WEBVTT

1
00:00:12.021 --> 00:00:15.024
888

2
00:00:15.024 --> 00:00:18.003
Vanavond: Faillissementsfraude.

3
00:00:18.003 --> 00:00:22.005
Het kost ons naar schatting ruim 1 miljard euro.

4
00:00:22.005 --> 00:00:25.014
Maar de pakkans is klein, want het heeft geen prioriteit bij justitie.

5
00:00:25.014 --> 00:00:28.023
En kleine ondernemers zijn de dupe. Er moet snel actie worden genomen...

6
00:00:28.023 --> 00:00:32.000
om dit in te dammen.

7
00:00:32.000 --> 00:00:36.002
En: de tin die nodig is voor een tablet of smartphone...

8
00:00:36.002 --> 00:00:38.022
verwoest het leven en het landschap.

9
00:00:38.022 --> 00:00:42.019
Duizenden kilometers verderop, hier op het Indonesische eiland Bangka.

10
00:00:42.019 --> 00:00:47.019
En: Waarom een tochtige uithoek het culinaire walhalla van Nederland is geworden.

11
00:00:47.019 --> 00:00:50.018
Aan de vooravond van de uitreiking van nieuwe Michelinsterren...

12
00:00:50.018 --> 00:00:54.019
een zoektocht naar het geheim van Zeeuws-Vlaanderen.

13
00:00:54.019 --> 00:00:58.015
Als de mensen hier komen en ze lopen over het strand...

14
00:00:58.015 --> 00:01:05.012
en ze ruiken de zee... Dat moet je op je bord krijgen.

15
00:01:09.009 --> 00:01:11.006
Het is zeer lucratief...

16
00:01:17.001 --> 00:01:18.005
Het is zeer lucratief...

17
00:01:18.005 --> 00:01:22.006
en kost de maatschappij naar schatting 1 miljard euro per jaar:

18
00:01:22.006 --> 00:01:25.008
Faillissementsfraude.

19
00:01:25.008 --> 00:01:26.024
De slachtoffers, meestal kleine ondernemers, staan machteloos.

20
00:01:26.024 --> 00:01:29.018
416.000 euro.

21
00:01:29.018 --> 00:01:32.000
Het is aanzienlijk en het is elke keer opnieuw.

22
00:01:32.000 --> 00:01:34.017
Dus het lijkt wel elke drie maanden 400.000 euro...

23
00:01:34.017 --> 00:01:40.013
wat deze persoon aan schade aan het MKB aanbrengt.

24
00:01:41.004 --> 00:01:43.000
En het gebeurt vaak.

25
00:01:43.000 --> 00:01:46.016
In maar liefst een kwart van de faillissementen is er sprake van oplichting.

26
00:01:46.016 --> 00:01:49.017
Ik merk dat dat aanzienlijk meer is.

27
00:01:49.017 --> 00:01:53.010
Het is dweilen met de kraan open.

28
00:01:53.010 --> 00:01:57.017
Alle reden voor politiek en justitie om deze vorm van fraude keihard aan te pakken.

29
00:01:57.017 --> 00:02:00.003
Maar tot nu toe zonder resultaat.

30
00:02:00.003 --> 00:02:04.016
De kans dat fraudeurs tegen de lamp lopen is nog geen 1,5 procent.

31
00:02:04.016 --> 00:02:07.013
In Nederland hebben we een informeel gedoogbeleid op dit terrein.

32
00:02:07.013 --> 00:02:10.021
Maar eigenlijk neigt het naar uitlokking.

33
00:02:10.021 --> 00:02:15.013
Er moet sneller actie worden genomen om dit in te dammen.

34
00:02:15.013 --> 00:02:18.000
KRO Brandpunt over gedupeerde ondernemers...

35
00:02:18.000 --> 00:02:23.019
fraudeurs die vrij spel hebben en een overheid die constant achter de feiten aanloopt.

36
00:02:27.024 --> 00:02:30.018
Dieko Maters, trots eigenaar van een carrosseriebedrijf...

37
00:02:30.018 --> 00:02:32.004
in het Gelderse Huissen.

38
00:02:32.004 --> 00:02:35.018
Een bedrijf dat hij in 1995 samen met zijn broer opstart.

39
00:02:35.018 --> 00:02:39.002
Gestaag groeit het bedrijf uit tot een behoorlijke speler in de regio.

40
00:02:39.002 --> 00:02:42.014
Alles lijkt de broers voor de wind te gaan.

41
00:02:42.014 --> 00:02:44.009
Hoeveel mensen had u hier aan het werk?

42
00:02:44.009 --> 00:02:46.011
Acht mensen.

43
00:02:46.011 --> 00:02:49.017
En nu? Nu heb ik nog maar twee jongens in dienst.

44
00:02:49.017 --> 00:02:52.016
In totaal zijn we met z'n vieren.

45
00:02:52.016 --> 00:02:54.010
Mijn broer en ik en twee werknemers.

46
00:02:54.010 --> 00:02:57.013
Maters moet sterk inkrimpen als in 2009 een transportbedrijf...

47
00:02:57.013 --> 00:03:00.006
een belangrijke klant, plotseling failliet gaat.

48
00:03:00.006 --> 00:03:04.014
Een torenhoge stapel onbetaalde rekeningen blijft achter.

49
00:03:04.014 --> 00:03:06.006
Verschrikkelijk.

50
00:03:06.006 --> 00:03:09.002
Want je zit wel met facturen die je moet betalen.

51
00:03:09.002 --> 00:03:12.023
Dus wat doe je?

52
00:03:12.023 --> 00:03:19.004
Wij zijn ook een BV. Trek je de stekker er uit?

53
00:03:19.004 --> 00:03:20.013
Maar goed, dat is hoe je zelf in elkaar zit.

54
00:03:20.013 --> 00:03:22.021
Wij wilden wel door met ons bedrijf.

55
00:03:22.021 --> 00:03:25.023
Tot zijn grote verbazing gaat ook zijn failliete opdrachtgever...

56
00:03:25.023 --> 00:03:30.001
gevestigd pal naast het bedrijf van Maters, gewoon door met zijn activiteiten.

57
00:03:30.001 --> 00:03:34.000
De auto's komen elke dag voorbij rijden.

58
00:03:34.000 --> 00:03:36.003
Met jouw spullen.

59
00:03:36.003 --> 00:03:39.006
De failliete buurman heeft na zijn faillissement door kunnen gaan...

60
00:03:39.006 --> 00:03:42.020
omdat hij volgens Maters alle schulden in een andere BV heeft gestopt.

61
00:03:42.020 --> 00:03:45.013
En die BV bleek verkocht te zijn.

62
00:03:45.013 --> 00:03:47.008
Aan wie?

63
00:03:47.008 --> 00:03:50.004
Aan een Surinamer in Amsterdam.

64
00:03:50.004 --> 00:03:54.010
Zonder vaste woon- of verblijfplaats.

65
00:03:54.010 --> 00:03:58.004
Achteraf hoor je dat dat een katvanger geweest is.

66
00:03:58.004 --> 00:04:01.016
Hoeveel schuld zat er in die BV die verkocht is?

