WEBVTT

1
00:00:00.000 --> 00:00:00.001
888

2
00:00:00.006 --> 00:00:06.010
Wie heeft een carriere als chirurg laten lopen om kok in een bejaardentehuis te worden?

3
00:00:06.015 --> 00:00:08.014
Geneeskunde. Geneeskunde?

4
00:00:08.019 --> 00:00:12.024
Je bent na het gymnasium voor arts gaan studeren. Even wel.

5
00:00:13.004 --> 00:00:17.023
Wie heeft de grootste opvang voor orang-oetans in de wereld?

6
00:00:18.003 --> 00:00:20.015
Dat weet ik. Die weet je? Wim. Wim.

7
00:00:20.020 --> 00:00:23.004
Kijk eens hier, zo moet je spelen.

8
00:00:23.009 --> 00:00:27.018
Echt doen, he, niet alsof doen, niet alsof doen.

9
00:00:27.023 --> 00:00:33.002
Een van jullie kreeg drie keer kanker, maar is gelukkig genezen.

10
00:00:33.007 --> 00:00:36.011
Ik geloof dat het de eerste keer was dat ik echt boos werd.

11
00:00:36.016 --> 00:00:39.021
Gewoon echt boos, dat ik gewoon niet meer wilde.

12
00:00:44.004 --> 00:00:46.007
Zomaar een foto uit duizenden.

13
00:00:46.012 --> 00:00:49.005
Het Mgr. Zwijsen College uit Veghel.

14
00:00:49.010 --> 00:00:52.012
20 jongens en meisjes met een heel leven voor zich.

15
00:00:52.017 --> 00:00:56.016
Corry regisseerde bijvoorbeeld de rock-opera voor school.

16
00:00:56.021 --> 00:00:58.024
Zou ze erin door zijn gegaan?

17
00:00:59.004 --> 00:01:02.011
En Mark had toen verkering met Hilde uit de klas.

18
00:01:02.016 --> 00:01:04.017
Zouden ze nog bij elkaar zijn?

19
00:01:04.022 --> 00:01:08.000
Mia kwam uit een groot boerengezin, sprak in dialect...

20
00:01:08.005 --> 00:01:10.023
en kon heel goed leren. Hoe zou het met haar zijn?

21
00:01:11.003 --> 00:01:14.018
Kortom: 5 gym, 37 jaar later.

22
00:01:17.023 --> 00:01:20.003
We gaan het over de school hebben, Mark.

23
00:01:20.008 --> 00:01:24.003
Mgr. Zwijsen, katholiek denk ik dan. M-hm.

24
00:01:24.008 --> 00:01:26.001
Streng katholiek?

25
00:01:26.006 --> 00:01:29.019
Het was in mijn ogen een vreselijk strenge school.

26
00:01:29.024 --> 00:01:33.013
Ik moest in Uden van mijn ouders van een hele vrije school af.

27
00:01:33.018 --> 00:01:37.012
Daar rookten ze wel eens jointjes, daarom moest ik naar deze school.

28
00:01:37.017 --> 00:01:40.017
Ik vond het een fabriek en gevangenis.

29
00:01:40.022 --> 00:01:45.007
Jeanne, je moest een goede leerling zijn om erop te mogen.

30
00:01:45.012 --> 00:01:48.024
Ja, we hadden nog geen Cito-toetsen in die tijd.

31
00:01:49.004 --> 00:01:55.015
De leraar van de basisschool vond het eigenlijk hoog genoeg gegrepen als ik naar de mavo ging.

32
00:01:55.020 --> 00:02:00.020
Ik verzette me met hand en tand, ik wilde per se naar het Zwijsen College.

33
00:02:01.000 --> 00:02:04.024
De helft van mijn klas ging ernaartoe, mijn vriendinnen.

34
00:02:05.004 --> 00:02:08.013
Ik mocht toelatingsexamen doen.

35
00:02:08.018 --> 00:02:13.002
Ondanks dat mijn vader slechts kastelein was, mocht ik naar het Zwijsen.

36
00:02:13.007 --> 00:02:16.007
Dat had toch niks met jouw intelligentie te maken?

37
00:02:16.012 --> 00:02:19.007
in die tijd speelde toch de achtergrond:

38
00:02:19.012 --> 00:02:22.006
Wie zijn je ouders en wat kunnen die?

39
00:02:22.011 --> 00:02:27.010
Dat speelde mee in het schooladvies wat je als kind kreeg. O, jee.

40
00:02:27.015 --> 00:02:31.010
Mia, jouw ouders hadden een boerderij? Ja.

41
00:02:31.015 --> 00:02:33.020
Mocht jij wel erop, dan?

42
00:02:34.000 --> 00:02:40.003
Ik kan me herinneren dat de hoofdonderwijzeres op een ochtend de vraag stelde...

43
00:02:40.008 --> 00:02:43.003
wat we zouden doen na de lagere school.

44
00:02:43.008 --> 00:02:46.007
Ik zei huishoudschool, want ik wist niet beter.

45
00:02:46.012 --> 00:02:50.018
Diezelfde dag is zij om half vier bij mijn pa en ma komen praten...

46
00:02:50.023 --> 00:02:53.003
dat meisjes ook konden studeren.

47
00:02:53.008 --> 00:02:57.020
Maar laten we zeggen dat het niet zomaar logisch was, studeren...

48
00:02:58.000 --> 00:03:00.008
in die tijd, voor meisjes zeker niet.

49
00:03:00.013 --> 00:03:04.012
Iets anders, volgens mij hadden jullie niet alleen interesse voor de lessen.

50
00:03:04.017 --> 00:03:07.005
Wat was het verhaal van de schoolmusical, Corry?

51
00:03:07.010 --> 00:03:09.007
De rock-opera. De rock-opera.

52
00:03:09.012 --> 00:03:15.001
Nou, de schoolmusical, inderdaad de rock-opera, de alternatieve rock-opera...

53
00:03:15.006 --> 00:03:18.020
dat was volgens mij een belangrijke bijvoeging...

54
00:03:19.000 --> 00:03:23.015
die werd geschreven voor het 25-jarig bestaan van de school.

55
00:03:23.020 --> 00:03:28.004
Ik weet niet precies hoe ik erbij betrokken raakte.

56
00:03:28.009 --> 00:03:31.021
Maar ik kreeg zo'n beetje de rol van regisseur.

57
00:03:32.001 --> 00:03:36.022
Zo is er uiteindelijk een productie van een uur, volgens mij...

58
00:03:37.002 --> 00:03:39.024
Wie is dit? Paul. Dat is Paul.

59
00:03:40.004 --> 00:03:43.006
Wat speel je daar? Frankenstein. Kijk!

60
00:03:43.011 --> 00:03:47.024
GELACH Dat was meteen getypecast of hoe zat dat?

61
00:03:48.004 --> 00:03:51.004
Kijk eens, wat een handen man! Die heb ik nog steeds.

62
00:03:51.009 --> 00:03:54.002
Het zijn hele grote, enge handen.

63
00:03:54.007 --> 00:03:56.017
Jij deed Willem Duys toch na?

64
00:03:56.022 --> 00:04:00.011
Daar hebben we ook nog een foto van. Daar links.

65
00:04:00.016 --> 00:04:03.017
Ja ja. Compleet met vissenkom.

66
00:04:03.022 --> 00:04:06.002
Wat zat er in de vissenkom, Joep?

67
00:04:06.007 --> 00:04:11.005
Nou, daar zat een blikje sardientjes in. Een blikje! GELACH

68
00:04:11.010 --> 00:04:13.001
Dooie sardientjes.

69
00:04:13.006 --> 00:04:17.001
We heben de poster nog op de kop weten te tikken.

70
00:04:17.006 --> 00:04:20.009
Alternatieve rockopera zonder naam.

71
00:04:20.014 --> 00:04:23.008
Jullie hadden veel tekenles, he?

72
00:04:23.013 --> 00:04:28.013
Eigenlijk niet, want bij de gymnasiumklassen hoorden alleen maar cognitieve vakken.

73
00:04:28.018 --> 00:04:32.016
Vanaf de twee klas had zo'n klas nog net gym nodig...

74
00:04:32.021 --> 00:04:37.020
maar de rest was allemaal geschrapt, dus geen handenarbeid of tekenen.

75
00:04:38.000 --> 00:04:42.009
en toen kwam de rockopera en was er wel tekentalent en alles.

76
00:04:42.014 --> 00:04:47.013
We hebben toen tegen een docent gezegd: We willen wel graag...

77
00:04:47.018 --> 00:04:49.017
Wie was dat? Langewerf.

78
00:04:49.022 --> 00:04:52.010
Langewerf. Andre Langewerf.

79
00:04:52.015 --> 00:04:55.000
We maakten filmpjes met hem samen.

80
00:04:55.005 --> 00:04:57.010
Onder andere ook een tekenfilm.

81
00:04:57.015 --> 00:05:03.024
Ik weet nog dat ik alleen maar rondjes moest schilderen in lichtblauw.

82
00:05:04.004 --> 00:05:07.002
Dat ik dacht: Waarom hebben we dit ooit gevraagd?

83
00:05:07.007 --> 00:05:09.011
Maar het eindproduct was heel leuk.

84
00:05:09.016 --> 00:05:12.003
Maar dat is er natuurlijk niet meer.

85
00:05:12.008 --> 00:05:14.011
Dat weet ik niet. Wij hebben het.

86
00:05:14.016 --> 00:05:18.003
O! En leuker nog, we hebben ook de leraar die het meebrengt.

87
00:05:18.008 --> 00:05:19.020
KLAS: Oh!

88
00:05:22.004 --> 00:05:24.019
APPLAUS

89
00:05:24.024 --> 00:05:28.024
Welkom, leuk dat je er bent. Heel leuk om jullie te zien.

90
00:05:29.004 --> 00:05:32.006
De tekenfilm. Dat was een hoogtepunt.

91
00:05:32.011 --> 00:05:34.020
Voor mij ook. Het was erg leuk.

92
00:05:35.000 --> 00:05:39.007
Toch bijzonder dat leerlingen je vragen om extra les.

93
00:05:39.012 --> 00:05:44.015
Ja, dat was eh... Gebeurde dat vaak? niet zo vaak, neenee.

94
00:05:44.020 --> 00:05:48.022
Kom even hier staan, de tekenfilm is er toch nog?

95
00:05:49.002 --> 00:05:51.004
Hij moet er nog zijn. Ja.

96
00:05:51.009 --> 00:05:55.009
Je hebt hem bij je, vertel even wat de bedoeling was.

97
00:05:55.014 --> 00:05:58.007
Ze wilden vrijwillig tekenles hebben.

