelijk bij zinnen komen en beseffen dat zijn tijd voorbij is.

262
00:20:05.007 --> 00:20:08.021
In het algemeen is de politiek de waan van de dag.

263
00:20:08.021 --> 00:20:12.002
Syrie is natuurlijk een heel gecompliceerd land.

264
00:20:12.002 --> 00:20:15.019
Het duurt, vrees ik, jaren voordat je daar veel van begrijpt.

265
00:20:15.019 --> 00:20:19.010
En de meeste politici hebben daar niet de tijd voor.

266
00:20:19.010 --> 00:20:24.023
Dus die gaan af op de media. En de media voeren een veldslag.

267
00:20:24.023 --> 00:20:30.002
En als je daar nu je mening op moet baseren.

268
00:20:30.002 --> 00:20:32.003
Neem nu dat... Onze ambassade is gesloten.

269
00:20:32.003 --> 00:20:36.018
Vroeger kreeg de minister van onze ambassade woordelijke rapporten...

270
00:20:36.018 --> 00:20:41.000
evaluaties. Die zijn er nu niet. Er zijn geen andere EU-ambassades.

271
00:20:41.000 --> 00:20:46.000
De VS heeft er niks. Dus wij kunnen allemaal kijken naar Al Jazeera.

272
00:20:46.000 --> 00:20:47.019
Ik doe dat graag. Of naar iemand anders.

273
00:20:47.019 --> 00:20:50.011
Maar dat is waarop wij ons moeten baseren.

274
00:20:50.011 --> 00:20:54.010
Degene die daar niet ter plekke een bron hebben.

275
00:20:54.010 --> 00:20:59.016
De reactie van Nederland op dit conflict en de gebeurtenissen in Syrie is fout?

276
00:20:59.016 --> 00:21:02.016
Die sancties zijn heel begrijpelijk. Die kritiek is volstrekt terecht.

277
00:21:02.016 --> 00:21:11.008
Maar wat ik dus mis bij al die... de EU met de VS, is contact met het regime.

278
00:21:11.008 --> 00:21:16.024
Om een oplossing te brengen. Je moet niet alleen maar zeggen:

279
00:21:16.024 --> 00:21:18.017
Het is allemaal vreselijk wat er gebeurd.

280
00:21:18.017 --> 00:21:21.010
Dat is begrijpelijk en dat is ook terecht.

281
00:21:21.010 --> 00:21:25.017
Maar wil je je verantwoordelijkheid nemen als politicus...

282
00:21:25.017 --> 00:21:30.012
dan moet je ook zoeken naar een oplossing.

283
00:21:30.012 --> 00:21:32.012
Want dat is ook je verantwoordelijkheid.

284
00:21:32.012 --> 00:21:34.023
Het is niet alleen maar om een schone lei te hebben...

285
00:21:34.023 --> 00:21:37.004
met dat je alles hebt gezegd wat terecht is.

286
00:21:37.004 --> 00:21:39.016
Maar ook het zoeken naar een oplossing.

287
00:21:39.016 --> 00:21:40.016
GESCHREEUW

288
00:21:40.016 --> 00:21:42.023
Harde kritiek van een diplomaat met verstand van zaken.

289
00:21:42.023 --> 00:21:46.002
Het Westen hanteert de verkeerde strategie.

290
00:21:46.002 --> 00:21:48.000
En lijkt de zaak alleen maar te verergeren.

291
00:21:48.000 --> 00:21:49.015
Door ook nog eens te zinspelen op militair ingrijpen.

292
00:21:49.015 --> 00:21:52.001
Zoals de nieuwbakken Franse president Hollande.

293
00:21:52.012 --> 00:21:54.023
Er zijn ook een heleboel mensen voor het regime.

294
00:21:54.023 --> 00:21:56.008
Ik kan u geen getallen geven.

295
00:21:56.008 --> 00:22:00.011
Maar er zijn ook mensen die zijn voor dit regime...

296
00:22:00.011 --> 00:22:03.009
omdat ze bang zijn voor het alternatief.

297
00:22:03.009 --> 00:22:07.007
Want als daar bijvoorbeeld dit regime ten val wordt gebracht...

298
00:22:07.007 --> 00:22:12.005
dan betekent dat niet dat iedereen naar het parlement rent...

