WEBVTT

1
00:00:04.002 --> 00:00:05.014
888

2
00:00:05.019 --> 00:00:09.023
Ik heb een patatje met gehaald. En ik vraag me af: Met wat?

3
00:00:10.003 --> 00:00:14.011
Met is met mayonaise. Hoe vaak had ik mayonaise? Nul.

4
00:00:14.016 --> 00:00:19.001
Geen van de acht sauzen mag het label mayonaise krijgen.

5
00:00:19.006 --> 00:00:24.001
Als je het nooit zelf gemaakt hebt, heb je nog nooit mayonaise geproefd.

6
00:00:24.006 --> 00:00:30.017
Dus zo'n fles is 70% water? Het is voor een groot deel water.

7
00:00:30.022 --> 00:00:35.008
Dit is terneergeslagen. Dit? Ja.

8
00:01:06.011 --> 00:01:07.023
TELEFOON

9
00:01:08.022 --> 00:01:12.007
Goedemiddag, met Anton. Goedemiddag, met Ersin.

10
00:01:12.012 --> 00:01:15.003
Ik heb een patatje met gehaald.

11
00:01:15.008 --> 00:01:19.015
En ik vraag me af... met wat?

12
00:01:21.016 --> 00:01:25.006
Een patatje met gehaald met wat? Ja.

13
00:01:26.014 --> 00:01:30.006
Je hebt een patatje met gehaald en jij vroeg met wat? Ja.

14
00:01:30.011 --> 00:01:33.012
Wat is die met? Die met?

15
00:01:33.017 --> 00:01:36.022
EEN patatje met? Nee, niet EEN patatje met.

16
00:01:37.002 --> 00:01:41.019
Een patatje met... Ja. Wat is dat, die met?

17
00:01:41.024 --> 00:01:45.024
Sorry, maar ik snap helemaal niet wat je bedoelt.

18
00:01:47.018 --> 00:01:51.005
Je wilt geen patatje zonder. Maar een friet met.

19
00:01:51.010 --> 00:01:53.009
Met wat is dat ook al weer?

20
00:01:53.014 --> 00:01:57.004
Voor de hand liggende vragen kun je maar beter stellen.

21
00:01:57.009 --> 00:01:59.008
Anders stelt niemand ze meer.

22
00:01:59.013 --> 00:02:01.018
Het logische antwoord is na te maken.

23
00:02:01.023 --> 00:02:05.017
Patat met een wondermiddel en een flinke plas water.

24
00:02:05.022 --> 00:02:11.024
De Keuringsdienst van Waarden over friet en een saus waarvan je dacht dat het mayonaise was.

25
00:02:15.011 --> 00:02:19.004
Hallo. Hoi, spreek ik met Friet van Piet? Ja.

26
00:02:19.009 --> 00:02:20.021
Heel goed.

27
00:02:21.001 --> 00:02:24.014
Ik heb een frietje bij jullie gehaald. Ja.

28
00:02:24.019 --> 00:02:28.008
Een patatje met. En ik vroeg me af wat die met is.

29
00:02:28.013 --> 00:02:33.000
Met mayonaise. Mayonaise? Dat noemen wij 'met'.

30
00:02:33.005 --> 00:02:37.020
Jullie noemen 'met' mayonaise? Ja. Oke.

31
00:02:43.017 --> 00:02:45.004
Goedemiddag.

32
00:02:45.009 --> 00:02:47.009
Goedemiddag.

33
00:02:47.014 --> 00:02:50.004
Mag ik van u een patatje met? Patatje met.

34
00:02:50.009 --> 00:02:53.020
Er zit frietsaus bij. Frietsaus. Ja.

35
00:02:55.000 --> 00:02:56.012
O.

36
00:02:56.017 --> 00:03:00.003
Een patatje met is toch eigenlijk met mayonaise?

37
00:03:00.008 --> 00:03:03.017
Mayonaise wordt hier als frietsaus weggegeven.

38
00:03:03.022 --> 00:03:07.012
Oke. Dus bij jullie is mayonaise frietsaus? Dat klopt.