67
00:04:01.016 --> 00:04:07.004
Wat ik later gelezen heb in de verslagen zat daar in totaal 4,7 miljoen in.

68
00:04:07.004 --> 00:04:12.023
Wat heeft u nog te goed? 416.000 euro.

69
00:04:12.023 --> 00:04:17.003
Er zijn vier vennootschappen die aan elkaar gerelateerd zijn.

70
00:04:17.003 --> 00:04:22.001
BV's, besloten vennootschappen.

71
00:04:22.001 --> 00:04:24.020
Cees Schaap, is oud-officier van justitie, voormalig hoogleraar..

72
00:04:24.020 --> 00:04:26.019
en een autoriteit op het gebied van faillissementsfraude.

73
00:04:26.019 --> 00:04:30.019
Hoe doet een poging ons uit te leggen hoe faillissementsfraude vaak werkt.

74
00:04:30.019 --> 00:04:37.007
Deze onroerende zaken of deze activa zijn ver beneden de economische waarden vervreemd.

75
00:04:37.007 --> 00:04:45.015
Aan partijen waar meneer Jansen en meneer Pietersen weer een belang bij hebben.

76
00:04:45.015 --> 00:04:50.021
Dus meneer Jansen en Pietersen doen hun bedrijven in de uitverkoop...

77
00:04:50.021 --> 00:04:55.010
halen ze leeg in een andere tent waar ze zelf ook mee te maken hebben...

78
00:04:55.010 --> 00:05:02.011
Daardoor gaan die andere twee bedrijven ook op de fles.

79
00:05:02.011 --> 00:05:04.014
En wat niemand weet, is dat het geld uit deze bedrijven...

80
00:05:04.014 --> 00:05:07.001
allemaal in een ander bedrijf terecht komt...

81
00:05:07.001 --> 00:05:09.021
waar meneer Jansen en meneer Pietersen gewin van hebben. Ja.

82
00:05:09.021 --> 00:05:13.021
Faillissementsfraude komt in vele gedaanten voor.

83
00:05:13.021 --> 00:05:16.017
Maar uiteindelijk gaat het altijd om benadeling van de schuldeisers.

84
00:05:16.017 --> 00:05:21.012
Dus het leeg trekken van een vennootschap...

85
00:05:21.012 --> 00:05:24.006
Uit onderzoek blijkt dat er bij zo'n 25 procent van de faillissementen...

86
00:05:24.006 --> 00:05:27.019
sprake is van fraude.

87
00:05:27.019 --> 00:05:30.004
Dus ga maar uit van zo'n 3000 faillissementsfraudezaken per jaar.

88
00:05:30.004 --> 00:05:34.021
3000 zaken per jaar. Dat is juist.

89
00:05:34.021 --> 00:05:38.023
Volgens de meest recente schattingen wel, ja.

90
00:05:38.023 --> 00:05:41.023
Economische schade 1,7 miljard? Ja.

91
00:05:41.023 --> 00:05:44.007
Van die 3000 gevallen pakten justitie en politie...

92
00:05:44.007 --> 00:05:49.014
er in 2011 slechts 44 op, 40 door de FIOD, 4 door de politie.

93
00:05:49.014 --> 00:05:52.012
De kans voor een fraudeur om gepakt te worden is dus verwaarloosbaar.

94
00:05:52.012 --> 00:05:55.008
Hoeveel worden er daarvan opgespoord?

95
00:05:55.008 --> 00:05:58.018
Dan moet je naar promille en niet naar procenten.

96
00:05:58.018 --> 00:06:03.014
Dus als je fraude wilt plegen, kun je je goddelijke gang gaan.

97
00:06:03.014 --> 00:06:07.014
Ja, totdat je een scherpe curator tegen het lijf loopt...

98
00:06:07.014 --> 00:06:11.009
die er wel mee aan de slag gaat.

99
00:06:11.009 --> 00:06:15.002
De Amsterdamse Curator Merijn Tops is zo iemand.

100
00:06:15.002 --> 00:06:19.003
Hij doet altijd aangifte van geconstateerde fraude.

101
00:06:19.003 --> 00:06:21.008
Dit is een voorbeeld van een faillissement...

102
00:06:21.008 --> 00:06:25.023
waar de schuldeisers toch al snel 350.000 euro te vorderen hebben.

103
00:06:25.023 --> 00:06:33.002
En daar is sprake van fraude. Een gelegenheidsfraudeur.

104
00:06:33.002 --> 00:06:35.017
Hoeveel loopt de staat mis?

105
00:06:35.017 --> 00:06:38.018
In dit geval had de belastingdienst 100.000 te vorderen.

106
00:06:38.018 --> 00:06:41.012
Als je hoort dat de schade van faillissementsfraude EEN miljard is...

107
00:06:41.012 --> 00:06:44.023
en je ziet in specifieke faillissementen dat de schade al snel in de tonnen loopt...

108
00:06:44.023 --> 00:06:49.001
dan is het raar dat het OM dit niet aanpakt.

109
00:06:49.001 --> 00:06:52.016
Complex en arbeidsintensief.

110
00:06:52.016 --> 00:06:55.022
Wim Bollen is fraudeofficier bij het Functioneel Parket in Zwolle...

111
00:06:55.022 --> 00:06:57.020
verantwoordelijk voor de vervolging in alle FIOD-zaken.

112
00:06:57.020 --> 00:07:01.001
Dit is EEN onderzoek wat we pas op regie-zitting hebben gehad.

113
00:07:01.001 --> 00:07:06.016
Dat wil zeggen dat het nog naar de rechter-commissaris gaat...

114
00:07:06.016 --> 00:07:09.004
voor nadere onderzoeken.

115
00:07:09.004 --> 00:07:10.011
Rechtshulpverzoeken.

116
00:07:10.011 --> 00:07:13.005
Deze gaan naar Belgie, Zuid-Afrika.

117
00:07:13.005 --> 00:07:15.018
Deze gaan naar Zwitserland, Oostenrijk.

118
00:07:15.018 --> 00:07:19.012
We hebben veel van dat soort zaken die groot zijn en veel tijd kosten.

119
00:07:19.012 --> 00:07:25.000
Heeft u niet het gevoel dat u aan het dweilen bent met de kraan open?

120
00:07:25.000 --> 00:07:29.010
Ja, die vergelijking trekken wij zelf ook wel eens.

121
00:07:29.010 --> 00:07:31.010
Met het strafrecht proberen we zo veel mogelijk zaken op te pakken.

122
00:07:31.010 --> 00:07:39.002
We willen daar een voorbeeld mee stellen.

123
00:07:39.002 --> 00:07:41.011
Maar die paar zaken die we uiteindelijk zouden kunnen doen...

124
00:07:41.011 --> 00:07:44.007
dat zou meer kunnen.

125
00:07:44.007 --> 00:07:47.005
In de totale hoeveelheid is het veel te weinig.

126
00:07:47.005 --> 00:07:49.017
Hoe groot is de groep beroepsfraudeurs?

