WEBVTT

1
00:00:03.024 --> 00:00:05.011
888

2
00:00:05.016 --> 00:00:07.003
Kroepoek? Ja.

3
00:00:07.008 --> 00:00:09.020
Wat, eh... kloepoek? Kroepoek, ja.

4
00:00:10.000 --> 00:00:14.013
Waarom wil je dat weten?

5
00:00:14.018 --> 00:00:19.003
Is dit de oorspronkelijke kroepoekvorm?

6
00:00:19.008 --> 00:00:21.003
In Indonesie is deze vorm er niet.

7
00:00:21.008 --> 00:00:22.020
Probeer eens?

8
00:00:26.021 --> 00:00:29.012
Maar de garnalen worden duur betaald.

9
00:00:29.017 --> 00:00:33.004
In deze soorten kroepoek zitten weinig garnalen.

10
00:01:04.003 --> 00:01:05.015
TELEFOON

11
00:01:06.020 --> 00:01:11.000
Goeiemiddag, met de Mandarijn. Hallo, met Ersin.

12
00:01:11.005 --> 00:01:14.007
Verkopen jullie kroepoek? Ja.

13
00:01:14.012 --> 00:01:16.010
Wat is kroepoek eigenlijk?

14
00:01:16.015 --> 00:01:19.005
Kroepoek, wat is het?

15
00:01:19.010 --> 00:01:22.022
Ik zal het even vragen. ER WORDT CHINEES GESPROKEN

16
00:01:28.008 --> 00:01:32.018
Kroepoek is een soort chips. Sorry? ZE PRAAT ONVERSTAANBAAR

17
00:01:32.023 --> 00:01:38.001
Kloepoek? Wilt u kloepoek? Kroepoek, ja. EEN?

18
00:01:38.006 --> 00:01:41.023
Nee, weet u wat het is? Waarom wil je dat weten?

19
00:01:42.003 --> 00:01:45.002
Het is zo vertrouwd als de Chinees om de hoek.

20
00:01:45.007 --> 00:01:48.020
Kloepoek. In het plastic tasje naast de sambal.

21
00:01:49.000 --> 00:01:51.021
Je weet dat je er altijd vette vingers van krijgt.

22
00:01:52.001 --> 00:01:54.008
Maar wat is kroepoek eigenlijk?

23
00:01:54.013 --> 00:01:59.005
De Keuringsdienst van Waarde over het mysterie van de lange plakken.

24
00:01:59.010 --> 00:02:03.005
Ik heb wat vragen over kroepoek. Kroepoek? Ja. Dat kan.

25
00:02:03.010 --> 00:02:05.018
Wat is kroepoek eigenlijk?

26
00:02:05.023 --> 00:02:10.004
Dat is een product van een soort garnalenpastei.

27
00:02:10.009 --> 00:02:13.001
En dat wordt gefrituurd in de olie.

28
00:02:13.006 --> 00:02:17.024
Dat wordt van garnalen gemaakt. O, echt van garnaal? Ja.

29
00:02:18.004 --> 00:02:20.020
Ik zie er garnalen op, maar... Ja, dat klopt, ja.

30
00:02:21.000 --> 00:02:23.003
Maar het is gewoon chips, toch?

31
00:02:23.008 --> 00:02:29.000
Het is gefrituurde, geroosterde... Ik weet niet wat het is.

32
00:02:29.005 --> 00:02:32.004
Dat kun je het beste aan een Chinees vragen.

33
00:02:32.009 --> 00:02:36.022
Even aan de Chinees vragen? Ja, die maken het zelf, he. Echt?

34
00:02:37.002 --> 00:02:39.005
Ja. Dan ga ik dat even doen.

35
00:02:39.010 --> 00:02:42.001
Zie je wel, bij de Chinees moet je zijn.

36
00:02:42.006 --> 00:02:46.005
Van Chinezen weet je EEN ding zeker. Ze zijn nooit ver weg.

37
00:02:46.010 --> 00:02:50.006
We gaan een zakje kroepoek halen.

38
00:02:50.011 --> 00:02:54.021
Bij De Muur, die in vrijwel elk Hollands dorp te vinden is.

39
00:02:55.001 --> 00:02:58.014
Maar voor afhalen moet je wel even geduld hebben.

40
00:03:02.023 --> 00:03:06.022
Hai, Mingfang. Welkom in mijn zaak.

41
00:03:07.002 --> 00:03:09.007
Jullie maken hier kroepoek? Ja.

42
00:03:09.012 --> 00:03:12.005
Genoeg. Mag ik het zien? Tuurlijk. Kom je mee?

