WEBVTT

1
00:00:03.017 --> 00:00:05.007
888

2
00:00:16.015 --> 00:00:21.011
Vanavond: Honderdduizenden mensen beleggen hun spaargeld via banken.

3
00:00:21.011 --> 00:00:26.011
Maar door verborgen kosten en slechte beleggingen valt het rendement vaak tegen.

4
00:00:26.011 --> 00:00:29.006
Hoe eerlijk zijn de banken tegen hun klanten?

5
00:00:29.006 --> 00:00:31.019
We nemen de proef op de som met de verborgen camera.

6
00:00:31.019 --> 00:00:34.005
Het is knollen voor citroenen, het klopt gewoon niet.

7
00:00:34.005 --> 00:00:38.007
Bram Moszkowicz, strafpleiter onder vuur, bijt van zich af richting de Amsterdamse deken.

8
00:00:38.013 --> 00:00:42.005
Het is alsof de trainer van FC Knudde zegt dat Messi niet kan voetballen.

9
00:00:42.005 --> 00:00:44.017
En in KRO BRandpunt:

10
00:00:44.017 --> 00:00:48.005
Het hoofdpijndossier van het nieuwe kabinet wordt de onbetaalbare gezondheidszorg.

11
00:00:48.005 --> 00:00:51.016
In het eigenwijze Elsendorp hebben ze het ei van Columbus.

12
00:00:51.016 --> 00:00:53.015
Daar zorgen ze wel voor zichzelf.

13
00:01:05.013 --> 00:01:06.022
Stel: Je krijgt een erfenis.

14
00:01:06.022 --> 00:01:09.021
Of je verkoopt je zaak. Of je hebt wat spaargeld. Wat doe je ermee?

15
00:01:09.021 --> 00:01:14.001
Ruim 'n miljoen Nederlanders kiest ervoor dat te beleggen.

16
00:01:14.001 --> 00:01:16.007
Vaak via een bank.

17
00:01:16.007 --> 00:01:19.000
Belangrijkste reden is dat wij rustig konden slapen.

18
00:01:19.000 --> 00:01:21.007
Banken beheren tientallen miljarden aan privegeld...

19
00:01:21.007 --> 00:01:26.005
dat ze wegzetten in beleggings- fondsen met klinkende namen.

20
00:01:26.005 --> 00:01:30.004
Namen met de suggestie van veiligheid en succes.

21
00:01:30.004 --> 00:01:32.021
Maar de werkelijkheid is vaak anders.

22
00:01:32.021 --> 00:01:35.022
Beleggingsfondsen presteren in de meeste gevallen...

23
00:01:35.022 --> 00:01:38.023
slechter dan de markt.

24
00:01:38.023 --> 00:01:41.001
Waarom presteren die fondsen zo slecht?

25
00:01:41.001 --> 00:01:43.023
We gaan op onderzoek met verborgen camera...

26
00:01:43.023 --> 00:01:48.001
en ontdekken dat banken klanten onvolledig informeren.

27
00:01:56.015 --> 00:01:57.024
Er wordt keihard gelogen.

28
00:01:57.024 --> 00:01:59.011
KRO Brandpunt over banken die rijk worden...

29
00:01:59.011 --> 00:02:02.006
terwijl uw vermogen verdampt.

30
00:02:05.002 --> 00:02:08.005
Ruud Vonk is nog jochie, als hij in 1970 gaat werken...

31
00:02:08.005 --> 00:02:10.006
in het autoschadebedrijf van z'n vader.

32
00:02:10.006 --> 00:02:13.020
Hij leert er het vak en later neemt hij de zaak over.

33
00:02:13.020 --> 00:02:17.008
Dat was het bedrijf? Ja.

34
00:02:17.008 --> 00:02:21.003
Excellent Cars Autoschade.

35
00:02:21.003 --> 00:02:24.013
In de begintijd maakte ik weken van 80 uur.

36
00:02:24.013 --> 00:02:28.021
Hard werken. Vonk bouwt het bedrijf uit tot 'n succesvolle onderneming.

37
00:02:28.021 --> 00:02:32.006
In 2007 verkoopt hij z'n zaak.

38
00:02:32.006 --> 00:02:34.024
Hij heeft dan 'n groot bedrag tot z'n beschikking.

39
00:02:34.024 --> 00:02:38.010
We wilden ervan leven. We hebben een plan gemaakt.

40
00:02:38.010 --> 00:02:41.024
Dat was uw pensioenvoorziening? Ja.

41
00:02:41.024 --> 00:02:43.019
Wat nu te doen met het geld?

42
00:02:43.019 --> 00:02:46.013
Vonk vraagt hier om advies: Schretlen &amp; Co.

43
00:02:46.013 --> 00:02:49.010
Een chique dochteronderneming van de Rabobank.

44
00:02:49.010 --> 00:02:52.018
Gespecialiseerd in het beleggen van vermogen.

45
00:02:52.018 --> 00:02:55.004
We hadden het gevoel dat het vertrouwd was.

46
00:02:55.004 --> 00:02:58.017
En dat zij wilden wat wij wilden.

47
00:02:58.017 --> 00:03:02.022
Rustig beleggen, geen risico's nemen.

48
00:03:02.022 --> 00:03:05.002
Wat moet je? Je hebt er zelf geen verstand van.

49
00:03:06.015 --> 00:03:09.010
En mensen willen zo graag die adviseur vertrouwen.

50
00:03:09.010 --> 00:03:12.008
Want ze vertrouwen er hun geld aan toe.

51
00:03:12.008 --> 00:03:16.012
Dat doe je alleen aan mensen die je echt vertrouwt.

52
00:03:16.012 --> 00:03:19.004
En dat is het probleem.

53
00:03:19.004 --> 00:03:21.010
Want die adviseur is vaak niet te vertrouwen.

54
00:03:21.010 --> 00:03:23.018
Zegt Peter van der Slikke.

55
00:03:23.018 --> 00:03:27.022
Hij was jarenlang financieel adviseur...

56
00:03:27.022 --> 00:03:31.007
bij Van Lanschot en ABN Amro.

57
00:03:31.007 --> 00:03:35.011
De targets werden steeds hoger en ze gingen de pijngrens bereiken.

58
00:03:35.011 --> 00:03:38.003
En ik werd steeds meer dozenschuiver en steeds minder adviseur.

59
00:03:38.003 --> 00:03:43.001
En ik moest de klant 'n beetje gaan beduvelen.

60
00:03:43.001 --> 00:03:45.011
Ik kon niet meer zeggen dat ik 100 procent integer was.

61
00:03:45.011 --> 00:03:49.015
En ik dacht: Ik moet hiermee kappen.

62
00:03:49.015 --> 00:03:51.020
Dit is een van de duizend vestigingen van de Boerenleenbank.

63
00:03:51.020 --> 00:03:55.002
Ook bij u in de buurt staat een Boerenleenbank tot uw dienst.

64
00:03:55.002 --> 00:03:58.013
Ooit was een bank een baken van degelijkheid.

65
00:03:58.013 --> 00:04:01.008
Bevolkt met mannen in asgrijze confectiepakken.

66
00:04:01.008 --> 00:04:04.015
Daar kon je in vertrouwen je spaarcenten achterlaten.

67
00:04:04.015 --> 00:04:09.014
Boerenleenbank, de bank voor iedereen.

68
00:04:09.014 --> 00:04:12.009
De laatste jaren lijken bankiers vooral bezig...

69
00:04:12.009 --> 00:04:15.005
met eigen succes, flitskapitaal en bonussen.

70
00:04:15.005 --> 00:04:19.015
Terwijl de klant wordt misleid. Vindt Peter van der Slikke.

71
00:04:19.015 --> 00:04:23.000
Dit soort praktijken komen bij alle banken voor.

72
00:04:23.000 --> 00:04:26.006
Het staat stijf van de trucs en verborgen kosten.

73
00:04:26.006 --> 00:04:30.024
En het staat stijf van het achterhouden van informatie.

74
00:04:30.024 --> 00:04:33.008
Misschien is dat laatste wel 't ergste.

75
00:04:33.008 --> 00:04:36.016
Informatie achterhouden is misschien volgens de wet niet strafbaar...

76
00:04:36.016 --> 00:04:39.011
maar het verwoestende effect is enorm.

77
00:04:41.014 --> 00:04:43.011
Is het waar dat banken de trukendoos hanteren?

78
00:04:43.011 --> 00:04:45.010
We nemen de proef op de som.

79
00:04:45.010 --> 00:04:48.008
We hebben zogenaamd 100.000 euro geerfd...

