WEBVTT

1
00:00:01.000 --> 00:00:02.022
888

2
00:00:03.002 --> 00:00:07.018
*Het zal je kind maar wezen, yeah, yeah, yeah, yeah

3
00:00:07.023 --> 00:00:10.014
*Het zal je kind maar wezen*

4
00:00:10.019 --> 00:00:14.003
Als ik weer op de wereld kom, dan word ik muzikant.

5
00:00:14.008 --> 00:00:17.000
ROCK AND ROLL

6
00:00:18.005 --> 00:00:22.007
Voor mij is hij de godfather van de Nederlandse rock and roll.

7
00:00:36.008 --> 00:00:39.016
In deze week van Allerzielen herdenken we bij de KRO...

8
00:00:39.021 --> 00:00:43.004
de doden van het afgelopen jaar en vieren we hun leven.

9
00:00:43.009 --> 00:00:50.000
In Ode aan de doden brengen familie en vrienden een eerbetoon aan hun geliefde kind, vriend of collega.

10
00:00:50.005 --> 00:00:53.023
Het eerste eerbetoon is aan tafeltennislegende Cor Du Buy.

11
00:00:54.003 --> 00:01:02.008
POLYGOON: Cor Du Buy, Nederlands meest succesvolle tafeltennisspeler geeft een serie demonstraties.

12
00:01:02.013 --> 00:01:06.008
Hij was de beste Nederlandse tafeltennisspeler ooit.

13
00:01:06.013 --> 00:01:11.005
Cor Du Buy leerde het tafeltennissen thuis op de keukentafel.

14
00:01:11.010 --> 00:01:15.005
Op 16-jarige leeftijd wordt hij Nederlands kampioen.

15
00:01:15.010 --> 00:01:17.001
En daarna nog acht keer.

16
00:01:17.006 --> 00:01:21.018
In de jaren 40 en 50 is hij wel onverslaanbaar, zelfs zittend.

17
00:01:21.023 --> 00:01:28.008
De wijze waarop de kampioen zijn tegenstander heen en weer laat springen, wekt grote hilariteit.

18
00:01:32.014 --> 00:01:35.017
Cor Du Buy was ook een zakelijk talent.

19
00:01:35.022 --> 00:01:41.022
Cor was de eerste die het aandurfde om zijn naamsbekendheid als sporter te vermarkten.

20
00:01:42.002 --> 00:01:43.019
En Cor was een pionier.

21
00:01:43.024 --> 00:01:47.010
Mijn eerste batje was een Cor Du Buy-batje.

22
00:01:47.015 --> 00:01:52.023
Ik had ook een tas met zijn naam. Dus voor mij was hij een begrip.

23
00:01:53.003 --> 00:01:56.018
Vorig jaar werd Du Buy geeerd met de Merit Award:

24
00:01:56.023 --> 00:02:01.009
De hoogste onderscheiding ter wereld voor een tafeltennisser.

25
00:02:01.014 --> 00:02:03.003
Cor du Buy werd 91 jaar.

26
00:02:07.004 --> 00:02:11.019
*De tijd van onbezorgdheid is voorbij*

27
00:02:11.024 --> 00:02:15.002
Olga Madsen was de moeder van de Nederlandse soap.

28
00:02:15.007 --> 00:02:19.006
De regisseuse wordt eind jaren 80 door Joop van den Ende gevraagd...

29
00:02:19.011 --> 00:02:22.021
om de Australische soap 'The Restless Years' te bewerken.

30
00:02:23.001 --> 00:02:27.019
Het wordt Nederlands langstlopende soap: Goede tijden, slechte tijden.

31
00:02:27.024 --> 00:02:30.004
*Goede tijden, slechte tijden

32
00:02:30.009 --> 00:02:33.000
*Een dag die als een nacht verschijnt*

33
00:02:33.005 --> 00:02:38.011
Op 1 november 1990 maakt Nederland kennis met Arnie, Roos en Peter Kelder.

34
00:02:38.016 --> 00:02:40.003
SPANNENDE MUZIEK

35
00:02:44.023 --> 00:02:47.007
GEGIL

36
00:02:47.012 --> 00:02:51.001
Madsens pionierswerk wordt voortgezet in de scriptstudio.

37
00:02:51.006 --> 00:02:53.016
De eerste Nederlandse scenariofabriek.

38
00:02:53.021 --> 00:02:56.010
Olga Madsen werd 64 jaar.

39
00:03:00.008 --> 00:03:05.004
Een diepe kwetsbaarheid verborgen achter een superieure vorm van ironie.

40
00:03:05.009 --> 00:03:09.020
Zo typeert uitgeverij Querido schrijfster Doeschka Meijsing.