39
00:03:07.017 --> 00:03:10.007
Mag ik een patatje met? Tuurlijk.

40
00:03:10.012 --> 00:03:11.024
Met wat is die met?

41
00:03:12.004 --> 00:03:14.002
Met is met mayonaise.

42
00:03:14.007 --> 00:03:17.014
Het is een patatje met, he? Ja. Wat is die met dan?

43
00:03:17.019 --> 00:03:22.013
Normaal is dat met mayonaise.

44
00:03:22.018 --> 00:03:24.008
Met mayonaise? Ja.

45
00:03:27.004 --> 00:03:30.007
Mayonaise en frietsaus is hetzelfde bij ons.

46
00:03:30.012 --> 00:03:36.005
Dat is bij jullie hetzelfde. Ja. Maar is het ook hetzelfde? Nee.

47
00:03:36.010 --> 00:03:38.013
Wat is het verschil? Weet u dat?

48
00:03:38.018 --> 00:03:41.014
Ik zou het eerlijk gezegd niet weten.

49
00:03:41.019 --> 00:03:43.006
Er is een verschil.

50
00:03:43.011 --> 00:03:46.014
Maar de patatbakker maakt het weinig uit.

51
00:03:50.003 --> 00:03:51.015
Dit is voor jou.

52
00:03:51.020 --> 00:03:56.015
In een Rotterdams laboratorium staan ze te popelen om onze bakjes...

53
00:03:56.020 --> 00:04:00.000
met wat dan ook, onder de loep te nemen.

54
00:04:00.005 --> 00:04:02.018
Hallo. Ajouad. Marcel, Van Novalab.

55
00:04:05.012 --> 00:04:07.013
Zo, dit is het lab? Ja. Welkom.

56
00:04:07.018 --> 00:04:10.009
Dank je wel. Hier wordt getest? Ja.

57
00:04:10.014 --> 00:04:13.009
Op voedingsmiddelen. Wat heb je bij je?

58
00:04:13.014 --> 00:04:15.007
Ik heb acht patatjes met.

59
00:04:15.012 --> 00:04:19.017
En mijn vraag is heel simpel.

60
00:04:19.022 --> 00:04:23.002
Namelijk... wat de met is?

61
00:04:23.007 --> 00:04:25.004
Patat met wat?

62
00:04:25.009 --> 00:04:28.001
Heb je het idee dat het mayonaise is?

63
00:04:28.006 --> 00:04:30.004
Dat zou ik wel denken. Oke.

64
00:04:30.009 --> 00:04:34.012
Het is warenwettelijk zo dat als je over mayonaise praat...

65
00:04:34.017 --> 00:04:37.014
het oliepercentage 70 procent moet zijn.

66
00:04:37.019 --> 00:04:39.016
70 procent? Ja.

67
00:04:39.021 --> 00:04:46.008
Als het onder de 70 procent is, mag je het volgens de warenwet geen mayonaise noemen.

68
00:04:46.013 --> 00:04:48.006
En hoe gaat u dat testen?

69
00:04:48.011 --> 00:04:52.006
Wij halen het vet er uit middels een extractiemethode.

70
00:04:52.011 --> 00:04:55.001
Dan kunnen we precies bepalen hoeveel dat is.

71
00:04:55.006 --> 00:04:59.003
En dat doet u bij alle acht? Bij alle acht.

72
00:04:59.008 --> 00:05:04.001
Hoe lang gaat dat duren? Daar hebben we een paar uur voor nodig.

73
00:05:12.015 --> 00:05:15.024
Met een frietje, zonder met, zijn we in Den Haag.

74
00:05:17.016 --> 00:05:20.002
Mayonaise is niet zo maar wat.

75
00:05:20.007 --> 00:05:22.000
Mayonaise moet je leren.

76
00:05:23.008 --> 00:05:26.013
Op de koksschool geeft een man les...

77
00:05:26.018 --> 00:05:30.014
die precies weet wat 'met' zou moeten zijn.