127
00:07:49.017 --> 00:07:52.005
In Nederland wordt geschat dat er zo'n 2000 beroepsfraudeurs aan het werk zijn.

128
00:07:52.005 --> 00:07:54.022
Weten we wie dat zijn?

129
00:07:54.022 --> 00:07:59.003
Ja, de intimi kennen daar wel de namen van.

130
00:07:59.003 --> 00:08:00.022
Wie zijn de intimi?

131
00:08:00.022 --> 00:08:03.005
Dat zijn mensen bij justitie en politie.

132
00:08:03.005 --> 00:08:05.016
De curatoren.

133
00:08:05.016 --> 00:08:08.012
Dus we weten wie het zijn en toch onderzoeken we dat maar zeer marginaal?

134
00:08:08.012 --> 00:08:12.012
Ja, dat is een capaciteitsvraagstuk.

135
00:08:12.012 --> 00:08:16.007
Niet genoeg mensen? Niet genoeg deskundige mensen.

136
00:08:16.007 --> 00:08:17.021
Resumerend:

137
00:08:17.021 --> 00:08:19.006
We hebben toch te weinig mensen, te weinig middelen...

138
00:08:19.006 --> 00:08:24.020
te weinig deskundigheid en het heeft een te lage prioriteit.

139
00:08:24.020 --> 00:08:25.023
Juist.

140
00:08:25.023 --> 00:08:28.019
Dat beroepsfraudeurs daarmee vrij spel hebben...

141
00:08:28.019 --> 00:08:29.024
ervaart de Noord-Hollandse ICT'er Martin Broerse.

142
00:08:29.024 --> 00:08:33.014
Zijn bedrijf wordt begin dit jaar slachtoffer van zo'n beroepsfraudeur.

143
00:08:33.014 --> 00:08:38.000
Een bedrijventerrein in het West-Friese Tuitjenhorn.

144
00:08:38.000 --> 00:08:41.010
Het bedrijfspand is inmiddels van iemand anders.

145
00:08:41.010 --> 00:08:45.009
De verhuurder ging voor duizenden euro's het schip in, net als Broerse.

146
00:08:45.009 --> 00:08:49.010
Onze schade was 11.000 euro.

147
00:08:49.010 --> 00:08:51.014
Hij heeft het op meerdere plekken in Nederland gedaan.

148
00:08:51.014 --> 00:08:56.022
Hij koopt zich steeds in.

149
00:08:56.022 --> 00:09:01.003
Het is allemaal met voorbedachte raden.

150
00:09:01.003 --> 00:09:03.009
Er zijn altijd meerdere BV's mee gemoeid en meerdere namen.

151
00:09:03.017 --> 00:09:07.002
Een schoolvoorbeeld van de werkwijze van een beroepsfraudeur.

152
00:09:07.002 --> 00:09:10.019
Het bedrijf bestelt op grote schaal spullen die het nooit afrekent.

153
00:09:10.019 --> 00:09:13.004
De spullen worden direct na aankomst in de gehuurde bedrijfshal...

154
00:09:13.004 --> 00:09:16.010
doorgesluisd naar een andere, onbekende, locatie.

155
00:09:16.010 --> 00:09:18.020
Ondernemers die hun spullen komen terughalen...

156
00:09:18.020 --> 00:09:21.013
treffen een verlaten loods en een verlaten kantoor aan.

157
00:09:21.013 --> 00:09:22.024
Een faillissement volgt.

158
00:09:22.024 --> 00:09:27.003
De curator vindt nog geen snipper van de administratie.

159
00:09:27.003 --> 00:09:32.022
Boedel leeg, vogel gevlogen.

160
00:09:32.022 --> 00:09:34.024
Ik begrijp niet dat de politie die zaak niet door kan zenden.

161
00:09:34.024 --> 00:09:39.013
Ze kunnen toch zeggen dat ze zo'n landelijk geval niet kunnen handelen.

162
00:09:39.013 --> 00:09:43.002
Dat begrijp ik niet.

163
00:09:43.002 --> 00:09:49.012
Maar dat steekt me nog niet eens het meest.

164
00:09:49.012 --> 00:09:53.022
Het meest steekt dat als wij checks doen op de KvK...

165
00:09:53.022 --> 00:09:57.016
dat het niks blijkt te zeggen. Er is geen controle.

166
00:09:57.016 --> 00:10:01.020
Deze man staat weer elke keer met zijn paspoort bij de balie van de KvK...

167
00:10:01.020 --> 00:10:05.002
en schrijft zich dan weer bij de volgende BV in.

168
00:10:05.002 --> 00:10:12.008
Broerse krijgt steun uit onverwachte hoek.

169
00:10:12.008 --> 00:10:14.009
Peter Jong, is directeur handelsregister...

170
00:10:14.009 --> 00:10:16.017
van de Kamer van Koophandel Nederland.

171
00:10:16.017 --> 00:10:19.000
Als we kijken naar de functie en de rol van de KvK...

172
00:10:19.000 --> 00:10:22.004
dan zou ik willen dat wij die poortwachtersfunctie...

173
00:10:22.004 --> 00:10:27.008
waarmee wij de legitimiteit verschaffen aan het ondernemerschap...

174
00:10:27.008 --> 00:10:34.023
sterker kunnen maken om zo een schifting te kunnen maken...

175
00:10:34.023 --> 00:10:39.024
tussen wie wel en wie niet.

176
00:10:39.024 --> 00:10:41.014
Dat betekent dat we de weigeringsgronden die we nu niet hebben...

177
00:10:41.014 --> 00:10:44.001
zouden willen hebben.

178
00:10:44.001 --> 00:10:47.014
Jong heeft het hier feitelijk over een zogenaamd civielrechtelijk bestuursverbod.

179
00:10:47.014 --> 00:10:50.008
Een zwarte lijst voor frauderende ondernemers.

180
00:10:50.008 --> 00:10:54.020
Over die mogelijkheid wordt al jaren gepraat maar de wet is nog altijd niet door de Kamer.

181
00:10:54.020 --> 00:11:02.007
Ook MKB Nederland maakt zich zorgen dat frauderende ondernemers zich keer op keer kunnen inschrijven.

182
00:11:02.007 --> 00:11:06.004
We praten al jaren over deze wet. En over de modernisering.

183
00:11:06.004 --> 00:11:15.014
We vragen al jarenlang over een alertere rol van het OM...

184
00:11:15.014 --> 00:11:15.018
van de politie en de FIOD.

185
00:11:15.018 --> 00:11:20.019
Wat mij betreft, is het nu tijd voor actie.

186
00:11:20.019 --> 00:11:23.024
Iemand zal de regie moeten nemen.

187
00:11:23.024 --> 00:11:25.023
Iemand die hoofdverantwoordelijk is voor de vervolging van strafbare feiten.

188
00:11:25.023 --> 00:11:29.008
Laat de minister het hier liggen?

189
00:11:29.008 --> 00:11:33.018
In elk geval wat betreft het civiel rechterlijke bestuursverbod.

190
00:11:33.018 --> 00:11:37.005
Dat had sneller gekund. En tot nu toe zien we niks.