80
00:04:48.008 --> 00:04:53.002
en vragen twee grote banken om advies: Rabobank en ING.

81
00:04:53.002 --> 00:04:53.002
We nemen de gesprekken stiekem op.

82
00:04:53.002 --> 00:04:56.022
Ik zat zelf te denken... Dat is vanaf 80.000 euro:

83
00:05:12.014 --> 00:05:14.023
Banken beleggen uw geld in beleggingsfondsen.

84
00:05:14.023 --> 00:05:19.012
Oud-bankier Peter van der Slikke analyseerde de prestaties ervan.

85
00:05:19.012 --> 00:05:24.014
Hij schreef er dit boek over. Zijn conclusie is schokkend:

86
00:05:24.014 --> 00:05:27.015
Fondsen beweren vaak dat ze meer winst kunnen maken...

87
00:05:27.015 --> 00:05:32.016
dan het gemiddelde van de markt.

88
00:05:32.016 --> 00:05:34.007
Maar vaak presteren ze juist slechter.

89
00:05:34.007 --> 00:05:36.000
Voor aandelen ligt dat op ruim 80 procent...

90
00:05:36.000 --> 00:05:39.011
voor obligaties op ruim 95 procent slechter dan de markt.

91
00:05:39.011 --> 00:05:44.006
Veel mensen denken dat beleggingen tegenvielen vanwege de crisis.

92
00:05:44.006 --> 00:05:48.002
Dat is ook zo. Maar veel fondsen presteren nog slechter...

93
00:05:48.002 --> 00:05:50.021
dan je op basis van de crisis mag verwachten.

94
00:05:50.021 --> 00:05:56.003
Een voorbeeld: het ING Hoog Dividend Obligatie Fonds.

95
00:05:56.003 --> 00:06:00.002
Een van de fondsen die ING ons zal adviseren.

96
00:06:00.002 --> 00:06:02.023
Hoe presteert dat fonds?

97
00:06:02.023 --> 00:06:07.016
De rode lijn is het fonds en de groene lijn is de index.

98
00:06:07.016 --> 00:06:09.014
De markt? De markt.

99
00:06:09.014 --> 00:06:14.007
Dus die rode lijn had boven de groene moeten liggen? Ja.

100
00:06:14.007 --> 00:06:19.014
Wat is de praktijk? -35,1 procent. In 2008.

101
00:06:19.014 --> 00:06:22.003
Dus iemand die in dat jaar een ton hierin had belegd...

102
00:06:22.003 --> 00:06:29.016
zou 35.000 euro verloren hebben. In een obligatiefonds.

103
00:06:29.016 --> 00:06:32.016
Terwijl 2008 een heel goed obligatiefondsjaar was.

104
00:06:32.016 --> 00:06:38.008
De rendementen lagen tussen de 5 en 7 procent in de plus.

105
00:06:38.024 --> 00:06:40.024
Ruud Vonk, de gepensioneerde schadehersteller...

106
00:06:40.024 --> 00:06:44.017
heeft z'n vermogen dus toevertrouwd aan Rabodochter Schretlen &amp; Co.

107
00:06:44.017 --> 00:06:48.022
Daarvoor betaalt hij de bank ieder jaar 1 procent van z'n inleg.

108
00:06:48.022 --> 00:06:53.005
Wat zou u daarvoor terugkrijgen?

109
00:06:53.005 --> 00:06:56.005
Een rendement tussen de 5 en de 6 procent.

110
00:06:56.005 --> 00:07:01.009
Dat was het rendement dat wij min of meer verlangden.

111
00:07:01.009 --> 00:07:06.005
En dat konden ze bieden bij 'n defensieve portefeuille.

112
00:07:06.005 --> 00:07:09.023
Want wij wilden het defensief en rustig.

113
00:07:09.023 --> 00:07:12.016
Maar dan gebeurt er iets wat niemand verwacht.

114
00:07:12.016 --> 00:07:16.024
In september 2008 valt de bank Lehman Brothers om.

115
00:07:16.024 --> 00:07:21.001
Andere banken volgen of belanden aan 't infuus van de staat.

116
00:07:21.001 --> 00:07:23.012
...Fortis Nederland in handen te brengen van de staat.

117
00:07:23.012 --> 00:07:27.008
Datzelfde geldt voor het verzekeringsbedrijf van Fortis.

118
00:07:27.008 --> 00:07:29.023
En dat geldt ook voor ABN Amro.

119
00:07:29.023 --> 00:07:33.020
De bankencrisis is 'n feit en de beurskoersen zakken dramatisch in.

120
00:07:33.020 --> 00:07:39.024
De markten gingen tekeer. Ik dacht: Van hun kant komt vast vuurwerk.

121
00:07:39.024 --> 00:07:43.024
Want ze zullen wel gaan beschermen. Maar er gebeurde niks.

122
00:07:43.024 --> 00:07:49.004
Vonk heeft z'n pensioengeld defensief belegd.

123
00:07:49.004 --> 00:07:53.000
Relatief veilig dus. Maar hij ziet z'n vermogen snel verdampen.

124
00:07:53.000 --> 00:07:55.017
Hij gaat verhaal halen bij Schretlen &amp; Co.

125
00:07:55.017 --> 00:08:00.001
Wat zeiden ze toen? 'Het is de markt, het is de crisis.'

126
00:08:00.001 --> 00:08:02.015
'Het is overal slecht.'

127
00:08:02.015 --> 00:08:08.010
'Als je er niks mee doet, komt het allemaal vanzelf goed.'

128
00:08:08.010 --> 00:08:12.017
Maar een paar maanden later is zijn vermogen gehalveerd.

129
00:08:12.017 --> 00:08:18.011
Wat dacht u toen? Toen dacht ik: Ik ben beetgenomen.

130
00:08:18.011 --> 00:08:20.022
Maar ik wist nog niet hoe.

131
00:08:20.022 --> 00:08:22.019
Waarom scoren die fondsen ondermaats?

132
00:08:22.019 --> 00:08:26.014
Een belangrijke reden is dat banken allerlei kosten in rekening brengen.

133
00:08:26.014 --> 00:08:30.000
Heimelijke kosten ook. Kosten die van je rendement af gaan.

134
00:08:30.000 --> 00:08:34.003
De 'management fee'. Je hebt kosten voor reizen.

135
00:08:34.003 --> 00:08:37.012
De kosten voor de accountant. Voor de reclame. Toezichtskosten.

136
00:08:37.012 --> 00:08:41.012
Maar je hebt ook verborgen kosten: transactiekosten.

137
00:08:41.012 --> 00:08:45.012
De kosten van het lenen van geld, de kosten voor derivaten... Zo'n 20.

138
00:08:45.012 --> 00:08:49.014
Je moet er transparant over zijn. Laat alle kosten zien...

139
00:08:49.014 --> 00:08:55.013
zodat een belegger kan bepalen of dat het 'm allemaal waard is.

140
00:08:55.013 --> 00:08:59.012
Gebeurt dat dan niet? In onvoldoende mate.

141
00:08:59.012 --> 00:09:03.024
De Autoriteit Financiele Markten, AFM, is gealarmeerd en onderzoekt...

142
00:09:03.024 --> 00:09:07.021
de kosten bij de 16 grootste beleggingsinstellingen en banken.

143
00:09:07.021 --> 00:09:09.022
Dat onderzoek is nu bijna afgerond.

144
00:09:09.022 --> 00:09:13.015
Kan een leek wel inzicht krijgen in die kosten?

145
00:09:13.015 --> 00:09:15.013
Nee, dat is bijna niet te krijgen.

146
00:09:17.004 --> 00:09:19.002
Onze beste mensen moeten...

147
00:09:19.002 --> 00:09:21.021
in de spelonken van bijsluiters en websites zoeken...

148
00:09:21.021 --> 00:09:27.014
om dat inzicht te krijgen. Het inzicht is er dus eigenlijk niet.

149
00:09:27.014 --> 00:09:30.020
Want je moet zo je best doen om het al te vinden.

150
00:09:30.020 --> 00:09:34.022
Dat kan je niet van een normaal mens verwachten.

151
00:09:34.022 --> 00:09:37.015
Als u belegt via een bank, betaalt u de bank daarvoor 'n vergoeding.

152
00:09:37.015 --> 00:09:39.015
ING en Rabo vertellen ons...

153
00:09:39.015 --> 00:09:44.008
dat we iets minder dan 1 procent van de inleg aan de bank kwijt zijn.

154
00:09:44.008 --> 00:09:45.020
Dit zijn de kosten. Ah, 0,81 procent. Klopt.

