WEBVTT

1
00:00:01.003 --> 00:00:02.015
888

2
00:00:17.009 --> 00:00:19.006
Vanavond in KRO Brandpunt:

3
00:00:19.011 --> 00:00:23.005
Na de cyberattacks is er een Israelische beveiligingsexpert...

4
00:00:23.010 --> 00:00:27.010
op wie onze financiele instellingen hun hoop hebben gevestigd...

5
00:00:27.015 --> 00:00:29.009
om ons geld veilig te houden.

6
00:00:29.014 --> 00:00:33.015
Zijn advies: Rutte moet de lead nemen, meer geld voor beveiliging...

7
00:00:33.020 --> 00:00:38.000
en de opsporingsautoriteiten moeten meer gereedschap krijgen.

8
00:00:38.005 --> 00:00:40.008
En: We krijgen een koning.

9
00:00:40.013 --> 00:00:43.012
Een man op de troon, dat is bijna 125 jaar geleden.

10
00:00:43.017 --> 00:00:46.019
Wie was onze vorige vorst, koning Willem III?

11
00:00:46.024 --> 00:00:50.011
Het verhaal van een ongelukkige, wispelturige bullebak...

12
00:00:50.016 --> 00:00:53.016
die 41 jaar lang ziedend en gefrustreerd regeerde.

13
00:00:55.012 --> 00:00:57.018
In Brandpunt: Er was eens een koning.

14
00:00:58.005 --> 00:01:01.007
En: Syrie. Deze week werd bekend dat er gifgas is gebruikt.

15
00:01:01.012 --> 00:01:04.021
Deze week zijn er weer honderden doden gevallen.

16
00:01:05.001 --> 00:01:08.014
Het is vreselijk, maar eigenlijk raakt het je niet.

17
00:01:08.019 --> 00:01:13.020
Maar zo af en toe komt er een reportage waardoor je opeens voelt: dit is het dus. Zo is de oorlog.

18
00:01:14.000 --> 00:01:16.007
In zo'n reportage nemen we u vanavond mee.

19
00:01:29.007 --> 00:01:31.013
Hij geldt wereldwijd als een van de experts...

20
00:01:31.018 --> 00:01:33.012
op het gebied van computerbeveiliging.

21
00:01:40.008 --> 00:01:44.009
Nederlandse financiele instellingen hebben hun hoop nu op deze man gevestigd.

22
00:01:52.016 --> 00:01:55.020
Na weken van cyber-attacks komt hij vanavond met een waarschuwing.

23
00:01:56.000 --> 00:01:58.009
'Nederland, er is werk aan de winkel.'

24
00:02:01.010 --> 00:02:06.004
Hoe halen we onze achterstand in en houden we onze spaarcenten veilig voor cybercriminelen?

25
00:02:06.009 --> 00:02:08.023
De antwoorden van Nissim Bar-El.

26
00:02:27.018 --> 00:02:31.009
Nissim Bar-El bevindt zich dagelijks in de frontlinie van een cyberoorlog.

27
00:02:31.014 --> 00:02:34.002
Zijn experts proberen over de hele wereld te achterhalen...

28
00:02:34.007 --> 00:02:36.011
waar het gevaar vandaan komt en hoe groot dat is.

29
00:02:36.016 --> 00:02:38.021
Het zijn niet alleen hackers, criminele netwerken...

30
00:02:39.001 --> 00:02:41.003
maar ook overheden die de aanvallen uitvoeren.

31
00:02:52.018 --> 00:02:55.008
Nederland is veel te aantrekkelijk voor internetcriminelen.

32
00:02:55.013 --> 00:02:58.016
DigiD is sinds gisteravond niet of moeilijk bereikbaar.

33
00:02:58.021 --> 00:03:01.007
De bank is opnieuw getroffen door een cyberaanval.

34
00:04:16.021 --> 00:04:20.008
De specialisten van het Israelische beveiligingsbedrijf van Nissim Bar-El...

35
00:04:20.013 --> 00:04:23.000
speuren niet alleen het publieke internet af...

36
00:04:23.005 --> 00:04:26.014
maar begeven zich ook in de schimmige wereld van het darknet...

37
00:04:26.019 --> 00:04:31.009
een verborgen netwerk waar hackers en andere internetcriminelen opereren.

38
00:06:00.005 --> 00:06:04.015
Moet een bank zichzelf beveiligen of mag ze daarbij hulp van de overheid verwachten?

39
00:06:04.020 --> 00:06:07.004
De verantwoordelijke minister Ivo Opstelten is duidelijk.

40
00:06:07.009 --> 00:06:12.003
Het belangrijkste is dat de banken zelf hun verantwoordelijkheid nemen.

41
00:07:40.018 --> 00:07:43.012
Volgens Nissim Bar-El zullen we aan het idee moeten wennen...

42
00:07:43.017 --> 00:07:46.010
dat veiligheidsdiensten in hun strijd tegen cyberterrorisme...

43
00:07:46.015 --> 00:07:49.020
steeds meer in ons prive-domein zullen gaan opereren.

44
00:09:48.007 --> 00:09:50.024
Wat kunt u zelf doen om veilig op internet te kunnen surfen?

45
00:09:51.004 --> 00:09:54.015
Voor tips van Nissim Bar-El, ga naar onze website.