43
00:03:15.009 --> 00:03:17.002
Kijk, hij is er mee bezig.

44
00:03:17.007 --> 00:03:18.019
Dit is kroepoek? Ja.

45
00:03:22.010 --> 00:03:26.017
Maar dit hebben jullie al eerder gemaakt? Dat is zo ingekocht.

46
00:03:26.022 --> 00:03:28.019
Mag ik er eentje pakken? Ja.

47
00:03:32.017 --> 00:03:37.002
En dan is het even bakken. Ja. En dan hebben we kroepoek? Ja.

48
00:03:37.007 --> 00:03:39.006
Even afkoelen en dan opeten.

49
00:03:39.011 --> 00:03:43.004
En zo kun je het niet eten? Probeer maar, maar het is niet lekker.

50
00:03:45.013 --> 00:03:50.007
Zo, dit is heel hard. Niet lekker, he?

51
00:03:50.012 --> 00:03:53.013
Waar wordt het van gemaakt? Ik denk garnalen.

52
00:03:53.018 --> 00:03:56.024
En een groot deel meel. Meel en garnalen? Ja.

53
00:03:57.004 --> 00:03:59.009
Maar je weet het niet zeker? Nee.

54
00:03:59.014 --> 00:04:03.017
Ik koop ze zo in. Alleen bakken? Ja, dat is makkelijk.

55
00:04:03.022 --> 00:04:07.005
Heb je een verpakking? Tuurlijk. Mag ik het zien?

56
00:04:07.010 --> 00:04:09.012
Ik ga het even halen voor je.

57
00:04:28.011 --> 00:04:29.023
Dit is hem.

58
00:04:30.003 --> 00:04:34.007
Kroepoek udang. Hm, het komt uit Indonesie.

59
00:04:36.006 --> 00:04:42.002
Ja. Dit is niet Chinees? Nee, dit is echt Indonesisch.

60
00:04:42.007 --> 00:04:44.011
Ik moet eerlijk zijn. Dat is zo.

61
00:04:44.016 --> 00:04:48.004
Maar als ik naar een Chinees restaurant in China ga...

62
00:04:48.009 --> 00:04:51.015
krijg ik daar dan ook kroepoek? Ik denk het niet.

63
00:04:51.020 --> 00:04:55.012
Chinezen eten dat niet. Chinezen eten geen kroepoek? Nee.

64
00:04:55.017 --> 00:04:59.001
Maar bij elke Chinees hier krijg je kroepoek. Ja.

65
00:04:59.006 --> 00:05:02.022
Nederlanders vinden dat lekker. Daarom verkopen we dat. Echt? Ja.

66
00:05:03.002 --> 00:05:04.020
Wat grappig. Ja, he?

67
00:05:05.000 --> 00:05:06.016
Zo is het.

68
00:05:09.001 --> 00:05:10.023
Van De Muur naar het kastje.

69
00:05:11.003 --> 00:05:14.004
Verstopt achter de bomen in de polder...

70
00:05:14.009 --> 00:05:17.007
vinden we een echte kroepoekfabriek.

71
00:05:17.012 --> 00:05:20.011
Ze vullen er de zakjes voor de kruidenier.

72
00:05:21.011 --> 00:05:22.023
Goeiedag. Hallo.

73
00:05:23.003 --> 00:05:26.008
Han Go. Keuringsdienst van Waarde. Kom binnen.

74
00:05:26.013 --> 00:05:30.021
U bent ook echt Indisch. Ja, mijn roots liggen in Indonesie.

75
00:05:37.017 --> 00:05:40.018
Dit zijn de dozen uit Indonesie.

76
00:05:40.023 --> 00:05:44.012
Die komen per zeecontainer uit Oost-Java.

77
00:05:44.017 --> 00:05:50.021
Daar zit ongebakken kroepoek in. Ongebakken kroepoek? Ja. Oke.

78
00:05:51.001 --> 00:05:54.008
Dat deeg maken wij niet zelf.

79
00:05:54.013 --> 00:05:57.020
Dus jullie halen je deeg uit Indonesie? Ja.

80
00:05:58.000 --> 00:06:01.003
Waar bestaat dit precies uit?

81
00:06:01.008 --> 00:06:05.023
Nou, uiteindelijk bestaat het uit...

82
00:06:06.003 --> 00:06:10.016
Er gaan garnalen, eieren, water tapioca, zout en suiker in.

83
00:06:10.021 --> 00:06:12.020
Water, eieren, garnalen...