191
00:11:37.005 --> 00:11:42.004
In deze tijd, waarin het lastig is, waarin we 10.000 faillissementen verwachten dit jaar...

192
00:11:42.004 --> 00:11:46.011
is het van groot belang dat die wet door de Kamer heen gaat.

193
00:11:46.011 --> 00:11:50.019
Als de wet al was ingevoerd, waren Dieko Maters en zijn broer mogelijk nooit gedupeerd.

194
00:11:50.019 --> 00:11:53.021
De opdrachtgever van Maters bleek al in 2006 veroordeeld voor faillissementsfraude.

195
00:11:53.021 --> 00:11:57.002
Komt u hem nog wel eens tegen? Ja.

196
00:11:57.002 --> 00:11:58.023
Dan zwaait hij vrolijk. Ja.

197
00:11:58.023 --> 00:12:02.004
Hij blijft zwaaien. Maar ik zwaai niet terug.

198
00:12:02.004 --> 00:12:05.008
Wilt u weten hoe u uzelf kunt wapenen tegen faillissementsfraude?

199
00:12:05.008 --> 00:12:12.014
Kijk dan op onze website. kro.nl/brandpunt.

200
00:12:24.004 --> 00:12:28.007
Het normaalste bezit over de hele wereld is ons mobieltje.

201
00:12:28.007 --> 00:12:30.015
We willen weten wat de nieuwste smartphone...

202
00:12:30.015 --> 00:12:36.007
of wat een abonnement kost, niet wat hij kapot maakt.

203
00:12:36.017 --> 00:12:41.007
Zonder tin geen mobieltje. Ook in die van u zit 7 gram soldeertin.

204
00:12:41.007 --> 00:12:45.011
De kans is groot dat het uit een van deze mijnen op Bangka komt...

205
00:12:45.011 --> 00:12:49.015
waardoor dit tropisch eiland wordt omgeploegd tot maanlandschap.

206
00:13:14.015 --> 00:13:20.005
Mensen werken onder erbarmelijke omstandigheden...

207
00:13:20.005 --> 00:13:22.005
voor 'n hongerloontje in Bangka om ons tin te winnen.

208
00:13:22.005 --> 00:13:27.016
Dat is inderdaad heel oneerlijk.

209
00:13:41.021 --> 00:13:47.009
Met de explosieve verkoop van tablets en smartphones...

210
00:13:47.009 --> 00:13:50.010
is de race om schaarse grondstoffen als tin pas echt begonnen.

211
00:13:50.010 --> 00:13:53.015
Want de plekken waar tin zit, zijn schaars.

212
00:13:53.015 --> 00:13:58.001
Onze honger naar luxe veroorzaakt een ramp op 't eiland Bangka.

213
00:13:58.001 --> 00:14:01.009
En dat zie je bij aankomst vanuit de lucht:

214
00:14:01.009 --> 00:14:04.014
De 6000 gaten in het landschap zijn tinmijnen...

215
00:14:04.014 --> 00:14:10.006
en op zee drijven ruim 6000 vlotten met illegale tin-delvers.

216
00:14:10.006 --> 00:14:14.004
Ladies and gentlemen...

217
00:14:14.004 --> 00:14:16.020
we've just landed at Depati Amir Airport in Pangkal Pinang.

218
00:14:26.012 --> 00:14:31.012
Samen met Milieudefensie, Friends of the Earth en 't Indonesische Whali...

219
00:14:31.012 --> 00:14:37.001
onderzocht Ratno Budi de werkelijke prijs van ons mobieltje.

220
00:14:37.001 --> 00:14:42.003
Deze week komt het rapport uit...

221
00:14:42.003 --> 00:14:43.004
maar hij laat Brandpunt alvast zien hoe hoog die prijs is.

222
00:14:58.021 --> 00:15:02.017
80% van de bevolking van Bangka werkt in de mijnindustrie...

223
00:15:02.017 --> 00:15:08.009
die een derde van alle tin voor onze smartphones en elektrische apparaten levert.

224
00:15:08.009 --> 00:15:14.021
Na China is Indonesie de grootste tinproducent ter wereld.

225
00:16:17.000 --> 00:16:20.003
Tot de val van Soeharto in 1998 mocht alleen de staat tin delven op Bangka.

226
00:16:20.003 --> 00:16:25.005
Daarna ging de deur op een kier voor burgers...

227
00:16:25.005 --> 00:16:29.003
zoals hier, waar het grootste semistaatsbedrijf PT Timah...

228
00:16:29.003 --> 00:16:33.007
alweer is vertrokken naar een volgende mijn.

229
00:16:34.024 --> 00:16:38.015
'Informele tindelvers' worden ze in Indonesie genoemd.

230
00:16:38.015 --> 00:16:41.015
Wij zouden zeggen: illegaal.

231
00:16:41.015 --> 00:16:45.000
Met de opkomende welvaart in China en India en de explosieve verkoop van smartphones en tablets...

232
00:16:45.000 --> 00:16:48.004
is de vraag naar tin sinds 2000 zo gestegen...

233
00:16:48.004 --> 00:16:53.002
dat tin het goud is geworden voor arme mensen, zoals Siti Maria.

234
00:17:25.014 --> 00:17:26.022
Geld dat Maria niet verdient.

235
00:17:37.021 --> 00:17:40.021
Geld dat Maria niet verdient.

236
00:17:40.021 --> 00:17:43.023
Zij en de anderen werken voor 2 tot 5 euro per dag voor een landeigenaar...

237
00:17:43.023 --> 00:17:47.013
die vaak zonder vergunning zijn achtertuin afgraaft.

238
00:17:47.013 --> 00:17:50.000
Hij, de tussenhandel, de tinsmelterij...

239
00:17:50.000 --> 00:17:55.001
en de Indonesische regering verdienen het geld aan de tin.

240
00:18:09.024 --> 00:18:12.014
Hoelang het eiland deze tindelving nog volhoudt...

241
00:18:12.014 --> 00:18:16.004
vragen we aan bioloog Eddy Nurtjaya van de Universiteit van Bangka.

242
00:19:00.012 --> 00:19:03.021
Iedereen kan een telefoon aanschaffen en dat doen we massaal.

243
00:19:03.021 --> 00:19:08.009
Naar verwachting zijn er in 2017 meer mobieltjes dan mensen.

244
00:19:08.009 --> 00:19:12.016
Veelal gemaakt met soldeertin uit Bangka.

245
00:19:12.016 --> 00:19:17.011
Deze toren is nog 'n overblijfsel uit de koloniale tijd...

246
00:19:17.011 --> 00:19:19.007
toen Nederlanders hier niet alleen de peper...

247
00:19:19.007 --> 00:19:23.014
maar ook de eerste tin vandaan haalden.

248
00:19:23.014 --> 00:19:25.016
Toen ging het om tinnen borden en tin voor blikjes.

249
00:19:25.016 --> 00:19:29.009
Nu zit er naar verhouding meer tin in ons mobieltje dan in een auto.

250
00:19:29.009 --> 00:19:31.021
De vraag naar schaarse grondstoffen veroorzaakt...