46
00:10:07.019 --> 00:10:09.024
Hoezee, er komt weer een koning.

47
00:10:12.018 --> 00:10:14.009
Vier vrouwen gingen hem voor:

48
00:10:14.014 --> 00:10:19.005
Emma, Wilhelmina, Juliana en Beatrix.

49
00:10:19.010 --> 00:10:23.012
Een man op de troon, dat is bijna 125 jaar geleden.

50
00:10:23.017 --> 00:10:27.024
Wie was die vorige vorst? Hier woonde hij, in Paleis Het Loo.

51
00:10:28.004 --> 00:10:30.022
Deze robuuste koning Willem III.

52
00:10:31.005 --> 00:10:32.019
Een knorrige, sombere...

53
00:10:32.024 --> 00:10:35.002
...onbeschrijfelijke, volstrekt bizarre...

54
00:10:35.007 --> 00:10:38.004
...agressieve, opvliegende, kortzichtige...

55
00:10:38.009 --> 00:10:41.002
...bulderende, nare koning, zou je kunnen zeggen.

56
00:10:41.007 --> 00:10:44.002
Hij verdween in de boeken als koning Gorilla.

57
00:10:44.007 --> 00:10:46.003
Een totaal ontremde figuur.

58
00:10:46.008 --> 00:10:49.002
Hij was een ramp van een vader en een ramp van een echtgenoot.

59
00:10:49.007 --> 00:10:52.017
Vermoedelijk had-ie meer maitresses dan Bernhard in z'n beste dagen.

60
00:10:52.022 --> 00:10:55.013
Hij heeft z'n sporen nagelaten, vermoedelijk. Ja.

61
00:10:55.018 --> 00:10:57.009
Dat kun je eigenlijk niet ontkennen.

62
00:10:57.014 --> 00:11:00.023
Z'n achter-achterkleinzoon bestijgt dinsdag de troon.

63
00:11:01.003 --> 00:11:04.014
Koning Willem-Alexander, die zich niet koning Willem IV laat noemen.

64
00:11:04.019 --> 00:11:08.004
Willem IV staat naast Bertha 38 in de wei.

65
00:11:08.009 --> 00:11:09.023
De reden laat zich raden.

66
00:11:10.003 --> 00:11:12.013
Dat het dan lijkt dat-ie een soort voortzetting is...

67
00:11:12.018 --> 00:11:14.006
van wat Willem III geweest is.

68
00:11:14.011 --> 00:11:16.004
En daar zit je niet op te wachten.

69
00:11:16.009 --> 00:11:19.009
Twee dagen voor de kroning, het tragische sprookje:

70
00:11:19.014 --> 00:11:21.016
'Er was eens een koning.'

71
00:11:26.023 --> 00:11:29.006
Laten we de reportage feestelijk beginnen.

72
00:11:29.011 --> 00:11:32.009
Na het nationale debat over het koningslied...

73
00:11:32.014 --> 00:11:34.020
is er gelukkig nog de maestro van Maastricht.

74
00:11:35.000 --> 00:11:40.004
Andre Rieu bedacht speciaal voor het koningspaar van overmorgen de kroningswals:

75
00:11:40.009 --> 00:11:43.024
Bonte verzameling aanstekelijk gearrangeerde Oranje-deunen...

76
00:11:44.004 --> 00:11:48.007
met, hoe kan het ook anders, een tamelijk hoog meedeingehalte.

77
00:11:51.000 --> 00:11:54.003
De orkestleider ziet het helemaal voor zich.

78
00:11:56.006 --> 00:11:58.023
Het begin... Dan zie je ze echt binnenkomen.

79
00:11:59.003 --> 00:12:02.010
Dan denk ik: Zo, daar zijn onze nieuwe koning en koningin.

80
00:12:02.015 --> 00:12:10.005
VROLIJKE MUZIEK

81
00:12:10.020 --> 00:12:13.015
Dinsdag zal zijn orkest in Amsterdam het ten gehore brengen.

82
00:12:13.020 --> 00:12:16.019
Rieu is dol op het aanstaande koningspaar.

83
00:12:18.019 --> 00:12:21.007
Ze zeggen ook: Majesteit hoeft van mij niet.

84
00:12:21.012 --> 00:12:24.005
Maar tegelijk stralen ze allebei iets uit...

85
00:12:24.010 --> 00:12:27.011
dat je automatisch majesteit tegen ze zegt.

86
00:12:27.011 --> 00:12:29.017
Ik zou dat zeggen als ik ze tegenkom.

87
00:12:33.013 --> 00:12:35.004
MUZIEK: DE ZILVERVLOOT

88
00:12:39.013 --> 00:12:41.023
Ik kan me voorstellen dat ze aan het ontbijt zitten en zeggen:

89
00:12:42.003 --> 00:12:45.012
Zo, dat gaan we anders doen dan ma, haha!

90
00:12:47.023 --> 00:12:50.018
De vorige koning had er helemaal geen zin in...

91
00:12:50.023 --> 00:12:53.004
weet Paul Rem, conservator van Het Loo...

92
00:12:53.009 --> 00:12:56.011
dat schitterende oord waar de boze koning z'n dagen sleet.

