WEBVTT

1
00:00:00.000 --> 00:00:01.012
888

2
00:00:17.008 --> 00:00:19.000
Vanavond in KRO Brandpunt:

3
00:00:19.005 --> 00:00:22.006
De Fyra, de razendsnelle verbinding tussen Amsterdam en Brussel...

4
00:00:22.011 --> 00:00:26.017
kampte in de eerste dagen al met 50 procent uitval en talloze vertragingen.

5
00:00:26.022 --> 00:00:29.005
Hoe kon de NS ZO slecht voorbereid zijn?

6
00:00:30.009 --> 00:00:32.018
Nederland telt meer dan 800 vrouwelijke gevangenen.

7
00:00:32.023 --> 00:00:34.019
Meer dan de helft is moeder.

8
00:00:34.024 --> 00:00:37.017
In de Tweede Kamer ligt op dit moment een opzienbarend plan:

9
00:00:37.022 --> 00:00:41.018
Laat criminele moeders samen met hun kinderen hun straf uitzitten.

10
00:00:41.023 --> 00:00:44.020
We gaan niet harder straffen, maar slimmer straffen.

11
00:00:45.000 --> 00:00:47.004
Zuid-Afrika hield afgelopen week de adem in.

12
00:00:47.009 --> 00:00:51.018
De 94-jarige Nelson Mandela werd opgenomen in het ziekenhuis.

13
00:00:51.023 --> 00:00:57.001
Hoe het met het gaat, wordt geheim gehouden door de regering.

14
00:00:57.006 --> 00:01:00.015
Zelfs over de plaats waar hij ligt is gelogen.

15
00:01:08.011 --> 00:01:10.001
Zo meteen in Brandpunt:

16
00:01:10.006 --> 00:01:13.017
Waarom wordt zo geheimzinnig gedaan over het lot van Nelson Mandela?

17
00:01:22.009 --> 00:01:23.019
Hij had er al 5 jaar moeten zijn...

18
00:01:23.024 --> 00:01:26.006
de razendsnelle trein van Amsterdam naar Brussel.

19
00:01:26.011 --> 00:01:28.020
Sinds afgelopen week is de Fyra er dan eindelijk...

20
00:01:29.000 --> 00:01:33.002
en zou de reiziger binnen twee uur in Brussel moeten kunnen zijn.

21
00:01:33.011 --> 00:01:37.004
Ik weet niet wanneer ik aankom, en OF ik vanavond aankom.

22
00:01:37.009 --> 00:01:40.015
We stonden vlak voor Antwerpen stil, twee keer.

23
00:01:40.020 --> 00:01:42.020
Gisteren ben ik ook met de Fyra gaan rijden...

24
00:01:43.000 --> 00:01:45.008
en was ik een uur en 40 minuten te laat.

25
00:01:45.013 --> 00:01:50.000
Maar vooralsnog presteert het paradepaardje van de NS teleurstellend.

26
00:01:50.006 --> 00:01:52.006
Het is een kwestie van leren.

27
00:01:52.011 --> 00:01:55.009
Een nieuw traject, nieuwe treinen, een nieuwe partner.

28
00:01:55.014 --> 00:01:58.008
Allemaal even wennen aan elkaar en aan het materieel.

29
00:01:58.013 --> 00:02:01.002
De NS wekt de indruk overvallen te zijn door de problemen.

30
00:02:01.007 --> 00:02:03.021
Maar is dat terecht? Jaren geleden al waarschuwden deskundigen...

31
00:02:04.001 --> 00:02:08.019
voor de reputatie van AnsaldoBreda, de treinenbouwer met wie de NS in zee ging.

32
00:02:08.024 --> 00:02:11.020
Op dit moment is vrij helder dat AnsaldoBreda...

33
00:02:12.000 --> 00:02:16.013
niet de meest betrouwbare bouwer is van treinen.

34
00:02:16.018 --> 00:02:17.023
Dat had men moeten weten.

35
00:02:18.003 --> 00:02:21.000
Als je een contract van die omvang sluit...

36
00:02:21.005 --> 00:02:24.022
dan moet je ervoor zorgen dat de techniek op orde is...

37
00:02:25.002 --> 00:02:27.020
dat er een goed geregeld boetebeding is...

38
00:02:28.000 --> 00:02:30.014
en dat je met een solide bedrijf te maken hebt.

39
00:02:30.019 --> 00:02:32.003
Vanavond in KRO Brandpunt:

40
00:02:32.008 --> 00:02:36.009
Hoe de NS ondanks waarschuwingen koos voor de goedkoopste treinen...

41
00:02:36.014 --> 00:02:39.000
en zo de problemen over zichzelf afriep.

42
00:02:41.017 --> 00:02:46.004
Een lang gekoesterde wens van het ministerie van Verkeer en Waterstaat en de Nederlandse Spoorwegen:

43
00:02:46.009 --> 00:02:51.004
De Fyra die met 250 km/u door 't Nederlandse landschap raast.

44
00:02:51.009 --> 00:02:52.015
De hogesnelheidslijn.

45
00:02:52.020 --> 00:02:57.014
In oktober 2000 gaat na jaren debat de eerste schop de grond in.

46
00:02:57.019 --> 00:03:01.001
Vanaf dan beginnen ook de problemen.

47
00:03:01.014 --> 00:03:05.013
De aanleg van de treinrails is niet gegaan.

48
00:03:05.018 --> 00:03:08.024
Het is te duur geworden doordat de politiek er veel wensen bij had.

49
00:03:09.004 --> 00:03:14.021
De aanleg van de lijn, in 1999 begroot op 1,9 miljard gulden...

50
00:03:15.001 --> 00:03:18.019
kost uiteindelijk ruim 7 miljard euro.

51
00:03:18.024 --> 00:03:23.008
De commissie Duivesteijn deed in 2004 onderzoek naar de aanleg van de hogesnelheidslijn.

52
00:03:23.013 --> 00:03:26.007
Oud-Kamerlid Ger Koopmans zat in die commissie.

53
00:03:26.012 --> 00:03:28.023
De commissie Duivesteijn constateerde al:

54
00:03:29.003 --> 00:03:33.001
De aanleg is problematisch, maar de echte ellende gaat nog komen.

55
00:03:33.006 --> 00:03:36.000
Die ellende begint als er moet worden besloten...

56
00:03:36.005 --> 00:03:37.015
wie er over de lijn gaat rijden.

57
00:03:37.020 --> 00:03:41.002
Al toen er besloten werd om dat ding te gaan bouwen...

58
00:03:41.007 --> 00:03:45.014
is er gezocht naar wie dat spoor moest gaan berijden.

59
00:03:45.019 --> 00:03:51.010
Toen is vrij snel besloten om dat aan te gaan besteden.

