WEBVTT

1
00:00:00.000 --> 00:00:01.012
888

2
00:00:29.010 --> 00:00:32.007
Het Sri Lanka uit de folders is een paradijs.

3
00:00:32.012 --> 00:00:35.010
Een oase van boeddhistische gastvrijheid.

4
00:00:35.015 --> 00:00:39.003
Maar voor het noorden geldt een negatief reisadvies.

5
00:00:39.008 --> 00:00:44.019
Tot 2009 woedde daar een burgeroorlog die werd verloren door de Tamil Tijgers.

6
00:00:44.024 --> 00:00:48.017
Volgens de regering is er nu vrede. Maar is dat echt zo?

7
00:00:48.022 --> 00:00:53.000
Ik begin in het noorden bij het Wilpattu natuur-reservaat.

8
00:00:53.005 --> 00:00:58.009
Het grootste wildpark van Sri Lanka. is sinds de oorlog EEN groot mijnenveld.

9
00:00:58.014 --> 00:01:01.015
Daar zijn veel dieren en mensen slachtoffer van.

10
00:01:05.006 --> 00:01:09.006
Wilpattu ligt op de grens van het noordelijke Tamil-gebied.

11
00:01:09.011 --> 00:01:13.018
De regering die de oorlog altijd in alle reisfolders verzweeg...

12
00:01:13.023 --> 00:01:16.001
zegt dat het nu echt vrede is...

13
00:01:16.006 --> 00:01:20.017
en toeristen in Wilpattu van Tamils niets meer te vrezen hebben.

14
00:01:20.022 --> 00:01:22.009
Daar gaat-ie.

15
00:01:22.014 --> 00:01:26.013
In 20067 reed een groep toeristen net als wij in zo'n jeep.

16
00:01:26.018 --> 00:01:29.021
En opeens 'boem', reden ze over een landmijn.

17
00:01:30.001 --> 00:01:31.013
Zeven doden.

18
00:01:31.018 --> 00:01:35.021
Het park is net weer open. We zijn bijna de eerste toeristen.

19
00:01:36.001 --> 00:01:40.008
Je ziet bijna niemand, Ik denk dat veel mensen nog niet durven.

20
00:01:40.013 --> 00:01:42.000
MUZIEK

21
00:01:51.015 --> 00:01:53.002
Wauw.

22
00:01:53.007 --> 00:01:54.019
Helemaal te gek.

23
00:02:04.022 --> 00:02:06.013
DE OLIFANT TROMPETTERT

24
00:02:07.017 --> 00:02:10.012
Ik mag er bij hoge uitzondering even uit.

25
00:02:10.017 --> 00:02:12.006
'A short time' zei hij.

26
00:02:12.011 --> 00:02:16.014
Als ik jullie niet meer zie: Leuk om jullie gekend te hebben.

27
00:02:16.019 --> 00:02:19.009
Dit is helemaal te gek. Fantastisch.

28
00:02:21.000 --> 00:02:22.012
Jongen, jongen.

29
00:02:23.014 --> 00:02:26.013
Dit is wat anders dan Diergaarde Blijdorp.

30
00:02:26.018 --> 00:02:29.009
Als er een luipaard achter me staat...

31
00:02:29.014 --> 00:02:32.009
ONVERSTAANBAAR DOOR LUID GETROMPETTER

32
00:02:32.014 --> 00:02:34.001
Come, come!

33
00:02:34.006 --> 00:02:35.018
MUZIEK

34
00:02:46.012 --> 00:02:50.011
De volgende dag trek ik verder naar het noorden, naar Mannar.

35
00:02:50.016 --> 00:02:53.004
74% van de Sri Lankanen is Singalees.

36
00:02:53.009 --> 00:02:54.021
22% is Tamil.

37
00:02:55.001 --> 00:02:59.007
De Tamils, die ooit een eigen koninkrijk in het noorden hadden...

38
00:02:59.012 --> 00:03:03.017
vochten tot 2009 tegen onderdrukking door het regeringsleger.

39
00:03:03.022 --> 00:03:06.019
Hierbij werden ook kindsoldaten ingezet.

40
00:03:20.006 --> 00:03:23.020
Op het terrein van het weeshuis van broeder Johan...

41
00:03:24.000 --> 00:03:27.014
worden naast wezen ook ex-kindsoldaten opgevangen.

42
00:03:27.019 --> 00:03:30.016
Ze leren me volkssport nummer 1: cricket.

43
00:03:30.021 --> 00:03:33.014
Ik jas die bal ineens naar de hoofdstad.

44
00:03:35.007 --> 00:03:37.004
Daar gaat-ie, hoor.