93
00:12:56.016 --> 00:12:59.008
Hij wilde geen koning worden, terwijl het de vorst is...

94
00:12:59.013 --> 00:13:01.008
die het meest voorbereid was op z'n taak.

95
00:13:01.013 --> 00:13:04.023
Dat kun je je niet voorstellen, hij is gemaakt voor een koning...

96
00:13:05.003 --> 00:13:07.013
en op het moment dat het zover is haakt-ie af.

97
00:13:07.018 --> 00:13:10.000
We gaan nu naar de vertrekken van Willem III.

98
00:13:10.005 --> 00:13:11.022
Als Willem III de troon moet bestijgen...

99
00:13:12.002 --> 00:13:15.001
heeft de grondwet net bepaald dat de koning zijn almacht kwijt is.

100
00:13:15.006 --> 00:13:18.005
Het zijn de wittebroodsweken van de constitutionele monarchie:

101
00:13:18.010 --> 00:13:20.017
Het beleid is voortaan aan ministers en parlement.

102
00:13:20.022 --> 00:13:22.014
Daar heb je hem ook weer.

103
00:13:22.019 --> 00:13:24.024
De kandidaat-koning heeft er zo tabak van...

104
00:13:25.004 --> 00:13:27.007
dat-ie naar een maitresse in Londen is gevlucht.

105
00:13:27.012 --> 00:13:29.006
Dan maar geen koning.

106
00:13:29.011 --> 00:13:34.012
Hij had veel macht en invloed gehad als de grondwet niet gewijzigd was.

107
00:13:34.017 --> 00:13:36.008
Hij had daar zwaar de smoor over in?

108
00:13:36.013 --> 00:13:39.019
De smoor is heel beschaafd uitgedrukt.

109
00:13:39.024 --> 00:13:41.006
Hoe zou u het uitdrukken?

110
00:13:41.011 --> 00:13:43.009
Nou, hij was in ieder geval gefrustreerd.

111
00:13:43.014 --> 00:13:45.023
Eindelijk was hij aan zet en toen kwam het niet.

112
00:13:46.003 --> 00:13:48.005
Toen moest-ie dienaar van de minister zijn...

113
00:13:48.010 --> 00:13:51.000
in plaats van dat de ministers dienaar van de koning waren.

114
00:13:51.005 --> 00:13:54.015
Dat we toch een koning Willem III krijgen komt vooral door zijn vrouw.

115
00:13:54.020 --> 00:13:57.002
Sophie von Wurttemberg. Daar hangt ze.

116
00:13:57.007 --> 00:14:00.004
Een ambitieuze, intellectuele dame, die begrijpt:

117
00:14:00.009 --> 00:14:02.023
Als mijn man geen koning wordt, word ik geen koningin.

118
00:14:03.003 --> 00:14:06.006
En daar was het me bij dat hele huwelijk eigenlijk om begonnen.

119
00:14:06.011 --> 00:14:07.021
Het was haar ook beloofd.

120
00:14:08.001 --> 00:14:11.004
Zij zou trouwen met een toekomstige koning.

121
00:14:11.009 --> 00:14:13.008
Dat was haar waarde, zou je kunnen zeggen.

122
00:14:13.013 --> 00:14:17.003
En zo wordt tegen wil en dank Willem vorst der Nederlanden.

123
00:14:17.008 --> 00:14:19.011
Hij zal het 41 jaar lang zijn.

124
00:14:19.016 --> 00:14:24.001
Als je 41 jaar koning bent met min of meer de pest in je lijf.

125
00:14:24.006 --> 00:14:26.005
Dat is lang. Ja.

126
00:14:29.016 --> 00:14:32.020
Vier generaties later heeft een koning er geen enkele moeite mee...

127
00:14:33.000 --> 00:14:35.009
dat-ie in de toekomst misschien weinig te vertellen heeft.

128
00:14:35.014 --> 00:14:38.017
Zelfs, wat soms sarcastisch genoemd wordt, het lintjes knippen...

129
00:14:38.022 --> 00:14:42.009
kan inhoudelijk zijn, want als jij bepaalt welke lintjes je knipt...

130
00:14:42.014 --> 00:14:45.019
die keuzes kunnen heel erg inhoud geven aan waar jij voor staat...

131
00:14:45.024 --> 00:14:48.003
en wat jij belangrijk vindt voor Nederland.

132
00:14:49.022 --> 00:14:52.009
Zo voorbereid als Willem Alexander aan zijn koningschap begint...

133
00:14:52.014 --> 00:14:54.018
zo onvoorbereid was zijn verre voorvader.

134
00:14:54.023 --> 00:14:57.015
Opgeleid om een absoluut monarch te worden...

135
00:14:57.020 --> 00:14:59.013
bleek-ie ten diepste weinig macht te hebben.

136
00:14:59.018 --> 00:15:01.017
En dat was eigenlijk maar goed ook.

137
00:15:01.022 --> 00:15:05.004
Als hij macht had gehad, dan was er snel een revolutie gekomen.

138
00:15:05.009 --> 00:15:08.000
Hij was echt onmogelijk.

139
00:15:08.005 --> 00:15:11.015
Ik denk dat je inderdaad kunt zeggen dat er 40 jaar lang...

140
00:15:11.020 --> 00:15:14.023
een waanzinnige man op de troon gezeten heeft.