60
00:03:51.015 --> 00:03:55.017
Om degene die het mooiste bod zou doen...

61
00:03:55.022 --> 00:04:02.002
om die op de lijn te laten rijden.

62
00:04:02.007 --> 00:04:08.017
Maar zo enthousiast als de minister van Verkeer en Waterstaat is over die aanbesteding...

63
00:04:08.022 --> 00:04:11.008
zo dramatisch is dit plan voor de NS.

64
00:04:11.013 --> 00:04:15.021
Zo blijkt uit een reconstructie van KRO Reporter uit 2009.

65
00:04:16.001 --> 00:04:18.003
Voor ons was de hogesnelheidslijn van strategisch belang.

66
00:04:18.008 --> 00:04:23.002
Want zowel de aanvulling op onze bestaande dienstregeling...

67
00:04:23.007 --> 00:04:27.006
als de connectie met het buitenland was voor ons van vitaal belang.

68
00:04:27.011 --> 00:04:29.020
We zaten er niet op te wachten dat andere partijen...

69
00:04:30.000 --> 00:04:34.007
die aan de poort van Nederland stonde, die lijn zouden krijgen.

70
00:04:34.012 --> 00:04:37.008
De NS is bang dat een buitenlandse concurrent via de hogesnelheidslijn...

71
00:04:37.013 --> 00:04:40.023
een poot aan de grond krijgt op het Nederlandse spoor.

72
00:04:41.003 --> 00:04:44.019
Het is een belangrijk onderdeel van het Nederlandse net.

73
00:04:44.024 --> 00:04:48.004
Tenminste, dat had het moeten zijn; tot op heden is het helemaal niks.

74
00:04:48.009 --> 00:04:55.005
Ik denk dat er toen gedacht is: Geen vreemde eend in de bijt.

75
00:04:55.010 --> 00:04:58.012
Dus we bieden zelf flink geld.

76
00:04:58.017 --> 00:05:02.008
Het ministerie van Verkeer en Waterstaat wil minimaal 100 miljoen euro per jaar...

77
00:05:02.013 --> 00:05:06.010
van de vervoerder die over de hogesnelheidslijn gaat rijden.

78
00:05:06.015 --> 00:05:09.013
Er komen vier biedingen binnen, waaronder die van de NS.

79
00:05:09.018 --> 00:05:14.023
Dat was een heel hoog bod, 200 miljoen. Later nog wat aftrek.

80
00:05:15.003 --> 00:05:19.002
Het kwam uit op ongeveer 165 miljoen per jaar.

81
00:05:19.007 --> 00:05:24.010
Destijds werd dat gezien als een groot succes van de aanbesteding.

82
00:05:24.015 --> 00:05:28.006
Hun bod lag 70% boven het op EEN na hoogste bod.

83
00:05:28.011 --> 00:05:34.002
Wat vindt u van dat verschil? Dat is veel te hoog natuurlijk.

84
00:05:34.007 --> 00:05:36.012
Zij hebben dat veel te hoog ingeschat...

85
00:05:36.017 --> 00:05:38.010
zeker als je dat vergelijkt met de realisatie.

86
00:05:38.015 --> 00:05:40.010
Waarom deed de NS zo'n hoog bod?

87
00:05:40.015 --> 00:05:44.012
Ik denk dat ze onderschat hebben wat de problemen waren...

88
00:05:44.017 --> 00:05:48.017
met betrekking tot de contractering van de treinen.

89
00:05:48.022 --> 00:05:52.009
Ik denk dat ze misschien ook gedacht hebben:

90
00:05:52.014 --> 00:05:57.003
Als wij zo veel bieden blijven concurrenten buiten de deur.

91
00:05:57.008 --> 00:06:00.020
De ambtenaren van Verkeer en Waterstaat schrikken van dit bod.

92
00:06:01.000 --> 00:06:03.014
Volgens hun berekeningen kan je de lijn alleen rendabel exploiteren...

93
00:06:03.019 --> 00:06:06.008
voor een bedrag van rond de 100 miljoen euro per jaar.

94
00:06:06.013 --> 00:06:10.021
Dus een bod van 168 miljoen euro haal je er nooit uit.

95
00:06:11.001 --> 00:06:13.015
Dat was toen meteen al een zorg, ambtelijk gezien.

96
00:06:13.020 --> 00:06:18.022
Politiek gezien, toenmalig premier Kok en mevrouw Netelenbos...

97
00:06:19.002 --> 00:06:24.023
hebben geloof ik champagne staan drinken toen dat bod binnenkwam.

98
00:06:25.003 --> 00:06:28.004
Wat op zich als je de hoogte zag, begrijpelijk was.

99
00:06:28.009 --> 00:06:32.022
Maar van die beloofde 200 miljoen is nog nooit EEN euro overgemaakt.

100
00:06:33.002 --> 00:06:34.018
Integendeel.

101
00:06:34.023 --> 00:06:38.015
De Fyra naar Antwerpen en Brussel van 13.55...

102
00:06:38.020 --> 00:06:42.018
kan door een defect niet rijden.

103
00:06:42.023 --> 00:06:44.018
Vorige week was het dan zover.

104
00:06:44.023 --> 00:06:47.015
Bijna 10 jaar na het winnen van de aanbesteding...

105
00:06:47.020 --> 00:06:52.023
kan de NS eindelijk met 250 km/u over de hogesnelheidslijn rijden.

106
00:06:53.003 --> 00:06:56.011
En, bevalt de Fyra? Nee.

107
00:06:56.016 --> 00:06:58.019
Waarom niet? Ik ben er niet blij mee.

108
00:06:58.024 --> 00:07:00.021
Want ik reis van Rotterdam naar Schiphol.

109
00:07:01.001 --> 00:07:05.008
En er zijn vaak vertragingen en treinstellen die kapot zijn.

110
00:07:05.013 --> 00:07:10.011
Wij adviseren de reizigers te reizen met de volgende Fyra naar Rotterdam.

111
00:07:10.016 --> 00:07:13.021
In Rotterdam kunt u overstappen.

112
00:07:14.001 --> 00:07:15.019
Gisteravond was ik pas om 8 uur thuis.

113
00:07:15.024 --> 00:07:18.015
Ik heb er 3 uur over gedaan voor ik thuis was.

114
00:07:18.020 --> 00:07:21.007
Het is gewoon niet te doen dit.

115
00:07:21.012 --> 00:07:24.010
Je moet op tijd komen op je werk, dat verwachten ze van je.

116
00:07:24.015 --> 00:07:28.023
Elke 10 minuten dat ik te laat ben, daar kunnen ze me op aanspreken.