41
00:03:10.000 --> 00:03:14.013
Meijsing kon nors overkomen, maar ze had een groot gevoel voor humor.

42
00:03:14.018 --> 00:03:18.006
En juist die stijl sprak veel mensen aan.

43
00:03:18.011 --> 00:03:25.014
Komen ze van de grenzen van het Drentse rijk tot aan de hoofdstad om mij te horen vertellen.

44
00:03:25.019 --> 00:03:31.022
En 's avonds gaan ze door die enge, besneeuwde boerenlanden weer terug naar huis. GELACH

45
00:03:32.002 --> 00:03:33.024
Nou, dat vind ik een fenomeen.

46
00:03:34.004 --> 00:03:38.019
In 2008 wordt haar succes bekroond met de Ako Literatuurprijs.

47
00:03:38.024 --> 00:03:42.004
Over de liefde van Doeschka Meijsing. GEJUICH

48
00:03:42.009 --> 00:03:48.010
De autobiografische roman gaat over haar verbroken relatie met de journaliste Xandra Schutte.

49
00:03:48.015 --> 00:03:51.000
Het is volgens velen haar beste boek ooit.

50
00:03:51.005 --> 00:03:55.012
Doeschka Meijsing stierf onverwacht op 64-jarige leeftijd.

51
00:03:57.017 --> 00:04:03.000
Zijn optreden was wild, briljant en anders dan alles wat Nederland ooit had gezien.

52
00:04:03.005 --> 00:04:06.016
Andy Tielman kon zelfs de Beatles tot zijn fans rekenen.

53
00:04:06.021 --> 00:04:11.014
Collega muzikanten Dinand Woesthoff en Barry Hay brengen een ode aan hun held.

54
00:04:11.019 --> 00:04:15.021
We hebben Andy en zijn vrouw hier ongeveer neergezet.

55
00:04:16.001 --> 00:04:19.002
Het podium stond daar. Dit zat helemaal vol.

56
00:04:19.007 --> 00:04:22.012
En midden in de show zeiden we...

57
00:04:22.017 --> 00:04:25.019
Er zaten 40.000 mensen of zo.

58
00:04:25.024 --> 00:04:29.000
Ik zei: Mensen, er is een hele speciale gast.

59
00:04:29.005 --> 00:04:31.004
We zijn vereerd dat hij er is.

60
00:04:31.009 --> 00:04:36.011
Mag ik jullie horen voor een held van de popmuziek: Andy Tielman.

61
00:04:36.016 --> 00:04:40.022
Andy Tielman is de grondlegger van de Nederlandse popmuziek.

62
00:04:41.002 --> 00:04:47.006
Met zijn band The Tielman Brothers zet hij eind jaren 50 Nederland op z'n kop.

63
00:04:47.011 --> 00:04:49.023
We waren dit gewend: BRAVE TROMPETMUZIEK

64
00:04:50.003 --> 00:04:51.015
Nu kregen we dit:

65
00:04:51.020 --> 00:04:54.006
ROCK AND ROLL

66
00:04:54.011 --> 00:04:58.008
Als ik aan Andy Tielman denk, dan denk ik aan God.

67
00:04:58.013 --> 00:05:00.000
ROCK AND ROLL

68
00:05:02.002 --> 00:05:06.001
De eerste keer dat ik hem zag speelde hij in Den Haag.

69
00:05:06.006 --> 00:05:11.022
Ik werd toen voor de eerste keer in mijn leven verpletterd door een band.

70
00:05:14.016 --> 00:05:18.013
Zoals ze speelden, alles klopte. Het was zo strak als een huis.

71
00:05:18.018 --> 00:05:22.018
Het was gewoon van... eh...: Jezus! Zo was het gewoon.

72
00:05:22.023 --> 00:05:27.015
Andy Tielman groeit op in een muzikale familie op Surabaya.

73
00:05:27.020 --> 00:05:31.008
Daar treedt hij op voor Nederlandse militairen...

74
00:05:31.013 --> 00:05:35.020
en personeelsleden van de Bataafse petroleummaatschappij.

75
00:05:36.000 --> 00:05:39.020
In 1956 wordt het gezin gerepatrieerd naar Nederland.

76
00:05:40.000 --> 00:05:44.005
En met de Tielmannen arriveert de rock and roll in Nederland.

77
00:05:44.010 --> 00:05:46.005
Niet tot ieders genoegen.

78
00:05:46.010 --> 00:05:49.021
Wij begonnen daarmee. Niemand durfde dat te doen.

79
00:05:50.001 --> 00:05:54.014
Want er was veel kritiek. Heel lelijke woorden.

80
00:05:54.019 --> 00:05:57.018
Wilde mensen. Muziek die de jeugd verpest.