141
00:15:15.003 --> 00:15:19.013
In het Teylersmuseum in Haarlem ontmoeten we Dorine Hermans en Daniela Hooghiemstra.

142
00:15:19.018 --> 00:15:23.010
Ze schreven een opzienbarend boek over de vorige Oranje-koningen...

143
00:15:23.015 --> 00:15:27.011
onder de titel 'Voor de troon wordt men niet ongestraft geboren'.

144
00:15:27.016 --> 00:15:29.017
Koningin Beatrix was er niet blij mee...

145
00:15:29.022 --> 00:15:32.012
maar wij zijn zeker in het hoofdstuk van Willem III...

146
00:15:32.017 --> 00:15:35.019
actief op zoek gegaan, uit nieuwsgierigheid...

147
00:15:35.024 --> 00:15:38.015
naar positieve stukken over Willem III.

148
00:15:38.020 --> 00:15:41.002
Maar die hebben we niet gevonden.

149
00:15:41.007 --> 00:15:45.015
Hun boek diende als basis van de tv-serie De Troon.

150
00:15:45.020 --> 00:15:50.013
De dwarse koning die aan Jan en alleman zijn edele delen laat zien.

151
00:15:50.018 --> 00:15:53.004
De koning was potloodventer? Ja.

152
00:15:54.009 --> 00:15:57.008
En en passant een volk de oorlog verklaart.

153
00:15:57.008 --> 00:16:00.015
Denk erom! Ik verklaar jullie de oorlog, Zwitserland!

154
00:16:01.016 --> 00:16:05.002
Grotendeels ontving hij de ministers in z'n werkkamer.

155
00:16:05.007 --> 00:16:08.017
De koning die ministers en burgemeesters ten paleize uitfoetert.

156
00:16:08.022 --> 00:16:09.024
Een hoop gebulder.

157
00:16:10.004 --> 00:16:12.006
Hij gooide vaak met dingen.

158
00:16:12.011 --> 00:16:16.003
Er wordt wel eens gezegd dat sommige ministers twee pennen bij zich hadden.

159
00:16:16.008 --> 00:16:19.009
Eentje om te laten weggooien door de koning.

160
00:16:19.014 --> 00:16:21.022
Dan werd er een pen woedend de kamer in gesmeten.

161
00:16:22.002 --> 00:16:24.015
En de tweede om dan maar de wet te laten ondertekenen.

162
00:16:24.020 --> 00:16:26.001
Of erger nog...

163
00:16:26.006 --> 00:16:29.009
Hij heeft EEN keer verordonneerd, ik geloof midden in de nacht...

164
00:16:29.014 --> 00:16:31.017
om de burgemeester van Apeldoorn op te hangen.

165
00:16:31.022 --> 00:16:33.019
Schaak en mat.

166
00:16:37.004 --> 00:16:39.002
Als u nog EEN keer vals speelt, dan ontsla ik u!

167
00:16:39.007 --> 00:16:41.007
Als hij boos was, dan kon hij zo tekeergaan...

168
00:16:41.012 --> 00:16:43.001
dat niemand zelfs meer durfde te eten.

169
00:16:43.006 --> 00:16:46.011
Een koning die zijn hele hofhouding aan de rand van een zenuwinzinking brengt.

170
00:16:46.016 --> 00:16:48.022
Ministers schopte hij niet, maar wel z'n lakeien.

171
00:16:49.002 --> 00:16:52.012
Die schopte hij de kamer rond en noemde hij varken en hond.

172
00:16:52.017 --> 00:16:55.011
Hovelingen die naar huis schrijven, omdat ze gegijzeld zijn...

173
00:16:55.016 --> 00:16:57.017
tijdens hun dienst op Het Loo.

174
00:16:57.022 --> 00:17:01.016
Majesteit die tijdens een staatsbezoek een Japanse delegatie te kakken zet.

175
00:17:01.021 --> 00:17:04.024
'Het lijken gvd wel wandluizen!'

176
00:17:05.004 --> 00:17:07.002
Die letterlijk kakelende geluiden maakt...

177
00:17:07.007 --> 00:17:09.008
omdat hij vindt dat zijn vrouw kakelt als een kip.

178
00:17:09.013 --> 00:17:12.001
Omdat-ie het leuk vond dat iedereen in het paleis hoorde...

179
00:17:12.006 --> 00:17:14.019
dat hij dus die vrouw aan het nadoen was.

180
00:17:14.024 --> 00:17:17.004
Terwijl dat eigenlijk, ja... Het was de koningin!

181
00:17:17.009 --> 00:17:20.023
En een koning die er in veel opzichten wel pap van lust.

182
00:17:21.003 --> 00:17:24.000
Er waren ontzettend veel dames.

183
00:17:24.005 --> 00:17:26.006
Dat was het voorrecht van een monarch.

184
00:17:26.011 --> 00:17:28.018
Ja, dat kon je in meerdere of mindere mate doen.

185
00:17:28.023 --> 00:17:31.024
En hij deed het in meerdere mate. Waarschijnlijk wel.

186
00:17:32.004 --> 00:17:35.009
En vaak werden er ook roze partijtjes gegeven.

187
00:17:36.022 --> 00:17:40.003
Dat is met veel naakt. Ten paleize? In Paleis Het Loo.