117
00:07:29.003 --> 00:07:32.010
Ik heb nu twee treinen eerder gepakt om op tijd te komen.

118
00:07:33.007 --> 00:07:36.019
In de eerste week heeft de helft van de treinen te kampen met vertraging en uitval.

119
00:07:36.024 --> 00:07:39.010
In Belgie, waar ze voor het vervoer naar Nederland...

120
00:07:39.015 --> 00:07:43.010
nu ook afhankelijk zijn van de Fyra, weten ze wel waarom.

121
00:07:43.015 --> 00:07:45.003
Ik vrees dat deze trein brol is.

122
00:07:45.008 --> 00:07:46.020
Het is een beetje een trein van de Aldi.

123
00:07:47.000 --> 00:07:48.013
Men heeft gekozen voor de goedkoopste oplossing.

124
00:07:48.018 --> 00:07:51.006
Maar het resultaat is een onbetrouwbare trein.

125
00:07:51.011 --> 00:07:54.008
Er zijn een aantal dingen waar problemen mee waren in de testfase.

126
00:07:56.006 --> 00:07:58.016
Er was veel doorbrandende elektronica.

127
00:07:58.021 --> 00:08:02.013
Er waren problemen met de deuren.

128
00:08:02.018 --> 00:08:07.012
Wijnand Veeneman doet onderzoek naar grote infrastructurele projecten en het openbaar vervoer.

129
00:08:07.017 --> 00:08:10.002
Hij volgt het HSL-dossier op de voet.

130
00:08:10.007 --> 00:08:13.021
Als je nieuwe technische systemen echt in gebruik neemt...

131
00:08:14.001 --> 00:08:17.011
en dus niet in een testfase, dat geldt ook voor treinen...

132
00:08:17.016 --> 00:08:20.007
dat ontdek je allerlei gedoetjes en toestanden.

133
00:08:20.012 --> 00:08:23.021
Het is wel zo dat bij deze trein in de testfase al bleek...

134
00:08:24.001 --> 00:08:26.000
dat er wel heel veel gedoe was.

135
00:08:26.005 --> 00:08:32.006
Het heeft erg lang geduurd, er kwamen vele fouten langs...

136
00:08:32.011 --> 00:08:34.005
dat al opgelost moesten worden in de testfase.

137
00:08:34.010 --> 00:08:38.011
Dat is ook EEN van de redenen waarom het zo lang duurde.

138
00:08:38.016 --> 00:08:42.000
In mei 2004 bestelt NS 19 treinen...

139
00:08:42.005 --> 00:08:45.007
bij de Italiaanse treinenfabrikant AnsaldoBreda.

140
00:08:45.012 --> 00:08:48.022
Hoe staat AnsaldoBreda bekend?

141
00:08:49.002 --> 00:08:53.005
Als een Italiaans bedrijf dat op het gebied van nieuwe technieken...

142
00:08:53.010 --> 00:08:57.023
niet altijd even perfect gefunctioneerd heeft.

143
00:08:58.003 --> 00:09:00.020
En het financieel gezien heel ingewikkeld heeft.

144
00:09:01.000 --> 00:09:03.006
Als je de vergelijking maakt met het Deense dossier...

145
00:09:03.011 --> 00:09:07.000
daar is het niet goed gegaan.

146
00:09:07.005 --> 00:09:11.006
Daar zijn recentelijk alle 83 treinen uit dienst gehaald.

147
00:09:11.011 --> 00:09:14.014
De Deense Spoorwegen kreeg de bestelde treinen jaren te laat.

148
00:09:14.019 --> 00:09:17.012
Toen ze eenmaal reden gingen de motoren, deuren...

149
00:09:17.017 --> 00:09:20.019
ventilatie en zelfs de toiletten kapot.

150
00:09:20.024 --> 00:09:26.015
En het grootste probleem: de treinen stopten pas meters na een rood sein.

151
00:09:27.004 --> 00:09:29.008
Toch kiest de NS voor de Italiaanse treinenbouwer.

152
00:09:29.013 --> 00:09:33.003
Want ze willen een eigen ontwerp en de Italianen willen dat wel bouwen.

153
00:09:33.008 --> 00:09:35.007
Voor het minste geld.

154
00:09:35.012 --> 00:09:39.004
De HSA wilde een aparte kop. Een duidelijk beeld van:

155
00:09:39.009 --> 00:09:47.003
de lage landen gaan meedoen met het hogesnelheidscircus.

156
00:09:47.008 --> 00:09:54.000
De Fransen hebben de Thalys in Nederland, de omgebouwde TGV.

157
00:09:54.005 --> 00:09:58.001
De Duitsers hebben de ICE, de door Siemens gebouwde TGV.

158
00:09:58.006 --> 00:10:01.001
Wij konden een eigen trein krijgen met een eigen beeld.

159
00:10:01.006 --> 00:10:03.010
Is dat verstandig? Achteraf niet.

160
00:10:03.015 --> 00:10:07.002
Want een nieuw ontwerp brengt nogal wat risico's met zich mee.

161
00:10:07.007 --> 00:10:10.024
Als je een nieuw ontwerp maakt begin je met iets...

162
00:10:11.004 --> 00:10:13.023
wat nog niet een bestaand en getoetst systeem is.

163
00:10:14.003 --> 00:10:16.022
Dat moet je in een testfase opvangen.

164
00:10:17.002 --> 00:10:22.006
Maar soms blijkt dan dat je meer gedoe op je hals hebt gehaald dan je aan kan.

165
00:10:22.012 --> 00:10:25.020
Er is nog een probleem: De treinen worden niet op tijd geleverd.

166
00:10:26.000 --> 00:10:28.023
En de NS heeft een grote fout gemaakt in het contract.

167
00:10:29.003 --> 00:10:31.015
Dat ontdekt Ger Koopmans.

168
00:10:31.020 --> 00:10:33.007
Er zijn nooit boetebedingen voor afgesproken.

169
00:10:33.012 --> 00:10:35.005
Dat is het meest onbegrijpelijke.

170
00:10:35.010 --> 00:10:39.006
Dat je iets koopt waarbij je zelf pas geld kunt gaan verdienen...

171
00:10:39.011 --> 00:10:42.013
indien het product geleverd wordt...

172
00:10:42.018 --> 00:10:46.007
en je weet dat je al moet gaan betalen voor de rails die er ligt.

173
00:10:46.012 --> 00:10:50.016
Als dat bedrijf die treinen niet kan leveren heb je een probleem.

174
00:10:50.021 --> 00:10:56.007
Een kleuter kan bedenken dat je een contract zo niet moet sluiten.

175
00:10:56.012 --> 00:10:58.023
De treinen die er al in 2007 hadden moeten zijn...