81
00:05:57.023 --> 00:06:01.004
Dit moet weg. Dit mag niet. Dit kan niet.

82
00:06:01.009 --> 00:06:05.006
Maar wij gingen gewoon door, want we moesten toch eten.

83
00:06:09.002 --> 00:06:13.015
In de 60's en begin jaren 70 is het gebeurd in de muziek.

84
00:06:13.020 --> 00:06:16.009
Alles was nieuw. Alles was exciting.

85
00:06:16.014 --> 00:06:20.010
Het was allemaal spannend en vooral fris.

86
00:06:20.015 --> 00:06:22.011
En ehm...

87
00:06:22.016 --> 00:06:25.003
Hij heeft dat allemaal meegemaakt.

88
00:06:25.008 --> 00:06:30.013
The Tielman Brothers brachten iets nieuws: zang bij rock and roll-muziek.

89
00:06:30.018 --> 00:06:35.006
De Shadows en de Ventures speelden alleen instrumentale muziek.

90
00:06:35.011 --> 00:06:38.014
En toen werd er gezongen door Andy.

91
00:06:38.019 --> 00:06:43.008
Dat is een omwenteling geweest, eigenlijk.

92
00:06:43.013 --> 00:06:47.005
Zonder dat we dat toen wisten. Maar het is wel zo.

93
00:06:47.010 --> 00:06:52.005
Voor mij is hij de godfather van de Nederlandse rock and roll.

94
00:06:52.010 --> 00:06:57.000
Eind jaren 60 gaan de Tielman Brothers door onenigheid uit elkaar.

95
00:06:57.005 --> 00:06:58.019
Andy gaat solo verder.

96
00:06:58.024 --> 00:07:03.001
Aan het eind van zijn leven krijgt hij de zalen nog vol.

97
00:07:03.006 --> 00:07:09.021
Dames en heren, ik vraag uw aandacht en applaus voor de peetvader van de Nederlandse popmuziek.

98
00:07:10.001 --> 00:07:12.002
Dames en heren: Andy Tielman!

99
00:07:12.007 --> 00:07:14.011
*My Maria

100
00:07:17.000 --> 00:07:19.019
*Hear I pray

101
00:07:22.022 --> 00:07:26.018
*For your love*

102
00:07:26.023 --> 00:07:31.021
Andy was een hele lieve, warme man, die heel open was naar ons.

103
00:07:32.001 --> 00:07:34.019
En hij was er heel trots op wat wij deden.

104
00:07:34.024 --> 00:07:42.000
Hij als Nederlands-Indische muzikant die ziet dat jongens na hem...

105
00:07:42.005 --> 00:07:46.017
wat hij gestart heeft nog eens dunnetjes over doen.

106
00:07:46.022 --> 00:07:51.009
In 2005 vraagt Dinand aan Andy om met hem mee te spelen...

107
00:07:51.014 --> 00:07:54.019
voor de tsunami-slachtoffers van Indonesie.

108
00:07:54.024 --> 00:07:57.021
Ze staan op een bomvolle Dam in Amsterdam.

109
00:08:00.019 --> 00:08:05.005
ANDY ZINGT IN HET INDONESISCH

110
00:08:11.016 --> 00:08:16.010
Andy heeft een vertaling gemaakt van een Moluks liedje...

111
00:08:16.015 --> 00:08:18.020
dat heel erg sloeg op dat moment.

112
00:08:21.016 --> 00:08:27.014
DINAND ZINGT IN HET ENGELS MET WAT INDONESISCH

113
00:08:31.017 --> 00:08:35.003
Het was leuk. Er stonden 100.000 mensen of zoiets.

114
00:08:35.008 --> 00:08:39.024
Andy is dat natuurlijk niet gewend. Die was dood nerveus.

115
00:08:41.006 --> 00:08:45.019
Het was een mooi moment. Ik ben er trots op dat ik dat heb mogen doen.

116
00:08:45.024 --> 00:08:48.009
*Indonesia*

117
00:08:48.014 --> 00:08:51.016
Andy Tielman werd 75 jaar.

118
00:08:54.017 --> 00:08:57.004
Even kijken.

119
00:08:57.009 --> 00:09:00.003
Scheermesjes.

120
00:09:00.008 --> 00:09:03.017
Ja... Alleen Duitsers kunnen zoiets verzinnen.

121
00:09:03.022 --> 00:09:08.014
Bram Aardewerk, DE zilverspecialist van Tussen kunst en kitsch...

122
00:09:08.019 --> 00:09:13.000
beoordeelde 20 jaar lang duizenden zilveren pronkstukken.

123
00:09:13.005 --> 00:09:18.021
Hopend op een fortuin, moesten heel wat mensen worden teleurgesteld.