188
00:17:40.008 --> 00:17:41.024
Het verhaal gaat dat een niet onaanzienlijk deel...

189
00:17:42.004 --> 00:17:44.004
van de Veluwse vrouwen door hem zouden zijn bevrucht.

190
00:17:44.009 --> 00:17:45.020
Dat is goed voor de Veluwe.

191
00:17:46.000 --> 00:17:48.018
Haha, ja, zo had ik het nog niet bekeken.

192
00:17:51.010 --> 00:17:52.023
De zoektocht naar Willem III.

193
00:17:53.003 --> 00:17:55.008
Als je er oog voor hebt wemelt het van de Oranjes.

194
00:17:55.013 --> 00:17:57.008
Neem alleen al de Hofstad.

195
00:18:06.016 --> 00:18:07.023
Zijn moeder vinden we wel.

196
00:18:08.003 --> 00:18:10.021
Maar al wie er in het straatbeeld verschijnt, Willem III is er niet.

197
00:18:11.002 --> 00:18:13.007
Hij legde louter eerste stenen.

198
00:18:14.023 --> 00:18:17.013
Er schijnt toch nog ergens een beeltenis van hem te staan.

199
00:18:17.018 --> 00:18:21.009
In de tuinen van het Indisch herinneringscentrum Bronbeek, hebben we ons laten vertellen.

200
00:18:21.014 --> 00:18:24.000
Maar waar we ook kijken. Geen Willem.

201
00:18:24.005 --> 00:18:25.014
Het heeft hier ooit gestaan.

202
00:18:25.019 --> 00:18:27.022
Het heeft een tijd hier in een nis gestaan.

203
00:18:28.002 --> 00:18:29.014
Het was vrij groot.

204
00:18:29.019 --> 00:18:31.013
Hij is bij een verbouwing verwijderd.

205
00:18:31.018 --> 00:18:34.005
Willem III stond in de weg, zo kun je het zeggen.

206
00:18:34.010 --> 00:18:36.023
Heeft-ie dan echt geen enkele verdienste gehad?

207
00:18:37.003 --> 00:18:41.003
Wat voor consistente beleidsdaden heeft hij op z'n naam staan?

208
00:18:41.008 --> 00:18:43.010
Conclusie? Wij hebben ze niet gevonden.

209
00:18:43.015 --> 00:18:45.008
Maar wij zijn geen biograaf.

210
00:18:45.013 --> 00:18:48.008
Er is nooit een officiele biografie verschenen.

211
00:18:48.013 --> 00:18:50.015
Nu is er eentje in de maak, eindelijk.

212
00:18:50.020 --> 00:18:53.003
Goedemiddag. Dick van der Meulen.

213
00:18:53.008 --> 00:18:56.011
Historicus Dick van der Meulen heeft zich jaren verdiept in de koning.

214
00:18:56.016 --> 00:19:01.007
Kan hij ervoor zorgen dat de mist rond deze Willem III enigszins optrekt?

215
00:19:01.012 --> 00:19:04.007
Nogmaals, wat was nu de verdienste van die vorst?

216
00:19:04.012 --> 00:19:06.011
Dus, ja, moeilijk, hoor...

217
00:19:06.016 --> 00:19:09.017
Het is moeilijk om hem een verdienste...

218
00:19:09.022 --> 00:19:13.010
Je zou eerst een verdienste moeten benoemen...

219
00:19:13.015 --> 00:19:15.020
voordat je hem kunt toerekenen.

220
00:19:15.020 --> 00:19:18.014
Hem kunt, ja, toeschrijven. Een lastig geval.

221
00:19:18.019 --> 00:19:22.013
Of toch? Zijn grootste doel in die veertig regeringsjaren...

222
00:19:22.018 --> 00:19:25.023
was in feite het terugdraaien wat onder zijn vader was verspeeld.

223
00:19:26.003 --> 00:19:28.014
Hij wilde van die vervelende grondwet af...

224
00:19:28.019 --> 00:19:30.013
om weer absolute macht te krijgen.

225
00:19:30.018 --> 00:19:32.005
En dat is hem niet gelukt.

226
00:19:32.010 --> 00:19:35.003
De democratie zegevierde, ondanks Willem.

227
00:19:35.008 --> 00:19:38.007
Hij moest handtekeningen zetten en dat heeft-ie gedaan.

228
00:19:38.012 --> 00:19:43.013
En in die hoedanigheid heeft-ie de wording...

229
00:19:43.018 --> 00:19:47.018
van de Nederlandse democratie niet verhinderd.

230
00:19:47.023 --> 00:19:51.022
Nou, goed, daar kunnen we hem nu alleen maar om prijzen.

231
00:19:53.014 --> 00:19:55.005
MUZIEK: DE ZILVERVLOOT

232
00:20:02.017 --> 00:20:04.011
Koning Willem-Alexander en koningin Maxima...

233
00:20:04.016 --> 00:20:07.000
treden in de voetsporen van een lange geschiedenis.

234
00:20:07.005 --> 00:20:09.021
Alexander, die vanaf zijn prilste jeugd is opgevoed...

235
00:20:10.001 --> 00:20:12.000
met de verantwoordelijkheid die hem ooit zou wachten.