155
00:10:01.009 --> 00:10:02.005
En dat is inclusief transactiekosten.

156
00:10:02.005 --> 00:10:04.001
Dekt die ene procent alle kosten?

157
00:10:04.001 --> 00:10:05.009
Zijn dat dan alle kosten?

158
00:10:15.011 --> 00:10:19.012
Extra kosten dus, zegt de Rabo. Maar hoe zit het bij ING?

159
00:10:22.024 --> 00:10:24.015
Er zijn nog heel andere kosten.

160
00:10:24.015 --> 00:10:26.012
Had zij mij die dan niet meteen moeten vertellen? Natuurlijk.

161
00:10:26.012 --> 00:10:28.004
Dat hoort bij transparantie.

162
00:10:28.004 --> 00:10:30.020
Wat vindt u ervan dat 't niet gebeurt? Heel ernstig.

163
00:10:30.020 --> 00:10:33.016
Het moet 'n keer afgelopen zijn.

164
00:10:33.016 --> 00:10:37.000
Pas als we doorvragen blijken er ook bij ING extra kosten te zijn...

165
00:10:37.000 --> 00:10:38.021
voor de fondsen waarin ze beleggen.

166
00:10:38.021 --> 00:10:39.009
En wat is het verschil dan ongeveer? Ehm... eens even kijken.

167
00:10:50.004 --> 00:10:52.015
Dat is een te optimistische voorstelling van zaken.

168
00:10:52.015 --> 00:10:55.017
De kosten liggen substantieel hoger.

169
00:10:55.017 --> 00:10:57.018
Hoe verklaart u dat dat gebeurt?

170
00:10:57.018 --> 00:11:06.017
Men is ongelooflijk gefocust op het naar binnen harken van volume...

171
00:11:06.017 --> 00:11:10.007
voor 'n beleggingsfonds. Want dan gaat de bank meer verdienen.

172
00:11:10.007 --> 00:11:14.023
Klanten verleiden, maar dan op oneigenlijke gronden.

173
00:11:14.023 --> 00:11:17.011
Voor 'n klant moet duidelijk zijn hoe 't met de kosten zit.

174
00:11:19.000 --> 00:11:22.013
En de instelling neemt 't risico dat het de wetgeving overtreedt.

175
00:11:22.013 --> 00:11:25.004
Dus wij zullen vanuit het onderzoek ook zeggen...

176
00:11:25.004 --> 00:11:29.020
aan markt en instellingen: Pas je informatieverstrekking aan.

177
00:11:29.020 --> 00:11:35.002
Dat is in het belang van jezelf, de klant en de maatschappij.

178
00:11:35.002 --> 00:11:40.008
De meeste fondsen presteren dus slecht vanwege onduidelijke kosten.

179
00:11:40.008 --> 00:11:42.019
Maar er is NOG 'n reden voor die slechte prestaties.

180
00:11:42.019 --> 00:11:44.009
Je denkt je geld veilig te beleggen...

181
00:11:44.009 --> 00:11:48.019
maar de bank neemt soms grote risico's met je geld.

182
00:11:48.019 --> 00:11:55.009
Ruud Vonk ziet z'n vermogen in 2008 bij Schretlen &amp; Co verdampen.

183
00:11:55.009 --> 00:11:57.008
Het komt door de crisis, zegt de Rabodochter.

184
00:11:57.008 --> 00:12:01.019
Vonk raadpleegt dan een onafhankelijk specialist.

185
00:12:02.015 --> 00:12:05.009
En die zegt: Dit is niet normaal. Ik ben in heel m'n carriere...

186
00:12:07.015 --> 00:12:13.011
niet zo veel rotzooi in een portefeuillie tegengekomen.

187
00:12:13.011 --> 00:12:17.010
Vonk dacht dat de Rabodochter z'n geld veilig had belegd. Defensief.

188
00:12:17.010 --> 00:12:20.017
Maar dat is niet gebeurd, zegt Vonk.

189
00:12:20.017 --> 00:12:26.011
Als je defensief belegd had, zoals je moet doen met iemands pensioen...

190
00:12:26.011 --> 00:12:29.019
dan was er een heel klein plusje geweest.

191
00:12:29.019 --> 00:12:32.022
In plaats van 50 procent door het putje.

192
00:12:32.022 --> 00:12:36.021
Dus u scoorde bijna 50 procent onder de markt. Ja.

193
00:12:36.021 --> 00:12:41.018
Schretlen &amp; Co zou onder meer in obligatiefondsen hebben belegd.

194
00:12:41.018 --> 00:12:43.020
Die zijn vrij veilig, zeggen bijna alle banken.

195
00:12:43.020 --> 00:12:46.001
Maar wat is de praktijk? Dat nogal wat obligatiefondsen...

196
00:12:46.001 --> 00:12:52.015
met geleend geld in derivaten beleggen.

197
00:12:52.015 --> 00:12:57.019
Dat zijn riskante dingen, waardoor, als de visie niet uitkomt...

198
00:12:57.019 --> 00:13:01.011
de belegger een heel groot risico loopt.

199
00:13:01.011 --> 00:13:05.017
U dacht dat het obligaties waren, maar wat waren het in feite?

200
00:13:05.017 --> 00:13:08.022
Het valt allemaal onder de derivaten, denk ik.

201
00:13:08.022 --> 00:13:13.011
Risicovolle producten, eigenlijk.

202
00:13:13.011 --> 00:13:15.020
Vonk voelt zich belazerd en is naar de rechter gestapt.

203
00:13:15.020 --> 00:13:18.016
De Rabobank wil geen commentaar geven...

204
00:13:18.016 --> 00:13:21.008
omdat de zaak nog onder de rechter is.

205
00:13:21.008 --> 00:13:27.003
Ook ING adviseert ons in obligatiefondsen te beleggen.

206
00:13:27.003 --> 00:13:31.006
Volgens ING zitten daar geen riskante producten in verstopt.

207
00:13:31.006 --> 00:13:32.016
Je hebt ook producten als derivaten... Nee, zitten er niet in.

208
00:13:38.001 --> 00:13:42.019
ING zegt: Wij doen niet aan risicovolle obligaties.

209
00:13:42.019 --> 00:13:46.013
Geen derivaten, want dat is een te hoog risico.

210
00:13:46.013 --> 00:13:50.013
Waar wordt nou in belegd? Je ziet hier: In obligaties...

211
00:13:50.013 --> 00:13:54.002
in andere basisfondsen, maar ook in derivaten.

212
00:13:54.002 --> 00:14:00.005
Je ziet er drie op 'n rij en je ziet de bedragen staan.

213
00:14:00.005 --> 00:14:02.019
Dus u heeft geen goede informatie gekregen.

214
00:14:02.019 --> 00:14:07.022
Wat vindt u daarvan? Het is knollen voor citroenen. Het klopt niet.

215
00:14:07.022 --> 00:14:11.011
Ze hebben of geen of onvoldoende kennis van zaken...

216
00:14:11.011 --> 00:14:13.012
of ze hebben de boel beduveld.

217
00:14:13.012 --> 00:14:15.022
Ook ING wil niet op camera reageren.

218
00:14:15.022 --> 00:14:20.014
De reacties van beide banken vindt u op onze website.

219
00:14:20.014 --> 00:14:22.016
Risicovolle beleggingen, verborgen kosten:

220
00:14:22.016 --> 00:14:24.022
Banken zijn daar nog steeds niet duidelijk over.

221
00:14:24.022 --> 00:14:29.006
En dat moet anders, vindt toezichthouder AFM.

222
00:14:29.006 --> 00:14:32.001
Wat moet er veranderen in de toekomst?

223
00:14:32.001 --> 00:14:37.005
Uit het onderzoek zullen wij een voorstel doen aan de sector:

224
00:14:37.005 --> 00:14:39.006
Zou het niet goed zijn als de sector de verantwoordelijkheid neemt...

225
00:14:39.006 --> 00:14:45.020
om 'n 'total cost of ownership', dus EEN kostenpercentage te maken...

226
00:14:45.020 --> 00:14:49.024
waardoor duidelijk is wat het totaal aan kosten onder de streep is.

227
00:14:49.024 --> 00:14:54.003
Dat heeft de consument nu niet en dat is onwenselijk.

228
00:14:54.003 --> 00:14:57.000
In de toekomst EEN allesomvattend cijfer voor de kosten.

229
00:14:57.000 --> 00:15:01.013
En wie nu al belegt of wil beleggen, kan op onze site terecht...

230
00:15:01.013 --> 00:15:06.014
voor tips van de toezichthouder AFM: kro.nl/brandpunt.