299
00:22:12.005 --> 00:22:15.013
voor verkiezingen en dat daar een heerlijke democratie ontstaat.

300
00:22:15.013 --> 00:22:18.000
Nee, je hebt kans op een situatie die helemaal niet veel beter is.

301
00:22:18.000 --> 00:22:20.007
Of misschien nog wel erger.

302
00:22:20.007 --> 00:22:22.013
Wordt president Assad nu elke ochtend zwetend wakker...

303
00:22:22.013 --> 00:22:25.021
van de zenuwen dat de internationale gemeenschap aan zijn landsgrenzen staat?

304
00:22:25.021 --> 00:22:27.020
Of zit hij nog stevig in het zadel? Ik denk dat laatste.

305
00:22:27.020 --> 00:22:33.019
Een heleboel mensen hebben wishfull thinking...

306
00:22:33.019 --> 00:22:37.022
Die hebben gedacht dat hij allang was vertrokken.

307
00:22:37.022 --> 00:22:41.009
Ik denk dat hij eerder slapeloze nachten heeft...

308
00:22:41.009 --> 00:22:45.017
van dat er van binnenuit wordt gevreten aan zijn positie.

309
00:22:45.017 --> 00:22:52.010
Dat er een burgeroorlog uitbreekt. Dat er nog meer geweld komt.

310
00:22:52.010 --> 00:22:56.017
Dat die spiraal nog verder uit de hand loopt.

311
00:22:56.017 --> 00:22:59.021
Dan dat hij sancties heeft, of dat buitenlandse presidenten zeggen...

312
00:22:59.021 --> 00:23:03.006
ze moeten aftreden of dat ze zeggen dat hij niet legitiem is.

313
00:23:03.006 --> 00:23:08.022
SCHOTEN

314
00:23:14.016 --> 00:23:16.013
Wie heeft nu de sleutel tot de oplossing in handen, hier op dit moment?

315
00:23:16.013 --> 00:23:17.020
Hij zelf.

316
00:23:17.020 --> 00:23:19.005
Hij zelf.

317
00:23:19.005 --> 00:23:25.011
De president en zijn entourage hebben de sleutel.

318
00:23:25.011 --> 00:23:30.001
Maar zij kunnen worden geholpen om die sleutel in het slot om te draaien.

319
00:23:30.001 --> 00:23:37.012
Door mensen die constructief met hen willen denken over de toekomst van Syrie.

320
00:23:37.012 --> 00:23:40.015
Dat is op dit moment niet de internationale gemeenschap.

321
00:23:40.015 --> 00:23:43.010
Op de Russen na. Dat is zo.

322
00:23:43.010 --> 00:23:47.010
Wat ook een punt is, is de Syrische oppositie wil niet meer met hem onderhandelen in het algemeen.

323
00:23:47.010 --> 00:23:51.006
Je onderhandelt niet met de mensen die je vermoorden.

324
00:23:51.006 --> 00:23:57.002
Je kunt met een moordenaar praten, maar niet als hij nog bezig is met moorden.

325
00:23:57.002 --> 00:24:00.009
Dat is allemaal heel terecht.

326
00:24:00.009 --> 00:24:02.010
Maar misschien kan ook de oppositie worden overtuigd dat als het geweld ophoudt...

327
00:24:02.010 --> 00:24:07.000
want dat is het, de sleutel zit hem in het stoppen van het geweld.

328
00:24:07.000 --> 00:24:09.021
Als eerste stap. Als aan die voorwaarde wordt voldaan...

329
00:24:09.021 --> 00:24:12.013
hier een daar schendingen, dat gebeurt.

330
00:24:12.013 --> 00:24:14.007
Niet iedereen heeft zijn mensen onder controle.

331
00:24:14.007 --> 00:24:17.023
Dit leger en regime ook niet.

332
00:24:17.023 --> 00:24:20.021
Maar dan kan je toewerken naar een oplossing.

333
00:24:20.021 --> 00:24:23.001
GESCHREEUW

334
00:24:23.001 --> 00:24:25.010
Het is een kruitvat, het is levensgevaarlijk.

335
00:24:25.010 --> 00:24:28.006
We kunnen nog meer Houla's verwachten.

336
00:24:28.006 --> 00:24:31.006
Volgens Van Dam zit er maar EEN ding op, Westerse landen moeten...

