WEBVTT

1
00:00:00.015 --> 00:00:02.002
888

2
00:00:02.007 --> 00:00:05.016
Zie jij nog voor je dat Ingmar in het zwembad ligt?

3
00:00:05.021 --> 00:00:08.005
Zie jij dat beeld nog voor je?

4
00:00:08.010 --> 00:00:11.023
Heel diep weg. Heb ik heel diep weggestopt, ja.

5
00:00:12.003 --> 00:00:14.016
Niet een beeld dat ik graag oproep.

6
00:00:14.021 --> 00:00:18.007
Want toen je Ingmar vond, dacht je: Hij is dood.

7
00:00:18.012 --> 00:00:21.005
Ja, dat was mijn allereerste gedachte.

8
00:00:21.010 --> 00:00:22.022
Maar, eh...

9
00:00:24.014 --> 00:00:28.021
Het opgeven, zo van: Hij is dood, laat maar...

10
00:00:29.001 --> 00:00:30.015
Nee, nee. Ik bedoel...

11
00:00:30.020 --> 00:00:34.004
Mijn eerste gedachte was inderdaad: Hij is dood.

12
00:00:34.009 --> 00:00:38.016
Maar ik heb 'm eruit geplukt met de gedachte: Hij mag niet dood.

13
00:00:49.015 --> 00:00:54.018
Als je zoiets, als met het ongeluk van Ingmar meegemaakt hebt...

14
00:00:54.023 --> 00:00:57.009
dan leer je plotseling dat, eh...

15
00:00:57.014 --> 00:01:01.017
Je leven in EEN tel op z'n kop kan staan.

16
00:01:01.022 --> 00:01:04.011
En dat er dus altijd ergens iets is...

17
00:01:04.016 --> 00:01:07.024
waardoor je leven op z'n kop wordt gezet.

18
00:01:08.004 --> 00:01:10.006
En dat onbezorgde...

19
00:01:10.011 --> 00:01:12.022
Ja, ik denk dat dat de beste term is.

20
00:01:13.002 --> 00:01:17.003
Echt gewoon onbezorgd, je zelf nergens druk over maken...

21
00:01:17.008 --> 00:01:20.015
dat was ik voor het ongeluk van Ingmar.

22
00:01:20.020 --> 00:01:22.013
Ik maakte me niet zo druk.

23
00:01:22.018 --> 00:01:26.018
Ja, een leven van huisje-boompje-beestje.

24
00:01:26.023 --> 00:01:30.009
Kindje gekregen op 24 mei in 1993.

25
00:01:30.014 --> 00:01:35.003
Ja, allebei een baan. Gewoon, opbouwen van een gezin.

26
00:01:35.008 --> 00:01:38.013
Zo zag ons leven eruit. Heel gewoon.

27
00:01:38.018 --> 00:01:40.021
Heel gewoon gezin. Dertigers.

28
00:01:41.001 --> 00:01:43.015
Ik leerde Germa kennen toen ik 16 was.

29
00:01:43.020 --> 00:01:49.007
En zij was, en is, voor mij de grote liefde.

30
00:01:49.012 --> 00:01:51.006
En, eh...

31
00:01:51.011 --> 00:01:53.016
EMOTIONEEL: Daar begint het al.

32
00:01:53.021 --> 00:01:57.024
Dat, eh... Ja, dat was leuk.

33
00:01:58.004 --> 00:02:01.004
En het was gewoon altijd ook gezellig.

34
00:02:01.009 --> 00:02:06.003
En ik zag ook zeer zeker kinderen. Ook meer dan EEN.

35
00:02:06.008 --> 00:02:10.020
Sterker nog, we hadden samen al plannen over een gezin van...

36
00:02:11.000 --> 00:02:13.004
drie, vier kinderen.

37
00:02:13.009 --> 00:02:16.014
Ik kreeg een jongetje, dat wilde ik heel graag.

38
00:02:16.019 --> 00:02:20.016
En ik dacht: Na een aantal jaar komt er nog wel eentje bij.

39
00:02:20.021 --> 00:02:22.014
En dat is dan het plaatje.

40
00:02:22.019 --> 00:02:26.022
Ik ben zelf enig kind, dus ik wilde zelf graag meer kinderen.

41
00:02:27.002 --> 00:02:30.011
Misschien wel drie. En Ingmar was nummer EEN? Ja.

42
00:02:30.016 --> 00:02:34.011
Die kondigde zich aan, en dat was de start van het gezin.

43
00:02:34.016 --> 00:02:37.009
Hoe was de geboorte? Onbeschrijflijk.

44
00:02:37.014 --> 00:02:39.024
Echt onbeschrijflijk. Dat, eh...

45
00:02:40.004 --> 00:02:43.001
Dat eigenlijk in 9 maanden tijd er zo'n...

46
00:02:43.006 --> 00:02:47.003
Ik noem het nog steeds een klein wondertje kan ontstaan.

47
00:02:47.008 --> 00:02:49.015
Want het is een heel klein mensje.

48
00:02:49.020 --> 00:02:52.023
Maar helemaal compleet. Alles erop en eraan.

49
00:02:53.003 --> 00:02:55.015
Hij liep heel snel, binnen een jaar.

50
00:02:55.020 --> 00:02:59.019
Een ondernemend, druk mannetje. We hadden de handen vol.