124
00:09:19.001 --> 00:09:22.010
Prachtige voorbeelden van valse zilverkeuren.

125
00:09:22.015 --> 00:09:24.024
Dit is geen handwerk.

126
00:09:25.004 --> 00:09:27.010
Dit is geen zilver.

127
00:09:27.015 --> 00:09:30.010
Aardewerk had een uitgesproken mening:

128
00:09:30.015 --> 00:09:35.007
Zilver van na 1830 was geen vakmanschap meer, maar massaproductie.

129
00:09:35.012 --> 00:09:37.009
In zijn ogen was dat kitsch.

130
00:09:37.014 --> 00:09:40.013
Dit is een prachtig voorbeeld van kitsch.

131
00:09:40.018 --> 00:09:43.022
Bram Aardewerk werd 79.

132
00:09:46.013 --> 00:09:50.010
*Voor mijn part word ik arm, heb ik het nooit meer warm*

133
00:09:50.015 --> 00:09:54.014
Piet RÈomer, natuurlijk bekend als acteur op toneel en tv.

134
00:09:54.019 --> 00:09:56.022
Hij had een grote passie: zingen.

135
00:09:57.002 --> 00:10:00.006
*Ik geef niet om bezit en niet om broodbeleg*

136
00:10:00.011 --> 00:10:05.020
De laatste jaren kende Nederland RÈomer vooral als rechercheur De Cock uit Baantjer.

137
00:10:06.000 --> 00:10:09.014
In eerdere rollen kon hij zijn zangaspiraties beter uiten.

138
00:10:09.019 --> 00:10:14.016
*Meisjes, waar ben je gebleven?*

139
00:10:14.021 --> 00:10:18.016
*Jij hoort bij mij als Ab bij Coude*

140
00:10:18.021 --> 00:10:22.016
In 1970 scoort RÈomer zelfs een nummer 1-hit.

141
00:10:22.021 --> 00:10:27.007
*Het zal je kind maar wezen, yeah, yeah, yeah, yeah*

142
00:10:27.012 --> 00:10:30.011
Piet RÈomer, behalve acteur dus ook zanger.

143
00:10:30.016 --> 00:10:35.006
Als ik weer op de wereld kom, dan word ik muzikant.

144
00:10:35.011 --> 00:10:37.016
Piet RÈomer werd 83 jaar.

145
00:10:41.004 --> 00:10:44.020
Weet u hoe iemand heet die op een klavecimbel speelt?

146
00:10:45.000 --> 00:10:48.020
Dat is een klavecinist. Wist u het? Of wist u het niet?

147
00:10:49.000 --> 00:10:53.015
Hij was slechts een tussenhandelaar in muziek, vond Gustave Leonardt.

148
00:10:53.020 --> 00:10:56.006
De echte sterren zijn de componisten.

149
00:10:56.011 --> 00:11:00.018
De klavecinist en dirigent was wel een van de grootste musici van Nederland.

150
00:11:04.021 --> 00:11:08.018
Gustave Leonardt maakte naam als voorvechter van de oude muziek.

151
00:11:08.023 --> 00:11:16.008
Hij vond dat muziek uit de 17e en 18e eeuw op instrumenten uit die tijd moest worden gespeeld.

152
00:11:16.013 --> 00:11:20.014
Samen met de Oostenrijkse dirigent Harnoncourt brengt hij zo...

153
00:11:20.019 --> 00:11:24.005
alle cantates van Bach uit op grammofoonplaat.

154
00:11:24.010 --> 00:11:28.003
In 1980 wordt hij daarvoor bekroond met de Erasmusprijs.

155
00:11:28.008 --> 00:11:30.024
Leonardt blijft tot zijn dood spelen.

156
00:11:31.006 --> 00:11:35.017
Een maand voor zijn overlijden stond hij nog voor een volle zaal in Parijs.

157
00:11:39.012 --> 00:11:42.007
Gustave Leonardt werd 83 jaar.

158
00:11:43.007 --> 00:11:48.013
Deze week staat bij de KRO in het teken van Allerzielen: de dag dat we de doden herdenken.

159
00:11:48.018 --> 00:11:53.010
Met vrijdag een live-uitzending vanaf verschillende locaties.

160
00:11:53.015 --> 00:11:59.007
Vandaag in Ode aan de doden herdenken we bijzondere Nederlanders die het afgelopen jaar overleden.

161
00:11:59.012 --> 00:12:03.000
EEN van hen was Simon Jelsma, wereldverbeteraar pur sang.

162
00:12:03.005 --> 00:12:07.023
Hij richtte de NOVIB op en bedacht met vrienden de Postcode Loterij.

163
00:12:08.003 --> 00:12:11.023
Er zijn vijf woorden die beginnen met de hoofdletter D.