231
00:15:19.013 --> 00:15:21.016
Hij is een van Nederlands bekendste advocaten.

232
00:15:21.016 --> 00:15:24.003
Bram Moszkowicz. Bram Moszkowicz. Moszkowicz.

233
00:15:24.003 --> 00:15:27.013
Hij verdedigt zware criminelen en doet opvallende zaken.

234
00:15:27.013 --> 00:15:29.006
In het belang van Holleeder...

235
00:15:29.006 --> 00:15:30.020
Geert Wilders.

236
00:15:30.020 --> 00:15:32.009
En Bouterse.

237
00:15:32.009 --> 00:15:34.023
Nu ligt Bram Moszkowicz onder vuur.

238
00:15:34.023 --> 00:15:38.011
Hij zou grote sommen cash geld aannemen en niet aangeven.

239
00:15:38.011 --> 00:15:41.004
Hij zou de belangen van zijn clienten niet altijd goed verdedigen.

240
00:15:41.004 --> 00:15:43.023
Zijn boekhouding zou niet kloppen.

241
00:15:43.023 --> 00:15:49.009
En hij zou niet genoeg bijscholing nemen om zijn vak bij te houden.

242
00:15:49.009 --> 00:15:52.003
Hij heeft lak aan onze regels.

243
00:15:52.003 --> 00:15:54.002
Hij heeft lak aan zijn clienten.

244
00:15:54.002 --> 00:15:59.024
Vanavond bijt hij van zich af. Het pleidooi van Bram Moszkowicz.

245
00:16:08.010 --> 00:16:10.006
Meneer Moszkowicz, goedenavond. Goedenavond.

246
00:16:10.006 --> 00:16:12.020
Bent nu na 30 oktober nog advocaat?

247
00:16:12.020 --> 00:16:15.015
Dat sowieso.

248
00:16:15.015 --> 00:16:20.020
Al zou de Raad van Discipline mij schorsen, wat de deken wil...

249
00:16:20.020 --> 00:16:24.019
dan kan ik daartegen in beroep.

250
00:16:24.019 --> 00:16:28.012
Zolang ik in beroep ben, mag ik mijn beroep uitoefenen.

251
00:16:28.012 --> 00:16:34.014
Dus het Berufsverbot wordt in elk geval later.

252
00:16:34.014 --> 00:16:36.000
U vecht door tot het bittere einde.

253
00:16:36.000 --> 00:16:37.017
Zeker.

254
00:16:37.017 --> 00:16:39.023
De grootste klacht is dat u contact geld aanneemt.

255
00:16:39.023 --> 00:16:45.015
Bedragen boven 15.000 euro moet u melden bij de deken en dat hebt u niet gedaan.

256
00:16:45.015 --> 00:16:50.011
Dat klopt. Daar kom ik ook voor uit.

257
00:16:50.011 --> 00:16:56.005
Dat is maar een richtlijn van de Orde van Advocaten en geen wetgeving.

258
00:16:56.005 --> 00:16:58.011
Het is een interne oekaze.

259
00:16:58.011 --> 00:17:05.002
Daar houd ik mij niet aan, omdat ik dat een inbreuk vind op mijn beroepsgeheim.

260
00:17:05.002 --> 00:17:07.010
De deken heeft ook een beroepsgeheim.

261
00:17:07.010 --> 00:17:13.003
Dat heeft hij niet. Dat zegt ook de hoogleraar Banier.

262
00:17:13.003 --> 00:17:15.019
Als hij dat beroepsgeheim wil verkrijgen...

263
00:17:15.019 --> 00:17:18.010
moet de Advocatenwet worden aangepast.

264
00:17:18.010 --> 00:17:22.004
Maar zelfs al zou hij het hebben, quod non...

265
00:17:22.004 --> 00:17:27.000
dan heeft hij bewezen dat hij dat beroepsgeheim niet respecteert.

266
00:17:27.000 --> 00:17:31.005
U laat zich contant betalen, in negen van de tien gevallen.

267
00:17:31.005 --> 00:17:33.020
Zoals veel strafadvocaten.

268
00:17:33.020 --> 00:17:36.014
Uw jaarrekeningen zijn niet op orde.

269
00:17:36.014 --> 00:17:41.014
U gaat niet naar school. Advocaten moeten naar school gaan.

270
00:17:41.014 --> 00:17:47.014
Het zijn allemaal regels in de advocatuur waar u zich niet aan houdt.

271
00:17:47.014 --> 00:17:50.018
Wat die studiepunten betreft, die cursussen die ik niet loop...

272
00:17:50.018 --> 00:17:55.004
ik geef toe dat ik daarin tekort ben geschoten.

273
00:17:55.004 --> 00:17:57.011
U bent al twee keer berispt.

274
00:17:57.011 --> 00:18:03.010
Nou, nee, ze hebben gezegd dat ik dat moet gaan doen en dat moet ik ook gaan doen.

275
00:18:03.010 --> 00:18:10.015
Maar ik heb in familie een chronisch ziek familielid.

276
00:18:10.015 --> 00:18:13.010
Ik moet heel vaak voor naar het ziekenhuis toe.

277
00:18:13.010 --> 00:18:17.011
Dat gaat mij boven alles. Dat is mijn prioriteit.

278
00:18:17.011 --> 00:18:24.004
Mijn tweede prioriteit zijn mijn clienten, mijn zittingen.

279
00:18:24.004 --> 00:18:28.004
En op 3 komen mijn studiepunten.

280
00:18:28.004 --> 00:18:36.000
Wat die verordening betreft, ik voldoe daar onder meer niet aan uit principiele overwegingen.

281
00:18:36.000 --> 00:18:44.001
Als advocaat heb ik mijn beroepsgeheim voor alles staan.

282
00:18:44.001 --> 00:18:49.012
Dat betekent ook dat ik niet een verlengstuk wil zijn van de overheid.

283
00:18:49.012 --> 00:18:53.018
Ik ben geen economisch rechercheur of zo, ik ben advocaat.

284
00:18:53.018 --> 00:18:56.017
U hoort uw zaken op orde te hebben. Ja, maar...

285
00:18:56.017 --> 00:18:59.006
De klacht is dat u daarin traineert.

286
00:18:59.006 --> 00:19:01.005
Oud-clienten zeggen ook:

287
00:19:01.005 --> 00:19:03.022
We komen bij Moszkowicz, betalen vooraf een groot bedrag...

288
00:19:03.022 --> 00:19:10.000
en dan laat hij de zaak over aan kantoorgenoten of stagiairs.

289
00:19:10.000 --> 00:19:15.005
Meneer Kokkelman, ik heb duizenden clienten. Duizenden.

290
00:19:15.005 --> 00:19:19.023
Ik ben 25 jaar advocaat. En er hebben vijf mensen geklaagd.

291
00:19:19.023 --> 00:19:28.021
Er zijn altijd mensen die klagen als de tijd er rijp voor is.

292
00:19:28.021 --> 00:19:33.012
Want die klachten zijn pas gekomen na de publiciteit die hierover is ontstaan.

293
00:19:33.012 --> 00:19:37.014
Ik heb duizenden clienten en vijf hebben zich beklaagd.

294
00:19:37.014 --> 00:19:41.001
Bovendien is wat zij zeggen niet juist.

295
00:19:41.001 --> 00:19:45.012
De deken concludeert dat u eigenlijk niet geschikt bent voor het vak van advocaat.

296
00:19:45.012 --> 00:19:49.019
Dat heeft hij gezegd.

297
00:19:49.019 --> 00:19:57.021
Ik las een column daarover van iemand die schreef:

298
00:19:57.021 --> 00:20:02.013
Het is alsof de trainer van FC Knudde zegt dat Messi niet kan voetballen.

299
00:20:02.013 --> 00:20:05.010
Met andere woorden?

300
00:20:05.010 --> 00:20:08.008
Als het niet zo triest zou zijn, moet je er hard om lachen.

301
00:20:08.008 --> 00:20:10.014
Maar hij zegt het wel, en hij is de deken.

302
00:20:10.014 --> 00:20:12.013
Hij is ook nog niet van me af.

303
00:20:12.013 --> 00:20:14.018
Wat bedoelt u? Dat zal ik zo zeggen.

304
00:20:14.018 --> 00:20:16.020
Wat nog erger is...

305
00:20:16.020 --> 00:20:19.001
Hij mag zeggen dat ik niet geschikt ben voor de advocatuur.

306
00:20:19.001 --> 00:20:23.012
Dan verwijs ik naar de column.

307
00:20:23.012 --> 00:20:29.003
Wat hij ook heeft gezegd voor de camera, geaffecteerd, hij lijkt zo chic...