84
00:06:13.000 --> 00:06:15.016
Wat is dat tapioca?

85
00:06:15.021 --> 00:06:20.017
Tapioca is een zetmeel eigenlijk. Dat wordt gemaakt van cassavewortel.

86
00:06:20.022 --> 00:06:26.014
En dat wordt in Indonesie meer gebruikt dan bloem? Ja.

87
00:06:26.019 --> 00:06:29.010
Ja, zo smaakt het nergens naar.

88
00:06:29.015 --> 00:06:33.005
Deze mag je niet terug doen. Nee? Niet terug doen?

89
00:06:33.010 --> 00:06:35.011
Dat was ik niet van plan, hoor.

90
00:06:37.016 --> 00:06:42.012
Het gaat hier de olie in en dan wordt het door een lopende band onder olie gehouden.

91
00:06:42.017 --> 00:06:47.007
Het wordt meegenomen en dan is het daar en pakken we het direct in.

92
00:07:17.008 --> 00:07:23.006
Als ik het zo bekijk, is het maken van kroepoek echt wel heel simpel.

93
00:07:23.011 --> 00:07:26.010
Je hebt dat chipje. Dat gooi je in hete olie.

94
00:07:26.015 --> 00:07:28.006
En voila. Ja.

95
00:07:28.011 --> 00:07:32.009
Dus om echt het geheim van de kroepoek te ontdekken...

96
00:07:32.014 --> 00:07:36.009
moeten we naar Indonesie? Ja. Dat zou je moeten doen.

97
00:07:47.010 --> 00:07:50.009
Dit is hoe ik kroepoek eigenlijk ken. Ja.

98
00:07:50.014 --> 00:07:53.019
Van die lange plakken van de toko.

99
00:07:53.024 --> 00:07:55.011
Maar...

100
00:07:55.016 --> 00:07:59.004
Jullie maken dus deze. Hebben jullie ook die lange?

101
00:07:59.009 --> 00:08:02.003
Vroeger hebben we die veel gemaakt.

102
00:08:02.008 --> 00:08:06.004
Maar in de markt was het voor ons inefficient geworden.

103
00:08:13.002 --> 00:08:15.001
Waar komt deze vorm vandaan?

104
00:08:15.006 --> 00:08:18.008
Is dit de oorspronkelijke kroepoekvorm?

105
00:08:18.013 --> 00:08:23.018
Nou, het bijzondere is dat in Indonesie deze vorm niet verkocht wordt.

106
00:08:23.023 --> 00:08:25.010
Niet? Nee.

107
00:08:27.022 --> 00:08:31.007
Deze vorm wordt niet verkocht in Indonesie? Nee.

108
00:08:31.012 --> 00:08:36.014
Hoe komen we daar aan dan? Dat weet ik eigenlijk niet.

109
00:08:36.019 --> 00:08:39.006
Helaas kan ik je dat niet vertellen.

110
00:08:55.024 --> 00:08:57.011
Hallo.

111
00:08:58.014 --> 00:09:01.002
Kijk, ik heb iets meegenomen.

112
00:09:16.017 --> 00:09:18.004
Garnalen. Udang.

113
00:09:32.010 --> 00:09:33.022
Niet goed?

114
00:09:35.012 --> 00:09:36.024
Vies?

115
00:09:45.015 --> 00:09:47.002
Genoeg gehad?

116
00:09:54.009 --> 00:09:58.009
Ja? Waarom zijn de stukken kroepoek in Nederland zo lang?

117
00:09:58.014 --> 00:10:00.001
Waarom? Ja.

118
00:10:00.006 --> 00:10:04.023
Dat weet ik ook niet, waarom. Daarom.

119
00:10:05.003 --> 00:10:08.016
Ik moet zeggen dat ik daar het antwoord niet op weet.

120
00:10:08.021 --> 00:10:11.004
Het is onbekend waarom dat zo is.

121
00:10:11.009 --> 00:10:15.006
Dat weet ik niet. Dat weet u niet? Nee. Niemand, ben ik bang.

122
00:10:15.011 --> 00:10:17.002
Niemand? Nee.

123
00:10:37.023 --> 00:10:39.010
Hello.

124
00:10:41.008 --> 00:10:44.003
Denny? Yes. Maarten.

125
00:12:46.009 --> 00:12:49.016
Ik bel met een rare vraag. Ik wil het zelf maken.

126
00:12:49.021 --> 00:12:54.012
Maar ik vroeg me af hoe. Zelf maken kroepoek? Ja.

127
00:12:54.017 --> 00:12:58.002
Nee, dat kan niet. Ik weet niet.