45
00:03:37.009 --> 00:03:38.021
Ohooooo!

46
00:03:40.014 --> 00:03:42.001
My top-fingers.

47
00:03:42.006 --> 00:03:43.018
Two top-fingers.

48
00:03:48.005 --> 00:03:50.002
Heb ik, heb ik!

49
00:03:50.007 --> 00:03:51.019
Heee!

50
00:03:56.000 --> 00:03:57.012
Yeah!

51
00:03:57.017 --> 00:04:01.012
Om deze ex-kindsoldaten uit de gevangenis te houden...

52
00:04:01.017 --> 00:04:05.020
regelt broeder Johan voor elk van hen een weeskind-certificaat.

53
00:04:06.000 --> 00:04:09.011
Van de moordmachines probeert hij weer mensen te maken.

54
00:04:39.003 --> 00:04:42.023
Johan sloot zich als tiener ook bijna aan bij de rebellen.

55
00:04:43.003 --> 00:04:48.002
Hij haakte af op de dag dat acht schoolvriendjes werden gedood.

56
00:05:10.021 --> 00:05:14.001
Sa Marlan worstelt met psychische problemen.

57
00:05:14.006 --> 00:05:16.018
Hij werd gedwongen gerekruteerd...

58
00:05:16.023 --> 00:05:20.002
en noemt het doden van soldaten als het enige leuke.

59
00:05:45.024 --> 00:05:50.017
Zijn jongste zusje stierf op het slagveld in zijn armen.

60
00:05:50.022 --> 00:05:54.024
Een ander zusje was een Black Tiger, een zelfmoordcommando.

61
00:06:26.020 --> 00:06:31.018
In tegenstelling tot de boeddhistische Singalezen zijn de Tamils hindoe.

62
00:06:31.023 --> 00:06:36.023
Veel kinderen hebben niet alleen psychische, maar ook fysieke trauma's.

63
00:06:37.003 --> 00:06:40.006
Zoals Howsi die aan EEN been verminkt raakte...

64
00:06:40.011 --> 00:06:42.010
en haar andere been verloor.

65
00:06:43.014 --> 00:06:48.002
Uit de wijde omgeving komen hindoes naar deze tempel in Manar...

66
00:06:48.007 --> 00:06:51.008
om Lord Shiva om meer levensgeluk te vragen.

67
00:06:52.024 --> 00:06:57.007
De Singalese regeringssoldaten houden alle Tamils in de gaten...

68
00:06:57.012 --> 00:06:59.015
die hier komen bidden en offeren.

69
00:07:08.002 --> 00:07:11.017
Uit respect voor Lord Shiva moet je ook als toerist...

70
00:07:11.022 --> 00:07:13.023
in nederige vorm aan hem verschijnen.

71
00:07:14.003 --> 00:07:17.016
Mannen zonder bovenkleding en iedereen op blote voeten.

72
00:07:30.016 --> 00:07:33.017
Shiva is de god van de strijd bij de Hindoes.

73
00:07:33.022 --> 00:07:38.002
Zijn reinigend vuur verdrijft negatieve krachten op aarde.

74
00:07:38.007 --> 00:07:40.008
Daar verlangt Howsi ook naar.

75
00:07:40.013 --> 00:07:44.001
De burgeroorlog heeft haar al genoeg kwaad gedaan.

76
00:07:44.006 --> 00:07:46.005
Ik ontmoet haar in de tempel.

77
00:07:46.010 --> 00:07:50.017
Maar door het geluidspektakel kan ik daar geen woord wisselen.

78
00:07:50.022 --> 00:07:55.002
Aan het eind van de lange dienst vraag ik haar mee naar buiten.

79
00:08:23.009 --> 00:08:24.021
MUZIEK

80
00:08:36.016 --> 00:08:38.003
So, here we are.

81
00:08:40.022 --> 00:08:44.019
Howsi gaat vandaag voor het eerst naar de fysiotherapeut.

82
00:08:44.024 --> 00:08:47.011
Hij heeft een praktijk in Mannar...

83
00:08:47.016 --> 00:08:51.011
maar ook in het oud-Tamil Tijger-bolwerk Killinochi.

84
00:08:51.016 --> 00:08:54.009
Kumar gaf veel oorlogskinderen prothesen.

85
00:09:30.003 --> 00:09:35.022
De volgende ochtend bezoek ik het opvangcentrum voor oorlogsslachtoffertjes...

86
00:09:36.002 --> 00:09:42.003
die soms alleen of met gezinsleden zijn weggevlucht uit andere dorpen in noord-Sri Lanka.