251
00:19:31.021 --> 00:19:37.024
volgens industrieel ecoloog Rene Klein een race om grondstoffen.

252
00:19:37.024 --> 00:19:41.014
De 'metal boom' is de periode tussen 2002 en 2008.

253
00:19:41.014 --> 00:19:47.020
Toen steeg de vraag naar grondstoffen enorm. En de prijs ook.

254
00:19:47.020 --> 00:19:50.014
Dat werd veroorzaakt door de groei...

255
00:19:50.014 --> 00:19:53.012
in landen als China, India en Brazilie.

256
00:19:53.012 --> 00:19:57.013
Daar zijn de mensen veel rijker geworden.

257
00:19:57.013 --> 00:20:01.023
En dus steeg de vraag naar iPads, computers en andere spullen enorm.

258
00:20:01.023 --> 00:20:04.010
Terug naar Bangka...

259
00:20:04.010 --> 00:20:07.018
waar sinds een paar jaar de tinwinning op het land terugloopt.

260
00:20:07.018 --> 00:20:11.012
Waardoor ook de zeebodem niet langer veilig is.

261
00:21:11.012 --> 00:21:13.020
Steeds legere vissersnetten, geen toerist die hier nog komt...

262
00:21:13.020 --> 00:21:15.017
en het einde van de schildpad is in zicht.

263
00:21:15.017 --> 00:21:17.019
Tot verdriet van meneer Tonno.

264
00:21:29.007 --> 00:21:32.018
Voor de tinwinning op zee begon, legden deze schilpadden hun eieren op het strand.

265
00:21:32.018 --> 00:21:35.009
Sinds de komst van de tinschepen geen eentje meer.

266
00:21:55.004 --> 00:22:00.001
Want behalve illegale vlotten liggen er ook nog 83 enorme industrieschepen...

267
00:22:00.001 --> 00:22:05.018
die per uur 100 tot 200 kubieke meter zand opzuigen.

268
00:22:05.018 --> 00:22:11.019
Ironisch genoeg is het vier eeuwen later een Nederlands schip...

269
00:22:11.019 --> 00:22:14.021
dat helpt bij de tinwinning op zee.

270
00:22:14.021 --> 00:22:17.016
Een door de Indonesiers opgekocht baggerschip.

271
00:22:47.007 --> 00:22:51.013
Elke week verongelukt er een illegale tindelver in zee of op land.

272
00:22:51.013 --> 00:22:53.018
Er zijn regels over wie, wat, mag op welk stukje land of zee.

273
00:22:53.018 --> 00:22:56.014
Maar dat gaat op z'n Indonesisch...

274
00:22:56.014 --> 00:23:01.016
blijkt uit het gesprek met de voorzitter van de grootste partij in het parlement van Bangka.

275
00:23:57.007 --> 00:24:00.010
Er zijn regels, maar ze worden nauwelijks gehandhaafd.

276
00:24:00.010 --> 00:24:05.012
De verplichte herplanting en herstel van de bodem vindt maar op kleine schaal plaats...

277
00:24:05.012 --> 00:24:07.024
omdat het honderden euro's per hectare kost.

278
00:24:07.024 --> 00:24:10.015
En doordat veiligheidsmaatregelen niet worden opgevolgd...

279
00:24:10.015 --> 00:24:14.009
gebeuren ongelukken als dat van Sugee nog wekelijks.

280
00:25:11.020 --> 00:25:15.004
Iedereen die ik spreek, maar ook de nationale minister van Landbouw...

281
00:25:15.004 --> 00:25:19.008
geeft toe dat de tinwinning op Bangka uit de hand gelopen is.

282
00:25:19.008 --> 00:25:23.010
Maar zolang er iets te verdienen valt, verandert er weinig.

283
00:25:23.010 --> 00:25:29.000
Dus vragen milieuorganisaties nu aan elektronicaproducenten om druk uit te oefenen.

284
00:25:52.016 --> 00:25:56.017
We hebben de belangrijkste elektronicaproducenten, Samsung, Philips en Apple...

285
00:25:56.017 --> 00:25:58.009
om een reactie gevraagd.

286
00:25:58.009 --> 00:26:03.000
Samsung en Philips zeggen zich al jaren in te spannen om dit soort omstandigheden tegen te gaan.

287
00:26:03.000 --> 00:26:08.005
Voor Samsung is onze uitzending reden om de situatie op Bangka te onderzoeken.

288
00:26:25.024 --> 00:26:32.001
Mobieltjes, waarvan er elk uur 1000 op de afvalberg belanden met 7 gram tin uit Banka.

289
00:26:32.001 --> 00:26:34.021
Welke grondstoffen er nog meer in uw smartphone zitten...

290
00:26:34.021 --> 00:26:40.012
ziet u op onze website, waar we een mobieltje uit elkaar halen.

291
00:26:40.012 --> 00:26:46.012
Waarom wordt tin amper gerecycled?

292
00:26:46.012 --> 00:26:49.000
Omdat het nieuwe tin uit de mijnen ZO goedkoop is...

293
00:26:49.000 --> 00:26:51.000
dat het niet interessant is om dat te doen.

294
00:26:51.000 --> 00:26:57.000
Wat kunnen we doen met mobieltjes die in onze la liggen?

295
00:26:57.000 --> 00:27:00.023
Er moet een prikkel voor mensen zijn om die ergens in te leveren.

296
00:27:00.023 --> 00:27:04.020
Je kan zeggen: Het is voor 'n goed doel.

297
00:27:04.020 --> 00:27:08.008
Misschien moet je naar een systeem...

298
00:27:08.008 --> 00:27:10.000
waarbij je niet meer de eigenaar van dat mobieltje bent.

299
00:27:10.000 --> 00:27:14.005
Leasen? Ja, dan ga je inderdaad naar leasen toe.

300
00:27:14.005 --> 00:27:18.005
Leasen kan ervoor zorgen dat bedrijven meer gaan nadenken...

301
00:27:18.005 --> 00:27:20.014
over het productontwerp.

302
00:27:20.014 --> 00:27:24.012
Want vaak is 't probleem dat producten zo ontworpen zijn...

303
00:27:24.012 --> 00:27:28.008
dat je ze nauwelijks kunt recyclen.

304
00:27:52.017 --> 00:27:55.001
Het kost vijf euro tol om er te komen.

305
00:27:55.001 --> 00:27:59.013
Een tochtige uithoek van Nederland met zo'n 100.000 inwoners.

306
00:27:59.013 --> 00:28:03.019
Maar voor de fijnproever is het een culinair paradijs...

307
00:28:03.019 --> 00:28:06.000
bezaaid met Michellinsterren.

308
00:28:06.000 --> 00:28:08.007
We zijn in Zeeuws-Vlaanderen, een stukje Belgie in Nederland.

309
00:28:08.007 --> 00:28:12.017
Ze noemen het hier een land apart.

310
00:28:12.017 --> 00:28:14.005
En zo voelt het ook.

311
00:28:14.005 --> 00:28:19.000
Waarom is deze plek de kraamkamer voor sterrenkoks?