128
00:12:58.007 --> 00:13:01.010
Dat kan niet zelf. Ik wil zelf kroepoek maken.

129
00:13:01.015 --> 00:13:04.012
Wat heb ik nodig? Garnalen en wat nog meer?

130
00:13:04.017 --> 00:13:07.003
Weet ik niet.

131
00:13:07.008 --> 00:13:11.015
Ik vind het moeilijk, hoor. Is het moeilijk? Ja, is moeilijk.

132
00:13:11.020 --> 00:13:16.010
Dat kan niet iedereen maken. Niet iedereen kan het maken? Nee.

133
00:13:16.015 --> 00:13:20.021
Je hebt kroepoektalent nodig? Hm hm. Oke.

134
00:13:22.001 --> 00:13:26.002
Moeilijk, hoor. Kroepoektalent. Dat is wat je nodig hebt.

135
00:13:26.007 --> 00:13:28.024
Ingredienten alleen zijn niet genoeg.

136
00:13:29.004 --> 00:13:32.020
We vragen een oude bekende om raad. Mister kroepoek.

137
00:13:33.000 --> 00:13:34.022
En die woont in Hoofddorp.

138
00:13:41.006 --> 00:13:42.018
Hallo. Hallo.

139
00:13:42.023 --> 00:13:44.020
Lonny. Welkom, kom binnen.

140
00:13:45.000 --> 00:13:49.007
Je hebt kroepoek bij je, zie ik. Ik heb kroepoek meegenomen.

141
00:13:50.016 --> 00:13:53.018
Zo Lonny, dat is lang geleden. Inderdaad.

142
00:13:53.023 --> 00:13:55.010
En nu met kroepoek.

143
00:13:55.015 --> 00:13:59.016
Kijk, zo kennen wij kroepoek. Tenminste, zo ken ik het.

144
00:13:59.021 --> 00:14:01.008
In die lange lappen.

145
00:14:01.013 --> 00:14:04.018
Bij de Chinees. Bij de Chinees. Ja.

146
00:14:05.015 --> 00:14:08.004
Maar wij gaan nu zelf kroepoek maken.

147
00:14:08.009 --> 00:14:10.012
Gewoon, zoals het vroeger was.

148
00:14:10.017 --> 00:14:14.002
Zonder mal en zonder machines, zoals tegenwoordig.

149
00:14:14.007 --> 00:14:15.020
En het is heel simpel.

150
00:14:16.000 --> 00:14:19.001
Tapiocomeel en uiteraard udang, garnalen.

151
00:14:19.006 --> 00:14:21.004
Udang is garnalen? Ja.

152
00:14:21.009 --> 00:14:25.011
Knoflook, een beetje water en zout. That's it.

153
00:14:26.021 --> 00:14:28.008
That's it? Ja.

154
00:14:28.013 --> 00:14:30.001
That's kroepoek.

155
00:16:16.018 --> 00:16:21.013
Je snijdt nu... Die garnalen zijn rauw, he? Ja.

156
00:16:21.018 --> 00:16:25.003
Ze zijn schoon gemaakt, het darmkanaal is er uit.

157
00:16:25.008 --> 00:16:26.024
En nu hak ik ze fijn.

158
00:16:27.004 --> 00:16:30.016
Wat betekent het woord kroepoek eigenlijk?

159
00:16:30.021 --> 00:16:34.000
Ik zal het je zeggen. Hoe het klinkt?

160
00:16:34.005 --> 00:16:37.013
HIJ MAAKT EEN RAAR GELUID

161
00:16:37.018 --> 00:16:40.009
Heel veel Indische woorden hebben...

162
00:16:40.014 --> 00:16:46.016
De woorden ontstaan door het geluid van het werkwoord.

163
00:16:46.021 --> 00:16:50.022
Als je kroepoek eet, dan... HIJ MAAKT EEN GELUID ALSOF HIJ KROEPOEK EET

164
00:16:51.002 --> 00:16:53.004
ah, kom op! Het is echt zo.

165
00:16:53.009 --> 00:16:55.006
Ik ga even luisteren, hoor.

166
00:16:58.001 --> 00:16:59.013
Kroepoek.

167
00:17:01.006 --> 00:17:02.018
Ja.

168
00:17:02.023 --> 00:17:04.014
En dit noem je hak hak.

169
00:17:04.019 --> 00:17:09.005
Nee, hak hak is Nederlands, he? Hakken. Hakken is Nederlands? Ja.

170
00:17:09.010 --> 00:17:11.009
Tok tok. Dat is Indonesisch?