78
00:05:30.019 --> 00:05:33.015
Hallo. Hee. Ersin. Top, man.

79
00:05:33.020 --> 00:05:39.005
Je geeft me gewoon een kopstoot. Wat is dat? Een patatje zonder.

80
00:05:39.010 --> 00:05:43.012
Kun jij hier een patatje met van maken? Met? Ja, met. Met wat?

81
00:05:43.017 --> 00:05:47.019
Ja, met. Met? Een patatje met, dat ken je toch wel?

82
00:05:47.024 --> 00:05:50.009
Met, dat kan alles zijn.

83
00:05:53.014 --> 00:05:57.008
Als jij om de hoek een patatje met haalt, wat krijg je dan?

84
00:05:57.013 --> 00:06:00.009
Dat hangt er van af bij wie?

85
00:06:00.014 --> 00:06:02.013
Waarom doe je zo moeilijk, man.

86
00:06:02.018 --> 00:06:04.023
Nee, het is lokaal gebonden. Oke.

87
00:06:05.003 --> 00:06:09.024
De EEN doet het met rare mayonaise, wat geen mayonaise is.

88
00:06:10.004 --> 00:06:11.016
Dat mag allemaal.

89
00:06:11.021 --> 00:06:17.018
Nergens in de wet staat, dat een patatje met, mayonaise moet zijn.

90
00:06:17.023 --> 00:06:21.012
Als jij thuis patat maakt, wat serveer je er dan bij?

91
00:06:21.017 --> 00:06:23.020
Nou, ik ben een mayonaisefiel.

92
00:06:24.000 --> 00:06:29.006
Echte mayonaise. Mayonaisefiel? Ja, ik ben verliefd op het product.

93
00:06:29.011 --> 00:06:31.019
Het is de basis van veel koude sauzen.

94
00:06:31.024 --> 00:06:36.024
Dat hoort er klassiek bij, mayonaise? In mijn optiek wel.

95
00:06:37.004 --> 00:06:40.006
Als je wilt, zal ik even mayonaise maken.

96
00:06:41.007 --> 00:06:43.012
Ik heb hier zout, mosterd, olie.

97
00:06:43.017 --> 00:06:46.002
Geen olijfolie maar normale olie.

98
00:06:46.007 --> 00:06:48.015
Want alleen olijfolie is niet te hachelen.

99
00:06:48.020 --> 00:06:51.000
En een eierdooiertje.

100
00:06:51.005 --> 00:06:54.019
Mosterd in mayonaise. Mosterd MOET in mayonaise.

101
00:06:54.024 --> 00:06:56.011
En azijn. Of citroen.

102
00:06:56.016 --> 00:06:59.021
Azijn of citroen. Die vrijheid mag.

103
00:07:01.024 --> 00:07:04.004
En nu komt het mooie verhaal.

104
00:07:04.009 --> 00:07:08.023
Het kan de mist in gaan als je de olie er te snel bij doet.

105
00:07:09.003 --> 00:07:13.004
Elke keer als het weer lukt, krijg ik een gevoel van: Yes.

106
00:07:13.009 --> 00:07:15.004
Word je hier niet warm van?

107
00:07:15.009 --> 00:07:18.022
Ik heb dit nog nooit eerder gezien. Ik heb het ook nooit gemaakt.

108
00:07:19.002 --> 00:07:22.006
Misschien heb ik het wel nooit geproefd. Kan dat?

109
00:07:22.011 --> 00:07:26.009
Als je het nooit zelf gemaakt hebt, heb je nooit echte mayonaise geproefd.

110
00:07:26.014 --> 00:07:29.023
De verpeste generatie op mayonaisegebied.

111
00:07:30.003 --> 00:07:34.008
Schenk maar door. Hoeveel olie moet er nog bij? Tot-ie goed is.

112
00:07:34.013 --> 00:07:37.004
Stop maar. Dit is de dikte die... Zo.

113
00:07:37.009 --> 00:07:39.022
Daar kun je patatjes in frituren.

114
00:07:40.002 --> 00:07:42.024
Dit is de juiste dikte, he?