51
00:02:59.024 --> 00:03:01.011
Hij was er, zeg maar.

52
00:03:01.016 --> 00:03:04.013
Hij was heel erg aanwezig, met alles gewoon.

53
00:03:04.018 --> 00:03:06.011
Hij was erg ondernemend.

54
00:03:06.016 --> 00:03:09.005
Hij kuierde heel graag met mij mee...

55
00:03:09.010 --> 00:03:12.013
als ik bij de paardenstallen aan het werk was.

56
00:03:12.018 --> 00:03:15.006
Hij wilde er graag bij zijn.

57
00:03:15.011 --> 00:03:18.010
Hij wilde ook niet zo graag slapen overdag.

58
00:03:18.015 --> 00:03:20.018
Hij wilde liever gezellig mee.

59
00:03:20.023 --> 00:03:25.007
En moest je 'm in de gaten houden dan? Nee, hij liep altijd bij je.

60
00:03:25.012 --> 00:03:27.005
Ja. Hij was nooit ver weg.

61
00:03:27.010 --> 00:03:31.005
Hij wilde zijn waar ik ook was, want daar gebeurde het.

62
00:03:31.010 --> 00:03:32.022
Dit was-ie dus.

63
00:03:33.002 --> 00:03:35.016
Altijd bij de dieren, en bij de honden.

64
00:03:35.021 --> 00:03:39.022
En gewoon... Ja, er altijd. Laarzen aan, dat paste erg bij hem.

65
00:03:40.002 --> 00:03:41.014
Bij de paarden ook.

66
00:03:41.019 --> 00:03:43.018
Hij zat voor mij op het paard.

67
00:03:43.023 --> 00:03:46.016
En hij was ontzettend gek op die dieren.

68
00:03:46.021 --> 00:03:48.008
En met name de honden.

69
00:03:48.013 --> 00:03:51.010
Die waren bijna onafscheidelijk met hem.

70
00:03:51.015 --> 00:03:54.000
Die waren altijd bij 'm in de buurt.

71
00:03:54.005 --> 00:03:57.014
En toen Ingmar kon lopen, veranderden jullie...

72
00:03:57.019 --> 00:04:00.024
dingen in je tuin, in je omgeving, in je huis...

73
00:04:01.004 --> 00:04:02.020
omdat hij overal in kon?

74
00:04:03.000 --> 00:04:04.020
Ja, we hadden een zwembad.

75
00:04:05.000 --> 00:04:09.011
We hadden maatregelen genomen dat hij er niet bij kon.

76
00:04:09.016 --> 00:04:11.005
Er zat een hek omheen.

77
00:04:11.010 --> 00:04:13.020
Dus hij kon er in principe niet bij.

78
00:04:14.000 --> 00:04:17.015
Nee. Tenminste, dat... Dat dachten jullie. Ja.

79
00:04:21.016 --> 00:04:26.000
En wat gebeurde er op die dag, 29 september 1994?

80
00:04:26.005 --> 00:04:30.017
Op die dag liet ik Ingmar... Dit is het beeld wat ik heb.

81
00:04:30.022 --> 00:04:32.017
Zo liet ik 'm thuis achter.

82
00:04:32.022 --> 00:04:36.010
En ik ging naar m'n werk. Ik werkte in de kinderopvang.

83
00:04:36.015 --> 00:04:38.010
Ik had de paarden in de wei.

84
00:04:38.015 --> 00:04:41.024
We hebben samen lekker wat gedronken en gegeten.

85
00:04:42.004 --> 00:04:44.021
En toen gingen we de stal afmesten.

86
00:04:45.001 --> 00:04:46.023
En vervolgens, eh...

87
00:04:47.003 --> 00:04:51.016
Nadat die stallen afgemest waren is het even de rommel aanvegen.

88
00:04:51.021 --> 00:04:56.005
Ingmar had zelf natuurlijk ook zijn eigen stalgereedschap...

89
00:04:56.010 --> 00:04:59.021
zijn eigen kruiwagentje. Dus ook z'n eigen bezem.

90
00:05:00.001 --> 00:05:02.022
En hij ging ook vegen. Net als papa.

91
00:05:03.002 --> 00:05:04.014
En daar ging het mis.

92
00:05:04.019 --> 00:05:08.019
Want zijn bezem ging los van de steel.

93
00:05:08.024 --> 00:05:11.021
Dus ik pakte dat op en liep heel even weg...

94
00:05:12.001 --> 00:05:15.004
om dat weer vast te maken met een schroefje...

95
00:05:15.009 --> 00:05:17.014
zodat het niet los zou schieten.

96
00:05:19.001 --> 00:05:23.008
Hij liep, dacht ik, net als altijd achter mij aan.

97
00:05:23.013 --> 00:05:26.006
Maar dat deed-ie dus op dat moment niet.

98
00:05:26.011 --> 00:05:30.022
Dat had ik niet meteen in de gaten, want ik was bezig met die bezem.

99
00:05:31.002 --> 00:05:32.018
En ik kom terug lopen...

100
00:05:32.023 --> 00:05:36.018
wat zal het zijn, een minuut later, twee minuten later.

101
00:05:36.023 --> 00:05:39.022
En ik zag Ingmar nergens. Ik overal zoeken.

102
00:05:40.002 --> 00:05:43.011
Ik roep nog een keer: Ingmar, Ingmar, waar ben je?