337
00:24:31.006 --> 00:24:34.009
hoe lastig dat ook is, blijven praten met de moordenaar.

338
00:24:34.009 --> 00:24:38.016
Als we dat niet doen, betekent dit dat we misschien politiek...

339
00:24:38.016 --> 00:24:40.012
wel correct zijn, maar dat we geen enkele bijdrage...

340
00:24:40.012 --> 00:24:42.011
hebben geleverd aan de oplossing, integendeel.

341
00:24:42.011 --> 00:24:47.004
Door niet mee te werken aan een oplossing...

342
00:24:47.004 --> 00:24:48.019
door geen bijdrage te leveren aan een oplossing...

343
00:24:48.019 --> 00:24:53.019
stel je die oplossing uit.

344
00:24:53.019 --> 00:24:59.020
Dus door de manier waarop we nu handelen zijn we medeverantwoordelijk. In feite wel.

345
00:24:59.020 --> 00:25:03.016
Je kunt niet zeggen: Ik heb alles gezegd wat politiek correct is...

346
00:25:03.016 --> 00:25:05.023
en nu draag ik geen verantwoordelijkheid meer.

347
00:25:05.023 --> 00:25:09.000
Nee, je draagt altijd de verantwoordelijkheid...

348
00:25:09.000 --> 00:25:15.010
als politicus om naar een oplossing te zoeken.

349
00:25:15.010 --> 00:25:18.005
Dus alleen maar naar buiten roepen van: Hij moet weg!

350
00:25:18.005 --> 00:25:20.023
En je dan om te keren met: Ik heb gezegd wat ik moest zeggen!

351
00:25:20.023 --> 00:25:23.020
Zo werkt het niet! Die verantwoordelijkheid is:

352
00:25:23.020 --> 00:25:29.003
Zoeken naar een oplossing. En dat doen we dus niet.

353
00:25:29.003 --> 00:25:39.014
MUZIEK

354
00:25:43.013 --> 00:25:45.019
En opnieuw is Oude Pekela gevangen in gerucht.

355
00:25:45.019 --> 00:25:50.024
Op de kermis, jarenlang non-actief vanwege een historie van opstootjes...

356
00:25:50.024 --> 00:25:56.000
zou het een paar weken geleden flink mis zijn gegaan.

357
00:25:56.000 --> 00:25:58.021
En toen in een keer begon iedereen van ons, uit Pekela begon.

358
00:25:58.021 --> 00:26:02.013
Het verhaal gaat dat er een botsing was tussen een asielzoeker en jonge Pekelders.

359
00:26:02.013 --> 00:26:05.023
Dat daarna tientallen buitenlanders erop los zouden hebben geslagen.

360
00:26:05.023 --> 00:26:09.006
Met 40 man kwamen ze aanrennen naar de kermis.

361
00:26:09.006 --> 00:26:12.014
Met kettingen, riemen, takken.

362
00:26:12.014 --> 00:26:15.016
Ze gingen iedereen slaan die ze tegenkwamen.

363
00:26:15.016 --> 00:26:18.005
Dat vervolgens 150 jonge dorpelingen optrokken...

364
00:26:18.005 --> 00:26:20.011
naar het asielzoekerscentrum om daar verhaal te halen.

365
00:26:20.011 --> 00:26:24.021
Er sneuvelt een ruit. Het gerucht dendert diep door op het internet.

366
00:26:24.021 --> 00:26:30.006
Twitter was het sociale medium waar ze iedereen mee opriepen.

367
00:26:30.006 --> 00:26:34.002
Als de pers er lucht van krijgt, wordt Pekela heel even een nieuwsfabriek.

368
00:26:34.002 --> 00:26:38.003
In Oude Pekela liep het gisteravond bijna uit de hand bij het asielzoekerscentrum.

369
00:26:38.003 --> 00:26:40.005
De politie houdt extra mensen achter de hand...

370
00:26:40.005 --> 00:26:44.010
om nieuwe ongeregeldheden in Oude Pekela snel de kop in te drukken.

371
00:26:44.010 --> 00:26:48.008
En ook de Publieke Omroep stuurt zijn journalistieke hooligan af op het dorpje.

372
00:26:48.008 --> 00:26:51.013
Wat is er nu weer aan de hand hier?