176
00:10:59.003 --> 00:11:02.003
zijn er in 2009 nog steeds niet.

177
00:11:02.008 --> 00:11:05.023
Het geld voor het gebruik van de lijn moet al wel worden overgemaakt.

178
00:11:06.003 --> 00:11:07.006
En dat geld is er niet.

179
00:11:07.011 --> 00:11:10.012
En dus moet de NS de minister van Verkeer en Waterstaat...

180
00:11:10.017 --> 00:11:16.005
om financiele hulp vragen. Die geeft NS uitstel.

181
00:11:16.010 --> 00:11:19.007
Maar we zijn al 7 jaar verder en er is nooit iets overgemaakt.

182
00:11:19.012 --> 00:11:22.011
Dus het is een waardeloos bod geweest. Het was iets te ruig.

183
00:11:22.016 --> 00:11:26.005
En wat men niet kan en kon waarmaken.

184
00:11:26.010 --> 00:11:32.008
Tot nu toe is er daardoor sprake van een onbetaalde rekening...

185
00:11:32.013 --> 00:11:34.017
aan het ministerie van I&amp;M.

186
00:11:34.022 --> 00:11:39.002
Wij zijn dus 1 miljard armer als Nederland...

187
00:11:39.007 --> 00:11:42.013
die eigenlijk de exploitant had moeten betalen.

188
00:11:42.018 --> 00:11:46.012
Als we alles op een rijtje zetten, wat is dan uw conclusie?

189
00:11:46.017 --> 00:11:49.018
Alles wat mis kon gaan is misgegaan.

190
00:11:49.023 --> 00:11:52.007
En ik ben benieuwd of we aan het einde zijn.

191
00:11:52.012 --> 00:11:55.022
Als ik moet zeggen waarom er in dit dossier heel veel is misgegaan...

192
00:11:56.002 --> 00:11:59.005
dan is dat omdat we hyperinnovatief wilden zijn.

193
00:11:59.010 --> 00:12:02.013
We wilden alles nieuw, fris, dynamisch, anders.

194
00:12:02.018 --> 00:12:07.003
Als je dat bij elkaar optelt kun je een hoofdpijndossier zijn aankomen.

195
00:12:07.008 --> 00:12:10.019
Dat heet de VOC-mentaliteit, geloof ik, dat je dat wel doet...

196
00:12:10.024 --> 00:12:14.004
er doorheen komt en uiteindelijk er beter van wordt.

197
00:12:14.009 --> 00:12:19.004
Maar op dit moment is de hoofdpijn er nog wel.

198
00:12:19.009 --> 00:12:21.004
Brandpunt heeft de Nederlandse Spoorwegen om een reactie gevraagd.

199
00:12:21.009 --> 00:12:24.002
Daar was volgens de woordvoerder geen tijd voor.

200
00:12:40.006 --> 00:12:42.011
Ze zijn crimineel, zitten in de gevangenis...

201
00:12:42.016 --> 00:12:44.005
maar blijven moeder.

202
00:12:48.024 --> 00:12:51.021
Nederland telt meer dan 800 vrouwelijke gevangenen.

203
00:12:52.001 --> 00:12:53.022
Meer dan de helft is moeder.

204
00:12:54.002 --> 00:12:56.018
Hun kinderen worden onbedoeld slachtoffer van hun daden.

205
00:12:57.000 --> 00:12:59.003
Je ziet vaak een toename van gedragsproblemen.

206
00:12:59.008 --> 00:13:02.019
Je ziet ook verwarring, bang worden, nachtmerries.

207
00:13:02.024 --> 00:13:04.018
Mama!

208
00:13:04.023 --> 00:13:06.003
Ja!

209
00:13:06.008 --> 00:13:11.008
Kinderen die de eerste weken hun moeder elke nacht wakker maken om te voelen of er nog is...

210
00:13:11.013 --> 00:13:13.013
dat breekt mijn moederhart.

211
00:13:13.018 --> 00:13:16.002
In de Tweede Kamer ligt op dit moment een opzienbarend plan:

212
00:13:16.007 --> 00:13:20.009
Laat criminele moeders samen met hun kinderen hun straf uitzitten.

213
00:13:20.014 --> 00:13:27.003
Daarmee kun je al gauw 40.000 euro per vrouw per jaar besparen.

214
00:13:27.008 --> 00:13:29.010
We gaan niet harder straffen, maar slimmer straffen.

215
00:13:29.015 --> 00:13:32.007
Je kunt een kind niet straffen voor de daden van moeder of vader.

216
00:13:32.012 --> 00:13:35.011
Want een kind is onschuldig.

217
00:13:36.001 --> 00:13:40.006
Maar samen met je kind een straf uitzitten, is dat nog wel een straf?

218
00:13:40.011 --> 00:13:42.006
Vanavond in Brandpunt:

219
00:13:42.011 --> 00:13:46.005
Kinderen die moeten boeten voor de fouten van hun ouders.

220
00:13:46.014 --> 00:13:49.024
De belofte van een beter leven voor haar en haar dochter...

221
00:13:50.004 --> 00:13:53.007
bracht Frandesca in de verleiding en uiteindelijk in de cel.

222
00:14:03.010 --> 00:14:06.011
Betaal u doktersverzekering.

223
00:14:15.022 --> 00:14:18.007
Op dit moment kunnen gemotiveerde, niet gevaarlijke detineerden...

224
00:14:18.012 --> 00:14:23.006
het laatste stukje van hun straf uitzitten in 'n begeleidingshuis van de stichting Exodus.

225
00:14:23.011 --> 00:14:29.016
Frandesca zat hier met haar dochter, in een gewone woonwijk in Venlo.

226
00:14:30.017 --> 00:14:33.005
Dit lijkt een normaal huis, maar dat is het niet.

227
00:14:33.010 --> 00:14:35.019
Dat is het zeker niet.

228
00:14:35.024 --> 00:14:39.005
We hebben bijvoorbeeld een beveiligingssysteem.

229
00:14:39.010 --> 00:14:42.007
Met deze druppel kun je de deur openmaken.

230
00:14:42.012 --> 00:14:46.012
Iedereen die hier binnenkomt, wordt geregistreerd.

231
00:14:46.017 --> 00:14:51.001
Dus je bent toch nog een soort van opgesloten. Zeker.

232
00:14:51.006 --> 00:14:52.013
Om elf uur gaat het alarm erop.

233
00:14:52.018 --> 00:14:54.023
En 's morgens om zeven uur gaat het er pas weer af.

234
00:14:55.003 --> 00:14:57.019
Dan kunnen ze pas weer naar buiten.

235
00:14:58.014 --> 00:15:01.002
Meestal gaat het om drugssmokkel.