103
00:05:43.016 --> 00:05:48.004
Geen reactie, alleen maar een hond die heel hard begon te blaffen.

104
00:05:48.009 --> 00:05:52.006
Dus ik werd kwaad op die hond, zo zou ik Ingmar niet horen.

105
00:05:52.011 --> 00:05:54.010
Maar die hond bleef blaffen.

106
00:05:54.015 --> 00:05:56.004
Dus ik liep er naartoe.

107
00:05:56.009 --> 00:05:59.006
En toen ik de hond vond, vond ik ook Ingmar.

108
00:05:59.011 --> 00:06:02.010
Want die lag toen op z'n buik in het zwembad.

109
00:06:06.018 --> 00:06:10.002
Mijn eerste gedachte was inderdaad: Hij is dood.

110
00:06:10.007 --> 00:06:14.014
Maar ik heb 'm eruit geplukt met de gedachte: Hij mag niet dood.

111
00:06:14.019 --> 00:06:16.006
Hij moet leven.

112
00:06:18.012 --> 00:06:20.017
Ik heb 'm uit het water gegrepen.

113
00:06:20.022 --> 00:06:22.015
Ik heb datgene gedaan...

114
00:06:22.020 --> 00:06:26.006
wat ik op een BHV-cursus op m'n werk had geleerd...

115
00:06:26.011 --> 00:06:29.002
namelijk kijken of er nog een pols was.

116
00:06:29.007 --> 00:06:31.023
Die was er niet. Toen heb ik 'm beademd.

117
00:06:32.003 --> 00:06:34.017
Ik heb 'm gereanimeerd, zo goed als kon.

118
00:06:34.022 --> 00:06:37.004
Dat was een instinctieve reactie:

119
00:06:37.009 --> 00:06:40.000
Hij moet weer ademen, want dan leeft-ie.

120
00:06:40.005 --> 00:06:41.023
Ik heb 'm in de auto gezet.

121
00:06:42.003 --> 00:06:44.019
En ik heb onverantwoord hard gereden.

122
00:06:44.024 --> 00:06:47.006
Echt heel veel risico's genomen.

123
00:06:47.011 --> 00:06:52.022
Maar ik was binnen 7 minuten in het Lucas Ziekenhuis in Apeldoorn.

124
00:06:53.002 --> 00:06:56.003
En daar heb ik de auto met draaiende motor...

125
00:06:56.008 --> 00:06:58.022
voor de hoofdingang achtergelaten.

126
00:06:59.002 --> 00:07:02.018
En ik ben naar binnen gerend met een klein hoopje mens...

127
00:07:02.023 --> 00:07:05.001
dat echt nog dreef van het water.

128
00:07:06.007 --> 00:07:09.018
En iemand heeft ergens op een paniekknop gedrukt...

129
00:07:09.023 --> 00:07:12.018
want ik weet niet waar ze vandaan kwamen...

130
00:07:12.023 --> 00:07:16.024
maar vijf, zes mensen in witte pakken namen 'm van mij over.

131
00:07:17.004 --> 00:07:19.005
En toen ging bij mij de knop om.

132
00:07:19.010 --> 00:07:22.015
Toen pas was er paniek: En wat nu?

133
00:07:22.020 --> 00:07:27.002
Want ik was heel bang om datgene waar ik zo enorm trots op was...

134
00:07:27.007 --> 00:07:29.010
waar ik me zo op verheugd had...

135
00:07:29.015 --> 00:07:32.008
dreigde ik op dat moment kwijt te raken.

136
00:07:33.012 --> 00:07:37.007
En terwijl artsen vechten voor het leven van Ingmar...

137
00:07:37.012 --> 00:07:41.009
moet Bart het vreselijke nieuws aan Germa vertellen...

138
00:07:41.014 --> 00:07:43.001
die aan het werk is.

139
00:07:43.006 --> 00:07:46.019
Anderen hebben voor mij het nummer moeten draaien.

140
00:07:46.024 --> 00:07:51.008
Want ik zat zo te beven dat ik de telefoon niet meer kon bedienen.

141
00:07:51.013 --> 00:07:53.006
En ik sta aan de telefoon.

142
00:07:53.011 --> 00:07:57.020
Geheel gedachteloos hoor ik dat Ingmar in het ziekenhuis lag.

143
00:07:58.000 --> 00:08:01.018
Ik zet nog een kind goed in de kinderstoel aan tafel...

144
00:08:01.023 --> 00:08:05.016
en ik hoorde dat Bart 'm gevonden had in ons zwembad...

145
00:08:05.021 --> 00:08:09.007
en dat ze op dat moment bezig waren met reanimatie.

146
00:08:09.012 --> 00:08:12.014
En dat 't... er helemaal niet goed uit zag.

147
00:08:12.019 --> 00:08:17.022
Dus ik pakte m'n spullen, en ben naar Apeldoorn gereden.

148
00:08:18.002 --> 00:08:22.013
Je had geen scenario's in je hoofd van: Wat is er met m'n kind gebeurd?

149
00:08:22.018 --> 00:08:27.000
O, jawel. Ik heb echt wel nagedacht over begraven of cremeren.

150
00:08:27.005 --> 00:08:30.016
Dat weet ik nog wel, dat ik dat even in een flits dacht.