98
00:05:58.012 --> 00:06:02.023
Ik wilde wat bedenken dat wat spectaculair was.

99
00:06:03.003 --> 00:06:05.009
Wat iedereen kan.

100
00:06:05.014 --> 00:06:07.021
Toen kwam ik op een tekenfilm uit.

101
00:06:08.001 --> 00:06:11.010
Dit zijn die cirkels waar Ilse het over had!

102
00:06:11.015 --> 00:06:14.006
O. O God, ja.

103
00:06:14.011 --> 00:06:16.017
Hoe lang hebben jullie dit niet gezien?

104
00:06:16.022 --> 00:06:19.013
KLAS: Nooit meer.

105
00:06:19.018 --> 00:06:21.013
Valt het mee of tegen?

106
00:06:21.018 --> 00:06:24.019
Leuk! Ik vind het geweldig! Dat is leuk, ja.

107
00:06:24.024 --> 00:06:29.011
Geproduceerd EN bekostigd...! GELACH

108
00:06:29.016 --> 00:06:35.016
Dus alsnog even afrekenen voor het tekenmateriaal. Ja. GELACH

109
00:06:35.021 --> 00:06:39.013
Maar dit ongeregelde zootje was jouw leukste tijd?

110
00:06:39.018 --> 00:06:41.018
Het was een hele leuke klas.

111
00:06:41.023 --> 00:06:46.016
En een is tekenaar geworden bij Donald Duck, enig idee wie? O, God.

112
00:06:46.021 --> 00:06:48.023
Wilma.

113
00:06:49.003 --> 00:06:51.013
Maar welke Wilma? Wilma van Antwerpen.

114
00:06:51.018 --> 00:06:55.024
Dat is niet goed. Wilma was wel goed, maar het is Wilma van der Bos!

115
00:06:56.004 --> 00:06:59.012
Dat was tegen het advies van de leraar in.

116
00:06:59.017 --> 00:07:03.023
Ja. Ik vroeg jou: Hoe moet je striptekenaar worden.

117
00:07:04.003 --> 00:07:08.017
Toen heb je me dat helemaal afgeraden. O, ja? GELACH

118
00:07:08.022 --> 00:07:11.011
Daar moet je niet aan beginnen, meid!

119
00:07:11.016 --> 00:07:15.024
Als je in een Nederlandse krant wilt publiceren...

120
00:07:16.004 --> 00:07:19.022
dan moet je concurreren met Amerikaanse syndicaten.

121
00:07:20.002 --> 00:07:23.009
Die vragen zo weinig, daar kan je niet tegenop.

122
00:07:23.014 --> 00:07:27.015
Hij had natuurlijk ook groot gelijk. Ja, hahaha.

123
00:07:27.020 --> 00:07:30.013
Mar je was zo dom om er niet naar te luisteren.

124
00:07:30.018 --> 00:07:32.019
Klopt, ik ben het toch gaan doen.

125
00:07:32.024 --> 00:07:37.013
Dat is toch leuk om te horen of hebben jullie iets af te rekenen? BEIDEN: Nee.

126
00:07:37.018 --> 00:07:40.005
Wat is er zo leuk aan Donald Duck tekenen?

127
00:07:40.010 --> 00:07:42.017
Het is gewoon heel leuk om te doen.

128
00:07:42.022 --> 00:07:46.003
Het zijn leuke figuren, ik hou heel erg van Disney, dus...

129
00:07:46.008 --> 00:07:49.003
Kijk! Groeten uit Timboektoe.

130
00:07:49.008 --> 00:07:51.006
Deze ken ik wel, denk ik.

131
00:07:51.011 --> 00:07:53.006
Prachtig om te horen.

132
00:07:53.011 --> 00:07:56.018
Jij blijft er vast graag bij om de rest te horen? Leuk.

133
00:07:56.023 --> 00:08:00.013
We hebben helemaal achteraan, bij de boeken... GELACH

134
00:08:00.018 --> 00:08:03.021
Ja, dit is nu even mijn plekje. Oke.

135
00:08:04.001 --> 00:08:09.024
Wij gaan naar de statistieken. De klas heeft een enquete ingevuld.

136
00:08:10.004 --> 00:08:13.005
Daar blijkt altijd uit hoe ze terecht zijn gekomen.

137
00:08:13.010 --> 00:08:16.011
Allemaal gymnasiasten, dus hoge verwachtingen.

138
00:08:16.016 --> 00:08:21.015
Wat blijkt? Van jullie 18 zoals je hier zit, zijn er 12 getrouwd...

139
00:08:21.020 --> 00:08:23.007
3 wonen er samen...

140
00:08:23.012 --> 00:08:26.023
eentje LAT, 2 single en 3 zijn er gescheiden.

141
00:08:27.003 --> 00:08:29.002
Gewoon normaal, eigenlijk.

142
00:08:29.007 --> 00:08:32.022
Maar bijelkaar heeft deze klas 36 kinderen.

143
00:08:33.002 --> 00:08:36.009
14 van jullie hebben er doorgeleerd.

144
00:08:36.014 --> 00:08:39.021
Afgestudeerd ook, hbo, 10 universiteit.

145
00:08:40.001 --> 00:08:44.009
De helft heeft een titel, sommigen zelfs twee titels.

146
00:08:44.014 --> 00:08:46.001
Goed gedaan.

147
00:08:46.006 --> 00:08:49.015
Jullie werken allemaal, eentje heeft het niet ingevuld...

148
00:08:49.020 --> 00:08:56.006
dat mag allemaal, het is anoniem, maar tweederde werkt 40 uur of meer.

149
00:08:56.011 --> 00:08:58.006
Dat is veel in deze tijden.

150
00:08:58.011 --> 00:09:03.015
Eentje zit bij de antroposofische vereniging, eentje bij het Nijmeegs homokoor...

151
00:09:03.020 --> 00:09:09.013
eentje bij een gilde, maar drie zwemmen, voetballen en eentje is lid van een bierbrouwclub.

152
00:09:09.018 --> 00:09:15.007
Gelukkig, denk ik dan. Zeven van jullie hebben je droom waargemaakt.

153
00:09:15.012 --> 00:09:20.009
Niet heel erg veel, maar er kunnen nog veel dromen uitkomen.

154
00:09:20.014 --> 00:09:23.021
Eentje droomt om nog eens naar Chili te gaan.

155
00:09:24.001 --> 00:09:27.015
Met de hele familie, want hun schoondochter is Chileense.

156
00:09:27.020 --> 00:09:31.000
Eentje wil gewoon rijk worden. Overzichtelijk.

157
00:09:31.005 --> 00:09:35.004
Eentje wil meer tijd voor een treinenhobby, ook heel belangrijk.

158
00:09:35.009 --> 00:09:41.017
Twee willen er gewoon oma worden en eentje wil de wereld beter achterlaten. Prachtige dromen!

159
00:09:41.022 --> 00:09:47.006
Jullie zijn tevreden, tenminste als je vraagt is het glas halfvol, halfleeg...

160
00:09:47.011 --> 00:09:50.019
dan zeggen jullie allemaal het glas is halfvol.

161
00:09:50.024 --> 00:09:55.016
En overkomt het leven je of is het een vat vol keuzes dan zeggen jullie:

162
00:09:55.021 --> 00:09:59.017
Het is een vat vol keuzes ondanks wat jullie meemaakten.

163
00:09:59.022 --> 00:10:04.018
Jullie geven het leven een hoog rapportcijfer, namelijk een 8,5.

164
00:10:04.023 --> 00:10:06.010
Maar ook twee zesjes.

165
00:10:06.015 --> 00:10:10.014
En dat kan ik me in jouw geval wel voorstellen. Ik had een 8.

166
00:10:10.019 --> 00:10:13.017
Ja, toch. Geen 6. Ik vind het prima zo.

167
00:10:13.022 --> 00:10:15.020
Ja. Ja. Prachtig.

168
00:10:16.000 --> 00:10:19.007
Misschien horen we het nog, maar het hoeft niet.

169
00:10:19.012 --> 00:10:21.009
We horen alle verhalen nog.

170
00:10:21.014 --> 00:10:26.024
Hoeveel van jullie hebben de universiteit gedaan?

171
00:10:27.004 --> 00:10:28.016
Even vingers.

172
00:10:28.021 --> 00:10:30.014
Kijk. Goedemorgen, zeg.

173
00:10:30.019 --> 00:10:32.022
En wie heeft het ook afgemaakt?

174
00:10:33.002 --> 00:10:34.014
De meerderheid.

175
00:10:34.019 --> 00:10:39.010
Een van deze klas heeft een glanzende carriere als chirurg laten gaan...

176
00:10:39.015 --> 00:10:42.006
om kok te worden in een bejaardentehuis.

177
00:10:42.011 --> 00:10:50.000
Wij hebben die persoon opgezocht en wel in het verzorgingstehuis Sint Jozef in Gendt bij Nijmegen.

178
00:11:01.000 --> 00:11:02.023
Hoelang doe je dit nou al?

179
00:11:03.003 --> 00:11:04.015
Dit werk? Ja.

180
00:11:05.022 --> 00:11:07.009
20 jaar.

181
00:11:07.014 --> 00:11:10.009
Niet allemaal op dezelfde werkplek, he?

182
00:11:17.004 --> 00:11:20.006
Het is hier ontzettend modern voor een...

183
00:11:20.011 --> 00:11:23.002
bejaardentehuis mag ik niet zeggen?

184
00:11:23.007 --> 00:11:25.023
Een verzorgingshuis. Dat dacht ik al.

185
00:11:26.003 --> 00:11:28.013
Wat is het verschil precies? Niks.

186
00:11:28.018 --> 00:11:30.005
Nee, oke.

187
00:11:30.010 --> 00:11:33.016
Zijn hele leven al heeft Joep een passie voor koken.

188
00:11:33.021 --> 00:11:37.018
Hij werkt in instellingskeukens, maar ook in de horeca.

189
00:11:37.023 --> 00:11:42.011
Het begint met macrobiotisch koken tijdens zijn studententijd.

190
00:11:42.016 --> 00:11:45.013
Vanaf het eerste jaar dat ik studeerde...

191
00:11:45.018 --> 00:11:49.002
raakte ik verzeild in alternatieve eethuisjes.

192
00:11:49.007 --> 00:11:51.008
En daar ben ik ook gaan werken.

193
00:11:51.013 --> 00:11:59.003
En dat vond ik allemaal veel leuker dan alles wat ik op de universiteit deed. Wat studeerde je?

194
00:11:59.008 --> 00:12:01.005
Ik studeerde geneeskunde.

195
00:12:01.010 --> 00:12:03.015
Wat studeerde je? Geneeskunde.

196
00:12:03.020 --> 00:12:08.004
Geneeskunde. Je bent na het gymnasium voor arts gaan studeren?