308
00:20:29.003 --> 00:20:33.023
is dat ik geen intrinsiek slecht mens ben.

309
00:20:33.023 --> 00:20:37.005
Dan zal de globale luisteraar denken: wat aardig.

310
00:20:37.005 --> 00:20:39.015
Maar dat is het niet. Waarom is dat niet aardig?

311
00:20:39.015 --> 00:20:43.017
Het zijn van een niet intrinsiek slecht mens, dat behandel ik in mijn boek...

312
00:20:43.017 --> 00:20:46.017
als het over Auschwitz gaat, waar mijn vader heeft gezeten.

313
00:20:46.017 --> 00:20:49.001
Dat heeft dus een lading.

314
00:20:49.001 --> 00:20:50.017
Hij moet dat uit mijn boek hebben gehaald.

315
00:20:50.017 --> 00:20:54.003
Uw vader zei... 'Intrinsiek slechte mensen bestaan niet.'

316
00:20:54.003 --> 00:20:58.010
En dan zegt de deken, na een zitting, voor de camera...

317
00:20:58.010 --> 00:21:04.007
geaffecteerd, op het eerste gezicht misschien een nette man...

318
00:21:04.007 --> 00:21:09.003
dat over mij, dat ik niet een intrinsiek slecht mens ben.

319
00:21:09.003 --> 00:21:13.018
Dat is de deken onwaardig. Dat is abject. Dat is infaam.

320
00:21:13.018 --> 00:21:16.024
Daar hoort hij nog over.

321
00:21:16.024 --> 00:21:20.006
Die kwalificaties gebruikte u ook...

322
00:21:20.006 --> 00:21:24.001
toen Jort Kelder u een maffiamaatje had genoemd.

323
00:21:24.001 --> 00:21:26.021
Toen noemde u de uitspraak van de rechter ook infaam.

324
00:21:26.021 --> 00:21:31.001
Precies, en nu noem ik deze uitspraak van de deken...

325
00:21:31.001 --> 00:21:36.007
in de connotatie zoals ik u die nu vertel...

326
00:21:36.007 --> 00:21:39.001
abject en infaam.

327
00:21:39.001 --> 00:21:41.015
Wat zegt dat over de deken? Heel veel!

328
00:21:41.015 --> 00:21:44.023
Wat dan? Nu komt u bij de kern van het punt.

329
00:21:44.023 --> 00:21:52.008
Ik heb ooit, zoals u zegt, in dat kort geding tegen Kelder het vonnis abject en infaam genoemd.

330
00:21:52.008 --> 00:21:59.010
De president van de Amsterdamse rechtbank, mevrouw Eradus, wilde excuses daarvoor.

331
00:21:59.010 --> 00:22:03.009
Die heb ik niet gegeven.

332
00:22:03.009 --> 00:22:09.004
Dat sijpelt door. Dat wordt mij nog kwalijk genomen.

333
00:22:09.004 --> 00:22:13.017
Mevrouw Eradus en meneer Kemper hebben vaak contact met elkaar.

334
00:22:13.017 --> 00:22:16.001
Dat zijn niet mijn vrienden.

335
00:22:16.001 --> 00:22:22.004
In de zaak-Wilders heb ik op zere tenen getrapt, hele zere tenen.

336
00:22:22.004 --> 00:22:24.010
Want u hebt de rechtbank naar huis gestuurd.

337
00:22:24.010 --> 00:22:27.004
Ja. Dat was mijn recht, de wraking.

338
00:22:27.004 --> 00:22:33.004
Er leeft een sentiment bij de rechter...

339
00:22:33.004 --> 00:22:37.022
gelukkig niet bij alle rechters, sommigen begrijpen dat ik moest doen wat ik heb gedaan...

340
00:22:37.022 --> 00:22:42.014
en bij de Orde dat niet fris is.

341
00:22:42.014 --> 00:22:44.024
Het is ook niet voor niks...

342
00:22:44.024 --> 00:22:48.023
dat men dat dekenbezwaar nu ziet komen.

343
00:22:48.023 --> 00:22:51.023
Ik heb het zelfs aangekondigd in mijn boek.

344
00:22:51.023 --> 00:22:57.015
Er is een wetsontwerp van meneer Teeven waar veel voor is te zeggen.

345
00:22:57.015 --> 00:23:05.000
Hij wil dat de tuchtrechtspraak weggaat bij de Raad van Discipline en naar de overheid gaat.

346
00:23:05.000 --> 00:23:07.012
De slager keurt dan niet meer zijn eigen vlees.

347
00:23:07.012 --> 00:23:09.024
Dat doet dan een overheidscommissie.

348
00:23:09.024 --> 00:23:13.023
Ja. Daar is wat voor te zeggen, al heb ik wel vertrouwen in deze Raad van Discipline.

349
00:23:13.023 --> 00:23:15.019
Maar wat heeft dit met elkaar te maken?

350
00:23:15.019 --> 00:23:19.020
Nou, dit geval komt de Orde goed uit om te laten zien:

351
00:23:19.020 --> 00:23:25.005
Kijk eens, wij kunnen advocaten heel goed zelf aanpakken.

352
00:23:25.005 --> 00:23:29.003
Kijk maar wat we met Moszkowicz doen.

353
00:23:29.003 --> 00:23:32.008
Dus er zit een politieke connotatie ook nog aan.

354
00:23:32.008 --> 00:23:34.022
U zegt eigenlijk dat er rekeningen vereffend worden.

355
00:23:34.022 --> 00:23:38.004
Dat het een persoonlijke vendetta is. Ja.

356
00:23:38.004 --> 00:23:42.011
Als u ziet hoe die deken tekeer ging na, maar ook tijdens de zitting.

357
00:23:42.011 --> 00:23:49.006
De felheid, het ongeremde, het ongepaste.

358
00:23:49.006 --> 00:23:52.015
Dat is niet de deken tegen een advocaat...

359
00:23:52.015 --> 00:23:55.021
dat is Kemper tegen de advocaat Moszkowicz...

360
00:23:55.021 --> 00:23:57.024
En wie is meneer Kemper?

361
00:23:57.024 --> 00:24:03.023
Meneer Kemper had ook een column onder de naam Lex Dura...

362
00:24:03.023 --> 00:24:05.015
in Vrij Nederland.

363
00:24:05.015 --> 00:24:13.014
En toen al, 15 a 20 jaar geleden, schreef hij buitengewoon nare dingen over mij.

364
00:24:13.014 --> 00:24:14.023
Met andere woorden?

365
00:24:14.023 --> 00:24:18.018
Het is een persoonlijk gevecht...

366
00:24:18.018 --> 00:24:25.011
dat niet alleen gaat om het behartigen van de belangen van de advocatuur...

367
00:24:25.011 --> 00:24:27.016
wat de Orde zegt te doen.

368
00:24:27.016 --> 00:24:29.016
Hebt u dan nog wel vertrouwen in de deken?

369
00:24:29.016 --> 00:24:34.017
Ik overweeg een klacht in te dienen tegen de deken.

370
00:24:34.017 --> 00:24:37.004
U zegt: Ik krijg geen eerlijke zaak?

371
00:24:37.004 --> 00:24:41.024
Nou, ik heb wel vertrouwen in de Raad van Discipline.

372
00:24:41.024 --> 00:24:47.017
Maar als het van de Orde zou moeten komen, daar heb ik mijn bedenkingen bij.

373
00:24:47.017 --> 00:24:49.013
Stel dat het allemaal waar is wat u zegt.

374
00:24:49.013 --> 00:24:51.016
Dat er politieke motieven zijn...

375
00:24:51.016 --> 00:24:53.015
dat het een afrekening is met Bram Moszkowicz...

376
00:24:53.015 --> 00:24:56.018
omdat hij te lastig is en de rechtspraak in z'n hemd heeft gezet.

377
00:24:56.018 --> 00:25:01.002
Dan nog zou u uw zaken op orde moeten hebben.

378
00:25:01.002 --> 00:25:02.020
Dan bent u minder kwetsbaar.

379
00:25:02.020 --> 00:25:05.005
Het is geen kwestie van kwetsbaar maken.

380
00:25:05.005 --> 00:25:08.012
Veel van mij collega's zeggen nu:

381
00:25:08.012 --> 00:25:12.006
Ja, ik laat me niet in Perzische tapijten betalen...

382
00:25:12.006 --> 00:25:14.022
dus ik maak me niet schuldig aan die verordening.

383
00:25:14.022 --> 00:25:19.011
Nee, KunststÈuck, zeg ik dan, dat laat ik me ook niet. Maar...