115
00:07:43.004 --> 00:07:45.013
Oke, ik zou zeggen, probeer het maar.

116
00:07:45.018 --> 00:07:49.003
Ja kijk, het lijkt absoluut op mayonaise.

117
00:07:49.008 --> 00:07:50.020
Kap nou, man.

118
00:07:51.000 --> 00:07:53.012
Je moet mayonaise wel echt proeven.

119
00:07:53.017 --> 00:07:56.014
Niet zo'n klein beetje, dat kan echt niet.

120
00:08:02.005 --> 00:08:05.008
Dit heb ik nog nooit bij een patatje gekregen.

121
00:08:05.013 --> 00:08:10.012
Vind je de mayonaise die je kende, lekkerder of vind je dit ook wel leuk?

122
00:08:11.005 --> 00:08:12.021
Ik vind dit ook wel leuk.

123
00:08:13.001 --> 00:08:17.003
Maar ik herken dit niet als patatje met nu.

124
00:08:17.008 --> 00:08:22.001
Als je dit krijgt bij een snackbar vind jij het geen patatje met?

125
00:08:22.006 --> 00:08:25.004
Dan ga ik terug, denk ik. Kappen, hoor.

126
00:08:25.009 --> 00:08:28.018
Je bent gewoon verziekt. Dit is de originele, he.

127
00:08:42.016 --> 00:08:46.007
Zo, Ajouad. Marcel. Daar zijn we. De resultaten.

128
00:08:46.012 --> 00:08:50.018
Hoe veel keer had ik nog mayonaise? Nul keer.

129
00:08:50.023 --> 00:08:54.019
Geen van de acht sauzen mag het label mayonaise krijgen.

130
00:08:54.024 --> 00:08:56.017
Geen enkele? Geen enkele.

131
00:08:56.022 --> 00:08:58.009
En waarom niet?

132
00:08:58.014 --> 00:09:05.010
Omdat geen van de sausen de 70 procent of meer olie bevat.

133
00:09:06.010 --> 00:09:08.018
Wat zit er dan in, in de plaats van olie?

134
00:09:08.023 --> 00:09:11.024
Het grootste bestanddeel in deze sauzen is water.

135
00:09:12.004 --> 00:09:15.016
Water? In mayonaise? Ja. Nou, in de saus.

136
00:09:15.021 --> 00:09:19.022
Ja, sorry. Je mag het dus eigenlijk geen mayonaise noemen.

137
00:09:20.002 --> 00:09:24.009
Maar in de volksmond is het gebruikelijk om het zo te noemen.

138
00:09:24.014 --> 00:09:30.013
Het maximale water wat wij hebben gevonden in EEN product is 85 procent.

139
00:09:30.018 --> 00:09:34.012
Nee. Ja, echt waar. 85 procent water.

140
00:09:34.017 --> 00:09:39.015
Dus ik ga naar een patatzaak en ik bestel een patatje met mayonaise.

141
00:09:39.020 --> 00:09:44.007
En dan krijg ik een sausje met 85 procent water.

142
00:09:44.012 --> 00:09:48.011
Ja, feitelijk zou de patatboer tegen je moeten zeggen...

143
00:09:48.016 --> 00:09:52.021
Hou je patatje onder de kraan. Haha. Dat zou ook kunnen.

144
00:09:53.001 --> 00:09:57.016
Hij zou kunnen zeggen: Ik geef je een lekkere frietsaus.

145
00:09:58.016 --> 00:10:00.005
Heb je frietsaus hier?

146
00:10:01.005 --> 00:10:03.024
Moet ik kijken. Weet ik niet.

147
00:10:07.015 --> 00:10:09.002
O, deze.

148
00:10:11.020 --> 00:10:13.013
Het is nog de classic ook.

149
00:10:15.021 --> 00:10:17.008
Dit is frietsaus.

150
00:10:19.005 --> 00:10:22.017
Water, plantaardige olie, 24 procent.

151
00:10:22.022 --> 00:10:26.021
Glucose fructose stroop. Ja, suikerstroop.