236
00:20:12.005 --> 00:20:14.016
Alle Nederlandse pers opgerot.

237
00:20:14.021 --> 00:20:17.016
Een leven dat tot in het kleinste detail is geregisseerd.

238
00:20:17.021 --> 00:20:20.004
Ook als het gaat om de keuze van zijn levenspartner.

239
00:20:20.009 --> 00:20:24.006
Het is MIJN vrouw en MIJN huwelijk.

240
00:20:24.011 --> 00:20:28.000
Of zoals oud-premier Ruud Lubbers het onlangs verwoordde:

241
00:20:28.005 --> 00:20:31.020
Mama was wel erg kritisch op toekomstige schoondochters.

242
00:20:32.000 --> 00:20:35.021
Ik zei toen tegen haar: Nou, nu komt dus ene Maxima.

243
00:20:36.001 --> 00:20:38.009
We kennen haar allemaal niet. Mag ik een advies geven?

244
00:20:38.014 --> 00:20:42.009
Wees eens aardig, Alexander houdt kennelijk van haar.

245
00:20:42.014 --> 00:20:45.018
En als het niks blijkt te zijn, dan blijkt dat later wel.

246
00:20:45.023 --> 00:20:49.018
Voor de koning die hem voorging, Willem III, lag het allemaal veel eenvoudiger.

247
00:20:49.023 --> 00:20:52.004
Hij trouwde gewoon met zijn nichtje Sophie.

248
00:20:52.009 --> 00:20:54.006
Een diep ongelukkig samenzijn.

249
00:20:54.011 --> 00:20:58.000
Dat was een heel slecht huwelijk. Dat was een soort oorlog eigenlijk.

250
00:20:58.005 --> 00:21:01.002
Toen koningin Sophie op een gegeven moment heel ziek was...

251
00:21:01.007 --> 00:21:05.017
dat Willem III onder haar raam keihard een piano liet spelen...

252
00:21:05.022 --> 00:21:07.010
zodat ze lekker wakker bleef.

253
00:21:07.015 --> 00:21:09.013
Om haar te pesten.

254
00:21:09.018 --> 00:21:11.007
Ze krijgen drie kinderen.

255
00:21:11.012 --> 00:21:13.001
Drie zoons, nota bene.

256
00:21:13.006 --> 00:21:16.017
Dat wil je als koninklijk paar. Dat is Wiwil, onze kroonprins.

257
00:21:16.022 --> 00:21:19.017
Wiwil, de oudste, heeft een barre relatie met z'n vader.

258
00:21:19.022 --> 00:21:22.012
Deze twee haatten elkaar.

259
00:21:22.017 --> 00:21:26.002
Hij vlucht naar Parijs waar hij op jonge leeftijd aan drank ten onder gaat.

260
00:21:26.007 --> 00:21:30.006
Uiteindelijk is hij onder niet geheel opgehelderde omstandigheden overleden.

261
00:21:30.011 --> 00:21:33.017
Hoe oud? Ik dacht 39, hij is nog geen 40 geworden.

262
00:21:33.022 --> 00:21:36.023
Zoon Maurits sterft al op 6-jarige leeftijd.

263
00:21:37.003 --> 00:21:38.023
Dat is de middelste.

264
00:21:39.003 --> 00:21:42.009
Zelfs op het sterfbed van het kind hebben de echtelieden ruzie.

265
00:21:42.014 --> 00:21:45.017
Ze hadden de grootste ruzie over welke behandeling...

266
00:21:45.022 --> 00:21:48.023
het beste was voor dat jongetje en toen ging dat jongetje dood.

267
00:21:49.003 --> 00:21:50.024
En dan is er nog Alexander.

268
00:21:51.004 --> 00:21:54.008
Dat was een ziekelijke, getormenteerde homoseksueel...

269
00:21:54.013 --> 00:21:57.009
die niet wilde deugen en dat ging helemaal mis.

270
00:21:57.014 --> 00:22:01.023
Mismaakt, intelligent, zonderlinge figuur, die ook jong sterft.

271
00:22:04.018 --> 00:22:08.006
En hoe nu verder? KONING WILLEM III LACHT EN BULDERT

272
00:22:10.002 --> 00:22:12.006
Dat is buitengewoon lastig.

273
00:22:12.011 --> 00:22:15.021
Majesteit? Uw vader was de held van Waterloo.

274
00:22:16.001 --> 00:22:18.010
Maar u bent de waterrat van Het Loo.

275
00:22:18.015 --> 00:22:22.019
Z'n vader was een held in Waterloo en ook Willem III...

276
00:22:22.024 --> 00:22:25.005
wilde niets liever dan oorlog voeren.

277
00:22:25.010 --> 00:22:30.005
Je krijgt van hem de indruk dat-ie wel een klein oorlogje had gewenst.

278
00:22:30.005 --> 00:22:33.006
Hij wilde heel graag oorlogsheld zijn.

279
00:22:33.011 --> 00:22:36.011
Hij is opgeleid als prins van Oranje, als veldheer.

280
00:22:36.016 --> 00:22:39.004
Als aanvoerder van het leger en er komt maar geen oorlog.

281
00:22:39.009 --> 00:22:41.012
Hij wilde eigenlijk naar buiten.