384
00:25:19.011 --> 00:25:21.017
U laat zich wel contant betalen.

385
00:25:21.017 --> 00:25:23.013
Ja. Waarom?

386
00:25:23.013 --> 00:25:26.000
Omdat ik vind dat dat noodzakelijk is...

387
00:25:26.000 --> 00:25:30.003
omdat anders veel mensen zonder goede rechtsbijstand zitten.

388
00:25:30.003 --> 00:25:31.021
Iedereen kan toch een rekening openen?

389
00:25:31.021 --> 00:25:34.010
Nee, dat kunnen bepaalde mensen niet.

390
00:25:34.010 --> 00:25:36.017
Omdat hun geld zwart is.

391
00:25:36.017 --> 00:25:44.024
Nee, dat is bijvoorbeeld omdat ze uit de bergen in Turkije komen en hier geen rekening hebben.

392
00:25:44.024 --> 00:25:47.017
Dan kunnen ze er eentje openen. Dat kunnen sommige mensen niet.

393
00:25:47.017 --> 00:25:50.017
Maar dat is een ander verhaal.

394
00:25:50.017 --> 00:25:54.017
Als men besluit een verordening te maken...

395
00:25:54.017 --> 00:25:57.013
die met zich meebrengt dat ook de deken...

396
00:25:57.013 --> 00:26:03.002
volgens de advocatenwet een formeel beroepsgeheim heeft...

397
00:26:03.002 --> 00:26:05.007
dan valt erover te praten.

398
00:26:05.007 --> 00:26:07.002
Zolang dat niet zo is...

399
00:26:07.002 --> 00:26:10.001
maak ik mij volgens u misschien kwetsbaar...

400
00:26:10.001 --> 00:26:12.005
maar ik sta voor mijn clienten.

401
00:26:12.005 --> 00:26:15.019
Ik was niet tijdens de tuchtzaak aanwezig. Waarom niet?

402
00:26:15.019 --> 00:26:21.020
Want de fijne kranten NCR en Volkskrant schrijven meteen, waarom was hij er niet.

403
00:26:21.020 --> 00:26:24.024
Nou, als ik daar gestaan zou hebben...

404
00:26:24.024 --> 00:26:31.003
zou ik door van antwoorden te geven een inbreuk maken op mijn beroepsgeheim.

405
00:26:31.003 --> 00:26:33.024
Het was niet in mijn belang om daar niet te staan.

406
00:26:33.024 --> 00:26:36.022
Het was in het belang van mijn clienten dat ik daar niet was.

407
00:26:36.022 --> 00:26:38.022
U hebt er geen financiele janboel van gemaakt?

408
00:26:38.022 --> 00:26:40.012
Absoluut niet.

409
00:26:40.012 --> 00:26:42.013
Ondanks dat de jaarrekeningen niet op orde zijn?

410
00:26:42.013 --> 00:26:44.022
Ondanks het feit dat er kwitanties worden uitgeschreven?

411
00:26:44.022 --> 00:26:46.019
Absoluut niet.

412
00:26:46.019 --> 00:26:52.006
Wat de jaarrekeningen betreft, u hamert daar zo op.

413
00:26:52.006 --> 00:26:57.013
Het is net als met de punten, ik zeg ook dat ik fout zit en dat het moet worden hersteld.

414
00:26:57.013 --> 00:26:59.019
Maar ik zeg erbij:

415
00:26:59.019 --> 00:27:05.015
Waarom schrijft de deken niet de chique advocatenkantoren op de Zuidas aan...

416
00:27:05.015 --> 00:27:11.010
waarvan bekend is dat zij ook moeten publiceren?

417
00:27:11.010 --> 00:27:14.023
Waarom wordt daar geen dekenbezwaar tegen gemaakt?

418
00:27:14.023 --> 00:27:18.006
Resumerend, u zegt: Ik heb fouten gemaakt die ik erken.

419
00:27:18.006 --> 00:27:22.008
U houdt zich niet aan de meldingsplicht over cash...

420
00:27:22.008 --> 00:27:25.018
omdat de deken geen beroepsgeheim heeft.

421
00:27:25.018 --> 00:27:29.017
En omdat ik geen verlengstuk ben van het opsporingsapparaat.

422
00:27:29.017 --> 00:27:32.020
U noemt de uitlatingen van de deken abject en infaam.

423
00:27:32.020 --> 00:27:36.018
En u beraadt zich op stappen jegens de deken.

424
00:27:36.018 --> 00:27:39.015
Dat is een buitengewoon knappe samenvatting van u.

425
00:27:39.015 --> 00:27:41.008
Ik bedank u voor het gesprek. Graag gedaan.

426
00:27:56.008 --> 00:27:58.007
Kom erin. Zo, goeiemorgen.

427
00:28:04.005 --> 00:28:06.007
Zal ik ze uitdoen? Ja. Efkes uitdoen.

428
00:28:09.022 --> 00:28:11.003
Hoi.

429
00:28:11.003 --> 00:28:13.007
Geen dure managers. Geen zorg met de klok.

430
00:28:13.007 --> 00:28:16.005
Niet elke dag een ander over de vloer.

431
00:28:16.005 --> 00:28:18.018
Met tijd voor een praatje en hulp van dichtbij.

432
00:28:18.018 --> 00:28:22.003
Dan wordt de behoefte aan zorg vanzelf langer uitgesteld.

433
00:28:22.003 --> 00:28:24.009
Zo doen ze dat hier in Elsendorp.

434
00:28:28.006 --> 00:28:31.002
De Elsendorpse inwoners maken het project samen.

435
00:28:33.013 --> 00:28:36.020
Die voelen dat we voor elkaar iets moeten betekenen om iets te bereiken.

436
00:28:36.020 --> 00:28:39.017
Vandaag heb ik hulp nodig, morgen jij.

437
00:28:39.017 --> 00:28:44.021
Als je weet dat dat zo met elkaar geregeld kan worden, dan is 't goed.

438
00:28:44.021 --> 00:28:49.000
Elsendorp toont dat de zorg ook anders kan. Menselijker.

439
00:28:49.000 --> 00:28:50.021
Maar ook goedkoper.

440
00:28:50.021 --> 00:28:53.009
Als ons dat in de toekomst kosten kan besparen is dat erg belangrijk.

441
00:28:56.002 --> 00:29:01.006
Het kan toch echt niet dat we later de helft van ons inkomen aan zorg gaan betalen.

442
00:29:01.006 --> 00:29:04.014
Dat kan niet de bedoeling zijn.

443
00:29:04.014 --> 00:29:09.004
In een zucht rijd je er doorheen. Het eigenwijze Elsendorp in de Peel.

444
00:29:09.004 --> 00:29:10.022
Tien straten, een snackbar.

445
00:29:10.022 --> 00:29:15.016
En een dorpshuis. Tevens bibliotheek, school en kroeg.

446
00:29:16.002 --> 00:29:19.014
Amper 1000 inwoners. De ambulance is er nooit binnen 20 minuten.

447
00:29:20.024 --> 00:29:23.017
Hoe is het oud worden in Elsendorp? Wablief?

448
00:29:23.017 --> 00:29:26.005
Hoe is het oud worden in Elsendorp?

449
00:29:26.005 --> 00:29:26.016
IEDEREEN PRAAT DOOR ELKAAR De verzorging is goed.

450
00:29:41.005 --> 00:29:44.008
Twee jaar geleden kon mijn man moeilijk op namen van mensen komen.

451
00:29:46.019 --> 00:29:49.024
Er is Alzheimer geconstateerd.

452
00:29:49.024 --> 00:29:53.000
Ze delen al bijna een halve eeuw lief en leed.

453
00:29:53.000 --> 00:29:54.019
Riek en Ties van Lankveld.

454
00:29:54.019 --> 00:29:58.015
Zij heeft een spierziekte, hij is dementerend.

455
00:29:58.015 --> 00:30:01.012
Riek en Ties zijn daarom aangewezen op thuishulp.

456
00:30:01.012 --> 00:30:05.015
Hulp die in het verleden door verschillende zorgaanbieders uit de verre omgeving werd gegeven.

457
00:30:06.016 --> 00:30:09.008
Je had iedere dag een vreemd gezicht.

458
00:30:09.008 --> 00:30:13.019
De ene keer komt er een donkere, dan weer een keer een blonde.

459
00:30:13.019 --> 00:30:15.019
Dan weer een kleine, dan weer een grote.

460
00:30:15.019 --> 00:30:18.019
Een met een harde stem en een ander die je niet verstaat.