152
00:10:27.001 --> 00:10:30.019
Zetmeel. Doe jij dat in je mayo? Azijn. Azijn wel.

153
00:10:30.024 --> 00:10:32.011
Mosterd. Ook.

154
00:10:33.015 --> 00:10:37.014
Even kijken. Verdikkingsmiddel. Bizar dat je dat in mayonaise pleurt.

155
00:10:37.019 --> 00:10:40.014
Ik weet niet wat dat is.

156
00:10:40.019 --> 00:10:43.001
Wacht, wacht. Ik laat je wat zien.

157
00:10:43.006 --> 00:10:46.004
Luister, want je snapt er niks van.

158
00:10:46.009 --> 00:10:48.012
We maken nu frietsaus? Ja.

159
00:10:48.017 --> 00:10:52.022
Je ziet dat als je er water bij gooit, het dunner wordt.

160
00:10:55.017 --> 00:10:59.009
Kijk, ik gooi er water bij om de zelfde volume te krijgen.

161
00:10:59.014 --> 00:11:01.010
Zie je? Nu is de binding weg.

162
00:11:01.015 --> 00:11:03.002
Snap je?

163
00:11:03.007 --> 00:11:05.010
Dus nu moet ik er iets in doen...

164
00:11:05.015 --> 00:11:10.007
Als je dit als mayonaise ziet... Dit accepteer jij niet.

165
00:11:10.012 --> 00:11:13.011
Het lijkt een soort yoghurtdrank. Ja, soep.

166
00:11:13.016 --> 00:11:17.003
Dus er moet een verdikkingsmiddel in. Snap je?

167
00:11:18.004 --> 00:11:19.018
Nee, dit kan echt niet.

168
00:11:21.009 --> 00:11:23.010
Wat is bindmiddel eigenlijk?

169
00:11:23.015 --> 00:11:26.002
Dat zijn vaak natuurlijke stoffen.

170
00:11:26.007 --> 00:11:29.002
Die hebben twee functies in sauzen.

171
00:11:29.007 --> 00:11:35.009
Ze zorgen er voor dat olie en water goed met elkaar gemengd worden.

172
00:11:35.014 --> 00:11:39.009
Want olie en water mengen van zichzelf niet met elkaar.

173
00:11:39.014 --> 00:11:43.008
En ze zorgen er ook voor dat een saus dikker wordt. Oke.

174
00:11:43.013 --> 00:11:47.010
En wordt bindmiddel vaak gebruikt? Ja, hoor.

175
00:11:47.015 --> 00:11:51.013
In de meeste sauzen die gemaakt worden, zit bindmiddel.

176
00:11:51.018 --> 00:11:54.024
In frietsaus zit bindmiddel. In snacksauzen.

177
00:11:55.004 --> 00:11:56.016
In halfvolle mayo.

178
00:11:56.021 --> 00:11:59.013
Daar zit overal wel bindmiddel in.

179
00:12:03.001 --> 00:12:06.021
Frietsaus, halfvolle mayo. Het is allemaal EEN pot nat.

180
00:12:07.001 --> 00:12:08.013
Met bindmiddel.

181
00:12:08.018 --> 00:12:10.005
Een wondermiddel.

182
00:12:10.010 --> 00:12:13.010
In een sausfabriek weten ze meer.

183
00:12:22.014 --> 00:12:24.001
Hallo. Hallo.

184
00:12:24.006 --> 00:12:28.003
Bart Eikelboom van Remia. Marijn Frank.

185
00:12:28.008 --> 00:12:30.011
Welkom. Ga je mee? Ja.

186
00:12:35.022 --> 00:12:37.015
Handen wassen? Ja.

187
00:12:38.022 --> 00:12:40.014
Zo. Handdoekje.

188
00:12:40.019 --> 00:12:44.019
En dan de handen desinfecteren. Ook nog.

189
00:12:44.024 --> 00:12:46.011
O, dat gaat snel.

190
00:12:49.015 --> 00:12:52.002
O, er wordt een soort spul op gespoten.