164
00:12:12.003 --> 00:12:15.009
Dromen, denken...

165
00:12:15.014 --> 00:12:17.022
durven... doen...

166
00:12:18.002 --> 00:12:20.017
doorzetten... O. doen.

167
00:12:20.022 --> 00:12:22.020
Die D's moet je volgen.

168
00:12:23.000 --> 00:12:25.018
Houd in alles het doel voor ogen.

169
00:12:25.023 --> 00:12:28.002
Mooi he? Ja.

170
00:12:28.007 --> 00:12:32.024
Dat zei hij altijd: Je kunt dromen, je kunt erover denken.

171
00:12:33.004 --> 00:12:37.015
Maar je moet het ook gewoon durven en doen. En je moet doorzetten.

172
00:12:37.020 --> 00:12:41.013
Dan stond hij daar en dan werd hij bijna boos.

173
00:12:41.018 --> 00:12:45.000
Dat zijn dingen die ik geleerd heb, die ik bij me hou.

174
00:12:45.005 --> 00:12:47.022
Simon Jelsma was een man met een missie.

175
00:12:48.002 --> 00:12:52.001
Als jonge priester preekt hij voor een rechtvaardige wereld...

176
00:12:52.006 --> 00:12:55.024
tijdens de pleinpreken die hij houdt in Den Haag.

177
00:12:56.004 --> 00:12:59.004
Het is de grootst mogelijke onzin om te zeggen...

178
00:12:59.009 --> 00:13:04.002
dat je aan de grote armoede in de wereld niets kunt doen.

179
00:13:04.007 --> 00:13:09.012
Van dat soort praten wordt de wereld in elk geval geen sikkepit wijzer.

180
00:13:09.017 --> 00:13:14.003
Het was een evenement. 's Zaterdags stond hij op het plein te preken.

181
00:13:14.008 --> 00:13:19.002
Hij nam alle gelegenheden aan om te vertellen wat hij wilde.

182
00:13:22.013 --> 00:13:26.006
Hij heeft gedacht: Als ik priester ben, kan ik preken.

183
00:13:26.011 --> 00:13:29.014
Hij kon enorm goed preken. En zo begon het ook.

184
00:13:29.019 --> 00:13:32.024
Toen hij pas priester was, zat de hele kerk vol.

185
00:13:33.004 --> 00:13:37.003
Hij was een jonge kerel. Wij zaten in de kerk te luisteren.

186
00:13:37.008 --> 00:13:40.007
Dan was hij al de wereld aan het verbeteren.

187
00:13:40.012 --> 00:13:43.000
Simon maakt deel uit van de Pleingroep.

188
00:13:43.005 --> 00:13:46.001
Het zijn progressieve priesters en PvdA-ers...

189
00:13:46.006 --> 00:13:50.002
die ontwikkelingssamenwerking op de politieke agenda zetten.

190
00:13:50.007 --> 00:13:52.022
In 1956 richt hij met hen de Novib op.

191
00:13:53.002 --> 00:13:55.020
Een van de eerste acties is Eten voor India.

192
00:13:56.000 --> 00:14:01.007
Een soort bedankje voor de noodhulp die India aan Nederland gaf na de watersnoodramp.

193
00:14:01.012 --> 00:14:05.011
Het is ook de eerste actie waarbij de media wordt ingezet.

194
00:14:05.016 --> 00:14:09.013
Zo'n man was het. Alles organiseren om eh...

195
00:14:09.018 --> 00:14:13.015
Hij dacht aan het welzijn van de wereld, van de mensheid.

196
00:14:13.020 --> 00:14:17.000
Zijn hele leven stond in het teken van anderen.

197
00:14:17.005 --> 00:14:20.014
Het was een man waar ik ontzettend veel van hield.

198
00:14:20.019 --> 00:14:25.001
Hij had natuurlijk zijn fouten. Het was een eigenwijze kerel.

199
00:14:25.006 --> 00:14:28.014
Maar eh... een fantastisch mens.

200
00:14:28.019 --> 00:14:32.013
Haal hem er maar uit. U heeft gewonnen... Ooooooo!

201
00:14:32.018 --> 00:14:34.008
Oooooooooo!

202
00:14:34.013 --> 00:14:38.023
Caroline Tensen leert Simon kennen bij de Postcode Loterij.

203
00:14:39.003 --> 00:14:41.018
De Novib is succesvol neergezet.

204
00:14:41.023 --> 00:14:47.018
Daarna bedenkt Jelsma met vrienden een manier om structureel geld in te zamelen voor het goede doel.

205
00:14:47.023 --> 00:14:53.014
Het wordt een loterij waarmee Simon geld binnen haalt voor zijn geliefde derde wereld.