461
00:30:18.019 --> 00:30:24.013
Oh! Dat zijn maar kleinigheidjes, maar heel hinderlijk.

462
00:30:26.009 --> 00:30:30.003
Die situatie is nu verleden tijd.

463
00:30:30.003 --> 00:30:33.010
Een simpele vraag bracht de dorpsraad van Elsendorp ertoe...

464
00:30:33.010 --> 00:30:36.011
om voortaan zelf de zorg voor haar inwoners te regelen.

465
00:30:37.024 --> 00:30:41.019
Zorg op maat in Elsendorp is begonnen met de steunkous van mevrouw Van den Heuvel.

466
00:30:43.024 --> 00:30:49.023
Op een winterdag in 2006 werd die vergeten door de reguliere zorgorganisatie...

467
00:30:49.023 --> 00:30:55.002
omdat het te glad was, men moest van ver komen en dat kon niet.

468
00:30:55.002 --> 00:30:57.023
Toen hebben we gezegd: Dit moet anders.

469
00:30:57.023 --> 00:31:00.002
Het bleek niet het enige incident te zijn.

470
00:31:00.002 --> 00:31:02.006
Toen gingen we het zelf doen.

471
00:31:02.006 --> 00:31:05.006
Bewoners van Elsendorp richten 'Zorg op maat' op.

472
00:31:05.006 --> 00:31:11.021
Betaald en ondersteund door de gemeente gaat Hanny aan de slag als dorpsondersteuner.

473
00:31:11.021 --> 00:31:15.010
Vanaf dat moment is zij de ogen en oren van het dorp.

474
00:31:15.010 --> 00:31:18.013
Wat willen jullie bereiken met deze aanpak?

475
00:31:18.013 --> 00:31:22.023
Mensen hebben aangegeven voor de komende jaren...

476
00:31:22.023 --> 00:31:30.005
dat ze eigenlijk in het dorp willen blijven wonen tot hun dood.

477
00:31:30.005 --> 00:31:40.011
Dat proberen we te bereiken met hulp van vrijwilligers, maar ook met een medisch team.

478
00:31:42.011 --> 00:31:43.023
Hanny werkt vanuit huis.

479
00:31:43.023 --> 00:31:48.004
Dus geen kantoor, geen overhead en geen overbodige vergaderingen.

480
00:31:48.004 --> 00:31:50.012
Korter kunnen de lijnen niet zijn.

481
00:31:50.012 --> 00:31:53.015
Vaak is dezelfde dag een probleem al opgelost.

482
00:31:53.015 --> 00:31:55.022
Dat is hartstikke lekker.

483
00:31:55.022 --> 00:31:58.008
Ik ben er morgen om negen uur.

484
00:31:58.008 --> 00:32:01.011
OkÂe, tot ziens.

485
00:32:01.018 --> 00:32:05.008
Bij de grote organisaties spraken wij altijd met het tussenlagen.

486
00:32:05.008 --> 00:32:07.003
Met de managementslagen.

487
00:32:07.003 --> 00:32:15.019
Dat waren mensen die veel vergaderden, maar dat vervolgens niet omzetten in daden.

488
00:32:15.019 --> 00:32:19.018
Dat kost veel geld.

489
00:32:19.018 --> 00:32:23.010
Al die managementslagen zijn er hier tussenuit.

490
00:32:23.010 --> 00:32:26.009
Bij wijze van spreken staat het management ook 's morgens aan het bed.

491
00:32:26.009 --> 00:32:31.015
Dat kan in deze kleinschalige setting.

492
00:32:31.015 --> 00:32:33.018
Ik denk dat dat onze kracht is.

493
00:32:34.010 --> 00:32:36.019
Hoi! Hai!

494
00:32:36.019 --> 00:32:40.019
Ik was bij Jet geweest. We hebben wat dingen opgezet.

495
00:32:40.019 --> 00:32:43.010
Ze gaat meedoen aan de spellenmiddag.

496
00:32:43.010 --> 00:32:48.003
Is er zorg nodig, informele of medisch, dan kan Hanny een beroep doen op de huisarts...

497
00:32:48.003 --> 00:32:53.012
vrijwilligers en vijf verpleegkundigen die allemaal dicht bij hun cliÈenten wonen.

498
00:32:53.012 --> 00:32:59.008
Een mevrouw in het dorp gaf aan dat ze zich wilde laten inschrijven in een buurdorp.

499
00:33:00.024 --> 00:33:06.006
Ze kon steeds minder zelf dingen doen.

500
00:33:06.006 --> 00:33:09.014
Ze had een eigen tuintje. Dat kon ze niet meer bijhouden.

501
00:33:09.014 --> 00:33:12.011
Daardoor moest ze misschien verhuizen.

502
00:33:12.011 --> 00:33:20.005
Ik heb gezegd dat we konden proberen iemand te vinden die haar tuin kon bijhouden.

503
00:33:20.005 --> 00:33:26.002
Het was geweldig om te zien. Je zag die mevrouw helemaal stralen.

504
00:33:26.002 --> 00:33:29.018
'Als dat zou kunnen, hoef ik hier niet weg!'

505
00:33:33.015 --> 00:33:37.010
Tineke van Els, 85 jaar. Ze woont aan de rand van het dorp.

506
00:33:37.010 --> 00:33:42.016
Ze is suikerpatiÈent en daarom dagelijks aangewezen op de medische zorg van Ans.

507
00:33:42.016 --> 00:33:44.018
Het is een beetje aan de hoge kant.

508
00:33:44.018 --> 00:33:48.019
We moeten toch een beetje bijspuiten.

509
00:33:48.019 --> 00:33:54.003
Zorg is niet dat iemand aanbelt en binnen acht minuten weer buiten staat.

510
00:33:54.003 --> 00:33:57.000
Wij bieden denk ik meer.

511
00:33:57.000 --> 00:34:00.021
Aandacht? Meer aandacht.

512
00:34:00.021 --> 00:34:05.011
Op andere plekken moet men veel kilometers maken, dat is ook tijd.

513
00:34:05.011 --> 00:34:09.015
Die tijd proberen we hier bij de cliÈent aan zijn bed te besteden.

514
00:34:09.015 --> 00:34:12.015
Niet in de auto naar de volgende cliÈent.

515
00:34:12.015 --> 00:34:15.013
Ik zie je vandaag om vijf uur en vanavond om negen uur.

516
00:34:15.013 --> 00:34:18.007
Is dat goed? Ja. Tot straks.

517
00:34:18.007 --> 00:34:22.005
Dag! Ja, dag!

518
00:34:31.020 --> 00:34:34.000
Ouder worden in je eigen huis is wat iedereen wil.

519
00:34:35.023 --> 00:34:39.024
Zorg wel dat dat zo kan gebeuren dat je je welbevinden zo goed mogelijk in stand houdt.

520
00:34:39.024 --> 00:34:42.012
Daar kan zo'n gebied aan bijdragen.

521
00:34:42.012 --> 00:34:44.021
George de Kam, hoogleraar aan de Radboud Universiteit...

522
00:34:44.021 --> 00:34:49.015
acht de Elsendorpse aanpak ook toepasbaar voor stadswijken en grotere dorpen.

523
00:34:49.015 --> 00:34:54.023
Afgelopen vrijdag presenteerde hij zijn onderzoek naar langer zelfstandig wonen met zorg.

524
00:34:54.023 --> 00:34:58.012
Als mensen langer prettig zelfstandig wonen, wat heeft dat voor effect...

525
00:34:58.012 --> 00:35:01.013
op de onbeheersbare zorgkosten?

526
00:35:01.013 --> 00:35:07.012
Dan zullen ze minder snel in het zorgsysteem terechtkomen.

527
00:35:07.012 --> 00:35:10.011
Of er in mindere mate gebruik van moeten maken.

528
00:35:10.011 --> 00:35:13.002
Dat heeft een effect op de kosten van het zorgsystemen.

529
00:35:13.002 --> 00:35:15.007
Dat bespaart dus? Ja.

530
00:35:15.007 --> 00:35:20.007
Want juist aan het eind van je leven nemen de kosten explosief toe.

531
00:35:20.007 --> 00:35:24.003
Dus iedereen die je uit dat gebied kan houden, dat is enorme winst.

532
00:35:28.020 --> 00:35:31.020
Behalve betaalde professionals zorgen ook tientallen vrijwilligers

533
00:35:31.020 --> 00:35:35.018
dat jong en oud graag blijft wonen in Elsendorp.

534
00:35:35.018 --> 00:35:40.012
Zo organiseren ze iedere woensdag een lunch voor alleenstaande Elsendorpers.