87
00:09:42.008 --> 00:09:45.001
Het Liliane Fonds helpt deze kinderen.

88
00:09:45.006 --> 00:09:47.013
Iedereen klaar? Daar gaan we dan?

89
00:09:47.018 --> 00:09:49.011
Tsjoek, tsjoek, tsjoek.

90
00:09:49.016 --> 00:09:51.003
MUZIEK

91
00:09:52.009 --> 00:09:53.021
Whoei!

92
00:09:55.022 --> 00:09:58.021
Ook Howsi heeft hier veiligheid gevonden.

93
00:10:10.004 --> 00:10:14.001
De kinderen krijgen niet alleen professionele zorg...

94
00:10:14.006 --> 00:10:18.010
maar ook aandacht voor de leerachterstand door de oorlog.

95
00:10:20.006 --> 00:10:24.013
Ook Howsi werkt hard aan haar droom: ze wil lerares worden.

96
00:10:24.018 --> 00:10:26.023
En voor Thayoodsan is het feest.

97
00:10:27.003 --> 00:10:31.002
Hij mag vandaag met zijn moeder mee terug naar huis.

98
00:10:31.007 --> 00:10:32.019
MUZIEK

99
00:10:42.013 --> 00:10:44.008
Yes. Okidoki.

100
00:10:53.021 --> 00:10:56.006
Broeder Johan is mijn reisgids...

101
00:10:56.011 --> 00:11:00.005
als ik Thayoodsan en zijn moeder terug naar huis breng.

102
00:11:00.010 --> 00:11:03.019
Op weg naar de eerste tussenstop vraag ik me af...

103
00:11:03.024 --> 00:11:07.005
wat er nog over is van hun gebombardeerde huis.

104
00:11:11.006 --> 00:11:15.006
Volgens broeder Johan zijn veel huizen in Killinochi...

105
00:11:15.011 --> 00:11:18.011
door het regeringsleger totaal verwoest.

106
00:11:18.016 --> 00:11:23.010
Morgenochtend gaat onze reis door het noorden verder over de A9.

107
00:11:23.015 --> 00:11:25.021
De 'highway of death'.

108
00:11:26.001 --> 00:11:27.019
Vandaag is het dan zover.

109
00:11:27.024 --> 00:11:31.017
We maken ons klaar voor de A9, de 'snelweg van de dood'.

110
00:11:31.022 --> 00:11:35.002
De weg dankt zijn bijnaam aan de 80.000 doden...

111
00:11:35.007 --> 00:11:39.018
die tijdens de 25 jaar lange oorlog langs deze weg zijn gevallen.

112
00:11:39.023 --> 00:11:42.016
De weg loopt dwars door Killinochi..

113
00:11:42.021 --> 00:11:46.003
het laatste bolwerk van de Tamil Tijgers...

114
00:11:46.008 --> 00:11:49.009
waarom op gruwelijke wijze is gevochten...

115
00:11:49.014 --> 00:11:53.007
en waar Thayoodsan zijn rechterarm en -been verloor.

116
00:11:53.012 --> 00:12:00.001
Om hem naar huis te brengen kreeg ik een speciale reisvergunning van het ministerie van defensie.

117
00:12:00.006 --> 00:12:04.019
De verwoeste huizen getuigen van wederzijdse moordpartijen...

118
00:12:04.024 --> 00:12:08.006
op de weg waar we officieel niet mochten filmen.

119
00:12:08.011 --> 00:12:11.020
Om de paar honderd meter zie je schuttersposten.

120
00:12:12.000 --> 00:12:15.020
Je hebt het gevoel in een soort Gaza-strip te zijn beland.

121
00:12:16.000 --> 00:12:18.001
'Is dit nou vrede?' denk je...

122
00:12:18.006 --> 00:12:21.011
terwijl je langs de met mijn bezaaide weg raast.

123
00:12:21.016 --> 00:12:27.006
Veel huizen en akkers zijn met bulldozers door het leger verwoest...

124
00:12:27.011 --> 00:12:32.001
om de terugkeer te bemoeilijken voor honderdduizenden Tamils...

125
00:12:32.006 --> 00:12:37.007
die nog altijd vastzitten in kampen, die toeristen niet mogen bezoeken.

126
00:12:37.012 --> 00:12:43.016
Singalese burgers krijgen juist aanmoedigingspremies om zich in het noorden te vestigen.

127
00:12:43.021 --> 00:12:48.011
Maar in Killinochi is Thayoodsan blij dat hij in elk geval thuis is.

128
00:12:48.016 --> 00:12:50.003
Here?