373
00:26:51.013 --> 00:26:56.001
Toestand in Pekela licht ontvlambaar. Dat is de suggestie.

374
00:27:03.000 --> 00:27:06.012
Wat gaat er nou precies schuil achter het recente kermisoproer hier in Oude Pekela?

375
00:27:06.012 --> 00:27:11.018
Was het zo eenvoudig: dorpelingen die die buitenlanders gewoon niet lusten?

376
00:27:11.018 --> 00:27:15.003
Of: Vertelt die ontlading van woede ook een ander verhaal?

377
00:27:15.003 --> 00:27:20.003
Reportage uit een dorp dat zich al decennialang tekort gedaan voelt.

378
00:27:23.000 --> 00:27:26.001
Oude Pekela heeft een geschiedenis van negatieve nieuwtjes.

379
00:27:26.001 --> 00:27:29.020
In de jaren 80 gonsde hier de zogenoemde ontuchtzaak.

380
00:27:29.020 --> 00:27:33.022
Met een nooit meer gesignaleerde verdachte, verkleed als clown.

381
00:27:33.022 --> 00:27:37.018
Sommigen bleken met een mes geprikt of met een brandende sigaret toegetakeld.

382
00:27:37.018 --> 00:27:40.019
Durft u uw kinderen nog buiten te laten spelen?

383
00:27:40.019 --> 00:27:42.013
Nee, absoluut niet.

384
00:27:42.013 --> 00:27:48.015
En altijd weer zijn er die berichten over armoede, werkloosheid, uitzichtloosheid.

385
00:27:48.015 --> 00:27:51.012
Het is vreselijk hier in Oude Pekela te wonen, heb ik gehoord.

386
00:27:51.012 --> 00:27:53.015
Waarom dat dan? Sorry? Waarom dat dan? Waarom dat?

387
00:27:53.015 --> 00:27:54.019
Het eerste dorp waar ooit de plaag van hangouderen werd gesignaleerd.

388
00:27:56.020 --> 00:28:00.011
Het eerste dorp waar ooit de plaag van hangouderen werd gesignaleerd.

389
00:28:00.011 --> 00:28:02.011
Pekela, blijf daar maar weg.

390
00:28:02.011 --> 00:28:04.001
We doen het omgekeerde.

391
00:28:04.001 --> 00:28:07.010
We strijken er een paar dagen neer, al weten we dat ze niet bepaald op ons zitten te wachten.

392
00:28:13.000 --> 00:28:14.022
Sinds de schermutselingen bij het asielzoekerscentrum...

393
00:28:14.022 --> 00:28:18.007
worden journalisten en cameramensen hier met een zekere argwaan benaderd.

394
00:28:18.007 --> 00:28:21.012
Persmuskieten die alleen uit zijn op rottigheid.

395
00:28:21.012 --> 00:28:23.010
Je kan iets positief en iets negatief benaderen.

396
00:28:23.010 --> 00:28:27.013
Nou, vaak komen we op een negatieve wijze in het nieuws.

397
00:28:27.013 --> 00:28:31.018
Ja, wie doet dat? De pers. De pers? Ja. Anders toch niemand?

398
00:28:31.018 --> 00:28:34.012
Overal is wel eens wat.

399
00:28:42.024 --> 00:28:47.012
MUZIEK

400
00:28:47.012 --> 00:28:49.010
We stuiten op Otto Pekel.

401
00:28:49.010 --> 00:28:51.021
Zijn handelsnaam, eigenlijk heet-ie Otto Kerbof.

402
00:28:51.021 --> 00:28:57.004
Hij is ons eerste breekijzer, zo'n man die iedereen hier kent en andersom.

403
00:29:01.013 --> 00:29:07.001
Manusje van alles. Hovenier voor kleine klusjes. Handelaar in huisraad.

404
00:29:07.001 --> 00:29:10.024
Ik heb hier ook muziekapparatuur. Dat is uit de jaren 70.

405
00:29:10.024 --> 00:29:17.022
Dat is beter spul dan menigeen in de winkel kan kopen. Dit loopt!

406
00:29:17.022 --> 00:29:20.011
Als het zo uitkomt is Otto prive-chauffeur.

407
00:29:20.011 --> 00:29:21.017
En niet te vergeten...