206
00:14:53.019 --> 00:14:56.004
En dat met behulp van de televisie.

207
00:15:01.024 --> 00:15:07.009
Als je je met direct mailing adresseert aan heel Nederland, dat werkt ook.

208
00:15:07.014 --> 00:15:11.017
Maar de ondersteuning door het massamedium is van vitaal belang.

209
00:15:11.022 --> 00:15:15.005
Ja, een heel bijzonder mens. En ook een heel wijs mens.

210
00:15:15.010 --> 00:15:17.017
Wat ik heel leuk vond aan Simon...

211
00:15:17.022 --> 00:15:23.014
Je kunt allerlei preken houden, maar het moet wel aankomen, vooral bij jonge mensen.

212
00:15:23.019 --> 00:15:28.007
Ook jij, spreek je uit. Geef je mening.

213
00:15:28.012 --> 00:15:30.018
Dat vond ik altijd leuk. Ik ben nu 48.

214
00:15:30.023 --> 00:15:36.004
Maar hij sprak ook mijn taal toen ik 21 was. Dat is knap.

215
00:15:36.009 --> 00:15:39.012
Geef een gil, doe mee.

216
00:15:39.017 --> 00:15:43.001
Hij was 93, maar hij wilde eigenlijk nog niet weg.

217
00:15:43.006 --> 00:15:48.016
Hij zei: Ik heb nog zoveel te doen. Ik kan nog niet weg.

218
00:15:48.021 --> 00:15:51.021
Ik zei: Wat wil je dan nog doen, jongen?

219
00:15:52.001 --> 00:15:57.005
'De derde wereld. Mijn streven. Ik heb nog zoveel ideeen.'

220
00:15:57.010 --> 00:16:02.009
We leven allemaal in hetzelfde huis: de planeet aarde.

221
00:16:02.014 --> 00:16:08.019
En we moeten allemaal aansluiten bij elkaar om te zorgen dat die aarde bewoonbaar wordt.

222
00:16:08.024 --> 00:16:11.015
Mooi mens. He?

223
00:16:11.020 --> 00:16:14.019
Simon Jelsma werd 93 jaar.

224
00:16:18.012 --> 00:16:21.018
Twee voor twaalf, de populaire kennisquiz van de VARA...

225
00:16:21.023 --> 00:16:25.013
wordt in de jaren 70 gepresenteerd door Joop Koopman.

226
00:16:25.018 --> 00:16:29.020
Hij is als radio- en televisiemaker verantwoordelijk...

227
00:16:30.000 --> 00:16:34.020
voor meer tv-successen bij de VARA, zoals Het groot uur U, 1 van de 8...

228
00:16:35.000 --> 00:16:38.016
en het satirische Hadimassa.

229
00:16:38.021 --> 00:16:42.007
Op tv is hij vast jurylid bij VARA's voorstelling.

230
00:16:42.012 --> 00:16:45.009
Een voorloper op Holland's got talent.

231
00:16:45.014 --> 00:16:49.006
*Coconut woman is calling out

232
00:16:49.011 --> 00:16:52.000
*And every day you can hear her shout*

233
00:16:52.005 --> 00:16:55.012
Ik had voldoende aan wat die twee jongens deden.

234
00:16:55.017 --> 00:16:58.022
Dat vond ik alleraardigst. Ze zien er erg leuk uit.

235
00:16:59.002 --> 00:17:05.006
Na zijn tv-carriere wordt Koopman artiestenbegeleider, onder meer van Youp van 't Hek.

236
00:17:05.011 --> 00:17:09.014
Ze werden vrienden voor 't leven. Joop Koopman werd 81 jaar.

237
00:17:11.023 --> 00:17:15.020
Wie is dat in de wachtkamer? De moeder van de moordenaar.

238
00:17:16.000 --> 00:17:19.005
Elisabeth Versluys brak in de jaren 50 door...

239
00:17:19.010 --> 00:17:21.022
met haar rol in de tv-serie Maigret.

240
00:17:22.002 --> 00:17:26.007
Een leven lang speelde ze rollen in tv-series en op 't toneel.

241
00:17:26.012 --> 00:17:33.002
De laatste jaren is ze bekend als de schoonmoeder van Jaap Kooiman in Toen was geluk heel gewoon.

242
00:17:33.007 --> 00:17:35.018
Zo, we kennen zo een zwembad vullen.

243
00:17:35.023 --> 00:17:38.018
Elisabeth Versluys genoot van deze rol.

244
00:17:38.023 --> 00:17:42.018
Het script werd de laatste jaren aan haar aangepast...

245
00:17:42.023 --> 00:17:46.023
zodat ze niet veel hoefde te staan en niet te veel tekst kreeg.