197
00:12:08.009 --> 00:12:09.021
Effe wel.

198
00:12:10.001 --> 00:12:16.008
Maar ik vond al snel de witte jassen in het restaurant leuker dan de witte jassen in het ziekenhuis.

199
00:12:16.013 --> 00:12:21.002
Er is wel enige moed voor nodig om dat hardop te zeggen.

200
00:12:21.007 --> 00:12:23.012
Ik ging ook niet een, twee, drie.

201
00:12:27.016 --> 00:12:29.023
Ben je gelukkig hier? Ja.

202
00:12:30.003 --> 00:12:34.008
Met name aan de voorkant hier. Dat vind je leuk? Ja, echt leuk.

203
00:12:34.013 --> 00:12:40.005
Ik doe ook koken voor mensen die het niet kunnen.

204
00:12:40.010 --> 00:12:43.004
Dat is echt een keus? Ja.

205
00:12:43.009 --> 00:12:46.000
Het klinkt bijna als een opoffering.

206
00:12:46.005 --> 00:12:48.004
Nee, dat is geen opoffering.

207
00:12:48.009 --> 00:12:50.008
Nee, dat is het voor mij niet.

208
00:12:50.013 --> 00:12:52.022
Even een jus-tje pakken.

209
00:12:53.002 --> 00:12:55.009
Het is helemaal geen opoffering.

210
00:12:55.014 --> 00:12:59.021
Ik snap dat het voor die mensen leuk is, maar wat is er voor jou leuk aan?

211
00:13:00.001 --> 00:13:03.006
O, ik wil gewoon ook een dagbaan.

212
00:13:04.006 --> 00:13:06.007
Dus geen avonduren.

213
00:13:06.012 --> 00:13:09.020
Ik wil geen horecaleven.

214
00:13:12.023 --> 00:13:17.004
Als de oudjes gegeten hebben heeft Joep de keuken voor zichzelf.

215
00:13:17.009 --> 00:13:23.018
Dan laat hij zijn ware kokspassie zien: oosters koken met uitsluitend biologische producten.

216
00:13:23.023 --> 00:13:25.020
Het ziet er waanzinnig uit.

217
00:13:28.009 --> 00:13:32.022
Het studeren is op een gegeven moment helemaal in de soep gelopen.

218
00:13:33.002 --> 00:13:36.016
Ik kon me er erg niet meer op concentreren.

219
00:13:36.021 --> 00:13:39.014
Ik wilde helemaal niet meer die kant op.

220
00:13:40.024 --> 00:13:45.000
En wel koken vanaf het begin in de macrobiotische tentjes.

221
00:13:45.005 --> 00:13:46.023
Dat vond ik fantastisch.

222
00:13:47.003 --> 00:13:51.011
En is het leven zo gelopen zoals je hoopte?

223
00:13:51.016 --> 00:13:55.022
Nee, want eh... als ik alles van tevoren geweten had...

224
00:13:57.003 --> 00:14:01.007
was ik op mijn 18e naar de koksschool of de hotelschool gegaan.

225
00:14:01.012 --> 00:14:04.021
Dan had ik dat niet pas op latere leeftijd gedaan.

226
00:14:05.001 --> 00:14:08.017
Dan was ik niet aan een studie geneeskunde begonnen.

227
00:14:09.023 --> 00:14:13.009
Ja, het is jammer, maar het is achteraf gesproken.

228
00:14:13.014 --> 00:14:16.021
En waarom heb je dat niet gedaan dan?

229
00:14:17.001 --> 00:14:19.002
Nou, ik eh...

230
00:14:19.007 --> 00:14:22.000
Ik ben opgegroeid in een milieu...

231
00:14:22.005 --> 00:14:25.016
Daar ben ik toch heel gevoelig voor geweest.

232
00:14:25.021 --> 00:14:29.013
Van: Je haalt eruit wat erin zit.

233
00:14:29.018 --> 00:14:34.000
Mijn ouders hebben nooit de gelegenheid gehad om te studeren.

234
00:14:34.005 --> 00:14:40.018
Als je dan een gymnasiumklantje hebt en je kunt naar de universiteit, dan moet je het maar doen.

235
00:14:41.019 --> 00:14:48.001
Maar als dan halverwege blijkt dat het eigenlijk helemaal niet bij me past of niet klikt...

236
00:14:48.006 --> 00:14:50.016
door allerlei omstandigheden...

237
00:14:50.021 --> 00:14:55.005
maar ook door het studeren en het beroep dat er achteraan zit...

238
00:14:55.010 --> 00:14:59.023
dan zou ik nu, terugredenerend, meteen naar de hotelschool gaan.

239
00:15:00.003 --> 00:15:03.012
Je bent wel terechtgekomen daar waar je wilde...

240
00:15:03.017 --> 00:15:07.020
maar je hebt er wel een omweg voor gehad. Een slingerend pad.

241
00:15:11.010 --> 00:15:12.022
Ja, zo kan het lopen.

242
00:15:19.021 --> 00:15:22.001
Zo kan het lopen.

243
00:15:22.006 --> 00:15:26.001
Wat wou je er over zeggen, Peer? Ik word er stil van.

244
00:15:26.006 --> 00:15:28.019
Ja. Echt een mooi verhaal.

245
00:15:28.024 --> 00:15:30.019
Waarom word je er stil van?

246
00:15:30.024 --> 00:15:36.021
Ik vind het mooi dat je toch uiteindelijk je passie hebt gedaan.

247
00:15:37.001 --> 00:15:40.012
En dat je een keuze durft te maken, dat vind ik knap.

248
00:15:40.017 --> 00:15:43.004
Dat zal voor meer van jullie gelden.

249
00:15:43.009 --> 00:15:48.020
Je bent intelligent en thuis zijn ze hartstikke trots dat je kan gaan studeren.

250
00:15:49.000 --> 00:15:51.005
Ton, hoe zat dat bij jou?

251
00:15:52.024 --> 00:15:55.014
Ik ben hetzelfde gaan doen als Joep.

252
00:15:55.019 --> 00:15:59.002
Ik ben ook medicijnen gaan studeren in Nijmegen.

253
00:16:00.011 --> 00:16:03.024
Dat is altijd mijn droom geweest. Een tunnelvisie.

254
00:16:05.004 --> 00:16:08.015
En toen was ik ermee bezig en zag ik: dit is het niet.

255
00:16:08.020 --> 00:16:11.019
Misschien is gewoon de studie niet zo leuk.

256
00:16:11.024 --> 00:16:16.006
De studie destijds was dramatisch. Peer heeft hem afgemaakt!

257
00:16:16.011 --> 00:16:21.001
En je bent er heel gelukkig door geworden! Niet in Nijmegen? Jawel.

258
00:16:21.006 --> 00:16:24.002
Ja, ook nog. Dus even heel snel.

259
00:16:24.007 --> 00:16:28.014
Wat ben jij dan nu? Huisarts. En dat is gewoon hartstikke leuk?

260
00:16:28.019 --> 00:16:33.007
Dat is een prachtig vak. Maar jij voelde ook niks voor medicijnen.

261
00:16:33.012 --> 00:16:38.021
En toen moest ik van pure ellende in militaire dienst tussendoor.

262
00:16:39.001 --> 00:16:43.004
En ik heb toen gekozen voor fysiotherapie.

263
00:16:43.009 --> 00:16:45.008
Een beetje in dezelfde lijn.

264
00:16:45.013 --> 00:16:48.018
Ik dacht dat jij gelijk de horeca was ingegaan.

265
00:16:48.023 --> 00:16:52.013
Nee, dat deed ik drie maanden na het begin.

266
00:16:52.018 --> 00:16:58.014
Langzaamaan ging ik steeds meer de horeca in en deed ik steeds minder aan mijn studie.

267
00:16:58.019 --> 00:17:02.016
Als ik 's avonds in de horeca werkzaam was leefde ik op.

268
00:17:02.021 --> 00:17:06.003
Overdag bij de stage dacht ik: Daar gaan we weer.

269
00:17:06.008 --> 00:17:10.023
Toen heb ik de knoop doorgehakt en gezegd: mijn passie is de horeca.

270
00:17:11.003 --> 00:17:14.002
Jullie hebben gemeen om er vol voor te gaan.

271
00:17:14.007 --> 00:17:18.000
Op deze foto word jij gehuldigd als meesterschenker.

272
00:17:18.005 --> 00:17:21.008
Ja, klopt. Daar kunnen we lacherig over doen.

273
00:17:21.013 --> 00:17:25.012
Maar het is belangrijk dat een biertje goed wordt getapt.

274
00:17:25.017 --> 00:17:27.020
Het gaat niet alleen over bier.

275
00:17:28.000 --> 00:17:34.010
Net als bij de meesterkok is het de hoogste graad van vakbekwaamheid in de drankversstrekkende sector.

276
00:17:34.015 --> 00:17:36.018
In de ruimste zin van het woord.

277
00:17:36.023 --> 00:17:41.007
Dat doe je ook niet meer. Je zit nu in een orthopedisch iets.

278
00:17:41.012 --> 00:17:45.009
Ik handel nu in orthopedische slaapsystemen.

279
00:17:45.014 --> 00:17:48.011
Voor ziekenhuizen? Nee, particulieren.

280
00:17:48.016 --> 00:17:52.024
Het stuk markt waar we ons nu op richten is de particuliere markt.

281
00:17:53.004 --> 00:17:55.023
Dit doe je met net zoveel passie als het schenken?

282
00:17:56.003 --> 00:17:57.022
Als ik iets doe, doe ik het goed.

283
00:17:58.002 --> 00:18:01.018
We hebben nog een paar dames die niet zijn geworden...

284
00:18:01.023 --> 00:18:03.018
wat de studie in petto had.

285
00:18:03.023 --> 00:18:07.002
We komen hier bij ze. Wie heeft er logopedie gestudeerd?

286
00:18:07.007 --> 00:18:09.011
Jij. Ja. En dat doe je niet meer.

287
00:18:09.016 --> 00:18:12.022
Nee. Waarom niet? Ik ben iets heel anders gaan doen.

288
00:18:13.002 --> 00:18:16.002
Ja? Ik verkoop kunst. Ik heb een galerie.

289
00:18:16.007 --> 00:18:18.018
Daar ben je dus niet voor opgeleid.

290
00:18:18.023 --> 00:18:22.015
Absoluut niet, maar samen met mijn man was dat onze passie.

291
00:18:22.020 --> 00:18:25.010
We zijn drie jaar terug begonnen.

292
00:18:25.015 --> 00:18:27.023
Dit is de galerie? Ja, van binnen.