171
00:17:11.014 --> 00:17:17.014
Ja. Nee! Ja. Je houdt me voor het lapje. Nee, helemaal niet.

172
00:18:29.016 --> 00:18:34.013
Dus je hebt nu de garnalen fijn gehakt met de knoflook en...

173
00:18:34.018 --> 00:18:36.009
Zout er bij. Zout.

174
00:18:36.014 --> 00:18:39.005
En dat meel. En dan maak je er deeg van.

175
00:18:39.010 --> 00:18:41.006
Een soort brooddeeg.

176
00:18:41.011 --> 00:18:46.008
Het mag niet meer aan je vinger of hand plakken.

177
00:18:47.013 --> 00:18:50.014
Dit is bijvoorbeeld al goed. Kijk.

178
00:18:50.019 --> 00:18:54.004
Die pakken we in, in een bananenblad.

179
00:18:57.021 --> 00:18:59.022
Dit gaat in de stoompan.

180
00:19:02.008 --> 00:19:06.007
1,5 tot twee uur laten stomen. Zo lang? Zo lang.

181
00:21:00.014 --> 00:21:03.019
En als het klaar is, krijg je dit.

182
00:21:03.024 --> 00:21:05.017
Wel goed laten afkoelen.

183
00:21:08.020 --> 00:21:12.000
Mag ik voelen? Dus dit is alleen maar gestoomd?

184
00:21:12.005 --> 00:21:14.009
Ja. En je moet het laten afkoelen.

185
00:21:16.004 --> 00:21:19.021
Dat is alles? Dat is alles. Anderhalf uur stomen. Stomen.

186
00:21:20.001 --> 00:21:24.008
En dan laten afkoelen. En dan? En dan snijden.

187
00:21:24.013 --> 00:21:26.002
En dan weer drogen? Ja.

188
00:22:37.009 --> 00:22:41.022
Waarom zijn alleen in Nederland de stukken langwerpig?

189
00:22:42.002 --> 00:22:46.022
Ja, dat is een verhaal van smaak. Dat is zo ingeburgerd.

190
00:22:47.002 --> 00:22:51.000
Ja, er is verder geen...

191
00:22:51.005 --> 00:22:54.008
Er is geen verklaring voor, voor zo ver ik weet.

192
00:22:54.013 --> 00:22:56.018
Het spul is er in meerdere maten.

193
00:22:56.023 --> 00:23:00.011
De langste is de meest onhandige.

194
00:23:00.016 --> 00:23:03.017
Niemand weet dus waarom die lange plak er is.

195
00:23:03.022 --> 00:23:06.005
De oorsprong is onduidelijk.

196
00:23:09.005 --> 00:23:12.019
Het is een bekend fenomeen van de jaren 60, 70 en 80.

197
00:23:12.024 --> 00:23:19.009
Toen ging je naar de Chinees en wilde je zo veel mogelijk voor zo weinig mogelijk.

198
00:23:19.014 --> 00:23:22.022
Een kilo rijst voor twee gulden was het toen.

199
00:23:23.002 --> 00:23:25.005
En de kroepoek moest ook groot.

200
00:23:25.010 --> 00:23:30.001
Maar garnalen zijn duur, zelfs in Indonesie.

201
00:23:30.006 --> 00:23:34.014
Daarom zijn er veel soorten kroepoek zonder garnalen.

202
00:24:03.004 --> 00:24:08.009
De hoeveelheid garnalen die hier in gebruikt wordt is veel minder dan hier.

203
00:24:08.014 --> 00:24:12.013
Omdat dit zo kleurt? Deze heeft de kleur van de garnalen.

204
00:24:12.018 --> 00:24:16.013
Roze-oranje. En hier zie je bijna geen garnalen meer.

205
00:24:16.018 --> 00:24:20.013
Want garnalen worden rood als je ze bakt.

206
00:24:20.018 --> 00:24:25.010
Dat zie je hier terug. Verdorie, ja.

207
00:24:39.013 --> 00:24:44.015
Dus hoe roder de kroepoek, hoe meer garnalen er in zitten? Ja.

208
00:24:44.020 --> 00:24:47.022
Ja, dat is wel een verschil, zeg.

209
00:24:48.002 --> 00:24:52.019
Toch? Dus niet dat je deze te lang hebt gebakken? Nee, nee, nee.

210
00:25:36.020 --> 00:25:38.007
Genoeg gehad?

211
00:25:38.012 --> 00:25:39.024
Vies? Yes.

212
00:25:40.004 --> 00:25:42.005
Not good, not good.