312
00:28:19.000 --> 00:28:20.023
Dit is de smaak van Zeeuws-Vlaanderen?

313
00:28:20.023 --> 00:28:23.022
Dat vind je nergens anders? Nee.

314
00:28:23.022 --> 00:28:27.015
Wat is het culinaire geheim van dit stukje Nederland?

315
00:28:27.015 --> 00:28:33.010
Nergens ter wereld zijn zo veel Michellinsterren op zo weinig inwoners.

316
00:28:33.010 --> 00:28:36.008
En volgende week worden ze weer uitgedeeld.

317
00:28:36.008 --> 00:28:39.010
Wij creeren geen sterren.

318
00:28:39.010 --> 00:28:43.006
Wij zijn klanten, gasten, zoals vele andere gasten.

319
00:28:43.006 --> 00:28:46.000
Aan de vooravond van de uitreiking van nieuwe Michellinsterren...

320
00:28:46.000 --> 00:28:50.002
een zoektocht naar het geheim van Zeeuws-Vlaanderen.

321
00:28:50.002 --> 00:28:52.005
De Schelde, daar draait het om.

322
00:28:52.005 --> 00:28:55.001
De levensader van een uniek deltagebied...

323
00:28:55.001 --> 00:28:57.006
van zilte klei, slikken en schorren.

324
00:28:57.006 --> 00:29:02.013
Een oneindig reservoir voor voedsel dat de basis vormt voor de Zeeuwse keuken.

325
00:29:02.013 --> 00:29:05.011
Bout vist hier al zijn hele leven op harder...

326
00:29:05.011 --> 00:29:08.007
een schuwe vis die houdt van brak water...

327
00:29:08.007 --> 00:29:10.019
maar in restaurants niet echt populair is.

328
00:29:10.019 --> 00:29:15.015
In elke haven waar je aanmeert, vragen mensen waar op ik vis.

329
00:29:15.015 --> 00:29:18.002
Als ik harder zeg, zeggen ze: Dat is niet te vreten.

330
00:29:30.013 --> 00:29:34.022
Een heerlijke vis waar topkoks hier wel raad mee weten.

331
00:29:34.022 --> 00:29:40.021
De karakteristieke vis is een specialiteit van de sterrenrestaurants hier geworden.

332
00:29:50.003 --> 00:29:54.006
Sushi van harder, bereid door topkok Edwin Vinke uit Slijkplaat.

333
00:29:54.006 --> 00:29:57.021
Zalm of tonijn zal je op zijn menu niet aantreffen.

334
00:29:57.021 --> 00:30:00.019
Hij werkt alleen met producten uit de Zeeuwse delta.

335
00:30:00.019 --> 00:30:03.010
We gebruiken alles wat hier vandaan komt.

336
00:30:03.010 --> 00:30:09.006
Alles wat hier uit de grond komt of van de schorren of uit de sloten en de zee.

337
00:30:09.006 --> 00:30:11.013
Daar gaan we mee aan de slag.

338
00:30:11.013 --> 00:30:14.024
Ja, en alles is zilt, als het ware.

339
00:30:14.024 --> 00:30:18.015
Dus dat is ons handelsmerk, denk ik.

340
00:30:18.015 --> 00:30:22.006
Edwin Vinke is Zeeuws-Vlaanderen.

341
00:30:22.006 --> 00:30:25.016
Geboren en getogen in Breskens is hij vergroeid met het landschap en alles wat het voort brengt.

342
00:30:25.016 --> 00:30:30.017
Wat is dit? Een soort zeewier.

343
00:30:30.017 --> 00:30:35.016
Dit kun je eten? Lekker.

344
00:30:35.016 --> 00:30:38.012
En dat gebruikt u ook in de keuken? Ja. Het is ook supergezond.

345
00:30:38.012 --> 00:30:42.003
En dat groeit gewoon bij u in de achtertuin.

346
00:30:42.003 --> 00:30:44.020
Ja, over de dijk.

347
00:30:44.020 --> 00:30:46.011
Kijk, en dit is weer een andere soort.

348
00:30:46.011 --> 00:30:48.017
Dit is gewoon zeesla.

349
00:30:48.017 --> 00:30:52.004
Als je het even blancheert, kun je er een lekkere salade van maken.

350
00:30:52.004 --> 00:30:56.009
De zilte smaak van Zeeuws-Vlaanderen is een begrip onder fijnproevers.

351
00:30:56.009 --> 00:31:01.020
Zoals Jan van Lissum, hoofdinspecteur van de culinaire gids Gault Millau.

352
00:31:01.020 --> 00:31:06.007
Na de Michellinsterren een gastronomisch kompas voor koks en klanten.

353
00:31:06.007 --> 00:31:11.009
Als het gaat om smaak en puur lekker kom ik graag in Vlaanderen en Zeeuws-Vlaanderen.

354
00:31:11.009 --> 00:31:16.002
Je eet wat je ziet, wat je ruikt en het is smaakvol.

355
00:31:16.002 --> 00:31:20.003
Het is aromatisch, lekker.

356
00:31:20.003 --> 00:31:22.017
Alstublieft. Dank je wel.

357
00:31:22.017 --> 00:31:24.022
Het is heel vers, heel fris.

358
00:31:24.022 --> 00:31:24.024
De frisheid spat er van af.

359
00:31:24.024 --> 00:31:29.006
Heel puur, dicht bij de natuur.

360
00:31:29.006 --> 00:31:33.023
En die stijl waardeer ik zo in hem, de laatste jaren.

361
00:31:33.023 --> 00:31:37.007
Het is heel schoon.

362
00:31:37.007 --> 00:31:40.006
Je ziet, het is heel transparant. En zo moet het ook smaken.

363
00:31:40.006 --> 00:31:42.002
Dus ik ga een kijken.

364
00:31:47.011 --> 00:31:49.010
Het is gewoon puur.

365
00:31:49.010 --> 00:31:54.021
Er zit geen geparfumeerde toon in. Het is niet nagemaakt.

366
00:31:54.021 --> 00:31:58.008
Niet gemanipuleerd maar gewoon zoals de vis bedoeld is.

367
00:31:58.008 --> 00:31:59.023
Eten in z'n puurste vorm.

368
00:32:00.014 --> 00:32:02.011
Als klein kind liep ik al op het strand.

369
00:32:02.011 --> 00:32:05.013
Ik ben er als het ware geboren.

370
00:32:05.013 --> 00:32:08.018
Als de mensen hier komen, en ze lopen over het strand...

371
00:32:08.018 --> 00:32:11.018
en ruiken de zee, moet je dat op je bord krijgen.

372
00:32:11.018 --> 00:32:13.013
Een stukje Belgie in Nederland.

373
00:32:13.013 --> 00:32:16.000
Ooit veroverd op de Spanjaarden om de toegang...

374
00:32:16.000 --> 00:32:19.019
tot de haven van Antwerpen te beheersen.

375
00:32:19.019 --> 00:32:23.007
Historicus Paul van der Velde over de strategische waarde van het gebied.

376
00:32:23.007 --> 00:32:25.009
Toen en nu.