293
00:18:28.003 --> 00:18:32.018
Is dat ook kunst, dat... Nee, het is een monumentaal pand in Middelburg.

294
00:18:32.023 --> 00:18:36.007
Oke. Dit is de binnenkant. We gaan naar deze twee.

295
00:18:36.012 --> 00:18:39.017
Jullie waren al vriendinnen op school. Ja.

296
00:18:39.022 --> 00:18:43.010
Jullie zijn niet gaan studeren, dat wilden jullie niet. Nee.

297
00:18:43.015 --> 00:18:50.006
Nou ja, ik had al vroeg een vriendje en dat is nog steeds mijn man.

298
00:18:50.011 --> 00:18:53.007
Niet uit deze klas. Nee, niet uit deze klas.

299
00:18:53.012 --> 00:18:58.008
Dat niet. Ik ben de psychiatrie in gegaan, B-verpleegkunde gaan doen.

300
00:18:58.013 --> 00:19:00.021
Maar... Dat is toch ook een opleiding?

301
00:19:01.001 --> 00:19:05.005
Ja, maar geen universitaire, wat meer in de verwachting lag.

302
00:19:05.010 --> 00:19:07.014
Daar hadden we het over. Precies.

303
00:19:07.019 --> 00:19:14.011
En wat doe je dan nu? Ik heb nu een eigen bureau voor supervisie en training.

304
00:19:14.016 --> 00:19:18.006
Dat wel. Ja, uiteindelijk. Man en kind, alles erop en eraan.

305
00:19:18.011 --> 00:19:21.024
Alles goed, ja. Jij wilde hetzelfde: je was ook vroeg verliefd.

306
00:19:22.004 --> 00:19:23.021
Aan de man. Kinderen. Ja.

307
00:19:24.001 --> 00:19:27.023
Nee, toen geen kinderen, wel vroeg verliefd, getrouwd.

308
00:19:28.003 --> 00:19:31.010
De kinderen kwamen later. Die kwamen later.

309
00:19:31.015 --> 00:19:36.006
Je bent ook gaan studeren, maar dat werd meteen doorkruist door jouw ziekte.

310
00:19:36.011 --> 00:19:41.009
Ja. Die heeft jouw leven veranderd. We zijn bij Wilma op bezoek gegaan..

311
00:19:41.014 --> 00:19:44.019
om te zien hoe ze met die tegenslag is omgegaan.

312
00:19:47.017 --> 00:19:49.015
DIEPE ADEMHALING

313
00:20:03.019 --> 00:20:08.020
Er is bij mij voor het eerst borstkanker geconstateerd toen ik 26 was.

314
00:20:09.000 --> 00:20:10.022
Wat doet zoiets met je...

315
00:20:11.002 --> 00:20:14.001
Je bent wel heel erg jong.

316
00:20:14.006 --> 00:20:18.002
Dat is een geluk, eigenlijk. Want als je jong bent, heb je soms..

317
00:20:18.007 --> 00:20:21.019
minder besef van de impact die iets op je leven kan hebben.

318
00:20:23.019 --> 00:20:25.014
Maar het doet altijd iets.

319
00:20:28.017 --> 00:20:33.019
Maar je gaat wel verder met je leven, want je bent jong en wilt dingen oppakken met je baan.

320
00:20:33.024 --> 00:20:37.017
En je hebt dan misschien niet het besef hoe erg het kan zijn.

321
00:20:44.024 --> 00:20:51.002
Omdat Wilma een hormonale vorm van kanker heeft, raden de artsen haar aan geen kinderen te krijgen.

322
00:20:51.007 --> 00:20:54.003
Maar Wilma blijkt al vier maanden zwanger.

323
00:20:54.008 --> 00:20:58.010
De artsen adviseerden toen om de zwangerschap te onderbreken.

324
00:20:58.015 --> 00:21:05.018
Maar de behandelend arts zei al: Wat mevrouw Van Antwerpen in haar hoofd heeft, heeft ze niet in haar kont.

325
00:21:05.023 --> 00:21:09.009
Dat doet ze niet. En gelijk had-ie.

326
00:21:09.014 --> 00:21:13.001
Dat doe ik niet. En nu heb ik een zoon.

327
00:21:13.006 --> 00:21:14.021
En dat is geweldig.

328
00:21:18.015 --> 00:21:20.020
Wilma wordt genezen verklaard.

329
00:21:21.000 --> 00:21:26.011
Maar na vier jaar voelt ze weer iets in haar borst en blijkt ze weer kanker te hebben.

330
00:21:27.018 --> 00:21:29.023
Ja, de kanker kwam wel terug. Ja.

331
00:21:30.003 --> 00:21:38.011
Maar of dat direct gerelateerd is aan de eerste keer of het krijgen van een kind...

332
00:21:38.016 --> 00:21:40.009
Het was een andere vorm.

333
00:21:42.009 --> 00:21:47.016
Dus het is zeker niet zo dat ik door het krijgen van een kind de kanker heb teruggekregen.

334
00:21:52.013 --> 00:21:56.017
En dan heb je wel de situatie van als je moeder bent...

335
00:21:56.022 --> 00:22:00.019
Want ik was soms wel jaloers op moeders achter hun buggy's.

336
00:22:00.024 --> 00:22:05.015
Dan keek ik ze aan, en dacht: Zo onbezorgd kunnen zijn, met kind...

337
00:22:06.022 --> 00:22:12.006
Er loopt dan op een bepaalde manier altijd een schaduw met je mee.

338
00:22:12.011 --> 00:22:15.016
Het is nooit onbezorgd, je denkt altijd:

339
00:22:15.021 --> 00:22:17.023
Als dit maar goed blijft gaan.

340
00:22:18.003 --> 00:22:23.006
Al ben je nog zo positief, je kunt jezelf ook overschatten.

341
00:22:23.011 --> 00:22:25.016
Je moet wel realistisch zijn.

342
00:22:25.021 --> 00:22:30.013
Als je het twee keer hebt gehad, is de kans dat het terugkomt echt aanwezig.

343
00:22:30.018 --> 00:22:32.021
Daar moet je je ogen niet voor sluiten.

344
00:22:33.001 --> 00:22:36.021
Daarom heb ik toen ook gekozen om niet veel uren te gaan werken.

345
00:22:37.001 --> 00:22:41.015
Maar slechts halve dagen, om ook veel bij mijn zoon te kunnen zijn.

346
00:22:45.005 --> 00:22:50.002
Na opnieuw genezen te zijn verklaard, komt de ziekte voor de derde keer terug.

347
00:22:54.001 --> 00:22:59.008
Het is alsof er een bom wordt gegooid, en je moet de scherven maar weer bijeen rapen.

348
00:23:01.023 --> 00:23:05.018
Het was geloof ik de eerste keer dat ik echt boos werd.

349
00:23:05.023 --> 00:23:08.016
Echt boos, dat ik het eigenlijk niet meer wilde.

350
00:23:08.021 --> 00:23:11.003
Nog een keer dat hele traject.

351
00:23:11.008 --> 00:23:14.023
Opnieuw die onzekerheid, opnieuw je kind informeren.

352
00:23:15.003 --> 00:23:18.004
Andreas en ik hadden al vrij jong afgesproken...

353
00:23:18.009 --> 00:23:20.019
Hij wist wat er met me aan de hand was...

354
00:23:20.024 --> 00:23:24.006
Dat ik het zou zeggen wanneer het niet goed was.

355
00:23:25.016 --> 00:23:27.022
Hij was toen 12.

356
00:23:28.002 --> 00:23:35.003
En ik heb toen met een vriendin van me afgesproken, want het was de derde keer... ik dacht 'goh'...

357
00:23:35.008 --> 00:23:42.010
Ik heb afgesproken met Ria dat ze als het niet goed zou gaan met mij, als de uitslagen slecht zouden zijn-

358
00:23:42.015 --> 00:23:48.009
dat ze bij mij een aantal boodschappen zou inspreken, stukjes zou opschrijven...

359
00:23:48.014 --> 00:23:53.009
foto's zou verzamelen, als een soort... testament klinkt zo zwaar.

360
00:23:53.014 --> 00:23:57.017
Maar wel iets wat Andreas zou kunnen gebruiken in de rest van z'n leven.

361
00:23:59.009 --> 00:24:04.011
Gelukkig hoeft Ria, haar beste vriendin in de klas, die belofte niet na te komen.

362
00:24:04.016 --> 00:24:07.003
Inmiddels is Wilma 8 jaar kankervrij.

363
00:24:08.014 --> 00:24:14.005
De opbouwfase, dan is iedereen soms al weer vergeten dat je ziek was.

364
00:24:14.010 --> 00:24:19.015
Hm. Maar de steun die je hebt van vrienden, die heb je echt nodig.

365
00:24:19.020 --> 00:24:23.010
Want je kunt het echt niet alleen, dat kan gewoon niet.

366
00:24:23.015 --> 00:24:27.003
Daar heb je iedereen bij nodig. De ziekte krijg je ook niet alleen.

367
00:24:27.008 --> 00:24:30.001
De ziekte heeft ook je partner, ook je kind.

368
00:24:30.006 --> 00:24:31.020
Het infecteert heel veel.

369
00:24:34.005 --> 00:24:38.007
Twee jaar geleden krijgen Wilma en haar man de schrik van hun leven.

370
00:24:38.012 --> 00:24:41.003
Bij hun zoon Andreas wordt ook kanker gevonden.

371
00:24:41.008 --> 00:24:43.000
Gelukkig geneest ook hij.

372
00:24:45.006 --> 00:24:50.015
Toen Andreas ziek werd, heb ik me niet schuldig gevoeld over het feit dat hij ook ziek werd.

373
00:24:50.020 --> 00:24:56.000
Omdat ik me al veel eerder genetisch heb laten onderzoeken.

374
00:24:56.005 --> 00:25:02.022
En ik weet dat dat wat hij heeft niet gerelateerd is aan wat ik heb.

375
00:25:04.024 --> 00:25:07.020
Nee, ik heb me dus niet schuldig gevoeld.

376
00:25:08.000 --> 00:25:14.018
Wat ik wel had, is dat ik voor het eerst blij was dat ik zelf kanker had gehad.

377
00:25:14.023 --> 00:25:20.017
Omdat ik vanuit die positie hem wel kon begrijpen, denk ik.

378
00:25:20.022 --> 00:25:22.010
Want hij was ook jong.

379
00:25:22.015 --> 00:25:24.004
Ik dus ook.

380
00:25:24.009 --> 00:25:30.018
En dat was een moment waarop ik dan bijna dankbaar was dat ik ook kankerpatient ben.

381
00:25:30.023 --> 00:25:33.001
Dus het is eigenlijk heel positief.

382
00:25:33.006 --> 00:25:39.002
Toen had ik echt voor het eerst een positief gevoel daarover.