236
00:15:01.007 --> 00:15:04.005
Dat is wel de grootste groep dames die hier woont.

237
00:15:04.010 --> 00:15:05.012
Ze komen iemand tegen die zegt:

238
00:15:05.017 --> 00:15:09.017
Doe dat even voor me en dan heb je weer wat geld.

239
00:15:09.022 --> 00:15:13.009
Ze denken niet goed na over de consequenties.

240
00:15:13.014 --> 00:15:17.020
Pas in de gevangenis komen ze erachter wat het betekent.

241
00:15:18.000 --> 00:15:22.007
Er wonen hier twaalf moeders per flat. En er zijn vier flats.

242
00:15:22.012 --> 00:15:26.004
Vier woningen. Ja.

243
00:15:28.010 --> 00:15:31.021
Ook Jacky mocht de gevangenis uit om 't laatste deel van haar straf...

244
00:15:32.001 --> 00:15:34.001
hier samen met haar dochtertje uit te zitten.

245
00:15:34.006 --> 00:15:35.021
Ze krijgt hulp bij de opvoedproblemen...

246
00:15:36.001 --> 00:15:38.016
die ontstaan zijn door haar detentie.

247
00:15:38.023 --> 00:15:41.021
Toen viel zij.

248
00:15:42.021 --> 00:15:44.012
Toen begon ze te huilen.

249
00:15:44.017 --> 00:15:47.009
En toen wou ze zich liever door m'n moeder laten troosten dan door mij.

250
00:15:47.014 --> 00:15:50.006
Ik begreep het wel.

251
00:15:50.011 --> 00:15:55.008
Want mijn moeder was op dat moment voor haar de veilige zone.

252
00:15:55.013 --> 00:15:58.022
Maar het deed wel pijn, zeker weten.

253
00:15:59.003 --> 00:16:00.003
Ze heeft verlatingsangst.

254
00:16:00.008 --> 00:16:02.014
Ze raakt snel in paniek als ik uit beeld ben.

255
00:16:02.019 --> 00:16:05.023
Ze is wel vrolijk.

256
00:16:06.003 --> 00:16:08.020
Maar zodra ik wil weggaan, raakt ze overstuur.

257
00:16:09.000 --> 00:16:12.011
Ze kan niet alleen slapen, niet alleen doorslapen.

258
00:16:12.016 --> 00:16:18.011
Elk moment dat zij mij roept, moet ik er zijn.

259
00:16:18.016 --> 00:16:21.000
Dat komt voornamelijk door mijn detentie.

260
00:16:21.005 --> 00:16:23.005
Meestal is de moeder de opvoeder.

261
00:16:23.010 --> 00:16:26.004
Als die wordt opgepakt, is de schade extra groot.

262
00:16:26.009 --> 00:16:31.004
Dat heeft hoogleraar ontwikkelingspsychologie Bram Raoul de Castro onderzocht.

263
00:16:31.009 --> 00:16:32.020
Plotseling is je moeder weg.

264
00:16:33.000 --> 00:16:37.002
Dat is een trauma.

265
00:16:37.007 --> 00:16:40.007
40 procent van de kinderen weet niet dat de moeder gevangen zit.

266
00:16:40.012 --> 00:16:42.003
De familie wil dat niet zeggen.

267
00:16:42.008 --> 00:16:45.024
Dan is moeder lang op vakantie, naar Suriname, of in het ziekenhuis.

268
00:16:46.004 --> 00:16:48.000
Dat is voor kinderen een heel angstaanjagend idee:

269
00:16:48.005 --> 00:16:50.009
Dat je moeder zomaar twee jaar op vakantie gaat...

270
00:16:50.014 --> 00:16:52.012
zonder het je te vertellen.

271
00:16:52.017 --> 00:16:55.002
En er zijn veel praktische problemen.

272
00:16:55.007 --> 00:16:58.008
Er moet andere zorg voor die kinderen geregeld worden.

273
00:16:58.013 --> 00:17:01.018
Ze moeten in een gezin of bij opa en oma of bij oom en tante.

274
00:17:01.023 --> 00:17:03.015
Je ziet vaak een toename van gedragsproblemen.

275
00:17:03.020 --> 00:17:07.014
Je ziet ook verwarring, bang worden, nachtmerries.

276
00:17:07.019 --> 00:17:11.017
Het is een ingrijpende ervaring voor kinderen.

277
00:17:12.007 --> 00:17:16.001
PvdA-Kamerlid Lea Bouwmeester schreef eerder de initiatiefnota...

278
00:17:16.006 --> 00:17:19.023
Maak van een onschuldig kind geen slachtoffer.

279
00:17:20.003 --> 00:17:22.023
Kinderen hebben een loyaliteitsconflict.

280
00:17:23.003 --> 00:17:25.000
Hun moeder is in het algemeen hun held.

281
00:17:25.005 --> 00:17:27.011
Maar ze is ook een boef, want ze gaat de gevangenis in.

282
00:17:27.016 --> 00:17:31.001
Ze worden gepest, voelen zich eenzaam, schamen zich.

283
00:17:31.006 --> 00:17:36.024
70 procent van deze kinderen ontwikkelt zelf ook problemen.

284
00:17:37.004 --> 00:17:40.019
Hoelang is het jou gelukt om een goede moeder te zijn?

285
00:18:00.016 --> 00:18:02.007
Ja, ik moest erg huilen.

286
00:18:02.012 --> 00:18:05.017
Ik was blij om mijn moeder te zien.

287
00:18:05.022 --> 00:18:08.022
Ik had haar gemist en zo.

288
00:18:09.002 --> 00:18:12.005
Gewoon haar knuffels.

289
00:18:12.010 --> 00:18:15.002
En de liefde die ze me altijd gaf.

290
00:18:19.023 --> 00:18:22.011
Vond je het wel terecht dat jij straf kreeg?

291
00:18:23.010 --> 00:18:25.004
Eh...

292
00:18:33.005 --> 00:18:36.018
Kinderen van criminele ouders zijn de onzichtbare slachtoffers...

293
00:18:36.023 --> 00:18:40.003
voor wie Nederland in z'n roep om harder straffen doof lijkt.

294
00:18:40.008 --> 00:18:44.024
Vergelding en aandacht voor het slachtoffer staat centraal.

295
00:18:45.004 --> 00:18:48.016
Het is een ongelofelijke schande dat wij in dit land...

296
00:18:48.021 --> 00:18:54.008
mensen die moorden en verkrachten met een taakstraf naar huis sturen.

297
00:18:54.013 --> 00:18:56.011
De samenleving denkt: Iemand gaat in de cel voor een inbraak.

298
00:18:56.016 --> 00:18:59.010
Het is niet de bedoeling dat hij thuiszit met een biertje voor de tv.