377
00:32:25.009 --> 00:32:30.023
De Westerschelde is EEN van drukste scheepvaartroutes ter wereld.

378
00:32:32.013 --> 00:32:35.006
Er is een enorme slag.

379
00:32:35.006 --> 00:32:39.019
De Slag om Arnhem was veel minder dan de Slag om de Schelde.

380
00:32:39.019 --> 00:32:42.011
Er is hier drie maanden strijd geleverd.

381
00:32:42.011 --> 00:32:44.013
Breskens is helemaal plat gebombardeerd.

382
00:32:44.013 --> 00:32:47.004
En een groot gedeelte van West-Zeeuws-Vlaanderen ook.

383
00:32:47.004 --> 00:32:52.012
Want het was van levensbelang voor de aanvoer van geallieerde troepen.

384
00:32:52.012 --> 00:32:58.015
En Churchill noemde het al: Het pistool op Engeland.

385
00:32:58.015 --> 00:33:00.004
Tactisch interessant dus.

386
00:33:00.004 --> 00:33:02.015
Maar verder willen de Hollanders er weinig van weten.

387
00:33:02.015 --> 00:33:06.013
Bovendien, om er te komen, moet een wereldreis worden afgelegd.

388
00:33:06.013 --> 00:33:11.022
Via Belgie, het beruchte Perkpolder of sinds kort de tunnel.

389
00:33:11.022 --> 00:33:15.010
Ver van Nederland groeit een eigen volkshaard.

390
00:33:15.010 --> 00:33:18.013
De mensen voelen zich hier vrij en onafhankelijk.

391
00:33:18.013 --> 00:33:23.000
Dat is ook gevoed door het feit dat de Nederlandse regering...

392
00:33:23.000 --> 00:33:28.024
dikwijls brieven terug stuurde met: Wend u tot uw eigen regering.

393
00:33:28.024 --> 00:33:32.005
En daar bedoelden ze Belgie mee.

394
00:33:32.005 --> 00:33:35.023
Het werd niet zo serieus genomen door onze eigen regering?

395
00:33:35.023 --> 00:33:39.002
Ze wisten gewoon niet waar het lag.

396
00:33:39.002 --> 00:33:41.007
Het succes van Vinkes Kromme Watergang...

397
00:33:41.007 --> 00:33:43.019
en andere exclusieve restaurants in Zeeuws-Vlaanderen...

398
00:33:43.019 --> 00:33:47.014
is opmerkelijk in een tijd van recessie en krimp.

399
00:33:47.014 --> 00:33:51.009
Maar het is juist de geografische ligging...

400
00:33:51.009 --> 00:33:56.008
als aanhangsel van Belgie, die het gebied zo succesvol maakt.

401
00:33:56.008 --> 00:34:00.005
Alles wat hier gebeurt, is gebaseerd op Belgie.

402
00:34:00.005 --> 00:34:02.000
Zonder de Belgen hadden we hier niks.

403
00:34:02.000 --> 00:34:06.011
Vlamingen hebben een voorsprong wat betreft de gastronomie.

404
00:34:06.011 --> 00:34:08.013
Het lekker eten.

405
00:34:08.013 --> 00:34:11.016
Die gaan eerst kijken waar ze lekker kunnen eten en denken dan pas aan de prijs.

406
00:34:11.016 --> 00:34:17.001
En Nederlanders denken aan de prijs en willen daar lekker voor eten.

407
00:34:17.001 --> 00:34:20.017
Lekker uiteten, het is het laatste waar onze zuiderburen op bezuinigen.

408
00:34:20.017 --> 00:34:25.007
Van die Bourgondisch inborst profiteert Zeeuws-Vlaanderen volop.

409
00:34:25.007 --> 00:34:27.013
Al lag dat vroeger iets anders.

410
00:34:27.013 --> 00:34:30.019
Toen kwamen de Belgen vooral om hun zwart geld te verzilveren...

411
00:34:30.019 --> 00:34:33.019
en een bezoekje aan de seksshop.

412
00:34:33.019 --> 00:34:35.018
In Belgie waren seksshops verboden.

413
00:34:35.018 --> 00:34:38.002
Zij noemden dat geslachtsmagazijn.

414
00:34:38.002 --> 00:34:40.014
Van het geslachtsmagazijn gingen zij naar de textielhandel.

415
00:34:40.014 --> 00:34:45.000
Want ze kochten hier ook goedkope textiel en boter en dergelijke.

416
00:34:45.000 --> 00:34:49.021
Alle verhalen over smokkel zijn daar uit voortgekomen.

417
00:34:49.021 --> 00:34:51.022
Er werd hier veel gesmokkeld? Ja.

418
00:34:51.022 --> 00:34:55.010
En dat werd hier niet als misdaad gezien maar als een spel.

419
00:34:55.010 --> 00:34:58.001
Smokkel, seks en zwart geld.

420
00:34:58.001 --> 00:35:02.001
En omdat de Vlamingen dan toch bij de buren waren, aten ze hier ook.

421
00:35:02.001 --> 00:35:04.016
Het gekende recept: mosselen met friet.

422
00:35:04.016 --> 00:35:09.015
Bijvoorbeeld in EEN van de vele restaurants in het centrum van de mosselcultuur: Philippine.

423
00:35:09.015 --> 00:35:11.015
Bij die Belgen zit dat er gewoon in.

424
00:35:11.015 --> 00:35:16.010
Die gaan hier niet zitten om gezien te worden maar om te genieten.

425
00:35:16.010 --> 00:35:20.021
Kijk naar de zondagmiddag. Dan zitten mensen hier vier uur te lunchen.

426
00:35:20.021 --> 00:35:24.013
Alle zorgen vergetend en te smikkelen.

427
00:35:24.013 --> 00:35:26.006
De Belgen krijgen hun eigen seksshops.

428
00:35:26.006 --> 00:35:28.013
En ook voor de fiscus hoeven ze niet meer de grens over.

429
00:35:28.013 --> 00:35:31.019
Maar wel voor die bijzondere Zeeuwse keuken...

430
00:35:31.019 --> 00:35:36.022
die de afgelopen jaren met acht Michellinsterren tot wereldniveau steeg.

431
00:35:36.022 --> 00:35:42.011
We zitten in een gebied waar de grootste dichtheid aan sterren is per aantal inwoners.

432
00:35:42.011 --> 00:35:47.013
Nergens in de wereld heb je zo veel sterren per aantal inwoners dan hier.

433
00:35:47.013 --> 00:35:51.003
Het culinaire walhalla. Het Mekka van de gastronomie.

434
00:35:51.003 --> 00:35:55.016
De Belg Werner Loens, hoofdinspecteur van Michellin.

435
00:35:55.016 --> 00:35:58.014
Over Zeeuws-Vlaanderen wil hij wel op tv.

436
00:35:58.014 --> 00:36:00.018
Voor het eerst.

437
00:36:00.018 --> 00:36:04.015
Hij trekt er nog steeds zelf op uit en mag daarom niet herkenbaar in beeld.

438
00:36:04.015 --> 00:36:08.020
Restaurants weten niet met wie ze te maken hebben?