246
00:17:47.003 --> 00:17:51.001
Wie rijdt er dan? Jaap natuurlijk. Dat is zijn vak!

247
00:17:51.006 --> 00:17:54.015
Een DAF is toch geen bus. Dat ding is een automaat.

248
00:17:54.020 --> 00:17:56.023
Zelfs een kind kan erin rijden.

249
00:17:57.003 --> 00:18:01.012
Laat Jaap maar schuiven, hij is de meester van de pientere pook.

250
00:18:01.017 --> 00:18:04.008
Nou ja, er zal wel IETS zijn wat hij kan.

251
00:18:04.013 --> 00:18:06.024
Elisabeth Versluys werd 87.

252
00:18:09.016 --> 00:18:14.005
Op 21 november is er een familie- drama in de honkbalwereld.

253
00:18:14.010 --> 00:18:21.010
De Haarlemse honkballer Gregory Halman is doodgestoken door z'n psychisch verwarde broer.

254
00:18:27.015 --> 00:18:29.022
Halman was een bijzonder talent.

255
00:18:30.002 --> 00:18:33.020
Al in z'n debuutjaar bij de Haarlemse club Kinheim...

256
00:18:34.000 --> 00:18:37.018
wordt hij uitgeroepen tot meest waardevolle speler.

257
00:18:37.023 --> 00:18:40.012
Na twee jaar gaat hij naar Amerika...

258
00:18:40.017 --> 00:18:44.000
waar hij schittert bij de Seattle Mariners.

259
00:18:45.020 --> 00:18:50.012
Halman bereikt het hoogste prof- niveau in Amerika, de Major League.

260
00:18:50.017 --> 00:18:52.005
Dat is het summum.

261
00:18:52.010 --> 00:18:56.004
Dan sta je daar opeens voor duizenden mensen.

262
00:18:56.009 --> 00:18:59.022
Ongelofelijk. Een droom die werkelijkheid wordt.

263
00:19:00.002 --> 00:19:03.001
Gregory Halman werd slechts 24 jaar.

264
00:19:05.019 --> 00:19:10.005
'Je hebt weinig talent, maar ik heb jongens nodig, dus kom maar.'

265
00:19:10.010 --> 00:19:14.015
Dat zei balletlerares Sonia Gaskell tegen Rudi van Dantzig.

266
00:19:14.020 --> 00:19:16.017
Het veranderde zijn leven.

267
00:19:16.022 --> 00:19:22.020
Van Dantzig groeide op in 'n communistisch gezin in de Amsterdamse wijk Bos en Lommer.

268
00:19:23.000 --> 00:19:26.013
Pas op zijn zestiende ontdekte hij het dansen.

269
00:19:26.018 --> 00:19:31.009
Die vrouw die daar woonde, bleek danseres bij Scapino te zijn.

270
00:19:31.014 --> 00:19:36.019
Ze zei: Rudi, ik hoor van je moeder dat jij zo van dansen houdt.

271
00:19:36.024 --> 00:19:40.000
Ze gaf daar les en ik mocht voor niks komen.

272
00:19:40.005 --> 00:19:44.008
Daar heb ik mijn eerste balletles gekregen, daar op de hoek.

273
00:19:44.013 --> 00:19:47.013
INSTRUCTIES

274
00:19:47.018 --> 00:19:50.019
Rudi blijkt inderdaad niet de beste danser.

275
00:19:50.024 --> 00:19:53.004
Maar hij heeft een ander talent.

276
00:19:53.009 --> 00:19:57.000
Op advies van Gaskell begint hij te choreograferen.

277
00:19:57.005 --> 00:20:00.015
Trek je op, honey. En naar beneden. Hop!

278
00:20:00.020 --> 00:20:04.019
Rudi wordt een van de grootste choreografen van Nederland.

279
00:20:04.024 --> 00:20:07.013
Ruim 50 balletten zet hij op z'n naam.

280
00:20:07.018 --> 00:20:11.006
Vooral voor het Nationaal Ballet, z'n thuisbasis.

281
00:20:11.011 --> 00:20:15.008
Til! Val, down, down.

282
00:20:15.013 --> 00:20:18.010
Til! Val. Chasse.

283
00:20:18.015 --> 00:20:22.002
Stay. Chasse. Up.

284
00:20:22.007 --> 00:20:26.011
Hij wilde dat je je ziel liet zien, dat je danste met je ziel.

285
00:20:26.016 --> 00:20:31.018
Dat was voor hem het belangrijkste, dat er emotie was.

286
00:20:31.023 --> 00:20:35.004
Wat voor emotie ook, dat was voor Rudi nummer 1.

287
00:20:35.009 --> 00:20:41.010
Igone, je moet meer mij en Sonia en andere Sonja dwingen...