408
00:29:37.021 --> 00:29:40.023
O ja, hij is ook nog fotograaf.

409
00:29:40.023 --> 00:29:45.000
Ik word ook wel de vliegende reporter van Oude Pekela genoemd.

410
00:29:45.000 --> 00:29:47.011
Hij was er dus bij toen boze dorpsjongeren afgelopen kermis...

411
00:29:47.011 --> 00:29:50.014
optrokken naar dat asielzoekerscentrum.

412
00:29:50.014 --> 00:29:53.023
Hier lopen ze allemaal richting AZC.

413
00:29:53.023 --> 00:29:57.007
Otto is de vaste fotograaf van prachtigpekela.nl...

414
00:29:57.007 --> 00:30:02.010
de digitale dorpsbode waar de recente rellen uitvoerig en van alle kanten worden belicht.

415
00:30:02.010 --> 00:30:05.021
'Gaat terug naar je land, jij smerige buitenlander.'

416
00:30:05.021 --> 00:30:10.021
'Jij asielzoeker dit...'

417
00:30:10.021 --> 00:30:13.018
Er waren mensen in Pekela heel heel boos.

418
00:30:13.018 --> 00:30:18.007
Op het tuig van het AZC. Dat lees je dan terug? Dat lees je terug.

419
00:30:31.005 --> 00:30:32.022
Wat is er nu precies gebeurd op die kermis?

420
00:30:32.022 --> 00:30:36.004
We worden uitgenodigd door de bewoners van de Meidoornstraat...

421
00:30:36.004 --> 00:30:39.002
deze weken omgedoopt tot Oranjestraat.

422
00:30:39.002 --> 00:30:44.001
Discussies over Van Persie en Huntelaar worden hier afgewisseld met dat andere gesprek van de dag.

423
00:30:50.003 --> 00:30:51.008
Heeft u dat gezien?

424
00:30:56.006 --> 00:30:58.002
Waarmee we misschien wel een essentie te pakken hebben.

425
00:30:58.002 --> 00:31:00.004
Want wat was nu de ware toedracht?

426
00:31:09.012 --> 00:31:11.021
Gerucht tuimelt over gerucht. Over wie er nou begon.

427
00:31:11.021 --> 00:31:14.008
Hoe jong de slachtoffers wel niet waren.

428
00:31:20.012 --> 00:31:22.023
Ze hebben 2 kinderen het ziekenhuis in geslagen?

429
00:31:23.014 --> 00:31:26.020
Er zien 3 kinderen het ziekenhuis in beland?

430
00:31:36.013 --> 00:31:39.018
Geruchtenstromen zijn van alle dorpen en streken.

431
00:31:39.018 --> 00:31:43.020
Maar hoe komt het toch dat hier een strovuurtje zomaar kan ontaarden in een flinke veenbrand?

432
00:31:43.020 --> 00:31:48.011
Sinds de geruchtmakende ontuchtaffaire is er hier hard gewerkt aan een beter imago.

433
00:31:48.011 --> 00:31:51.011
Maar ineens staat Oude Pekela toch weer negatief op de kaart.

434
00:31:51.011 --> 00:32:01.003
KOORZANG

435
00:32:01.009 --> 00:32:03.015
Er klinkt goddank ook harmonie in Pekela.

436
00:32:03.015 --> 00:32:08.006
Wekelijks repeteert hier het Groninger Christelijk mannenkoor Albatros.

437
00:32:08.006 --> 00:32:13.021
In 1932 ontstaan in de oude sigarenfabriek treden ze nu op in binnen en buitenland.

438
00:32:13.021 --> 00:32:18.017
Hier treffen we Gerard Brunink: Hij was jarenlang voorlichter van de gemeente.

439
00:32:18.017 --> 00:32:25.022
En weet dus als geen ander hoe Pekela altijd heeft gevochten tegen een negatieve beeldvorming.

440
00:32:25.022 --> 00:32:28.015
Die verdomde clown.

441
00:32:28.015 --> 00:32:30.022
En altijd is het nog zo...

442
00:32:30.022 --> 00:32:32.022
Mijn vrouw komt uit het westen en als ik daar mensen ontmoet die ik nog niet eerder heb ontmoet...

443
00:32:32.022 --> 00:32:39.003
en ik zeg dat ik uit Pekela kom, dan hoor ik nog steeds over die affaire.