383
00:25:39.007 --> 00:25:42.004
Ik vond het natuurlijk verschrikkelijk.

384
00:25:42.009 --> 00:25:44.023
Er is niks erger, dan dat je kind zo ziek wordt.

385
00:25:45.003 --> 00:25:51.005
Want als je het over mij hebt, mijn drie periodes, dan is er altijd een vierde: die van Andreas.

386
00:25:51.010 --> 00:25:54.015
En als je dan vraagt: Wat vind je het ergste?

387
00:25:54.020 --> 00:25:57.019
Dan vind ik dat van mijn kind het ergste.

388
00:25:57.024 --> 00:26:00.001
Nog steeds.

389
00:26:00.006 --> 00:26:01.018
Ja.

390
00:26:06.018 --> 00:26:10.009
Wat wilde je zeggen? Ja, heftig.

391
00:26:10.014 --> 00:26:14.023
Ik wist alleen dat je eens borstkanker gehad had.

392
00:26:15.003 --> 00:26:20.015
Dit is tien keer erger dan ik kon vermoeden of weten.

393
00:26:20.020 --> 00:26:22.023
Hoe is het nu? Heel goed.

394
00:26:24.022 --> 00:26:28.018
Het is wel een periode die natuurlijk zwaar is, voor het gezin.

395
00:26:28.023 --> 00:26:33.010
Maar uiteindelijk is het goede ervan dat wij er ondanks alles...

396
00:26:33.015 --> 00:26:36.015
alletwee nog zijn en een goed leven hebben.

397
00:26:36.020 --> 00:26:39.011
En positief kijken naar het leven.

398
00:26:39.016 --> 00:26:43.004
Ja, jij gaf het leven een 8. Ja. Ja.

399
00:26:43.009 --> 00:26:46.019
Hoger dan anderen, die dit niet hebben meegemaakt.

400
00:26:46.024 --> 00:26:51.008
Je krijgt veel om dankbaar voor te zijn als je ziek wordt en herstelt.

401
00:26:51.013 --> 00:26:55.003
Wat denk jij, Willie? Ik zag je knikken tijdens het filmpje.

402
00:26:55.008 --> 00:27:02.002
Nou ja, ik had wel een brok in mijn keel, want als ik denk aan hoe uitgelaten en ondeugend je was...

403
00:27:02.007 --> 00:27:06.018
in de klas, en dit alles hebt moeten meemaken, heel serieus...

404
00:27:06.023 --> 00:27:09.018
Ben je nog steeds uitgelaten en ondeugend?

405
00:27:10.017 --> 00:27:13.003
GELACH Ik kan beter naar Ria kijken.

406
00:27:13.008 --> 00:27:16.014
Ja hoor. GELACH

407
00:27:16.019 --> 00:27:22.008
Gelukkig wel. Jullie zijn toch net naar Rome geweest om de 35-jarige vriendschap te vieren?

408
00:27:22.013 --> 00:27:25.018
Ja. Ik gaf het haar cadeau, en zij mij, symbolisch.

409
00:27:25.023 --> 00:27:29.007
En de mannen mochten mee. Ja. O, die MOCHTEN mee!

410
00:27:30.005 --> 00:27:33.001
Een dit zijn jullie bij de Trevi-fontein. Ja.

411
00:27:33.006 --> 00:27:36.015
Geweldig plan. Leuk he? Dat moet je elk jaar doen!

412
00:27:36.020 --> 00:27:43.003
Ja. Ja. De klas heeft toch ook goeie herinneringen aan de Trevi-fontein?

413
00:27:43.008 --> 00:27:53.019
Corry? Ja, wij hebben het genot gehad dat we naar Rome mochten als gymnasiasten.

414
00:27:53.024 --> 00:27:58.021
We hadden daar een team docenten dat ontzettend enthousiast was.

415
00:27:59.001 --> 00:28:06.009
We hadden net het over meneer De Greef die ons de eerste beginselen van naar kunst kijken bijbracht.

416
00:28:06.014 --> 00:28:10.007
Op alle reÈunies was het: Hoe laat begint het drinken en zoenen?

417
00:28:10.012 --> 00:28:14.013
Jullie zijn de eersten die zeggen dat jullie naar kunst gingen kijken.

418
00:28:14.018 --> 00:28:17.022
Nou, dat was het dagprogramma. Dat was de dag! Ja.

419
00:28:18.002 --> 00:28:21.013
Wie heeft er daar voor het eerst met wie gezoend?

420
00:28:21.018 --> 00:28:24.002
Wij hadden wat. Dat kun je wel zeggen.

421
00:28:24.007 --> 00:28:26.017
Het begon in Florence. Ach!

422
00:28:26.022 --> 00:28:31.002
Tijdens de Rome-reis. De mooiste plek om een romance te beginnen. Ja.

423
00:28:31.007 --> 00:28:34.006
Dit waren jullie? Wie is wie?

424
00:28:34.011 --> 00:28:37.010
GELACH Ah, nu zien we het.

425
00:28:38.015 --> 00:28:42.021
Ik moet zeggen, Mark: Je bent geen sikkepit veranderd!

426
00:28:44.004 --> 00:28:47.013
Nou... Jij was een roemrucht figuur in de klas.

427
00:28:47.018 --> 00:28:50.006
We hebben veel spotprenten. Wilma?

428
00:28:50.011 --> 00:28:53.024
Die heb ik zelf getekend. Die heb jij getekend.

429
00:28:54.004 --> 00:28:59.018
En Wilma, je hebt je ook flink botgevierd op een half stripfiguur in de klas?

430
00:28:59.023 --> 00:29:01.021
Jeetje! Ja.

431
00:29:02.001 --> 00:29:04.024
Wist je niet meer dat je die had? Ik was het vergeten.

432
00:29:05.004 --> 00:29:09.004
Er is meer, volgens mij heb je een hele strip van hem gemaakt. O?

433
00:29:09.009 --> 00:29:12.024
Kijk. Ah! Veel haar had je toen. Ja.

434
00:29:13.004 --> 00:29:17.001
Jullie waren een setje na Rome, en zijn dat lang gebleven.

435
00:29:17.006 --> 00:29:20.010
Volgens mij is er zelfs een trouwfoto van jullie.

436
00:29:20.015 --> 00:29:24.024
Als ik jouw trouwtenue zie, kan ik ook wel gaan trouwen.

437
00:29:25.004 --> 00:29:26.020
LACHERIG GEROEZEMOES

438
00:29:27.000 --> 00:29:32.004
We zijn meer getrouwd vanwege een woonvergunning die nodig was om te kunnen samenwonen.

439
00:29:32.009 --> 00:29:35.006
Minder romantisch. Maar dat maakte voor ons niet uit.

440
00:29:35.011 --> 00:29:41.003
We wilden ook geen foto in het stadhuis, maar gezellig met vrienden een feestje bouwen.

441
00:29:41.008 --> 00:29:47.000
En ja, we waren getrouwd. Het huwelijk was nodig om samen te wonen, Hilde kon dan studeren.

442
00:29:47.005 --> 00:29:50.021
Dus er zaten praktische overwegingen bij, maar we hebben...

443
00:29:51.001 --> 00:29:55.006
een paar mooie jaren gehad en zijn toen volledig uit elkaar gegroeid.

444
00:29:55.011 --> 00:29:59.009
Jullie zijn beiden weer getrouwd. Ik woon 30 jaar samen met Agaath.

445
00:29:59.014 --> 00:30:01.017
Ik heb twee prachtige kinderen. 30?

446
00:30:01.022 --> 00:30:05.020
Ja. Dus wat we nu groot maken, is maar zo'n stukje van je leven.

447
00:30:06.000 --> 00:30:08.013
Maar wel belangrijk. Heel belangrijk.

448
00:30:08.018 --> 00:30:11.006
De eerste grote liefde. Ja.

449
00:30:11.011 --> 00:30:16.004
En jij? Uiteindelijk zijn vier kinderen mijn carriere geworden.

450
00:30:16.009 --> 00:30:18.006
Zo kan ik het het beste zeggen.

451
00:30:18.011 --> 00:30:22.007
Ik heb alles daaromheen aan activiteiten gedaan.

452
00:30:22.012 --> 00:30:24.011
Ik was op alle fronten bezig.

453
00:30:24.016 --> 00:30:28.012
Mijn jongens zaten op fietscross. Ik heb drie jongens, EEN meisje.

454
00:30:28.017 --> 00:30:32.007
Dan was ik EHBO'er. Ik heb professionele EHBO.

455
00:30:32.012 --> 00:30:36.024
Als mijn dochter op hockey zat, coachte ik het elftal.

456
00:30:37.004 --> 00:30:40.023
Het zijn altijd dezelfde ouders die op school actief zijn.

457
00:30:41.003 --> 00:30:45.004
Ja. Ik heb jarenlang overblijf gedaan, en nu heb ik minibaantjes.

458
00:30:45.009 --> 00:30:50.015
Ik ben bijvoorbeeld bij de kinderopvang gevraagd om te chaufferen. Leuk om te horen.

459
00:30:50.020 --> 00:30:55.000
Ja. Nog EEN herinnering van vroeger. Wie weet nog van de Lenteclub?

460
00:30:55.005 --> 00:30:58.006
1? Ja? 2... Paul, Joep... Ja?

461
00:30:58.011 --> 00:31:00.006
Jose, wat was de Lenteclub?

462
00:31:00.011 --> 00:31:05.021
Op 21 maart spraken we 's morgens om half zes voor de kerk af.

463
00:31:06.001 --> 00:31:09.015
Dan fietsten we naar het bos en... Veel herrie maken.

464
00:31:09.020 --> 00:31:14.009
We maakten een kampvuurtje, gingen eitjes bakken en een borrel drinken.

465
00:31:14.014 --> 00:31:17.005
En naar de opkomende zon kijken. O, dat is dit!

466
00:31:17.010 --> 00:31:19.007
Ja. Ja.

467
00:31:19.012 --> 00:31:24.006
En dan zaten we doorrookt en met een borrel op weer op tijd in de klas.

468
00:31:25.006 --> 00:31:27.020
Maar dat doen jullie toch nog steeds? Ja.

469
00:31:28.000 --> 00:31:33.002
We hebben het nog een jaar of tien gedaan, en nu doen we het eens in de 5, 6 jaar.

470
00:31:33.007 --> 00:31:38.020
En doe jij dan ook mee? Nee, ik woon al 31 jaar in het buitenland.

471
00:31:39.000 --> 00:31:45.015
Is jouw liefde voor de natuur daar begonnen? Nee, die is er al sinds ik 1 jaar oud was.

472
00:31:45.020 --> 00:31:47.012
Paul, wat deed jij erbij?