151
00:08:30.021 --> 00:08:35.003
En toen dacht ik: Nee, laat ik eerst maar naar het ziekenhuis gaan.

152
00:08:35.008 --> 00:08:37.011
Ik weet niet wat er aan de hand is.

153
00:08:37.016 --> 00:08:42.006
Wat deden jullie als eerst, toen Germa het ziekenhuis binnenkwam?

154
00:08:42.011 --> 00:08:44.000
Elkaar knuffelen. Ja.

155
00:08:44.005 --> 00:08:46.023
Dat, eh... Dat kan ik me nog herinneren.

156
00:08:47.003 --> 00:08:50.006
We hebben elkaar een hele tijd vastgehouden.

157
00:08:50.011 --> 00:08:53.014
Zo van: Het zal toch hier niet afgelopen zijn?

158
00:08:53.019 --> 00:08:57.001
Het zal toch niet gebeuren dat ons dit overkomt?

159
00:08:58.003 --> 00:08:59.015
En, eh...

160
00:09:00.024 --> 00:09:03.024
daarna is het ook, eh... Ja.

161
00:09:04.004 --> 00:09:08.007
Ik weet niet hoe lang het duurde, maar we mochten weer bij 'm.

162
00:09:08.012 --> 00:09:11.013
En we zagen een heel klein hoopje mens.

163
00:09:11.018 --> 00:09:14.019
Want ja, hoe groot is een kind van 16 maanden?

164
00:09:14.024 --> 00:09:21.002
Hij lag in een groot bed met alleen maar snoeren en slangetjes.

165
00:09:21.007 --> 00:09:25.002
Heel wit, dat weet ik nog wel. Bijna zo wit als het laken.

166
00:09:25.007 --> 00:09:27.011
Heel wit. En, eh...

167
00:09:27.016 --> 00:09:32.000
Toen was de boodschap: Hij is nu stabiel.

168
00:09:33.021 --> 00:09:38.005
Maar de komende dagen zal moeten blijken of-ie het gaat redden.

169
00:09:39.018 --> 00:09:43.011
Dus dat betekende dat-ie in ieder geval niet dood was.

170
00:09:43.016 --> 00:09:45.003
Hij leefde nog.

171
00:09:45.008 --> 00:09:48.001
En daar hou je je aan vast. Zo van: nou...

172
00:09:49.009 --> 00:09:54.000
Dit, dit... moet dan toch de goeie kant op gaan, weer.

173
00:09:56.001 --> 00:10:00.018
Omdat Apeldoorn geen intensive care voor kleine kinderen heeft...

174
00:10:00.023 --> 00:10:05.018
wordt Ingmar overgebracht naar het VU Medisch Centrum in Amsterdam.

175
00:10:05.023 --> 00:10:09.005
En toen spraken we daar de volgende dag een arts.

176
00:10:09.010 --> 00:10:12.011
En de woorden van die man vergeet ik nooit meer.

177
00:10:12.016 --> 00:10:14.015
Hij zegt: Heb maar goede hoop.

178
00:10:14.020 --> 00:10:18.013
Ik heb veel drenkelingen gezien. Deze maakt nog een kans.

179
00:10:18.018 --> 00:10:22.021
Maar wees bewust dat je door het oog van de naald bent gegaan.

180
00:10:23.001 --> 00:10:26.002
Die boodschap zet je heel erg terug op aarde.

181
00:10:26.007 --> 00:10:30.014
Je denkt: Oke, we zijn dus echt door het oog van de naald gegaan.

182
00:10:30.019 --> 00:10:33.024
En de prognose is heel... Ja, men wist het niet.

183
00:10:34.004 --> 00:10:37.020
Na enkele spannende weken mag Ingmar weer naar huis.

184
00:10:38.000 --> 00:10:40.022
Voor Bart en Germa begint dan het wachten.

185
00:10:41.002 --> 00:10:44.018
Welke schade heeft hun zoontje opgelopen?

186
00:10:44.023 --> 00:10:49.001
Toen kon hij eigenlijk niets meer. Alleen op z'n rug liggen.

187
00:10:49.006 --> 00:10:50.024
Dat was alles wat-ie kon.

188
00:10:51.004 --> 00:10:55.001
En als de deur openging, keek hij naar de deur. That's it.

189
00:10:55.006 --> 00:10:57.014
En contact? Ja. Met de ogen.

190
00:10:57.019 --> 00:11:01.014
Dat was er wel. En als-ie zich ongemakkelijk voelde...

191
00:11:01.019 --> 00:11:04.008
pakte of Germa, of ik 'm op de armen...

192
00:11:04.013 --> 00:11:07.008
en dan zat-ie op schoot. Dan kwam er rust.

193
00:11:07.013 --> 00:11:12.008
Ik weet nog dat we 'm de eerste keer weer in bad deden, na het ongeluk...

194
00:11:12.013 --> 00:11:15.010
en dat ik die ogen zo heel groot zag worden.

195
00:11:15.015 --> 00:11:17.020
Daar ben ik erg van geschrokken.

196
00:11:18.000 --> 00:11:20.016
Dat ik dacht: o, o. Weet je? Die impact.

197
00:11:20.021 --> 00:11:23.022
Maar later heb ik, eh... Nee, niet.

198
00:11:24.002 --> 00:11:26.012
Nee, daar heb ik niet zo'n last van.