444
00:32:39.003 --> 00:32:44.010
Ik heb er nu genoeg over gezegd. U wilt er niet meer over praten? Nee.

445
00:32:44.010 --> 00:32:47.020
Er zijn belangrijkere zaken.

446
00:32:47.020 --> 00:32:50.018
En dus neemt hij ons mee op een rondtocht langs de verworvenheden van zijn geboortedorp.

447
00:32:50.018 --> 00:32:52.001
Hier linksaf? Ja.

448
00:32:52.001 --> 00:32:57.004
Het is bijna bevrijdend voor 'm om nu eens dat andere Pekela aan Nederland te laten zien.

449
00:32:57.004 --> 00:33:00.000
Je ziet daar prachtige woningen aan het water.

450
00:33:00.000 --> 00:33:02.015
Met een tuin op het zuiden. Dat kan toch een vergelijking...

451
00:33:02.015 --> 00:33:08.005
met de Vinkeveense plassen en het Slotermeer makkelijk doorstaan.

452
00:33:08.005 --> 00:33:15.012
Dit is nieuwe school voor basisonderwijs die vorig jaar door koningin Beatrix geopend is.

453
00:33:15.012 --> 00:33:19.006
Dit is de windhondenrenbaan.

454
00:33:19.006 --> 00:33:23.021
Hier worden wereldkampioenschappen en Europese kampioenschappen windhondenrennen gehouden.

455
00:33:23.021 --> 00:33:28.012
Niemand die het weet, joh. Nee. Daar willen we nu iets aan doen.

456
00:33:28.012 --> 00:33:32.001
Misschien stroomt de pijn van Pekela wel hier, door dit water:

457
00:33:32.001 --> 00:33:35.016
Het Pekelder Diep, ooit levensader van dit dorpje...

458
00:33:35.016 --> 00:33:39.012
als het ware opgeborreld uit de veenkolonien.

459
00:33:39.012 --> 00:33:41.007
Stilgevallen water nu.

460
00:33:41.007 --> 00:33:44.011
Nog maar kort geleden symbool van een ware glorietijd.

461
00:33:44.011 --> 00:33:46.014
De strokartonindustrie.

462
00:33:46.014 --> 00:33:50.001
Het was hier een en al bedrijvigheid.

463
00:33:50.001 --> 00:33:53.016
Schepen kwamen van verre, pramen, bieten, aardappelen, stro.

464
00:33:53.016 --> 00:33:57.013
Ik zie nog de mensen met die grote strobalen op hun nek de fabriek in sjouwen.

465
00:33:57.013 --> 00:34:01.004
Schitterend. Pure nostalgie.

466
00:34:01.004 --> 00:34:08.009
Met maar liefst 13 fabrieken en 2700 arbeidsplaatsen, was Pekela HET strokartondorp van West-Europa.

467
00:34:08.009 --> 00:34:10.013
Iedere arbeider sprak over ZIJN fabriek.

468
00:34:10.013 --> 00:34:17.022
Of het nu de Union, de Erica, de Albion, de Britannia, noem maar op.

469
00:34:17.022 --> 00:34:27.000
Ieder had het over zijn eigen fabriek, het voelde alsof het ook een stukje van hen was.

470
00:34:27.000 --> 00:34:31.024
Van de bedrijvige strokartonindustrie is niets meer over.

471
00:34:31.024 --> 00:34:35.022
Behalve een pijnlijke herinnering: verpauperde monumenten van verloren welvaart.

472
00:34:35.022 --> 00:34:39.021
In de jaren 70 van de vorige eeuw was het ineens allemaal gebeurd.

473
00:34:39.021 --> 00:34:43.016
Al was er toen nog de communistische strijdbaarheid van mannen als Fre Meis.

474
00:34:43.016 --> 00:34:48.014
Berucht en beroemd stakingsleider op een aardappelkistje.

475
00:34:48.014 --> 00:34:53.021
Ze betalen nog niet eens waarop jullie recht hebben in het CAO!

476
00:34:53.021 --> 00:34:59.006
De grote Fre Meis. In Pekela wordt-ie nog altijd geeerd.

477
00:34:59.006 --> 00:35:05.001
De Pekelder is onverzettelijk. Staat voor wat-ie wil.