473
00:31:47.017 --> 00:31:49.017
Ik vond het prachtig.

474
00:31:49.022 --> 00:31:52.021
Maar de natuur, of de borrels 's ochtends vroeg?

475
00:31:53.001 --> 00:31:54.016
Dat vooral. Oke!

476
00:31:54.021 --> 00:31:59.007
Het vroege opstaan was minder, maar eh... ik deed het toch.

477
00:31:59.012 --> 00:32:04.004
Ik ben er trots op dat we dat jarenlang gedaan hebben.

478
00:32:04.009 --> 00:32:07.019
We hebben een jubileum gehad op Ameland.

479
00:32:07.024 --> 00:32:11.016
Onlangs. Dat was vorig jaar.

480
00:32:11.021 --> 00:32:14.013
Toch, Joep? Was Ameland vorig jaar?

481
00:32:14.018 --> 00:32:18.005
Twee jaar geleden. Houdt jij je nog bezig met... Ja!

482
00:32:18.010 --> 00:32:20.015
Met de harde kern. Ja.

483
00:32:20.020 --> 00:32:23.004
Willie, laten we het over jou hebben.

484
00:32:23.009 --> 00:32:26.019
Ben je benieuwd hoe de klas jou zag?

485
00:32:26.024 --> 00:32:30.006
Tja, ik heb er eigenlijk geen idee van.

486
00:32:30.011 --> 00:32:36.012
Je zult verrast zijn. We vroegen de klas van tevoren en ze vonden het geen stille Willie.

487
00:32:36.017 --> 00:32:39.005
Hij had een ongelooflijke bewijsdrang.

488
00:32:39.010 --> 00:32:44.008
Hij droeg z'n boekentas, zo'n ouderwetse leren, op z'n schouder.

489
00:32:44.013 --> 00:32:48.003
Aan een t-shirtje trok hij zich op aan de deur.

490
00:32:48.008 --> 00:32:52.021
Ik zie hem zich tien keer opdrukken. 'Ik kan een kunstje.'

491
00:32:53.001 --> 00:32:55.010
Dan zeiden we: Het zal wel.

492
00:32:55.015 --> 00:32:57.014
Hij deed zijn best om indruk te maken.

493
00:32:57.019 --> 00:33:00.021
Vooral op meiden. Hij zag er ook echt goed uit.

494
00:33:01.001 --> 00:33:03.016
Willie was soms opschepperig.

495
00:33:03.021 --> 00:33:05.008
Hij WAS ook heel sterk.

496
00:33:08.004 --> 00:33:10.006
GELACH

497
00:33:10.011 --> 00:33:12.019
Een opscheppertje! Horen we.

498
00:33:12.024 --> 00:33:15.010
Ja. Dat, eh...

499
00:33:18.016 --> 00:33:21.017
Hm. Dat moet je verrassen.

500
00:33:21.022 --> 00:33:25.011
We hebben een foto van je. Blijkbaar kwam ik wat tekort. Ja!

501
00:33:25.016 --> 00:33:28.012
Kijk naar deze foto. GELACH

502
00:33:28.017 --> 00:33:34.005
Dat was op Unitas, ja. Mr. Rock-'n'-roll van Wageningen.

503
00:33:34.010 --> 00:33:37.019
Drie jaar op een rij. Ah, dit was na de middelbare school! Ja.

504
00:33:37.024 --> 00:33:41.017
We vroegen ons af of dat een tattoo was.

505
00:33:41.022 --> 00:33:46.012
Nee, dat was een pentekening.

506
00:33:46.017 --> 00:33:50.011
Hij kon er weer af. Ja, hij heeft er een week op gezeten.

507
00:33:50.016 --> 00:33:56.023
Niet gedoucht. Maar dit is niet de bioloog in spe.

508
00:33:57.003 --> 00:33:59.015
Dit is een stoere bink, en dat zeggen zij ook.

509
00:33:59.020 --> 00:34:03.008
Ja, blijkbaar. Ja. Ik had zelf niet die indruk.

510
00:34:03.013 --> 00:34:06.023
Maar jij vond hem er goed uitzien. Ja.

511
00:34:07.003 --> 00:34:11.022
Ik vind jou een mooie jongen. Los van dat willen opvallen.

512
00:34:12.002 --> 00:34:16.014
Ja. Maar nooit wat gehad? Even aan de dames: wie vond...

513
00:34:16.019 --> 00:34:21.006
Ik vond echt dat-ie er goed uitzag. GELACH Ja, hier ook!

514
00:34:21.011 --> 00:34:27.000
Wilma! Ja. Paul? Bij de jongens stond hij bekend als DE versierder.

515
00:34:27.005 --> 00:34:31.016
De uitspraak was: Willie Smits versiert alles, zelfs kippen.

516
00:34:31.021 --> 00:34:36.017
GELACH Ik heb hem nooit begrepen, maar het was de uitspraak.

517
00:34:36.022 --> 00:34:39.021
Waar het ook vandaan gekomen is. Dat weet ik niet.

518
00:34:40.001 --> 00:34:44.009
Zullen we kijken hoe jij in Indonesie vaart?

519
00:34:44.014 --> 00:34:48.022
We zijn naar Sulawesi gegaan om Willie te vinden.

520
00:34:49.002 --> 00:34:53.001
En niet alleen om te zien hoe het met de orang-oetans is, maar ook...

521
00:34:53.006 --> 00:34:56.023
om zijn plan te horen om de wereld te redden met suikerpalmen.

522
00:35:10.013 --> 00:35:12.004
Hier moet het zijn.

523
00:35:13.022 --> 00:35:17.007
24 uur gereisd, maar dan ben je ook ergens.

524
00:35:17.012 --> 00:35:21.004
Je hebt me gevonden, in de bergen van Noord-Sulawesi. Lange reis!

525
00:35:21.009 --> 00:35:23.000
Maar ik ben er. Oke.

526
00:35:23.005 --> 00:35:25.007
Wat woon je hier mooi, zeg.

527
00:35:25.012 --> 00:35:27.000
Ja, lekker klimaat.

528
00:35:27.005 --> 00:35:31.010
Vruchtbare grond, prachtige cultuur, mooie mensen en volop ruimte.

529
00:35:31.015 --> 00:35:33.007
Kom binnen. Dank je.

530
00:35:34.014 --> 00:35:39.006
Willie Smits, zoon van een boerenknecht, woont ruim 30 jaar in Indonesie.

531
00:35:39.011 --> 00:35:44.008
Hij is getrouwd met een Indonesische die koningin van een stam in Noord-Sulawesi is.

532
00:35:44.013 --> 00:35:48.009
Bij het huis hoort een enorme lap grond met vijvers.

533
00:35:48.014 --> 00:35:52.021
Er staan drie gastenverblijven, er is vier man personeel...

534
00:35:53.001 --> 00:35:56.015
en Willie heeft drie zoons en twee kleinkinderen.

535
00:35:59.015 --> 00:36:01.016
Dit zwembad hoort er ook bij.

536
00:36:01.021 --> 00:36:06.005
Maar tijd om te zwemmen is er niet, want Willie moet weg en ik moet mee.

537
00:36:06.010 --> 00:36:08.004
Iets met apen, zegt-ie.

538
00:36:10.004 --> 00:36:14.004
Willie is bosbouwkundige en natuurbeschermer.

539
00:36:14.009 --> 00:36:17.003
Maar vooral dierenactivist.

540
00:36:17.008 --> 00:36:20.024
Een project van hem is het veilig kunnen vrijlaten van dieren...

541
00:36:21.004 --> 00:36:25.007
die hij van smokkelaars en illegale eigenaars in beslag genomen heeft.

542
00:36:25.012 --> 00:36:29.015
Hij heeft een 'wenkooi' gebouwd. Twee kilometer het oerwoud in.

543
00:36:29.020 --> 00:36:31.014
Dat is even wandelen.

544
00:36:31.019 --> 00:36:33.015
Dit is de vrijlatingskooi.

545
00:36:33.020 --> 00:36:35.012
Een prachtig bos hier.

546
00:36:35.017 --> 00:36:40.011
Hier wennen ze aan de vrijheid? Ja, ze zitten er twee weken in.

547
00:36:40.016 --> 00:36:42.024
Oke. Kom maar.

548
00:36:43.004 --> 00:36:45.002
Geef maar aan haar. Kom maar.

549
00:36:45.007 --> 00:36:49.018
Ze moeten even kijken wie dit zijn. Monica? Ze zijn niet heel schuw.

550
00:36:50.019 --> 00:36:55.008
Deze zijn in beslag genomen bij mensen. Vandaar.

551
00:36:55.013 --> 00:36:59.017
Dus ze zijn nog gewend. Dit zijn de eerste makaken hier in het wild?

552
00:36:59.022 --> 00:37:05.019
De eerste keer dat de zwarte makaken van Sulawesi zijn vrijgelaten.

553
00:37:05.024 --> 00:37:08.019
Ja. Een unieke gebeurtenis.

554
00:37:08.024 --> 00:37:16.006
Ze komt me vlooien, om te laten zien dat ze ons hier niet uit jaagt.

555
00:37:16.011 --> 00:37:18.022
We zijn welkom hier, als mannen.

556
00:37:19.021 --> 00:37:22.019
Ja, daar kunnen ze nog zitten. Bij mij.

557
00:37:22.024 --> 00:37:25.020
Ze hoeven het bij mij niet te doen. Ja.

558
00:37:26.000 --> 00:37:27.020
Veel vertrouwen. Ja.

559
00:37:28.013 --> 00:37:32.008
Ze heeft jarenlang aan een meterlange ketting gezeten.

560
00:37:32.013 --> 00:37:37.018
Ze vergeten nooit meer dat JIJ ze bevrijd hebt.

561
00:37:37.023 --> 00:37:40.003
He?

562
00:37:40.008 --> 00:37:43.009
Nu gaan we weer, schatje.

563
00:37:43.014 --> 00:37:45.016
Hm, Monica?

564
00:37:46.015 --> 00:37:49.013
Waanzinnig, dit.

565
00:37:49.018 --> 00:37:52.012
Wijntje? Goed.

566
00:37:52.017 --> 00:37:55.000
Wijntje? Verse suikerpalmwijn!

567
00:37:55.005 --> 00:37:59.004
Willie vertelt erbij waar zijn liefde voor dieren vandaan komt.

568
00:37:59.009 --> 00:38:02.018
Ik was vroeger een beetje autistisch.

569
00:38:02.023 --> 00:38:06.015
Ik begon pas rond m'n vijfde te spreken.

570
00:38:06.020 --> 00:38:11.006
En ik heb van die eerste jaren nog de filmpjes in m'n hoofd zitten.