535
00:35:41.003 --> 00:35:44.003
Typisch volk, he? Typisch volk.

536
00:35:44.003 --> 00:35:48.008
Jullie regelen het hier liever zelf. Klopt.

537
00:35:48.008 --> 00:35:49.023
Klopt dat?

538
00:35:49.023 --> 00:35:52.024
Wij hebben hier zelfredzaamheid geleerd.

539
00:35:52.024 --> 00:35:56.016
Ik ben wel gewend zelf mijn zaakjes te regelen.

540
00:35:56.016 --> 00:35:59.003
Dat is volgens mij wel een kenmerk van Elsendorp.

541
00:35:59.003 --> 00:36:02.014
Niet meteen de vraag neerleggen bij bestuurders...

542
00:36:02.014 --> 00:36:05.020
Maar zelf aan de slag, kijken hoe je het probleem kunt oplossen.

543
00:36:11.010 --> 00:36:14.020
Samenwerken, voor elkaar zorgen, het zit de Elsendorpers in het bloed.

544
00:36:14.020 --> 00:36:18.017
Beter gezegd: hier, in de grond.

545
00:36:19.002 --> 00:36:21.004
Dit was de Peel, 100 jaar terug.

546
00:36:21.004 --> 00:36:25.021
Een ontoegankelijk, afgelegen moerasgebied, waar niemand wilde wonen.

547
00:36:25.021 --> 00:36:31.019
De eerste mensen die zich hier vestigden, waren arbeiders.

548
00:36:31.019 --> 00:36:36.017
Pioniers die onder extreme omstandigheden turf moesten steken.

549
00:36:36.017 --> 00:36:39.015
Ze maakten de arme grond vruchtbaar voor de landbouw.

550
00:36:39.015 --> 00:36:41.013
Om hier te overleven, was je op elkaar aangewezen.

551
00:36:41.013 --> 00:36:44.008
Zo ontstond Elsendorp.

552
00:36:55.003 --> 00:36:59.020
Aangewezen zijn op zorg...

553
00:36:59.020 --> 00:37:03.002
maar nog steeds kun je de handen uit de mouwen steken en iets betekenen voor het dorp.

554
00:37:03.002 --> 00:37:05.005
Zo is Ties van Lankveld dementerend.

555
00:37:05.005 --> 00:37:08.011
Maar gras maaien bij mensen die dat niet meer kunnen, kan hij als de beste.

556
00:37:08.011 --> 00:37:16.001
Ook het Kerkplein en de begraafplaats bijhouden is een mooie taak voor deze oud-tuinder.

557
00:37:16.001 --> 00:37:20.003
Samen met Riek gaat hij regelmatig naar het dorpshuis om de hoek.

558
00:37:20.003 --> 00:37:22.024
Riek was vroeger schooljuf.

559
00:37:22.024 --> 00:37:25.005
Ze geeft met plezier de kinderen bijles.

560
00:37:27.008 --> 00:37:31.002
Dan voel je de jaren terug.

561
00:37:31.002 --> 00:37:33.014
Ik ben altijd schooljuffrouw geweest.

562
00:37:33.014 --> 00:37:35.018
Dat blijft toch trekken.

563
00:37:35.018 --> 00:37:38.002
Het is een heel apart beroep.

564
00:37:38.002 --> 00:37:41.002
Kinderen is altijd leuk.

565
00:37:42.011 --> 00:37:44.002
Terwijl Riek helpt met lezen...

566
00:37:44.002 --> 00:37:47.024
biljart haar man Ties in de recreatiezaal met de dorpsgenoten.

567
00:37:47.024 --> 00:37:51.009
Het is voor hem belangrijk in een vertrouwde omgeving te zijn.

568
00:37:55.019 --> 00:38:02.003
Elsendorp is een van die plekken waar de vergrijzing toeslaat.

569
00:38:02.003 --> 00:38:04.006
Maar wel zoals we het gewild hebben.

570
00:38:04.006 --> 00:38:08.006
Het evenwicht in ons dorp is meer hersteld.

571
00:38:08.006 --> 00:38:15.021
De mensen van 55 tot bijna 80 jaar kunnen veel betekenen voor de sociale omgeving in een dorp.

572
00:38:15.021 --> 00:38:19.008
Als mensen van 70 zeggen: We gaan verhuizen, want we kunnen hier niet oud worden...

573
00:38:19.008 --> 00:38:23.019
dan mis je een belangrijke groep in een dorp.

574
00:38:25.001 --> 00:38:30.000
Het kleinschalige zorgproject in Elsendorp blijkt niet alleen goed voor het welzijn van de inwoners.

575
00:38:30.000 --> 00:38:35.004
De kosten blijken ook lager te liggen dan die van grote zorginstellingen.

576
00:38:35.004 --> 00:38:39.020
Van de 200 zorgaanvragen die Hanny per jaar krijgt...

577
00:38:39.020 --> 00:38:44.024
worden slechts zeven doorgesluisd naar de gemeente Gemert-Bakel.

578
00:38:45.014 --> 00:38:49.005
De zorg zelf in handen nemen, zoals ze in Elsendorp doen, is ondertussen zo'n succes...

579
00:38:49.005 --> 00:38:53.015
Dat het wordt gekopieerd in diverse dorpen in de regio.

580
00:38:53.015 --> 00:38:57.015
Met dat gegeven gaan we naar een van de grootste zorgverzekeraars van Nederland.

581
00:38:57.015 --> 00:39:01.000
Hoe kijken zij aan tegen dorpjes die de zorg in eigen hand nemen?

582
00:39:03.018 --> 00:39:06.008
We worden de laatste tijd verrast door initiatieven in kleine kernen.

583
00:39:06.008 --> 00:39:08.017
Elsendorp is daarvan een goed voorbeeld.

584
00:39:08.017 --> 00:39:14.017
Mensen zeggen: Tante Truus woont hier al 80 jaar.

585
00:39:14.017 --> 00:39:18.015
Het zal toch niet zo zijn dat ze naar de grote stad moet, naar een instelling?

586
00:39:18.015 --> 00:39:27.003
Als wij dingen voor tante Truus doen en een professional levert aanvullende zorg, dan gaat het wel.

587
00:39:27.003 --> 00:39:33.024
Dat betekent dat de zorg voor tante Truus veel beter wordt en een stuk goedkoper.

588
00:39:33.024 --> 00:39:40.003
Mensen tonen nieuwe gemeenschapszin door voor elkaar te gaan zorgen.

589
00:39:40.003 --> 00:39:42.013
Wij zijn daar als zorgverzekeraar hartstikke blij mee.

590
00:39:42.013 --> 00:39:45.000
Wij willen dat soort initiatieven graag ondersteunen.

591
00:39:45.000 --> 00:39:49.000
Ik begrijp dat u daar blij mee bent, want het bespaart veel geld.

592
00:39:49.000 --> 00:39:50.018
Het bespaart veel geld.

593
00:39:50.018 --> 00:39:55.002
Wij willen zorgvuldig omgaan met het geld van onze verzekerden.

594
00:39:55.002 --> 00:39:58.018
Het geld dat wij betalen aan ouderen, betalen wij allemaal.

595
00:39:58.018 --> 00:40:02.012
Ties en Riek van Lankveld.

596
00:40:02.012 --> 00:40:04.020
Tineke van Els.

597
00:40:04.020 --> 00:40:10.001
En ook Dinie Delissen, die sokken breit voor de missie.

598
00:40:15.013 --> 00:40:20.015
Zij en al die andere Elsendorpers willen nooit meer weg uit hun geliefde dorp.

599
00:40:20.015 --> 00:40:26.013
Hier willen ze oud worden, sterven en terugkeren in de grond, waar ze hun hele leven op gewerkt hebben.

600
00:40:31.011 --> 00:40:34.010
Er is een dorp waar mensen willen wonen.

601
00:40:34.010 --> 00:40:38.014
Een dorp waar bejaarden niet worden weggestopt in tehuizen.

602
00:40:38.014 --> 00:40:42.009
Waar het heel gewoon is om elkaar te helpen.

603
00:40:42.009 --> 00:40:47.002
Dan is het goed om samen te leven in ons mooi Elsendorp.

604
00:40:51.019 --> 00:40:54.010
Als u denkt: Wat ze daar in Elsendorp doen, dat wil ik zelf ook...

605
00:40:54.010 --> 00:40:59.019
ga dan naar onze website voor praktische types.

606
00:41:00.007 --> 00:41:01.014
Ja!

607
00:41:01.014 --> 00:41:03.023
Dit was KRO Brandpunt. Goedenavond.