478
00:35:05.001 --> 00:35:12.002
Heeft zijn mening en wil dat ook uitstralen.

479
00:35:12.002 --> 00:35:15.008
Dat zie je ook aan dit beeld: Kracht, zelfverzekerd zijn.

480
00:35:15.008 --> 00:35:16.020
En staan voor je zaak.

481
00:35:16.020 --> 00:35:20.001
Een robuust volk, beroofd van alles wat het ooit van trots voorzag.

482
00:35:20.001 --> 00:35:24.020
Wat rest is hoge werkloosheid, cijfers die ver boven het landelijke gemiddelde liggen.

483
00:35:24.020 --> 00:35:29.009
Dat ebt nog een hele poos na natuurlijk, dat soort gefrustreerde gevoelens.

484
00:35:29.009 --> 00:35:33.014
Van onvrede. En teleurstelling.

485
00:35:33.014 --> 00:35:36.023
KLOK

486
00:35:36.023 --> 00:35:41.000
Zijn wij geen Nederlanders? Wij behoren toch ook, gelijk bij u daar in het westen.

487
00:35:41.000 --> 00:35:45.021
De regering heeft gezegd: We steunen jullie, Oude Pekela.

488
00:35:45.021 --> 00:35:50.024
We zorgen voor werk, we zorgen daarvoor. Er is nooit iets gebeurd.

489
00:35:50.024 --> 00:35:56.010
Ze hebben Oude Pekela gewoon in een afvalput gedumpt.

490
00:35:56.010 --> 00:36:03.020
We voelen ons niet in de steek gelaten, we zijn echt door de regering in de steek gelaten.

491
00:36:03.020 --> 00:36:10.018
Dat gevoel is er nu nog steeds? Ja. Ze beloven steeds dingen.

492
00:36:10.018 --> 00:36:15.015
Het gebeurt gewoon niet.

493
00:36:15.015 --> 00:36:17.015
Het zit kennelijk diep.

494
00:36:17.015 --> 00:36:19.021
Ook bij Otto Pekel, manusje van alles tussen de ratten.

495
00:36:19.021 --> 00:36:21.016
18 jaar lang werkte hij in de scheepsbouw.

496
00:36:30.004 --> 00:36:33.000
Maar ook hij kreeg op een dag te horen dat-ie overbodig was.

497
00:36:41.012 --> 00:36:45.019
Het is een beeld dat ze nergens graag laten zien, maar dat er ook hier al jarenlang bij hoort:

498
00:36:45.019 --> 00:36:48.003
De voedselbank.

499
00:36:48.003 --> 00:36:53.018
Dat dat er moet zijn. Alle mensen vragen: Waarom is dat nodig?

500
00:36:53.018 --> 00:36:59.004
Nederland is een rijk land, zegt men altijd, maar waarom is er dan een voedselbank?

501
00:36:59.004 --> 00:37:04.024
Iedere vrijdagochtend komen hier gezinnen hun voedselpakket halen, ingepakt door vrijwilligers.

502
00:37:04.024 --> 00:37:08.001
Verborgen armoede.

503
00:37:08.001 --> 00:37:11.011
Er komen mensen huilend binnen.

504
00:37:11.011 --> 00:37:14.021
Ze zeggen dat ze zich er zo voor schamen.

505
00:37:14.021 --> 00:37:16.023
Dan zeg ik: Dat hoeft gewoon niet.

506
00:37:21.001 --> 00:37:25.009
De groene biobak wordt het meest gebruikt in Oude Pekela.

507
00:37:25.009 --> 00:37:28.018
De mensen onderhouden de tuintjes perfect.

508
00:37:28.018 --> 00:37:30.024
Omdat ze verder niets te doen hebben.

509
00:37:30.024 --> 00:37:34.020
De mensen willen erg graag aan het werk.

510
00:37:34.020 --> 00:37:37.022
Het aangezicht is netjes, keurig.

511
00:37:37.022 --> 00:37:44.002
Maar als je achter de voordeur komt, dan zijn er erg treurige geschiedenissen.

512
00:37:44.002 --> 00:37:47.007
En uitgerekend in dit gebied van maatschappelijke teleurstelling...

513
00:37:47.007 --> 00:37:51.016
wordt 11 jaar geleden een asielzoekerscentrum gevestigd.