129
00:12:50.008 --> 00:12:51.021
All right.

130
00:12:52.001 --> 00:12:58.001
Het Liliane Fonds kocht materialen voor zijn moeder, die zo weer kan werken als naaister.

131
00:12:58.006 --> 00:13:01.022
Zo kan ze voor haar kinderen zorgen, ook al is ze alles kwijt.

132
00:13:06.021 --> 00:13:11.009
Thayoodsan en z'n familie raakten alles kwijt tijdens de oorlog.

133
00:13:11.014 --> 00:13:15.023
Het enige wat over is, waar ze wonen, zijn twee strooien hutjes.

134
00:13:16.003 --> 00:13:19.012
Bijzonder, dat mensen alles kwijt kunnen raken...

135
00:13:19.017 --> 00:13:23.003
maar toch weer teruggaan naar de grond waar ze horen.

136
00:13:23.008 --> 00:13:25.001
Ook al hebben ze niks meer.

137
00:13:25.006 --> 00:13:28.011
Tjonge, je zal hier wonen. Echt een kippenhok.

138
00:13:28.016 --> 00:13:30.003
Hier, kippengaas.

139
00:13:30.008 --> 00:13:33.011
En een doek van de Verenigde Naties eromheen.

140
00:13:35.022 --> 00:13:37.015
Kom, lekker naar buiten.

141
00:15:59.012 --> 00:16:01.022
Thayoodsan heeft in elk geval EEN geluk:

142
00:16:02.002 --> 00:16:07.022
Het Liliane Fonds zorgt ervoor dat hij naar school kan en dat z'n moeder een naaiatelier kreeg.

143
00:16:08.002 --> 00:16:10.007
Is he happy he's going to school?

144
00:16:11.016 --> 00:16:13.003
Are you happy?

145
00:16:19.012 --> 00:16:23.005
Broeder Johan en ik rijden door naar de Elephant Pass.

146
00:16:23.010 --> 00:16:28.000
Bizar is dat Sri Lanka de 'highway of death' tot een toeristische hotspot wil maken.

147
00:16:28.005 --> 00:16:31.013
Met speciale bussen waar je onderweg niet uit mag...

148
00:16:31.018 --> 00:16:36.010
gaan veel toeristen linea recta naar de landengte tussen het noorden...

149
00:16:36.015 --> 00:16:40.023
en het schiereiland met de hoofdstad van het oude Tamilkoninkrijk.

150
00:16:41.003 --> 00:16:46.012
Hier dient een oude tank als een monument dat bij de Tamils diepe vernedering oproept.

151
00:18:00.017 --> 00:18:04.024
Ik ga in m'n uppie verder naar de oude koninklijke Tamilstad Jaffna.

152
00:18:05.004 --> 00:18:07.013
Het laatste stukje highway of death.

153
00:18:07.018 --> 00:18:12.001
Ik benut m'n speciale reisvergunning tot het uiterste.

154
00:18:12.006 --> 00:18:15.014
Vroeger trok Jaffna veel toeristen. Tijd voor de tuktuk.

155
00:18:19.000 --> 00:18:22.000
Jaffna is de culturele hoofdstad van Sri Lanka.

156
00:18:22.005 --> 00:18:24.012
Het ligt in het topje van het land.

157
00:18:24.017 --> 00:18:27.004
Je ziet hier overal tuktuks rijden.

158
00:18:27.009 --> 00:18:29.016
De beste manier van vervoer hier.

159
00:18:33.000 --> 00:18:34.012
This is Fort Holland?

160
00:18:36.009 --> 00:18:38.021
Om Jaffna is ontzettend gevochten.

161
00:18:39.001 --> 00:18:44.006
Niet alleen door de Tijgers en de overheidstroepen, maar ook door de Nederlanders in de 18e eeuw.

162
00:18:44.011 --> 00:18:48.013
De VOC had vanwege de strategische ligging van Jaffna...

163
00:18:48.018 --> 00:18:52.000
hier de grootste vesting gebouwd van heel Azie.

164
00:18:52.005 --> 00:18:57.018
Je kunt er niet doorheen, het is geruineerd door de Tijgers en de overheidstroepen.

165
00:18:59.003 --> 00:19:00.019
Het ligt vol met mijnen.

166
00:19:02.004 --> 00:19:07.000
Omdat het in 1680 gebouwde Fort Holland een toeristische trekpleister moet worden...

167
00:19:07.005 --> 00:19:08.024
mochten we hier niet filmen.

168
00:19:09.004 --> 00:19:12.018
We moesten vooral vertellen dat hier geen landmijnen lagen.