571
00:38:11.011 --> 00:38:16.024
De beelden waarbij de gevoelens eraan gekoppeld zijn.

572
00:38:17.004 --> 00:38:21.022
Die mooiste gevoelens hebben allemaal met dieren te maken.

573
00:38:22.002 --> 00:38:25.009
Als ik die filmpjes afspeel heb je het gevoel...

574
00:38:25.014 --> 00:38:28.015
dat het bij de mensen meer een ceremonie was.

575
00:38:28.020 --> 00:38:32.000
Niet het echte. Dat heb je ook met orang-oetan.

576
00:38:32.005 --> 00:38:35.004
Die gaat je ook eerst even in je duim bijten.

577
00:38:35.009 --> 00:38:39.000
Dan kijkt-ie je in je ogen aan: 'O, je vertrouwt mij!'

578
00:38:39.005 --> 00:38:41.008
En dan gaat er pas wat beginnen.

579
00:38:41.013 --> 00:38:44.004
En dan voel je op een gegeven moment...

580
00:38:44.009 --> 00:38:46.007
Ja, dat loopt, dat klikt.

581
00:38:50.012 --> 00:38:54.019
Grappig, jij verandert helemaal als je over dieren praat. Ja.

582
00:38:54.024 --> 00:38:59.002
Ja, waar zullen we op drinken? Op de makaken en hun vrijheid.

583
00:39:01.009 --> 00:39:04.012
Willie heeft in totaal op 300 hectare grond...

584
00:39:04.017 --> 00:39:07.006
heel veel suikerpalmbomen geplant.

585
00:39:07.011 --> 00:39:10.008
Deze bomen groeien alleen in gemengd bos.

586
00:39:10.013 --> 00:39:14.016
Dat is een voordeel, daardoor blijft het oerwoud behouden.

587
00:39:14.021 --> 00:39:17.016
De boeren mogen van hem de sap gebruiken.

588
00:39:17.021 --> 00:39:20.018
En hoe dat gaat wil hij me graag laten zien.

589
00:39:20.023 --> 00:39:25.006
Zijn enthousiasme en bevlogenheid zijn hartverwarmend.

590
00:39:25.011 --> 00:39:28.010
Dit is echt je grote liefde, he, deze bomen.

591
00:39:28.015 --> 00:39:32.014
Ja, als ik bij deze bomen sta krijg ik echt een warm gevoel.

592
00:39:32.019 --> 00:39:35.014
Echt! Wat mooi!

593
00:39:35.019 --> 00:39:38.006
Deze boom kan zoveel produceren...

594
00:39:38.011 --> 00:39:42.006
en zoveel goede dingen doen voor de mensen en de natuur.

595
00:39:42.011 --> 00:39:45.010
Die gaat de wereld redden. Echt op EEN teen!

596
00:39:45.015 --> 00:39:47.004
Ja, gewoon op EEN teen.

597
00:39:47.009 --> 00:39:51.004
EEN teen in een gat steken, dan heb je een goede houvast.

598
00:39:51.009 --> 00:39:52.021
Uit de boom komt sap.

599
00:39:53.001 --> 00:39:57.006
En van dat sap maken ze rum, bier ethanol of palmsuiker.

600
00:39:57.011 --> 00:40:03.004
En een palmsuikerbos kan per hectare 20 ton suiker produceren.

601
00:40:05.003 --> 00:40:06.019
En dit kun je zo drinken?

602
00:40:06.024 --> 00:40:09.021
Ja, maar hier zit veel schuim op.

603
00:40:10.001 --> 00:40:14.000
Dat witte... Dat betekent dat-ie aan het fermenteren is.

604
00:40:14.005 --> 00:40:16.010
En dat-ie al veel alcohol bevat.

605
00:40:16.015 --> 00:40:19.012
Dat gaan we op de vroege ochtend niet doen.

606
00:40:19.017 --> 00:40:22.010
We zullen zo wel moeten, bij die hutten.

607
00:40:22.015 --> 00:40:26.009
Nee, een slokkie. Zo heet het ook.

608
00:40:33.004 --> 00:40:35.011
Ik voel de eerste regendruppels.

609
00:40:35.016 --> 00:40:39.015
Hij gaat er nu wat hout in doen. Hij heeft hem net opgevuld.

610
00:40:39.020 --> 00:40:43.000
Hij heeft een drukventiel gemaakt. Van steen.

611
00:40:43.005 --> 00:40:44.017
Dan gaat het omhoog.

612
00:40:44.022 --> 00:40:49.010
En omdat ethanol sneller verdampt dan water valt het water terug.

613
00:40:49.015 --> 00:40:52.008
En die damp komt hierheen. Dat koelt af.

614
00:40:52.013 --> 00:40:54.023
En drupt dan hier in deze fles.

615
00:40:55.003 --> 00:40:57.021
En dat kun je gewoon meteen verbranden.

616
00:40:58.001 --> 00:41:00.012
Zoveel hitte en energie zit erin.

617
00:41:00.017 --> 00:41:02.004
Dus dit is brandstof.

618
00:41:02.009 --> 00:41:06.006
Dit is brandstof gewoon uit suikersap van zonneschijn.

619
00:41:06.011 --> 00:41:09.022
Beter kan het niet. Hier kan een auto op rijden? Ja.

620
00:41:10.002 --> 00:41:11.014
Fantastisch!

621
00:41:11.019 --> 00:41:15.018
Voordat ik een slok Indonesische jenever kan proeven...

622
00:41:15.023 --> 00:41:19.005
moeten we wachten tot het sap is gedestilleerd.

623
00:41:19.010 --> 00:41:23.013
Tijd om te weten hoe Willie op school met z'n talenten omging.

624
00:41:23.018 --> 00:41:27.015
Hadden je klasgenoten door dat je anders was dan de rest?

625
00:41:27.020 --> 00:41:29.015
Ik wilde niet zo opvallen.

626
00:41:29.020 --> 00:41:32.023
Ik was altijd de slimste en de dikste van klas.

627
00:41:33.003 --> 00:41:36.014
Dat was geen mooie combinatie. Werd je gepest? Ja.

628
00:41:36.019 --> 00:41:40.020
Ik dacht als ik op de middelbare school zit... low profile.

629
00:41:41.000 --> 00:41:42.016
Want hoe werd je gepest?

630
00:41:42.021 --> 00:41:46.007
Scholden ze je uit of gooiden ze je tas in het water?

631
00:41:46.012 --> 00:41:47.024
Ja, weet je...

632
00:41:48.004 --> 00:41:50.016
Kip, dat woord was heel erg voor mij.

633
00:41:50.021 --> 00:41:52.022
We hadden vroeger bijna niks.

634
00:41:53.002 --> 00:41:56.024
Toen zei die andere knecht op de boerderij: Kom eens mee.

635
00:41:57.004 --> 00:42:01.015
Hij nam me mee naar de zolder. Toen kwamen die duiven.

636
00:42:01.020 --> 00:42:06.008
Hij gooide het luik dicht en draait de nek om van die duiven en zegt:

637
00:42:06.013 --> 00:42:09.002
Dat is die kip die jij zo lekker vindt.

638
00:42:09.007 --> 00:42:13.018
Toen ben ik zo stom geweest om dat een keer tegen iemand te zeggen.

639
00:42:13.023 --> 00:42:15.024
Van die kip, van die beestjes.

640
00:42:16.004 --> 00:42:18.018
En toen gingen ze me allemaal pesten.

641
00:42:18.023 --> 00:42:22.009
Het hele schoolplein, echt allemaal: 'Kip, kip!'

642
00:42:22.014 --> 00:42:24.001
Verschrikkelijk.

643
00:42:24.006 --> 00:42:26.016
Gemeen, he, kunnen kinderen zijn.

644
00:42:26.021 --> 00:42:28.010
Ja. Zo lief als ze zijn.

645
00:42:29.015 --> 00:42:31.016
Maar je ouders waren heel arm.

646
00:42:31.021 --> 00:42:35.016
Dus je zei dat je kip te eten kreeg, maar het was een duif.

647
00:42:35.021 --> 00:42:38.016
Dat waren die duifjes, dat was het enige.

648
00:42:38.021 --> 00:42:43.018
Als mijn vader de zoon van de bakker trompetles gaf kregen we oud brood.

649
00:42:43.023 --> 00:42:45.010
Dat aten we dan.

650
00:43:02.022 --> 00:43:05.004
ROB MAAKT WAT MOEILIJKE GELUIDEN

651
00:43:05.009 --> 00:43:06.021
Dat is pittig, he.

652
00:43:08.023 --> 00:43:10.020
Hij brandt helemaal blauw.

653
00:43:11.000 --> 00:43:14.007
Dus hij brandt perfect efficient weg.

654
00:43:14.012 --> 00:43:16.009
Fantastisch om dit te zien.

655
00:43:16.014 --> 00:43:19.022
Zo uit de boom, daarin en weer eruit...

656
00:43:20.002 --> 00:43:22.024
En nu heb je gewoon brandstof. En drinken.

657
00:43:23.004 --> 00:43:25.016
En daar houdt Willie's inzet niet op.

658
00:43:25.021 --> 00:43:29.005
Hij heeft zelfs een hele suikerfabriek gebouwd.

659
00:43:29.010 --> 00:43:33.023
Hier leveren de boeren hun sap in en daar wordt suiker van gemaakt.

660
00:43:34.003 --> 00:43:37.021
Deze palmsuiker is zelfs in Nederland te verkrijgen.

661
00:43:40.010 --> 00:43:45.000
Op mijn laatste dag laat Willie me een dierenopvangcentrum zien...

662
00:43:45.005 --> 00:43:47.002
die hij zelf heeft opgezet.

663
00:43:51.000 --> 00:43:55.003
Dat is de haven van Bitung. Dat is een internationale haven.

664
00:43:55.008 --> 00:43:59.021
Van daaruit gaan heel veel hoeveelheden gesmokkelde spullen...

665
00:44:00.001 --> 00:44:02.017
vanuit Indonesie de hele wereld rond.

666
00:44:02.022 --> 00:44:06.017
Hoeveel gesmokkelde dieren heb je hier al opgevangen?

667
00:44:06.022 --> 00:44:10.001
In totaal al zo'n 12.000 dieren.

668
00:44:13.006 --> 00:44:17.007
Dierensmokkelaars zijn zacht gezegd niet blij met Willie.

669
00:44:17.012 --> 00:44:21.007
Maar ondanks doodsbedreigingen gaat-ie gewoon door.

670
00:44:21.012 --> 00:44:24.011
Als je ziet wat er met onze planeet gebeurt.

671
00:44:24.016 --> 00:44:28.011
Dank denk je: Hoe kan het dat zo weinig mensen iets doen?