299
00:18:59.015 --> 00:19:01.020
Dat is waar de Nederlandse samenleving om vraagt.

300
00:19:02.000 --> 00:19:04.016
Kortom, voorzitter, de burgers zijn dit spuugzat.

301
00:19:04.021 --> 00:19:08.006
Rechter en hoogleraar strafrecht Theo de Roos constateert...

302
00:19:08.011 --> 00:19:14.006
dat we van een tolerant land met softe aanpak zijn uitgegroeid tot een van de strengste.

303
00:19:14.011 --> 00:19:19.000
Ik zou het toejuichen als politici een genuanceerder verhaal lieten horen.

304
00:19:19.005 --> 00:19:23.015
Ze hoeven niet te zeggen dat de straffen omlaag moeten van mij.

305
00:19:23.020 --> 00:19:26.005
Maar niet alleen maar meer en strenger.

306
00:19:26.010 --> 00:19:33.006
Dat is niet geloofwaardig en wijst in een verkeerde richting.

307
00:19:33.011 --> 00:19:37.010
In het strafrecht is vooral op aandrang van de politiek...

308
00:19:37.015 --> 00:19:43.021
gekeken naar strenger en eenzijdiger straffen, vergelding.

309
00:19:44.001 --> 00:19:47.022
Dat is op zich een logische reactie geweest op een periode...

310
00:19:48.002 --> 00:19:53.016
waarin we wellicht te veel hebben gekeken naar het zielige van de dader.

311
00:19:53.021 --> 00:19:59.013
We dreigen nu de andere kant op door te schieten...

312
00:19:59.018 --> 00:20:03.002
door vooral naar vergelding te kijken.

313
00:20:03.009 --> 00:20:08.004
Nederland heeft het hoogste percentage vrouwelijke gevangenen van de hele Europese Unie...

314
00:20:08.009 --> 00:20:11.011
twee keer zo veel als andere landen.

315
00:20:11.016 --> 00:20:14.017
De meeste zitten vast voor drugssmokkel.

316
00:20:16.023 --> 00:20:21.010
Als we bolletjesslikkers pakken, en we denken er veel te gaan pakken...

317
00:20:21.015 --> 00:20:27.010
dan zullen die niet meer weggestuurd worden.

318
00:20:27.015 --> 00:20:31.000
Veel vrouwen die voorheen niet de gevangenis in hoefden...

319
00:20:31.005 --> 00:20:34.023
komen vanaf dat moment vast te zitten.

320
00:20:35.003 --> 00:20:37.021
Gevangenisstraf op zich helpt eigenlijk nooit, kun je wel zeggen.

321
00:20:38.001 --> 00:20:40.022
Er wordt wel gezegd, Het is een leerschool voor criminaliteit.

322
00:20:41.002 --> 00:20:44.012
Het is absoluut geen verstandige manier van straffen...

323
00:20:44.017 --> 00:20:47.008
om je te beperken tot kale opsluiting.

324
00:20:47.013 --> 00:20:51.013
Waar worden mensen door gemotiveerd om niet terug te keren in de criminaliteit?

325
00:20:51.018 --> 00:20:54.016
Met stip op 1 staan de kinderen.

326
00:20:54.021 --> 00:21:00.020
'Mijn kinderen zal niet overkomen wat mij is overkomen.'

327
00:21:01.000 --> 00:21:03.017
Dus heeft Rien Timmer namens een aantal organisaties voor gedetineerden...

328
00:21:03.022 --> 00:21:06.004
een plan naar de Tweede Lamer gestuurd.

329
00:21:06.009 --> 00:21:10.010
Als het verantwoord is, haal dan moeder en kind niet uit elkaar.

330
00:21:10.015 --> 00:21:12.014
Laat ze samen de hele straf uitzitten...

331
00:21:12.019 --> 00:21:17.014
in dit soort begeleidingshuizen voor ex-gedetineerden.

332
00:21:21.000 --> 00:21:26.008
Moeders als Jacky mogen nu alleen 't laatste stukje van hun straf in zo'n huis uitzitten.

333
00:21:26.013 --> 00:21:29.014
Onze taak is om de vrouwen zelf te begeleiden.

334
00:21:29.019 --> 00:21:31.019
Zorgen dat ze stevig in het leven staan.

335
00:21:31.024 --> 00:21:33.014
Dat het inkomen geregeld is.

336
00:21:34.015 --> 00:21:36.008
Dat er huisvesting geregeld is.

337
00:21:36.013 --> 00:21:41.003
Dat ze kijken naar hun relaties, vooral die met met huh kinderen.

338
00:21:41.008 --> 00:21:46.019
Dat voor hen duidelijk is: Waar leef ik voor? Waarvoor wil ik gaan?

339
00:22:13.012 --> 00:22:14.021
Het komt zelfs voor dat een vrouw zegt:

340
00:22:15.001 --> 00:22:17.009
Ik zit liever in de gevangenis dan hier.

341
00:22:17.014 --> 00:22:19.023
Terwijl het lijkt of je redelijk vrij bent.

342
00:22:20.003 --> 00:22:21.022
Maar dat ben je niet.

343
00:22:22.002 --> 00:22:24.010
Smakelijk eten. Smakelijk eten.

344
00:22:24.023 --> 00:22:28.012
Als je een criminele moeder samen met de kinderen haar straf laat uitzitten...

345
00:22:28.017 --> 00:22:30.010
is dat dan nog wel een straf?

346
00:22:30.015 --> 00:22:31.017
Ja zeker.

347
00:22:31.022 --> 00:22:33.020
Er is een elektronische enkelband.

348
00:22:34.000 --> 00:22:36.019
Het is zeker geen feestje.

349
00:22:36.024 --> 00:22:38.005
Voor de kinderen is het belangrijk.

350
00:22:38.010 --> 00:22:40.021
De band tussen moeder en kind kan behouden blijven.

351
00:22:41.001 --> 00:22:44.009
Zo voorkomen we dat het kind detentieschade oploopt.

352
00:22:44.014 --> 00:22:47.005
Dan had jij maar beter moeten nadenken als moeder.

353
00:22:48.016 --> 00:22:50.005
Dat klopt, maar je kunt een kind niet straffen...

354
00:22:50.010 --> 00:22:52.012
voor de daden van moeder of vader.

355
00:22:52.017 --> 00:22:57.017
Want een kind is onschuldig.

356
00:22:57.022 --> 00:23:00.016
Een kind wordt bijna perfect geboren.

357
00:23:00.021 --> 00:23:02.016
Een kind wordt erin meegetrokken.

358
00:23:02.021 --> 00:23:04.021
Dat is slecht.

359
00:23:09.019 --> 00:23:11.009
Is dit een linkse hobby?