191
00:12:52.007 --> 00:12:55.018
We smeren het even na. En dan gaan we de fabriek in. Oke.

192
00:13:00.011 --> 00:13:03.018
Dag, Gerard. Wat wordt hier gemaakt, in deze fabriek?

193
00:13:03.023 --> 00:13:06.010
Mayonaises. Halfvolle mayonaise.

194
00:13:06.015 --> 00:13:08.024
Diverse ketchups, curry's.

195
00:13:09.004 --> 00:13:12.024
Maar natuurlijk ook onze frietsaus. Fritessaus? Ja.

196
00:13:17.008 --> 00:13:23.021
We komen nu aan bij de lijnen waar we vandaag halfvolle mayonaise produceren.

197
00:13:24.001 --> 00:13:27.011
Hier wordt vandaag halfvolle mayonaise gemaakt? Ja.

198
00:13:27.016 --> 00:13:32.018
Oke, spannend. Waar begint het? Op deze locatie.

199
00:13:34.016 --> 00:13:39.003
Hier doseren we de kleine componenten naar de grote mengketel verderop.

200
00:13:39.008 --> 00:13:40.020
Oke.

201
00:13:41.000 --> 00:13:42.012
Wat ik me afvraag...

202
00:13:42.017 --> 00:13:47.024
We hebben zelf geprobeerd met heel veel water te maken, hoe doen jullie dat hier?

203
00:13:48.004 --> 00:13:56.009
Dat betekent dat we de waterige componenten, de azijn, water, maar ook mosterd, suiker enzovoort...

204
00:13:56.014 --> 00:13:58.009
een beetje structuur geven.

205
00:13:58.014 --> 00:14:03.005
Dat betekent dat we aan die massa verdikkingsmiddelen toevoegen.

206
00:14:03.010 --> 00:14:10.014
De keuze van die verdikkingsmiddelen is belangrijk om een goede, lang houdbare saus te verkrijgen.

207
00:14:10.019 --> 00:14:13.010
Wat voor verdikkingsmiddel gebruiken jullie?

208
00:14:13.015 --> 00:14:16.005
Je kunt denken aan zetmeel.

209
00:14:16.010 --> 00:14:22.021
Maar ook aan hydrocolloide, zoals xanthan gom of guar gom.

210
00:14:23.001 --> 00:14:26.009
Xanthan gom? Xanthan gom.

211
00:14:26.014 --> 00:14:29.019
Dit is xanthan gom? Dit is xanthan gom.

212
00:14:29.024 --> 00:14:31.024
Wat is dat precies?

213
00:14:32.004 --> 00:14:36.022
Dat is een product dat bereid wordt door een micro-organisme...

214
00:14:37.002 --> 00:14:40.011
suiker om te laten zetten in dit poeder.

215
00:14:40.016 --> 00:14:43.004
Een micro-organisme? Ja.

216
00:14:43.009 --> 00:14:46.011
Wat is dat, een bacterie? In dit geval een bacterie, ja. Oke.

217
00:14:48.000 --> 00:14:53.019
Om water door je saus te kunnen roeren, heb je een super bacterie nodig: xanthan gom.

218
00:14:53.024 --> 00:14:55.011
Aangenaam.

219
00:15:05.018 --> 00:15:09.009
Michiel, Keuringsdienst van waarde. Diederick Meyer, microbioloog.

220
00:15:09.014 --> 00:15:12.009
Kun je mij vertellen hoe je xanthan gom maakt?

221
00:15:12.014 --> 00:15:17.015
We hebben hier in het verleden veel onderzoek gedaan naar de productie van xanthan gom.

222
00:15:17.020 --> 00:15:19.014
Dat kunnen we laten zien. Oke.

223
00:15:19.019 --> 00:15:22.008
Dit is het laboratorium? Ja.

224
00:15:22.013 --> 00:15:25.010
Ik zie een weegschaal, een microscoop.

225
00:15:28.023 --> 00:15:33.000
Er is een bacterie die xanthan gom maakt. Ja.