672
00:44:28.016 --> 00:44:30.019
Dat is wat mij in paniek brengt.

673
00:44:30.024 --> 00:44:33.023
Als je kijkt in die 30 jaar dat ik hier ben...

674
00:44:34.003 --> 00:44:38.000
hoe weinig bos er nog over is, alleen nog maar eilandjes.

675
00:44:38.005 --> 00:44:40.012
En dat er nog steeds corruptie is.

676
00:44:40.017 --> 00:44:44.024
En dat er geen vermindering in de vernietiging van de planeet is.

677
00:44:45.004 --> 00:44:47.009
Waarom word je daar zo boos over?

678
00:44:47.014 --> 00:44:50.005
Je hebt ervaren dat de mens niet deugt.

679
00:44:50.010 --> 00:44:52.013
Je bent echt woest.

680
00:44:52.018 --> 00:44:55.003
Eigenlijk hou je je de hele tijd in.

681
00:44:55.008 --> 00:44:58.003
Ja, ik ben inderdaad ongelooflijk boos.

682
00:44:58.008 --> 00:45:02.001
Ja, dat is waar de meeste energie vandaan komt.

683
00:45:02.006 --> 00:45:04.007
En misschien is dat niet goed.

684
00:45:04.012 --> 00:45:09.012
Ik ben gewoon kwaad op wat de mensen aan het doen zijn met deze planeet.

685
00:45:12.002 --> 00:45:13.014
Hallo, Bento!

686
00:45:13.019 --> 00:45:15.006
Hee! Hee!

687
00:45:18.007 --> 00:45:20.000
Kijk hier, goeie meneer.

688
00:45:20.005 --> 00:45:22.017
Willie MAAKT WAT APENGELUIDEN

689
00:45:22.022 --> 00:45:24.009
Ruik maar.

690
00:45:24.014 --> 00:45:27.003
Zo, altijd de achterkant van je hand.

691
00:45:27.008 --> 00:45:28.020
Ruiken hier.

692
00:45:29.000 --> 00:45:30.012
Zo moet je spelen!

693
00:45:30.017 --> 00:45:33.023
Echt doen, he! Niet alsof doen, he!

694
00:45:35.013 --> 00:45:37.000
Zo! Dan is het pas lol.

695
00:45:37.005 --> 00:45:38.017
Nu gaat-ie lachen.

696
00:45:38.022 --> 00:45:40.022
Mond open.

697
00:45:43.019 --> 00:45:46.012
Dit is nog steeds jouw lievelingsdier.

698
00:45:46.017 --> 00:45:49.008
Ja, het is namelijk geen dier voor mij.

699
00:45:49.013 --> 00:45:53.018
Het is gewoon een persoon die jou in de ogen en ziel kan kijken.

700
00:45:53.023 --> 00:45:56.018
Van hoe je in elkaar zit.

701
00:45:56.023 --> 00:46:00.022
En als je dat eerste moment hebt dat je in die ogen kijkt...

702
00:46:01.002 --> 00:46:04.013
en je realiseert van: Wacht eens, dat is geen dier.

703
00:46:04.018 --> 00:46:06.009
Dan krijg je kippenvel.

704
00:46:06.014 --> 00:46:08.005
Het is zo'n openbaring.

705
00:46:08.010 --> 00:46:11.017
Als je dat hebt meegemaakt, dan ben je verloren.

706
00:46:11.022 --> 00:46:13.013
Je bent nu jaren verder.

707
00:46:13.018 --> 00:46:17.015
En je hebt eigenlijk al het slechte van de mens gezien...

708
00:46:17.020 --> 00:46:20.009
in je pogingen om de dieren te redden.

709
00:46:20.014 --> 00:46:22.001
Je bent bedreigd.

710
00:46:22.006 --> 00:46:24.016
Moordaanslagen overleefd.

711
00:46:24.021 --> 00:46:26.008
Corruptie gezien.

712
00:46:26.013 --> 00:46:28.000
Ja, ja...

713
00:46:28.005 --> 00:46:32.024
En dan zelfs orang-oetans bevrijd uit hoerenhuizen...

714
00:46:33.004 --> 00:46:37.005
waar ze vastgeketend liggen aan bedden, naaktgeschoren.

715
00:46:37.010 --> 00:46:39.001
Met geslachtsziektes.

716
00:46:39.006 --> 00:46:43.001
Het is echt ongelooflijk waartoe mensen in staat zijn.

717
00:46:43.006 --> 00:46:47.004
En wat heeft dat met jouw mensbeeld gedaan?

718
00:46:47.009 --> 00:46:51.000
Dat ik orang-oetans een stuk liever vind dan mensen.

719
00:46:51.005 --> 00:46:56.023
Jezus! Hoe doet alles om aandacht te krijgen, haha!

720
00:46:59.016 --> 00:47:03.019
Ooit een keer door een orang-oetan op je kop gezeken? Nu wel.

721
00:47:03.024 --> 00:47:06.002
Is dat aandachttrekkerij? Ja.

722
00:47:06.007 --> 00:47:09.014
Hij wil zeggen: Kom op, we gaan weer spelen, man!

723
00:47:09.019 --> 00:47:12.012
'Waarom zit je daar je tijd te verdoen!'

724
00:47:12.017 --> 00:47:14.004
Nog EEN keer dan.

725
00:47:14.009 --> 00:47:15.021
Kom maar!

726
00:47:17.009 --> 00:47:18.021
Jij hebt het touwtje.

727
00:47:22.001 --> 00:47:23.013
Heel mooi!

728
00:47:24.024 --> 00:47:26.021
Wat zit jij te denken, Joep?

729
00:47:27.001 --> 00:47:29.017
Ik vind het indrukwekkend, echt waar.

730
00:47:29.022 --> 00:47:31.009
Ja.

731
00:47:31.014 --> 00:47:36.020
En dat hij, eh... er zoveel van heeft opgebouwd...

732
00:47:37.000 --> 00:47:40.011
om, eh... uit die drijfveer van die woede.

733
00:47:40.016 --> 00:47:42.003
Om dat om te zetten.

734
00:47:42.008 --> 00:47:45.005
Je kunt ook machteloos worden door woede.

735
00:47:45.010 --> 00:47:49.001
Maar het omzetten in zoveel daadkracht.

736
00:47:49.006 --> 00:47:50.018
Geweldig.

737
00:47:50.023 --> 00:47:54.016
Geert, wist je dat hij vroeger zo'n stil jongetje was?

738
00:47:54.021 --> 00:47:56.022
Voor de middelbare school.

739
00:47:57.002 --> 00:47:59.003
Nee, nee.

740
00:47:59.008 --> 00:48:01.019
Jij ook niet, Geert? Nee.

741
00:48:01.024 --> 00:48:05.000
Dat pestverhaal ging over de lagere school.

742
00:48:05.005 --> 00:48:08.002
Niet over deze klas. Dat dat duidelijk is.

743
00:48:08.007 --> 00:48:12.022
Jij begon net over kip, nu denk je: Misschien komt het daar vandaan.

744
00:48:13.002 --> 00:48:14.016
Dat denk ik dus wel, ja.

745
00:48:14.021 --> 00:48:17.018
Nooit geweten en als ik dat geweten had...

746
00:48:17.023 --> 00:48:19.022
Dan had ik het nu niet gezegd.

747
00:48:20.002 --> 00:48:23.007
Maar het was niet met een kwade bedoeling. Nee.

748
00:48:23.012 --> 00:48:24.024
Zeer zeker niet.

749
00:48:25.004 --> 00:48:28.003
Eh, we hebben natuurlijk de tsunami gehad.

750
00:48:28.008 --> 00:48:30.015
Want de dierenopvang zit aan zee.

751
00:48:30.020 --> 00:48:34.020
Ja, bij ons kwam er een golf van 30 centimeter voorbij.

752
00:48:35.000 --> 00:48:37.008
Dus niets aan de hand. Nee.

753
00:48:37.013 --> 00:48:41.024
Maar de dierenopvang kan wel hard vrijwilligers gebruiken, he?

754
00:48:42.004 --> 00:48:44.020
Ja, we leven ervan dat er mensen komen.

755
00:48:45.000 --> 00:48:48.024
Die ons daar ter plekke helpen. En de kooien schoonmaken.

756
00:48:49.004 --> 00:48:50.020
En de dieren verzorgen.

757
00:48:51.000 --> 00:48:54.007
Mensen betalen dan om daar te wonen en te werken.

758
00:48:54.012 --> 00:48:58.015
Dat betaalt dan ook voor het eten en onderhoud van de dieren.

759
00:48:58.020 --> 00:49:02.000
Vond je het leuk om dit aan je klas te laten zien?

760
00:49:02.005 --> 00:49:04.015
Ja, maar het is een klein gedeelte.

761
00:49:04.020 --> 00:49:08.002
Mijn werk als wetenschapper zie je hier niet in.

762
00:49:08.007 --> 00:49:12.012
Daar probeer ik ook nog het een en ander te doen voor de wereld.

763
00:49:12.017 --> 00:49:16.006
En dit is alleen een beetje de kant van de dieren.

764
00:49:16.011 --> 00:49:20.004
Ik hoop dat was ik nu aan het doen ben met de techniek...

765
00:49:20.009 --> 00:49:24.016
en m'n uitvindingen dat dit echt verandering gaat brengen...

766
00:49:24.021 --> 00:49:28.005
voor een heleboel mensen, ook hier in Nederland.

767
00:49:28.010 --> 00:49:30.020
Dat is met de suikerpalm, toch? Ja.

768
00:49:31.000 --> 00:49:34.003
En die patenten van de mini-fabriekjes en zo.

769
00:49:34.008 --> 00:49:37.024
Daar hebben we het de volgende keer uitgebreid over.

770
00:49:38.004 --> 00:49:41.011
De volgende keer komen we allemaal graag langs.

771
00:49:41.016 --> 00:49:44.021
Ik bedank jullie voor de vrolijke verhalen...

772
00:49:45.001 --> 00:49:47.013
de openhartigheid en de avonturen.

773
00:49:47.018 --> 00:49:50.017
Ik hoop dat het goed met jullie blijft gaan.

774
00:49:50.022 --> 00:49:54.008
Kijk je nu en wil je reageren, surf dan naar de site:

775
00:49:54.013 --> 00:49:57.020
Daar kun je ook nog veel meer zien over deze klas.

776
00:49:58.000 --> 00:50:01.020
Komen jullie naar voren, dan maken we een klassenfoto.

777
00:50:13.008 --> 00:50:16.019
Ja, ik ben inderdaad ongelooflijk boos.

778
00:50:16.024 --> 00:50:21.000
Ja, dat is waar de meeste energie vandaan komt.