282
00:22:46.014 --> 00:22:48.017
Achter die bossen, daar liggen de heidevelden.

283
00:22:48.022 --> 00:22:52.002
Daar heeft-ie menig militair manoeuvre geleid.

284
00:22:52.007 --> 00:22:57.000
En tijdgenoten zeiden: Het is maar goed dat er geen oorlog komt, want dit wordt niks.

285
00:22:57.005 --> 00:22:59.019
Erg veel talent daarvoor had-ie niet.

286
00:22:59.024 --> 00:23:03.021
En voor hem bleef het spelen met tinnen soldaatjes over.

287
00:23:05.006 --> 00:23:07.005
Want die oorlog kwam er niet.

288
00:23:07.010 --> 00:23:10.024
Dit was de periode van grote bloei en juist vrede.

289
00:23:11.004 --> 00:23:13.024
En daar zit je dan, knorrig te wezen...

290
00:23:14.004 --> 00:23:15.011
Je wilt eigenlijk iets anders.

291
00:23:15.016 --> 00:23:18.008
Er wordt hem EEN heldendaad toegedicht.

292
00:23:18.013 --> 00:23:22.010
Bij een overstroming in de Betuwe staat de koning met zijn voeten in de blubber.

293
00:23:22.015 --> 00:23:25.008
Dat werd als heel speciaal gezien, dat werd gewaardeerd.

294
00:23:25.013 --> 00:23:28.002
Eindelijk krijgt-ie een plekje in de geschiedschrijving.

295
00:23:28.007 --> 00:23:30.005
'Durf jij erover', vraagt de koning.

296
00:23:30.010 --> 00:23:32.020
'Ja, sire, als het moet, durf ik alles'...

297
00:23:33.000 --> 00:23:34.018
is het antwoord van de veerman.

298
00:23:34.023 --> 00:23:36.011
'Dan durf ik het ook!'

299
00:23:36.016 --> 00:23:39.016
Hij zal er nog een leven lang over opscheppen.

300
00:23:39.021 --> 00:23:42.013
Je kon hem later geen groter genoegen doen...

301
00:23:42.018 --> 00:23:44.020
dan altijd maar weer hierover te praten.

302
00:23:45.000 --> 00:23:46.013
Dit vond-ie heerlijk.

303
00:23:46.018 --> 00:23:48.023
We zijn er bijna, loods 9.

304
00:23:49.003 --> 00:23:52.016
En in Bronbeek zijn we nog altijd op zoek naar dat beeld van Willem.

305
00:23:54.000 --> 00:23:55.003
Komt u maar naar binnen.

306
00:23:55.008 --> 00:23:57.016
De koning die we ons kennelijk liever niet herinneren.

307
00:23:57.021 --> 00:24:00.008
Ik ben aan het zoeken. Nee, dit is hem niet.

308
00:24:00.013 --> 00:24:02.009
Willem blijft spoorloos.

309
00:24:04.019 --> 00:24:09.001
Als Sophie in 1877 sterft, laat ze een ontredderd huis achter:

310
00:24:09.001 --> 00:24:13.001
Een verwarde koning die op voet van oorlog leeft met zijn twee ongehuwde zoons.

311
00:24:13.006 --> 00:24:14.022
Er is geen troonopvolger.

312
00:24:15.002 --> 00:24:18.006
Het bestaan van het huis van Oranje hing aan een zijden draadje.

313
00:24:18.011 --> 00:24:22.009
Dus uiteindelijk is er geshopt in het land der vorsten, in Duitsland.

314
00:24:22.014 --> 00:24:28.006
Willem III is 61 als ie op zoek naar een vruchtbare prinses afreist naar Waldeck Pyrmont...

315
00:24:28.011 --> 00:24:30.022
een onbeduidend vorstenhuisje in Duitsland.

316
00:24:31.002 --> 00:24:34.002
Ze moesten ook echt heel goed kijken toen ze daar waren...

317
00:24:34.007 --> 00:24:36.006
want ze konden het bijna niet vinden.

318
00:24:36.011 --> 00:24:39.001
In dat onbetekenende vorstendommetje...

319
00:24:39.006 --> 00:24:42.002
komt opeens een regerend staatshoofd op bezoek.

320
00:24:42.007 --> 00:24:43.015
Dat is nooit voor niks.

321
00:24:43.020 --> 00:24:46.009
Mevrouw von Waldeck Pyrmont zit thuis klaar...

322
00:24:46.014 --> 00:24:49.017
met twee beschikbare dochters, uitgestald op de sofa.

323
00:24:49.022 --> 00:24:51.024
Het schijnt dat Willem III eerst z'n oog...

324
00:24:52.004 --> 00:24:55.016
op het oudere zusje van Emma had laten vallen.

325
00:24:55.021 --> 00:24:57.020
Uiteindelijk weigert de oudste dochter.

326
00:24:58.000 --> 00:25:00.019
Dan blijft de jongste over: Emma.

327
00:25:00.024 --> 00:25:04.004
En toen zei koningin Emma, volgens de familielegende:

328
00:25:04.009 --> 00:25:07.021
'Je kunt die man toch niet met lege handen naar huis laten gaan.'

329
00:25:08.001 --> 00:25:10.021
Dat zei Emma? Dat zou Emma gezegd hebben.