199
00:11:26.017 --> 00:11:29.012
Waar ik wel altijd veel moeite mee heb...

200
00:11:29.017 --> 00:11:33.005
In de zomer krijg je nog wel eens berichten in de krant:

201
00:11:33.010 --> 00:11:36.015
'Peuter verdrinkt in slootje achter het huis.'

202
00:11:36.020 --> 00:11:38.022
Dat raakt me nog steeds.

203
00:11:39.002 --> 00:11:42.000
Dan denk ik: O, die mensen.

204
00:11:42.005 --> 00:11:44.011
Zij hebben minder geluk dan wij.

205
00:11:44.016 --> 00:11:47.003
Dat moet ik er wel altijd bij zeggen.

206
00:11:47.008 --> 00:11:50.002
Zo zie jij het echt, dat het geluk is?

207
00:11:50.007 --> 00:11:52.010
Ehm... ja.

208
00:11:52.015 --> 00:11:55.002
Het is een boek dat nooit dichtgaat.

209
00:11:55.007 --> 00:11:59.009
Het is een boek met een open eind, zo zie ik het ook.

210
00:11:59.014 --> 00:12:02.017
Je weet niet precies hoe het verhaal afloopt.

211
00:12:02.022 --> 00:12:06.019
Maar ik ben blij dat ik het boek lees met het open eind.

212
00:12:08.004 --> 00:12:11.015
Blij dat Ingmar er nog is. Ja. Ja.

213
00:12:16.008 --> 00:12:19.011
Vanaf die tijd is het van: Kan hij weer zitten?

214
00:12:19.016 --> 00:12:23.023
Kan hij een beetje zitten? Hij kon in een autostoeltje zitten.

215
00:12:24.003 --> 00:12:25.020
Kan hij iets pakken?

216
00:12:26.000 --> 00:12:29.003
En zo zijn we steeds een klein stukje verder.

217
00:12:29.008 --> 00:12:32.011
Elk klein stapje vooruit was een groot feest.

218
00:12:32.016 --> 00:12:34.013
Ingmar pakte niks vast.

219
00:12:34.018 --> 00:12:39.002
Hij werd niet geprikkeld door alles wat er om hem heen gebeurde.

220
00:12:39.007 --> 00:12:41.003
In eerste instantie.

221
00:12:42.008 --> 00:12:45.012
Toen dat wel gebeurde, ja...

222
00:12:46.016 --> 00:12:48.021
Alsof hij opnieuw geboren werd.

223
00:12:49.001 --> 00:12:52.019
Dan weet je: Er gebeurt toch weer iets in die hersenen.

224
00:12:52.024 --> 00:12:54.014
Want er is iets kapot.

225
00:12:54.019 --> 00:12:58.022
Hij was zo klein, dat het niet of nauwelijks te meten was.

226
00:12:59.002 --> 00:13:01.022
Ik werkte toen nog in de kinderopvang...

227
00:13:02.002 --> 00:13:05.024
met allemaal kinderen van dezelfde leeftijd om me heen.

228
00:13:06.004 --> 00:13:07.018
En mijn kind kon niets.

229
00:13:07.023 --> 00:13:11.022
Ik weet nog dat er moeders naar mij toekwamen en zeiden...

230
00:13:12.002 --> 00:13:15.009
ik word moe van mijn kind, hij loopt overal heen.

231
00:13:15.014 --> 00:13:17.019
En ik dacht: Mens, zeur niet!

232
00:13:17.024 --> 00:13:22.012
Ik zou willen dat mijn kind dat kon, nu. Daar zou ik alles voor doen.

233
00:13:22.017 --> 00:13:24.024
Naast de zorg voor en om Ingmar...

234
00:13:25.004 --> 00:13:28.015
moeten ze vooral tegen de buitenwereld opboksen.

235
00:13:28.020 --> 00:13:32.014
Mensen reageren niet altijd even gevoelig.

236
00:13:32.019 --> 00:13:37.007
Een collega zei: Dat gebeurt mij nooit, ik heb een hek om de vijver.

237
00:13:37.012 --> 00:13:41.019
Mensen zeggen dat ook om iets te zeggen.

238
00:13:41.024 --> 00:13:44.023
Maar het doet natuurlijk hartstikke zeer.

239
00:13:45.003 --> 00:13:48.010
Het is vervelend als mensen dat tegen je zeggen.

240
00:13:48.015 --> 00:13:52.010
In een restaurant kwam een serveerster naar ons toe...

241
00:13:52.015 --> 00:13:55.020
en ze zei: O, jullie zijn van dat jongetje.

242
00:13:56.000 --> 00:13:59.005
En tegen Bart: Jij had niet zo goed opgelet, he?

243
00:13:59.010 --> 00:14:03.015
Mensen vragen mij wel eens of ik er een schuldgevoel over heb.

244
00:14:03.020 --> 00:14:07.008
Mijn eerste antwoord is dan: nee, hoor. Heel stoer.

245
00:14:07.013 --> 00:14:09.003
Maar eigenlijk wel.

246
00:14:09.008 --> 00:14:10.024
Dat zit er wel degelijk.

247
00:14:11.004 --> 00:14:14.013
Je leert er mee omgaan, maar dat schuldgevoel...

248
00:14:14.018 --> 00:14:18.013
zal er waarschijnlijk tot aan mijn dood in blijven zitten.