439
00:36:08.020 --> 00:36:14.007
Elke inspecteur gaat anoniem op pad...

440
00:36:14.007 --> 00:36:17.009
zodat ze bediend worden zoals elke andere gast.

441
00:36:17.009 --> 00:36:18.021
Loens staat aan het hoofd van de organisatie...

442
00:36:18.021 --> 00:36:22.014
die culinaire carrieres kan maken en breken.

443
00:36:22.014 --> 00:36:24.017
Met een leger goed getrainde inspecteurs...

444
00:36:24.017 --> 00:36:28.020
bepaalt hij elk jaar wie mag toetreden tot het gilde van de sterrenkoks.

445
00:36:28.020 --> 00:36:32.022
Als je naar een sterrenrestaurant gaat, weet je dat je top gaat eten.

446
00:36:32.022 --> 00:36:34.018
Lekkerder dan ergens anders.

447
00:36:34.018 --> 00:36:37.001
Volgens Loens is de succesvolle Zeeuwse keuken...

448
00:36:37.001 --> 00:36:40.004
onverwachte bijvangst van een uniek project.

449
00:36:40.004 --> 00:36:43.019
De stormvloedkering in de Oosterschelde.

450
00:36:43.019 --> 00:36:46.011
Dit is een stukje van het grootste werk aan Nederlands water.

451
00:36:46.011 --> 00:36:51.017
Torenhoge pijlers voor de stormvloedkering in de Oosterschelde.

452
00:36:51.017 --> 00:36:55.016
Dat is eigenlijk een succes geweest voor de Oosterschelde.

453
00:36:55.016 --> 00:36:58.006
Er was al mosselkweek.

454
00:36:58.006 --> 00:37:01.002
Maar dan is er ook de kreeftkweek.

455
00:37:01.002 --> 00:37:03.010
De Oosterschelde heeft nu dat topproduct.

456
00:37:03.010 --> 00:37:11.014
Men heeft lamsoren, oesters en hele goeie viskwekerijen.

457
00:37:11.014 --> 00:37:15.024
Het visaanbod is van zo'n kwaliteit dat je eigenlijk hier...

458
00:37:15.024 --> 00:37:23.023
in een beperkte omgeving alles hebt om top te kunnen koken.

459
00:37:23.023 --> 00:37:26.004
Ook Edwin Vinke maakt dankbaar gebruik...

460
00:37:26.004 --> 00:37:29.021
van de oogst van vissers en kwekers in de nabije omgeving.

461
00:37:29.021 --> 00:37:32.020
We bezoeken een leverancier in Ierseke.

462
00:37:32.020 --> 00:37:35.015
Tarbot.

463
00:37:35.021 --> 00:37:39.007
En wat zijn dit? Dat zijn kokkeltjes. Typisch Zeeuws.

464
00:37:39.007 --> 00:37:41.009
Dit is fantastisch, hoor.

465
00:37:41.009 --> 00:37:47.006
Ik ben hier zelf helemaal wild van.

466
00:37:47.006 --> 00:37:50.015
Lekker, he?

467
00:37:52.020 --> 00:37:55.021
Jullie noemen dit ook het eigen land, he?

468
00:37:55.021 --> 00:37:57.011
We zijn een landje tussen alle landen in, he?

469
00:37:59.006 --> 00:38:01.009
We horen eigenlijk niet bij Nederland.

470
00:38:01.009 --> 00:38:03.021
Dat gevoel is hier niet heel sterk.

471
00:38:03.021 --> 00:38:06.006
Maar we horen ook niet bij Belgie.

472
00:38:06.006 --> 00:38:09.005
Hoewel we daar wel alles doen. Onze kinderen gaan er naar school.

473
00:38:09.005 --> 00:38:11.024
Maar we horen toch bij Nederland.

474
00:38:11.024 --> 00:38:13.020
De kracht van zilte klei.

475
00:38:13.020 --> 00:38:17.013
Een eigen volkskarakter en een achterland aan fijnproevers.

476
00:38:17.013 --> 00:38:20.005
Voeg daarbij het toeval van talent.

477
00:38:20.005 --> 00:38:23.015
Het brengt ons bij EEN van de beste chefs ter wereld.

478
00:38:23.015 --> 00:38:25.020
Sergio Herman uit Sluis.

479
00:38:25.020 --> 00:38:28.010
Hij bestiert daar een restaurant met de hoogst haalbare culinaire status.

480
00:38:28.010 --> 00:38:31.018
Drie Michellinsterren.

481
00:38:31.018 --> 00:38:34.020
Sergio is Lourdes geworden, is Fatima geworden.

482
00:38:34.020 --> 00:38:38.019
Een soort bedevaartsoord.

483
00:38:38.019 --> 00:38:42.011
Hij heeft een bepaalde drive en bepaalde kookstijl.

484
00:38:42.011 --> 00:38:46.005
Daar heb je een bepaald talent voor nodig.

485
00:38:46.005 --> 00:38:49.020
Ja, fantastisch, geweldig.

486
00:38:49.020 --> 00:38:55.007
Op zoek naar ultieme smaken en ultieme technieken.

487
00:38:55.007 --> 00:38:58.008
Een reis waard en dat moet het ook waard zijn.

488
00:38:58.008 --> 00:39:00.003
Het is drie sterren.

489
00:39:00.003 --> 00:39:02.007
De gasten komen van heinde en verre.

490
00:39:02.007 --> 00:39:04.007
En dat een menu voor twee personen honderden euro's kost...

491
00:39:04.007 --> 00:39:06.005
mag de pret niet drukken.

492
00:39:06.005 --> 00:39:10.006
Om hier te mogen eten, moet je vaak al een jaar van tevoren reserveren.

493
00:39:10.006 --> 00:39:17.015
Edwin Vinke is inmiddels op zoek naar nieuwe ingredienten voor de smaak van Zeeuws-Vlaanderen.

494
00:39:17.015 --> 00:39:21.008
Wat zoekt u nu? Duinenbesjes.

495
00:39:21.008 --> 00:39:23.015
Dat is dit. Kijk.

496
00:39:23.015 --> 00:39:26.018
Ze hebben een hele speciale smaak.

497
00:39:26.018 --> 00:39:30.000
Het is een beetje zuur. Dat kun je wel zeggen.

498
00:39:30.000 --> 00:39:31.018
Je moet een beetje honing gebruiken.

499
00:39:31.018 --> 00:39:34.018
Wij maken er sorbets van en gebruiken ze voor de sauzen.

500
00:39:34.018 --> 00:39:37.014
Voor van alles eigenlijk.

501
00:39:37.014 --> 00:39:39.009
Dat is iets wat typisch hier in de duinen groeit.

502
00:39:39.009 --> 00:39:43.013
En dat belandt bij ons in de keuken.

503
00:39:45.014 --> 00:39:48.022
Mocht het water u inmiddels in de mond lopen...

504
00:39:48.022 --> 00:39:53.003
op onze site kunt u terecht op een uitgebreide masterclass van Edwin Vinke.

505
00:39:53.003 --> 00:39:55.023
Dit was KRO Brandpunt, goedenavond.