360
00:23:11.014 --> 00:23:14.015
Ik vind het rechts, want je bespaart veel geld.

361
00:23:14.020 --> 00:23:16.024
Opsluiten kost ook geld.

362
00:23:17.004 --> 00:23:23.004
Onveiligheid is moeilijk te schatten in geld.

363
00:23:23.009 --> 00:23:25.008
Maar die is er ook.

364
00:23:25.013 --> 00:23:30.017
Ik zou dus inderdaad zeggen dat streng straffen kostbaar is.

365
00:23:30.022 --> 00:23:34.016
Neemt de samenleving niet het risico dat sommige moeders denken:

366
00:23:34.021 --> 00:23:38.003
Dit is een vrijbrief, ik doe het nog een keer.

367
00:23:38.008 --> 00:23:40.001
Ik kom toch niet in de gevangenis.

368
00:23:40.006 --> 00:23:44.000
Ik denk dat dat niet snel gebeurt.

369
00:23:44.005 --> 00:23:47.012
Als dit experiment mag doorgaan...

370
00:23:47.017 --> 00:23:52.016
denk ik niet dat er een tweede keer is dat iemand hier mag komen.

371
00:23:52.021 --> 00:23:55.019
Justitie moet 100 miljoen bezuinigen.

372
00:23:55.024 --> 00:23:57.015
Detentie van moeders is duur.

373
00:23:57.020 --> 00:24:03.018
Volgens hoogleraar Raoul de Castro creer je daarmee bovendien de criminelen van morgen.

374
00:24:03.023 --> 00:24:06.022
Een op de drie kinderen...

375
00:24:07.014 --> 00:24:09.011
van moeders die ernstige delicten plegen...

376
00:24:09.016 --> 00:24:11.007
pleegt later zelf ook een delict.

377
00:24:11.012 --> 00:24:13.000
Het is echt een risicogroep.

378
00:24:13.005 --> 00:24:14.015
Dat is tegelijk een kans.

379
00:24:14.020 --> 00:24:17.008
Je zou met die groep kinderen en moeders veel kunnen.

380
00:24:17.013 --> 00:24:21.006
Je weet dat het kinderen zijn die later veel problemen kunnen gaan veroorzaken.

381
00:24:21.011 --> 00:24:27.021
Als we dan toch meer thuisdetentie willen gaan doen...

382
00:24:28.001 --> 00:24:30.017
begin dan bij deze vrouwen met hun kinderen.

383
00:24:30.022 --> 00:24:32.013
Dat heeft de staatssecretaris toegezegd.

384
00:24:32.018 --> 00:24:35.009
Dus we gaan ervan uit dat we hier kunnen straffen...

385
00:24:35.014 --> 00:24:36.000
en voorkomen dat kinderen de dupe worden.

386
00:24:36.005 --> 00:24:42.010
Dus de staatssecretaris heeft al toegezegd een experiment te steunen?

387
00:24:42.015 --> 00:24:44.010
Ja. Hij gaat het nog uitwerken.

388
00:24:44.015 --> 00:24:47.008
Wij gaan als PvdA er uiteraard bovenop zitten.

389
00:24:47.013 --> 00:24:50.008
We vinden dat er nog meer gedaan moet worden in het belang van het kind.

390
00:24:50.013 --> 00:24:52.011
Maar dit is een goede stap.

391
00:24:52.016 --> 00:24:55.019
In januari wordt het experiment besproken in de Tweede Kamer.

392
00:24:55.024 --> 00:24:58.010
Is er een kans dat jij nog terugvalt?

393
00:25:16.018 --> 00:25:18.015
Ja, ikke. Haha.

394
00:25:23.005 --> 00:25:25.017
Zeg maar: Slaap lekker. Slaap lekker.

395
00:25:25.022 --> 00:25:30.020
Ik moet alleen zorgen dat zij zich goed ontwikkelt.

396
00:25:31.000 --> 00:25:33.011
Dat is wat ik moet goedmaken.

397
00:25:33.016 --> 00:25:35.012
Wat voor moeder wil je voor haar zijn?

398
00:25:35.017 --> 00:25:37.018
De moeder die ik nu ook ben.

399
00:25:37.023 --> 00:25:39.021
Want ik vind niet dat ik een slechte moeder ben.

400
00:25:40.001 --> 00:25:42.023
Ik heb alleen een fout gemaakt.

401
00:25:44.006 --> 00:25:45.001
Wat vindt u?

402
00:25:45.006 --> 00:25:48.021
Mogen criminele moeders samen met hun kind hun straf uitzitten?

403
00:25:49.001 --> 00:25:50.023
Discussieer mee op de website.

404
00:26:01.013 --> 00:26:04.024
Afgelopen week werd Nelson Mandela opgenomen in het ziekenhuis.

405
00:26:05.004 --> 00:26:07.021
De gezondheid van de oud-president is broos...

406
00:26:08.001 --> 00:26:11.010
en veel Zuid-Afrikanen houden rekening met zijn naderende dood.

407
00:26:11.015 --> 00:26:15.002
Mandela is nog steeds symbool voor het nieuwe Zuid-Afrika.

408
00:26:15.007 --> 00:26:19.021
Maar dat nieuwe Zuid-Afrika is nog lang niet het land waar Mandela zelf over droomde.

409
00:26:20.001 --> 00:26:22.014
Verslaggever Foeke de Koe reisde naar Zuid-Afrika...

410
00:26:22.019 --> 00:26:28.021
en ontdekte dat veel Zuid-Afrikanen nog steeds niet zonder Nelson Mandela kunnen.

411
00:26:29.009 --> 00:26:31.006
GEZANG

412
00:26:35.005 --> 00:26:36.011
Soweto, vanmorgen.

413
00:26:36.016 --> 00:26:39.024
In de Regina Mundi kerk staan de gelovigen uitgebreid stil...

414
00:26:40.004 --> 00:26:42.007
bij de toestand van Nelson Mandela.

415
00:27:33.005 --> 00:27:35.007
Pretoria, afgelopen donderdag.

416
00:27:35.012 --> 00:27:37.023
Voor de poort van het ziekenhuis staan soldaten.

417
00:27:38.003 --> 00:27:41.010
Ergens achter deze ramen moet Nelson Mandela zich bevinden.

418
00:27:41.015 --> 00:27:45.020
Nieuws over zijn toestand is schaars en de regering laat weinig los.

419
00:27:46.000 --> 00:27:49.006
Maar een oude vriendin van hem weet ons meer te vertellen.

420
00:28:20.001 --> 00:28:22.010
'Problemen met z'n longen', zo luidt de officiele lezing.