249
00:14:18.018 --> 00:14:22.002
Ook wordt Ingmar tijdens feestjes uitgetest...

250
00:14:22.007 --> 00:14:26.002
om te kijken in hoeverre hij nog normaal functioneert.

251
00:14:26.007 --> 00:14:28.023
Tot grote frustratie van zijn ouders.

252
00:14:29.003 --> 00:14:32.006
Ze vroegen hem bijvoorbeeld: Waar is de klok?

253
00:14:32.011 --> 00:14:34.005
Dan wees hij ernaar.

254
00:14:34.010 --> 00:14:38.000
Dat vonden mensen een bevredigend antwoord.

255
00:14:38.005 --> 00:14:43.000
Zo van: Je kunt zoiets meemaken maar hij is dus niet gek.

256
00:14:43.005 --> 00:14:47.018
Mensen wilden hem verstandelijk testen: Hoe is hij nu eigenlijk?

257
00:14:47.023 --> 00:14:49.018
Hoe erg is hij er aan toe.

258
00:14:49.023 --> 00:14:54.003
Ja, en hoe kom je nou uit zo'n coma.

259
00:14:54.008 --> 00:14:58.019
Stond je dan af en toe niet van: Jee, blijf van mijn kind af?

260
00:14:58.024 --> 00:15:01.007
Ja, ja. Heel erg.

261
00:15:01.012 --> 00:15:04.022
Dan denk je: Dat doe ik bij jou toch ook niet?

262
00:15:05.002 --> 00:15:07.007
Ik ga jou toch ook niet testen?

263
00:15:07.012 --> 00:15:12.017
Of mensen met een ziekte, ik zou het niet in mijn hoofd halen!

264
00:15:12.022 --> 00:15:15.002
Maar er zijn mensen die dat doen.

265
00:15:15.007 --> 00:15:19.007
Daardoor ga je onbewust een muurtje bouwen.

266
00:15:19.012 --> 00:15:21.005
Ik denk dat dat het is.

267
00:15:21.010 --> 00:15:24.005
Je gaat heel sterk een muurtje opbouwen.

268
00:15:26.022 --> 00:15:30.019
En verdedigingsmechanisme, van: Ik word niet geraakt.

269
00:15:30.024 --> 00:15:33.023
Want ik had mijn energie heel hard nodig...

270
00:15:34.003 --> 00:15:38.008
om te zorgen dat de revalidatie van Ingmar in gang werd gezet.

271
00:15:38.013 --> 00:15:42.021
En na een aantal maanden was ik zwanger van ons tweede kind.

272
00:15:43.001 --> 00:15:45.015
Daar had ik al mijn energie voor nodig.

273
00:15:45.020 --> 00:15:50.003
Het welzijn van mijn gezin en van Ingmar in het bijzonder...

274
00:15:50.008 --> 00:15:52.013
dat was voor mij belangrijk.

275
00:15:52.018 --> 00:15:55.019
De rest van de wereld kon me gestolen worden.

276
00:15:55.024 --> 00:16:00.006
Dat begreep die rest van de wereld niet altijd? Niet iedereen.

277
00:16:00.011 --> 00:16:03.012
Degenen die het niet begrepen, hadden pech!

278
00:16:03.017 --> 00:16:07.020
Degenen die het wel begrepen dachten: Er komt een moment...

279
00:16:08.000 --> 00:16:10.001
dat wij weer aan de beurt zijn.

280
00:16:10.006 --> 00:16:11.018
En dat is goed.

281
00:16:11.023 --> 00:16:14.024
Ik denk er met gemengde gevoelens aan terug.

282
00:16:15.004 --> 00:16:18.001
We zaten een keer in een familieberaad...

283
00:16:18.006 --> 00:16:22.013
en toen werd gezegd: We kunnen geen hoogte van jullie krijgen.

284
00:16:22.018 --> 00:16:24.007
Jullie zijn niet open.

285
00:16:24.012 --> 00:16:27.011
Vanaf dat moment brokkelde dat muurtje af.

286
00:16:27.016 --> 00:16:31.009
Maar dat was jaren later, we hadden niet in de gaten...

287
00:16:31.014 --> 00:16:33.024
dat we zo'n muur hadden opgebouwd.

288
00:16:34.004 --> 00:16:37.003
Later hoor je wel eens van andere mensen...

289
00:16:37.008 --> 00:16:39.020
dat we moeilijk benaderbaar waren.

290
00:16:40.000 --> 00:16:41.012
Dat zal ook best.

291
00:16:41.017 --> 00:16:45.008
Want wat interesseerde mij nou de rest van de wereld?

292
00:16:45.013 --> 00:16:48.018
Stug zetten vader Bart en moeder Germa door...

293
00:16:48.023 --> 00:16:52.018
om de ontwikkeling van Ingmar maximaal te stimuleren.

294
00:16:52.023 --> 00:16:55.018
Alles wordt daarvoor uit de kast gehaald.

295
00:16:55.023 --> 00:17:01.003
Ik las dat rijden op een paard het evenwicht bevorderde.

296
00:17:01.008 --> 00:17:05.009
Toen heeft mijn vader een soort zitje op een zadel gemaakt.

297
00:17:05.014 --> 00:17:11.011
Dat legden we op een shetlandpony en daar zijn we mee gaan wandelen.