226
00:15:33.005 --> 00:15:37.023
De bacterie is ontdekt op planten waarop slijmvorming optrad.

227
00:15:38.003 --> 00:15:42.008
Het idee is dat ze die gom uitscheiden om water vast te houden.

228
00:15:42.013 --> 00:15:47.001
Zodat planten met weinig water kunnen overleven.

229
00:15:47.006 --> 00:15:49.015
Het is een bacterie die slijm maakt? Ja.

230
00:15:49.020 --> 00:15:53.000
Dus op plantjes hebben ze wel eens slijm gevonden.

231
00:15:53.005 --> 00:15:57.022
Voor die bacterie heeft dat een functie om te overleven op die plant. Klinkt niet fris.

232
00:15:58.002 --> 00:16:00.017
Nee, dat ben ik met je eens.

233
00:16:00.022 --> 00:16:05.009
Maar we eten veel bacteriele dingen, zonder problemen.

234
00:16:05.014 --> 00:16:07.001
Dat is niet zo gek? Nee.

235
00:16:07.006 --> 00:16:11.016
Wij eten vaak uitscheidingsproducten van bacterien? Ja.

236
00:16:11.021 --> 00:16:14.018
Gebeurt er al iets met wat spuug erbij?

237
00:16:18.007 --> 00:16:20.000
Het wordt heel glad.

238
00:16:21.010 --> 00:16:23.024
Het wordt een beetje jelly. Ja.

239
00:16:24.004 --> 00:16:28.016
Het verhoogt de viscositeit. Het geeft structuur. Precies.

240
00:16:28.021 --> 00:16:35.016
Wat goed. Een beetje spuug wordt zo al best wel dik.

241
00:16:35.021 --> 00:16:42.011
Ja. De dosering is nu extreem, want je hebt heel veel xanthan gom genomen.

242
00:16:42.016 --> 00:16:45.004
En weinig spuug. Weinig vocht.

243
00:16:45.009 --> 00:16:47.023
Het is alsof je een snotje aan het rollen bent.

244
00:16:51.000 --> 00:16:54.006
Ik ben benieuwd hoe het gemaakt wordt.

245
00:16:54.011 --> 00:16:57.020
Dat kunnen we laten zien, maar daar hebben we iemand bij nodig.

246
00:16:58.000 --> 00:17:01.013
Bas Walraven heeft vroeger dit soort onderzoek gedaan.

247
00:17:01.018 --> 00:17:03.010
Hij weet hoe het moet.

248
00:17:03.015 --> 00:17:07.014
Goedemiddag. Hoi. Michiel, Keuringsdienst van waarde.

249
00:17:07.019 --> 00:17:10.017
Bas Walraven. Ik moest iets laten zien.

250
00:17:10.022 --> 00:17:13.003
Graag, we willen graag xanthan gom maken.

251
00:17:13.008 --> 00:17:16.001
Om te beginnen heb je beestjes nodig.

252
00:17:16.006 --> 00:17:20.005
Heb jij ze in je zak? Een aansteker.

253
00:17:22.022 --> 00:17:26.013
Deze ampul komt uit -85, is inmiddels ontdooid.

254
00:17:26.018 --> 00:17:28.005
Hier zitten de bacterien in.

255
00:17:28.010 --> 00:17:30.019
Die moeten straks de xanthan gom maken.

256
00:17:35.022 --> 00:17:40.009
Nu heb je de bacterien in het medium gegooid.

257
00:17:40.014 --> 00:17:42.004
Ja. Dit is nog waterig.

258
00:17:42.009 --> 00:17:44.021
Dit is hetzelfde materiaal na een dag.

259
00:17:45.001 --> 00:17:49.002
Je ziet dat het dikker wordt. Het is nog steeds vloeibaar.

260
00:17:49.007 --> 00:17:54.013
Hier moet je niet van eten, er zitten nog levende beestjes in.

261
00:17:54.018 --> 00:17:57.020
Dat wil je niet. Kun je die niet eten? Nee.