169
00:19:12.023 --> 00:19:14.012
Allemaal verzinsels.

170
00:19:14.017 --> 00:19:17.018
ook de rest van Jaffna is behoorlijk verwoest.

171
00:19:17.023 --> 00:19:19.021
TUKTUK TOETERT

172
00:19:20.001 --> 00:19:22.004
Overal verwoeste huizen daar.

173
00:19:23.013 --> 00:19:25.010
Hier naar links.

174
00:19:42.021 --> 00:19:46.012
Dit is het paleis van de laatste koning van de Tamils.

175
00:19:46.017 --> 00:19:51.021
Om ook de culturele ziel van de Tamils te breken is ook dit gebouw tijdens de oorlog verwoest.

176
00:19:52.001 --> 00:19:56.023
Onder het paleis loopt een kilometers lange tunnel naar Fort Holland.

177
00:19:57.003 --> 00:19:59.008
Dus de koning zat altijd veilig.

178
00:20:04.001 --> 00:20:06.023
Ten zuidwesten van Jaffna, aan de kust...

179
00:20:07.003 --> 00:20:09.017
ligt het vissersdorp Silavathurai.

180
00:20:09.022 --> 00:20:15.018
Tamilzuster Josephine helpt hier gezinnen met gehandicapte kinderen.

181
00:21:03.024 --> 00:21:05.011
Hee.

182
00:21:16.013 --> 00:21:18.004
Hee.

183
00:21:18.009 --> 00:21:20.002
Het zal je maar gebeuren.

184
00:21:20.007 --> 00:21:22.008
Ben je een jonge moeder van 17.

185
00:21:22.013 --> 00:21:26.006
Komt de oorlog, vallen overal bommen en granaten uit de lucht...

186
00:21:26.011 --> 00:21:29.013
en dan moet je op de vlucht met zo'n gehandicapt kind.

187
00:21:29.018 --> 00:21:31.005
Daar zit je dan.

188
00:21:31.010 --> 00:21:32.022
Tjongejonge.

189
00:22:34.014 --> 00:22:39.015
Zuster Josephine vroeg het Liliane Fonds de speciale voeding te betalen...

190
00:22:39.020 --> 00:22:43.004
die Yathusan nodig heeft om te kunnen overleven.

191
00:22:44.016 --> 00:22:48.006
Yathusans moeder krijgt nu les van een fysiotherapeute...

192
00:22:48.011 --> 00:22:53.010
die haar oefeningen voordoet die nodig zijn voor Yathusans ledematen.

193
00:22:57.017 --> 00:23:03.018
Het is van groot belang dat Yathusan veel contact heeft met de andere kinderen van het vissersdorp.

194
00:23:03.023 --> 00:23:06.023
Die andere kinderen zijn dol op hem.

195
00:23:07.003 --> 00:23:13.002
Voor deze kinderen kun je alleen maar hopen dat de oorlog definitief weg blijft.

196
00:23:14.012 --> 00:23:18.003
Verschrikkelijk als kinderen in een oorlog betrokken raken.

197
00:23:18.008 --> 00:23:22.018
Maar als het dan ook nog eens gaat om dit soort kinderen... Ik kan wel janken.

198
00:23:29.002 --> 00:23:34.003
Als de Sri Lankaanse regering echt wil dat de toeristen massaal terugkeren...

199
00:23:34.008 --> 00:23:36.014
na de tsunami en de burgeroorlog...

200
00:23:36.019 --> 00:23:40.014
doet ze er goed aan gewone Tamils niet te onderdrukken.

201
00:23:40.019 --> 00:23:45.014
Yathusans vader, wiens visserboot als militair object in beslag werd genomen...

202
00:23:45.019 --> 00:23:50.009
mag van de regeringsmilitairen maar een paar uur per dag vissen...

203
00:23:50.014 --> 00:23:52.021
met de andere mannen van het dorp.

204
00:23:53.001 --> 00:23:59.013
De Tamils worden, ondanks de officiele vrede, als potentiele staatsvijanden behandeld.

205
00:23:59.018 --> 00:24:01.021
Wie wil er nu in zo'n land leven?

206
00:24:02.001 --> 00:24:03.023
Of in zo'n land op vakantie?

207
00:24:30.017 --> 00:24:32.004
Oke.

208
00:24:33.018 --> 00:24:36.008
We maken het programma Reisadvies Negatief...

209
00:24:36.013 --> 00:24:40.016
dan laten we ons natuurlijk niet afschrikken door een Jaws.

210
00:24:40.021 --> 00:24:43.005
We're gonna catch Jaws!