514
00:37:51.016 --> 00:37:53.018
Het leidt onmiddellijk tot boze reacties in het dorp.

515
00:37:53.018 --> 00:37:55.019
Toch gaat het in lengte van jaren lang ogenschijnlijk goed.

516
00:37:55.019 --> 00:37:58.007
Pekela laat ook zijn sociale gezicht zien.

517
00:38:23.015 --> 00:38:27.005
Onder de oppervlakte blijft het veenbrandje smeulen.

518
00:38:27.005 --> 00:38:30.005
Een diep gevoel van verongelijktheid, gekrenkte trots.

519
00:38:30.005 --> 00:38:33.013
Frustratie: zij wel en wij niet.

520
00:38:33.013 --> 00:38:37.003
Ik ken een gezin, die krijgt 30 euro in de week...

521
00:38:37.003 --> 00:38:42.010
daar moeten ze van eten, drinken, alles van betalen.

522
00:38:42.010 --> 00:38:45.008
En dan kom je eens bij de Aldi of bij een andere winkel...

523
00:38:45.008 --> 00:38:50.002
en dan zie je die mensen van het AZC gewoon met tassen sjouwen.

524
00:38:50.002 --> 00:38:52.000
En dan denk je: Ik ben keihard aan het werk om 1 tasje mee te nemen.

525
00:38:57.009 --> 00:38:58.005
En zij komen met 3 tassen aanzetten.

526
00:38:58.005 --> 00:39:01.009
Dat steekt. Als je iemand van het AZC tegenkomt...

527
00:39:01.009 --> 00:39:03.014
Ze lopen allemaal op mooie Nike-schoenen.

528
00:39:03.014 --> 00:39:05.021
Ik kan geen Nike-schoenen kopen.

529
00:39:05.021 --> 00:39:06.016
Ze hebben allemaal zo'n HTC-telefoontje.

530
00:39:40.006 --> 00:39:41.012
Het broeit nog in Pekela.

531
00:39:41.012 --> 00:39:45.016
En dus moeten we flink aandringen voordat de burgemeester ons te woord wil staan.

532
00:39:45.016 --> 00:39:50.012
De politie onderzoekt de zaak, veel meer wil hij er niet over kwijt.

533
00:39:50.012 --> 00:39:55.001
Het is mij verzekerd dat het nog een aantal weken kan duren.

534
00:39:55.001 --> 00:39:59.001
En dan is het aan mij om in ieder geval dat onderzoek uiterst serieus te nemen.

535
00:39:59.001 --> 00:40:05.008
Wacht even, u weet niet wat er gebeurd is?

536
00:40:05.008 --> 00:40:08.009
Nee, dat zei ik niet. Ik wel.

537
00:40:08.009 --> 00:40:13.015
Ik heb gezegd dat ik natuurlijk, net als een ieder in deze gemeenschap, ook van alles hoor.

538
00:40:13.015 --> 00:40:16.003
En dat ik heel graag zeker wil weten wat er gebeurd is.

539
00:40:16.003 --> 00:40:18.011
Daar heb ik een onderzoek voor nodig.

540
00:40:18.011 --> 00:40:23.013
KOORZANG

541
00:40:23.013 --> 00:40:25.005
Maar de feiten tellen hier allang niet meer.

542
00:40:25.005 --> 00:40:27.016
Misschien hebben ze wel nooit geteld.

543
00:40:27.016 --> 00:40:31.004
De pijn van Pekela. Soms dreigt het even uit de hand te lopen.

544
00:40:31.004 --> 00:40:34.013
Maar nog dieper is er ook het gevoel van saamhorigheid, het gevoel van:

545
00:40:34.013 --> 00:40:37.009
We zitten in hetzelfde schuitje. Zegt Otto Pekel.

546
00:40:52.000 --> 00:40:57.017
GEZANG

547
00:41:00.012 --> 00:41:03.023
Dit was KRO Brandpunt, goedenavond.

548
00:41:09.000 --> 00:41:10.004
Why did you lie to us.

549
00:41:10.004 --> 00:41:11.008
SCHOT

550
00:41:11.008 --> 00:41:14.014
Je kunt dat meisje rechts zien, dat wordt afgeblokt.

551
00:41:15.019 --> 00:41:17.014
Salaam Aleikum.