298
00:17:11.016 --> 00:17:14.018
Een maand of negen later liep hij weer.

299
00:17:14.023 --> 00:17:18.024
Dus ja, dat is natuurlijk super!

300
00:17:19.004 --> 00:17:27.016
Als er maar een Ingmar weer komt, die een recht van bestaan heeft.

301
00:17:27.021 --> 00:17:29.011
Een leven.

302
00:17:29.016 --> 00:17:33.001
En zinvol leven, niet als een kasplantje of zo.

303
00:17:33.006 --> 00:17:36.000
Want voor mij hoeft dat niet.

304
00:17:36.005 --> 00:17:38.012
Wat een kasplantje is geen leven.

305
00:17:38.017 --> 00:17:45.003
Hij volgde een bepaalde therapie en daarna ging hij heel goed praten.

306
00:17:45.008 --> 00:17:47.000
Voor zover mogelijk.

307
00:17:47.005 --> 00:17:52.014
We lazen ergens een artikeltje over Tomatis therapie.

308
00:17:52.019 --> 00:17:54.017
Dat is geluidstherapie.

309
00:17:54.022 --> 00:17:59.022
Klassieke muziek afgewisseld met hoge en lage pieptonen.

310
00:18:00.002 --> 00:18:04.001
Die pieptonen waren speciaal geschreven voor Ingmar...

311
00:18:04.006 --> 00:18:05.021
en zijn problematiek.

312
00:18:06.001 --> 00:18:10.021
Dat zou kunnen resulteren in het feit dat hij weer zou gaan praten.

313
00:18:12.020 --> 00:18:15.011
En dat werkte, dat denken wij althans.

314
00:18:15.016 --> 00:18:20.015
Want kort na de therapie ging Ingmar steeds beter verstaanbaar praten.

315
00:18:20.020 --> 00:18:24.021
Dus wij denken nog steeds dat het hem enorm heeft geholpen.

316
00:18:25.001 --> 00:18:27.011
Alles deden jullie ervoor? Alles.

317
00:18:27.016 --> 00:18:29.003
Alles.

318
00:18:30.023 --> 00:18:33.001
GEEMOTIONEERD: En nog steeds.

319
00:18:35.003 --> 00:18:36.015
Wat is er leuk?

320
00:18:39.005 --> 00:18:43.014
ONVERSTAANBAAR Weet ik niet, ik kan het niet voor jou invullen.

321
00:18:43.021 --> 00:18:46.010
Ik heb honger. Ja, jij hebt honger...

322
00:18:46.015 --> 00:18:49.016
Ik heb honger! Hella wil weten wat er leuk is.

323
00:18:49.021 --> 00:18:51.019
Geesje, hier!

324
00:18:51.024 --> 00:18:55.015
Ook al gaat het steeds een stukje beter met Ingmar...

325
00:18:55.020 --> 00:19:01.006
Bart blijft zich schuldig voelen, terwijl zijn vrouw hem niets kwalijk neemt.

326
00:19:01.011 --> 00:19:04.004
Zij maakte mij nooit verwijten, nooit.

327
00:19:04.009 --> 00:19:07.000
Ook niet op nare momenten? Nooit, nee.

328
00:19:07.005 --> 00:19:09.006
Nee, helemaal nooit.

329
00:19:09.011 --> 00:19:14.007
Hoe overtuig je iemand: Ik neem het je niet kwalijk?

330
00:19:14.012 --> 00:19:15.024
Dat is ook lastig.

331
00:19:16.004 --> 00:19:21.008
Je kunt het wel tien keer roepen, maar iemand moet dat ook voelen.

332
00:19:21.013 --> 00:19:24.016
Zo van: Ze neemt het me ook niet kwalijk.

333
00:19:24.021 --> 00:19:26.023
Hoe bijzonder vind jij dat?

334
00:19:27.003 --> 00:19:28.018
Heel bijzonder.

335
00:19:28.023 --> 00:19:33.024
Daarom zei ik al eerder: Zij was en is mijn grote liefde.

336
00:19:34.004 --> 00:19:36.005
Zo'n vrouw tref ik nooit meer.

337
00:19:38.012 --> 00:19:40.015
En dan is er nog dochter Marit...

338
00:19:40.020 --> 00:19:43.019
waar Bart en Germa ook dolgelukkig mee zijn.

339
00:19:43.024 --> 00:19:47.002
Een dochter met een normale ontwikkeling...

340
00:19:47.007 --> 00:19:49.008
dat is ook fijn om mee te maken.

341
00:19:49.013 --> 00:19:53.001
Naar een gewone basisschool, naar gewone zwemles.

342
00:19:53.006 --> 00:19:56.001
Ja... De gewone dingen.

343
00:19:56.006 --> 00:19:58.001
Dat je dat ook mag ervaren.

344
00:19:58.006 --> 00:20:02.017
Dat je niet alleen in een gehandicaptenwereldje blijft zitten.

345
00:20:02.022 --> 00:20:06.021
Maar er bestaat ook nog een andere wereld, zonder Ingmar.

346
00:20:07.001 --> 00:20:09.002
En het verdelen van aandacht?

347
00:20:09.007 --> 00:20:16.004
Omdat we maar twee kinderen hadden, ging dat op zich wel goed.