421
00:28:22.015 --> 00:28:28.024
Feit is dat elke keer wanneer de gezondheid van de Mandela opspeelt, Zuid-Afrika de adem inhoudt.

422
00:28:43.012 --> 00:28:45.006
Hoe gevoelig het allemaal ligt blijkt op vrijdag.

423
00:28:45.011 --> 00:28:50.001
De extra bewaking voor het ziekenhuis is show: Nelson Mandela is hier nooit geweest.

424
00:28:50.006 --> 00:28:54.002
De regering heeft de media op een dwaalspoor gezet en niemand weet waarom.

425
00:28:54.007 --> 00:28:57.016
Het maakt de hoofdredakteur van de krant de Sunday Times woest.

426
00:29:24.009 --> 00:29:26.010
APPLAUS

427
00:29:29.000 --> 00:29:30.016
Union Square Pretoria.

428
00:29:30.021 --> 00:29:34.017
Op de stoep van het parlement komt op 10 mei 1994 de wereld bijeen.

429
00:29:34.022 --> 00:29:37.007
Nelson Mandela is twee jaar eerder vrijgelaten...

430
00:29:37.012 --> 00:29:42.004
en wordt beedigd als de eerste president van het nieuwe democratische Zuid-Afrika.

431
00:30:22.018 --> 00:30:25.010
GEZANG

432
00:30:45.013 --> 00:30:47.024
Al snel na zijn vrijlating keert Mandela terug naar Soweto...

433
00:30:48.004 --> 00:30:51.002
naar de township die hij 27 jaar eerder moest ontvluchten.

434
00:31:02.014 --> 00:31:06.007
Scholen, banen en, misschien wel het meest belangrijk:

435
00:31:06.012 --> 00:31:09.020
Een huis met electriciteit en schoon drinkwater voor elke Zuid-Afrikaan.

436
00:31:10.000 --> 00:31:12.014
Dat is wat Mandela belooft.

437
00:31:31.004 --> 00:31:36.008
Verantwoordelijk voor het RDP-programma is de toenmalig minister Jay Naidoo.

438
00:31:59.009 --> 00:32:03.014
Terwijl Mandela begin jaren 90 met zijn boodschap van hoop het land doorreist...

439
00:32:03.019 --> 00:32:07.007
worden grote delen van Zuid-Afrika verscheurd door geweld.

440
00:32:07.012 --> 00:32:11.006
Zoals hier in Nancefield, een van de armste buurten in Soweto.

441
00:32:12.004 --> 00:32:16.009
RUMOER, MUZIEK

442
00:32:22.001 --> 00:32:26.000
Bij het station van Nancefield worden vandaag de dag geen veldslagen meer geleverd...

443
00:32:26.005 --> 00:32:29.006
maar de kwaliteit van leven is er in de 18 jaar...

444
00:32:29.011 --> 00:32:32.024
na de inauguratie van Mandela, nauwelijks op voortuit gegaan.

445
00:32:49.003 --> 00:32:51.019
Als vertegenwoordiger van Nancefield vecht mevrouw Gumede...

446
00:32:51.024 --> 00:32:56.006
al sinds midden jaren 90 voor betere huisvesting in haar buurt.

447
00:33:11.021 --> 00:33:15.002
Deze hostels werden ooit gebouwd door het apartheidsregime.

448
00:33:15.007 --> 00:33:20.023
1-kamer woningen bestemd voor de mijnwerkers die her en der in het land werden geronseld.

449
00:33:53.005 --> 00:33:57.009
Op amper een kilometer rijden van Nancefield staat Mandela House.

450
00:33:57.014 --> 00:34:01.013
Hier woont hij vanaf 1946 met zijn eerste vrouw Evelyn.

451
00:34:01.018 --> 00:34:06.019
Na de scheiding trekt in 1958 zijn tweede vrouw Winny bij hem in.

452
00:34:06.024 --> 00:34:14.001
In z'n biografie beschrijf Mandela het huis met nummer 8115 als het centrum van zijn wereld.

453
00:34:14.006 --> 00:34:17.005
Mevrouw Cachalia komt er regelmatig over de vloer.

454
00:34:56.008 --> 00:35:01.003
Maar naarmate de strijd zich in de jaren 60 verhardt en Mandela oproept tot geweldadig verzet...

455
00:35:01.008 --> 00:35:04.021
wordt zijn publieke bestaan in Soweto onmogelijk.

456
00:35:05.001 --> 00:35:08.001
Hij moet het huis verlaten en duikt onder.

457
00:35:08.006 --> 00:35:12.005
In 1963 wordt-ie alsnog opgepakt en voor de rechter gebracht.

458
00:35:39.016 --> 00:35:43.022
Sinds de start van het RDP-programma zijn er inmiddels 3 miljoen huizen gebouwd.

459
00:35:44.002 --> 00:35:51.017
20% van de Zuid Afrikanen leeft nog steeds zonder elektriciteit en zeker 10% zonder stromend water.

460
00:36:10.022 --> 00:36:15.009
Dat het vandaag de dag nog misgaat met het ontwikkelingsprogramma, blijkt hier in Dube.

461
00:36:15.014 --> 00:36:19.001
Pal naast de hostels staan nieuwe huizen, leeg.

462
00:36:19.006 --> 00:36:23.000
Ze zijn bestemd voor de hostelbewoners, maar die weigeren te verhuizen.

463
00:36:35.017 --> 00:36:38.001
Bijna niemand in Dube heeft werk, de mensen hier hebben nauwelijks een inkomen.

464
00:36:38.006 --> 00:36:41.007
Bijna niemand in Dube heeft werk, de mensen hier hebben nauwelijks een inkomen.

465
00:36:41.012 --> 00:36:44.020
Maatschappelijkwerker Freddy Sithole heeft dagelijks met hun problemen te maken:

466
00:36:45.000 --> 00:36:48.005
Veel mensen vinden dat ze recht hebben op een goedkoop huis...

467
00:36:48.010 --> 00:36:53.008
maar de regering kan die onmogelijk verhuren voor de prijs van een kamer in een hostel.

468
00:37:10.007 --> 00:37:15.003
Met een boodschap van hoop begint Nelson Mandela in 1994 aan zijn missie.

469
00:37:15.008 --> 00:37:18.011
Banen, huizen, economische voorspoed voor iedereen.

470
00:37:18.016 --> 00:37:24.024
Een mooi verhaal, maar zelfs volgens de oud RDP-minister Jay Naidoo een onmogelijke opdracht.

471
00:39:05.009 --> 00:39:07.002
Palme is onmiddellijk dood.

472
00:39:07.007 --> 00:39:10.000
Het gezicht van het meisje kun je daar rechts zien, wordt afgeblokt.

473
00:39:10.005 --> 00:39:12.002
Salam aleikum.