288
00:20:41.015 --> 00:20:44.024
dat ik naar je wil, MOET kijken.

289
00:20:45.004 --> 00:20:48.007
De manier waarop je staat en...

290
00:20:48.012 --> 00:20:52.019
Dat moet zo onontkoombaar zijn dat 't niet anders kan dan zo.

291
00:20:52.024 --> 00:20:57.012
Van Dantzig oogst bewondering met z'n vaak geengageerde ballet.

292
00:20:57.017 --> 00:21:03.001
Hij is de eerste die thema's als oorlog en homoseksualiteit verwerkt in dans.

293
00:21:03.006 --> 00:21:07.021
In de jaren 60 en 70 vormt hij met Toer van Schayk en Hans van Manen...

294
00:21:08.001 --> 00:21:11.024
het gouden trio van de Nederlandse klassieke dans.

295
00:21:12.004 --> 00:21:16.021
Van Dantzig inspireert klassieke, maar ook moderne dansers.

296
00:21:17.001 --> 00:21:21.018
Jan Kooijman bijvoorbeeld is echt een bewonderaar van hem.

297
00:21:21.023 --> 00:21:25.005
Wat betekende hij voor jou? Ja, hij is een icoon.

298
00:21:25.010 --> 00:21:28.009
Echt een legende van de Nederlandse dans.

299
00:21:28.014 --> 00:21:35.005
Voor m'n eindexamen heb ik een van z'n choreografieen geanalyseerd.

300
00:21:43.021 --> 00:21:49.003
Ik was onder de indruk van hem omdat hij altijd een verhaal wist te vertellen.

301
00:21:49.008 --> 00:21:54.000
Hij wist precies wat hij wilde zeggen en hoe hij dat moest vertellen.

302
00:21:54.005 --> 00:21:59.011
Dus hij zette dansers op een plek waar zij iets konden vertellen, zonder tekst.

303
00:21:59.016 --> 00:22:01.008
Daar was hij de koning in.

304
00:22:12.016 --> 00:22:17.006
De verhalende aanpak van Van Dantzig inspireerde Jan Kooijman...

305
00:22:17.011 --> 00:22:21.016
bij het maken van zijn eerste eigen eigen dansvoorstelling.

306
00:22:21.021 --> 00:22:26.013
Door zijn werkwijze heb ik gedacht: Waarom zou ik dat niet proberen?

307
00:22:26.018 --> 00:22:30.002
Ik vertel nu ook in televisie en in film verhalen.

308
00:22:30.007 --> 00:22:36.010
Dus het leek me spannend om een choreografie te maken die duidelijk een verhaal vertelt.

309
00:22:36.015 --> 00:22:42.013
Stel, jouw choreografie wordt uitgevoerd en Van Dantzig zit in de zaal. Ha! Oei.

310
00:22:42.018 --> 00:22:45.023
Jongens, dat weet ik niet.

311
00:22:46.003 --> 00:22:49.022
Ik hoop dat hij zou zeggen dat hij het snapte...

312
00:22:50.002 --> 00:22:55.013
en hopelijk erdoor geraakt zou zijn en dat hij mee kon leven.

313
00:22:55.018 --> 00:23:02.008
Want dat is wat hijzelf goed kon, zorgen dat de kijker meeleefde...

314
00:23:02.013 --> 00:23:04.008
met de mensen op het toneel.

315
00:23:04.013 --> 00:23:07.011
Daar moeten we naar terug in de moderne dans.

316
00:23:20.024 --> 00:23:24.006
Rudi van Dantzig werd 78 jaar.

317
00:23:24.011 --> 00:23:28.017
We hebben het leven herdacht van een aantal bijzondere mensen.

318
00:23:28.022 --> 00:23:35.010
Dat doen we niet alleen om te treuren, maar juist om te vieren dat ze geleefd hebben.

319
00:23:35.015 --> 00:23:38.014
Zolang wij aan ze denken, leven ze voort.

320
00:23:38.019 --> 00:23:41.024
Morgen eren we onder anderen Ruud Stratman.

321
00:23:42.004 --> 00:23:45.009
Hij heeft zijn hele leven hard moeten knokken.

322
00:23:45.014 --> 00:23:48.023
Vrijdag live vanuit verschillende locaties...

323
00:23:49.003 --> 00:23:52.008
steken we samen een kaarsje op voor onze doden.

324
00:23:52.013 --> 00:23:55.002
Voor wie steek jij dan een kaarsje op?

325
00:23:55.007 --> 00:24:01.001
Je kunt ons een foto toesturen, zodat wij de persoon die jij wilt herdenken...

326
00:24:01.006 --> 00:24:04.007
een gezicht kunnen geven. Graag tot morgen.