330
00:25:10.021 --> 00:25:13.015
Een meisje van dan...? Rond de 20.

331
00:25:13.020 --> 00:25:18.004
'Je kunt hem niet met lege handen naar huis sturen.' Ja, zo zielig(!)

332
00:25:18.009 --> 00:25:20.013
Emma gaat met Willem mee.

333
00:25:20.018 --> 00:25:23.008
En zal anderhalf jaar later bevallen van Wilhelmina.

334
00:25:23.013 --> 00:25:27.008
De monarchie kan voort, dankzij dat meisje uit Waldeck Pyrmont.

335
00:25:27.013 --> 00:25:30.022
Dat was een slimme tante. Die heeft de monarchie gered.

336
00:25:31.002 --> 00:25:32.015
Die heeft de monarchie gered...

337
00:25:32.020 --> 00:25:35.021
Dat wij overmorgen de kroning van Willem-Alexander gaan beleven...

338
00:25:36.001 --> 00:25:39.009
komt eigenlijk door dat meisje. In feite wel.

339
00:25:39.014 --> 00:25:45.002
Dat is de kamer waar Willem III op 23 november 1890 overlijdt.

340
00:25:45.007 --> 00:25:46.023
Het ziet er nog precies zo uit.

341
00:25:47.003 --> 00:25:49.010
En dat is z'n sterfbed.

342
00:25:49.015 --> 00:25:51.018
Willem krijgt een ernstige nierziekte...

343
00:25:51.023 --> 00:25:54.012
en brengt zijn laatste jaren door in deze slaapkamer.

344
00:25:54.017 --> 00:25:56.013
Hij raakte echt in een soort delirium.

345
00:25:56.018 --> 00:25:59.012
Hij zei allerlei onverstaanbare dingen.

346
00:25:59.017 --> 00:26:02.019
Dan stond hij weer op en wilde hij weer aan de slag gaan.

347
00:26:02.024 --> 00:26:05.013
Het was geen rustig uitgaande kaars.

348
00:26:06.018 --> 00:26:09.023
Hij is 73 geworden. Geen gelukkige man.

349
00:26:10.003 --> 00:26:12.012
Dat, eh... waarschijnlijk niet.

350
00:26:12.017 --> 00:26:14.017
Waarschijnlijk niet.

351
00:26:19.008 --> 00:26:24.001
In een opslagruimte in Schaarsberg vinden we tenslotte zijn beeltenis, verdekt opgesteld.

352
00:26:24.006 --> 00:26:26.003
Dit is 'm, ingekrat en wel.

353
00:26:26.008 --> 00:26:28.013
De gipsen uitvoering van Willem III.

354
00:26:30.007 --> 00:26:33.006
Er is zelfs nooit de moeite genomen om hem in brons te gieten.

355
00:26:33.011 --> 00:26:35.003
Zo, dat is 'm.

356
00:26:36.010 --> 00:26:37.022
HET WILHELMUS

357
00:26:51.024 --> 00:26:55.001
Overmorgen zullen ze gaan stralen, de nieuwe koning en koningin.

358
00:26:55.006 --> 00:26:58.010
Alle rode lopers liggen klaar voor 'n nieuw stukje Oranje-geschiedenis.

359
00:26:58.015 --> 00:27:02.000
Die vorige vorst zijn we eigenlijk vergeten...

360
00:27:02.005 --> 00:27:04.022
want zijn geschiedenis is, mogelijk doelbewust...

361
00:27:05.002 --> 00:27:06.022
onder het tapijt geschoven.

362
00:27:16.007 --> 00:27:17.019
GELUID VAN EXPLOSIES

363
00:27:26.018 --> 00:27:28.005
LUIDE EXPLOSIE

364
00:27:36.020 --> 00:27:39.024
Als we het over Syrie hebben zijn we geneigd de oorlog te zien als conflict.

365
00:27:40.004 --> 00:27:45.001
Inmiddels al meer dan twee jaar hebben we het over dat vervreemdende woord 'conflict'.

366
00:27:45.006 --> 00:27:48.024
Je weet dat het verschrikkelijk is, maar je voelt het eigenlijk niet.

367
00:28:01.003 --> 00:28:03.020
Af en toe komt er uit dat gebied een reportage waardoor je opeens beseft:

368
00:28:04.000 --> 00:28:05.020
Dit is het dus, zo is de oorlog.

369
00:28:06.000 --> 00:28:08.005
In zo'n reportage nemen we u mee.

370
00:28:08.005 --> 00:28:11.015
Onze Britse collega Olly Lambert filmt in Noord-Syrie.

371
00:28:11.020 --> 00:28:15.002
Een paar uur maar, dicht op de huid van gewone mensen.

372
00:39:57.002 --> 00:40:00.008
Sinds het begin van de oorlog zijn er naar schatting 80.000 doden gevallen.

373
00:40:00.013 --> 00:40:04.005
Deze maand tot nu toe 3863.

374
00:40:04.010 --> 00:40:08.007
Waarvan alleen deze week al 1253 doden.

375
00:40:08.012 --> 00:40:10.023
Tot zover de statistiek van de oorlog.

376
00:40:11.003 --> 00:40:14.009
Dit was KRO Brandpunt, goedenavond.