348
00:20:16.009 --> 00:20:22.016
We hebben er wel altijd voor gezorgd dat ze heel weerbaar is.

349
00:20:22.021 --> 00:20:24.017
Dat vonden we belangrijk.

350
00:20:24.022 --> 00:20:29.013
Want je bent wel kwetsbaar met een broertje met een beperking.

351
00:20:29.018 --> 00:20:33.015
Er werd haar wel gevraagd: Is jouw broertje een mongool?

352
00:20:33.020 --> 00:20:35.010
Echt zo die...

353
00:20:35.015 --> 00:20:39.023
Dan moet je je dochter veel pit meegeven.

354
00:20:40.003 --> 00:20:45.004
Niet op reageren, schouders ophalen en weglopen. Kan ze dat? Ja.

355
00:20:45.009 --> 00:20:48.016
Wat vond je het leukste om te doen met de dolfijn?

356
00:20:50.009 --> 00:20:51.021
Hier.

357
00:20:52.001 --> 00:20:53.013
Dit.

358
00:20:53.018 --> 00:20:56.023
Er aan hangen! Ja. Dan hoef je zelf niks te doen.

359
00:20:57.003 --> 00:21:00.023
Marit, hoe is het voor jou om Ingmar als broer te hebben?

360
00:21:01.003 --> 00:21:04.022
Ehm... ik ben er nu op zich wel aan gewend.

361
00:21:05.002 --> 00:21:09.009
Het is af en toe anders dan andere kindereden...

362
00:21:09.014 --> 00:21:11.007
of dan in een ander gezin.

363
00:21:11.012 --> 00:21:15.003
Maar je kunt ook super veel lol met hem hebben.

364
00:21:15.008 --> 00:21:17.015
Dat hebben andere gezinnen niet.

365
00:21:17.020 --> 00:21:21.016
Hij is gewoon mijn broer, het is niets bijzonders.

366
00:21:21.021 --> 00:21:23.024
Ik heb een hele lieve zus. Ja.

367
00:21:24.004 --> 00:21:25.022
Hahaha!

368
00:21:28.000 --> 00:21:32.020
Ingmar is 18 en school kan niet veel meer voor zijn ontwikkeling doen.

369
00:21:33.000 --> 00:21:36.024
Germa en Bart zoeken een zinvolle dagbesteding voor hem.

370
00:21:37.004 --> 00:21:39.020
Maar dicht bij huis vinden ze die niet.

371
00:21:40.000 --> 00:21:43.020
Ingmar is een buitenkind, hij wil graag naar buiten.

372
00:21:44.000 --> 00:21:46.010
Dus hij moest iets doen met dieren.

373
00:21:46.015 --> 00:21:49.002
Dat hoeven niet veel dieren te zijn.

374
00:21:49.007 --> 00:21:54.001
Maar wel aaibare dieren, waar je iets mee kunt...

375
00:21:54.006 --> 00:21:55.018
moesten het zijn.

376
00:21:55.023 --> 00:22:00.003
Op een dag zaten we bij mijn schoonmoeder aan de keukentafel.

377
00:22:00.008 --> 00:22:05.002
Ze zei: Ik snap niet waarom Bart en jij dat niet zelf beginnen.

378
00:22:05.007 --> 00:22:07.008
We keken elkaar aan en zeiden:

379
00:22:07.013 --> 00:22:11.023
Eigenlijk zitten we daarover te denken.

380
00:22:12.003 --> 00:22:16.004
Toen zei ze: Volgens pa en mij kunnen jullie dat makkelijk.

381
00:22:16.009 --> 00:22:19.013
We hadden zoiets van: We gaan het proberen!

382
00:22:19.018 --> 00:22:23.015
En dat zou ook meteen een dagbesteding voor Ingmar zijn?

383
00:22:23.020 --> 00:22:25.010
Ja, dat ook.

384
00:22:25.015 --> 00:22:29.008
Ze zei: Die leuke plek kunnen jullie zelf wel creeren.

385
00:22:29.013 --> 00:22:31.016
Dat was het laatste zetje.

386
00:22:31.021 --> 00:22:36.011
Het was erkenning van de ouders: Wij geloven dat jullie dat kunnen.

387
00:22:36.016 --> 00:22:38.011
En dat hebben we gedaan.

388
00:22:38.016 --> 00:22:43.014
Dus onlangs zijn ze de zorgboerderij Het Karwei begonnen.

389
00:22:43.019 --> 00:22:47.001
Naast pupil Ingmar is er al een tweede client...

390
00:22:47.006 --> 00:22:50.009
en is er plaats voor nog vier stoere kinderen.

391
00:22:50.014 --> 00:22:52.001
Kan ik hem gooien?

392
00:22:56.001 --> 00:22:58.023
Hoop je dat er fanmail komt? Ja!

393
00:22:59.003 --> 00:23:01.010
Wie moeten er schrijven voor jou?

394
00:23:01.015 --> 00:23:05.016
Vooral jonge meisjes! Jonge meisjes mogen schrijven? Ja.

395
00:23:05.021 --> 00:23:09.012
Fanmail voor Ingmar en reacties op de uitzending...

396
00:23:09.017 --> 00:23:13.017
kunt u achterlaten op de Facebookpagina van KRO De Wandeling.

397
00:23:13.022 --> 00:23:15.013
Ik ben benieuwd. Ik ook.