262
00:17:58.000 --> 00:18:03.002
Deze is na drie dagen, dat is niet meer te vergelijken met dit.

263
00:18:03.007 --> 00:18:07.010
Dat is echt het dikke drab.

264
00:18:07.015 --> 00:18:10.005
Gaat dit zo 1 op 1 in de mayonaise?

265
00:18:10.010 --> 00:18:14.009
Nee, het moet eerst gezuiverd worden, bijvoorbeeld met alcohol erbij.

266
00:18:14.014 --> 00:18:16.023
Je ziet nu al een witte kleur ontstaan.

267
00:18:17.003 --> 00:18:18.015
Kijk.

268
00:18:18.020 --> 00:18:22.023
Een beetje snotterig materiaal. Ja.

269
00:18:23.003 --> 00:18:25.005
Dit is dus de neergeslagen xanthan.

270
00:18:25.010 --> 00:18:29.013
Wat je hier aan het stokje hebt... Dit. Gaat zo de mayonaise in?

271
00:18:29.018 --> 00:18:32.017
Nee, het wordt eerst gedroogd tot een poeder.

272
00:18:32.022 --> 00:18:34.023
Dan wordt het in de mayonaise verwerkt.

273
00:18:35.003 --> 00:18:38.018
Gaat dit in de grote sauzenketel?

274
00:18:38.023 --> 00:18:44.010
Via deze trechter wordt dat ingenomen in de grote bereidingstank. Oke.

275
00:18:46.009 --> 00:18:50.011
Kunnen we erin kijken? Dat zou ik graag doen.

276
00:18:50.016 --> 00:18:53.010
Maar die is volledig gesloten. Echt? Ja. O.

277
00:19:01.021 --> 00:19:04.018
Kijk eens even!

278
00:19:04.023 --> 00:19:07.004
Deze flessen komen mij wel bekend voor.

279
00:19:23.012 --> 00:19:25.012
Een lopende band met...

280
00:19:25.017 --> 00:19:27.004
Flessen mayonaise.

281
00:19:27.009 --> 00:19:29.001
Flessen fritessaus.

282
00:19:29.006 --> 00:19:33.008
En als de waterkraan nog iets langer loopt: halfvolle fritessaus.

283
00:19:37.007 --> 00:19:39.000
Maar ik had nog een vraag.

284
00:19:39.005 --> 00:19:41.008
Ik heb zelf wat flessen meegenomen.

285
00:19:41.013 --> 00:19:44.001
Jullie fritessaus. Classic.

286
00:19:44.006 --> 00:19:45.018
Mayonaise.

287
00:19:49.001 --> 00:19:52.007
Fritessaus halfvol. Je hebt goed inkopen gedaan.

288
00:19:52.012 --> 00:19:55.024
Zit er in fritessaus evenveel vet als in mayonaise?

289
00:19:56.004 --> 00:19:58.023
Nee, fritessaus is geen mayonaise.

290
00:19:59.003 --> 00:20:04.004
Hoeveel olie zit hier in? 25 procent olie.

291
00:20:04.009 --> 00:20:08.016
Oke. En hier zit 70 procent olie in. Correct.

292
00:20:08.021 --> 00:20:12.002
In de fritessaus zit 25 procent olie. Ja.

293
00:20:12.007 --> 00:20:17.000
Maar we hebben ook nog fritessaus halfvol.

294
00:20:17.005 --> 00:20:20.015
Ja. Fritessaus heeft 25 procent olie.

295
00:20:20.020 --> 00:20:25.006
En de fritessaus handvol slechts 12,5 procent.

296
00:20:25.011 --> 00:20:31.012
Ja. Dus hier zit maar 12,5 procent olie in? Ja.

297
00:20:31.017 --> 00:20:36.001
Wow! Dus deze fles is ongeveer 70 procent water?

298
00:20:36.006 --> 00:20:39.015
Zo'n fles is voor een groot deel een hoeveelheid water. Ja.

299
00:20:41.013 --> 00:20:46.001
Ik weet dat je in een snackbar mayonaise kunt nemen of fritessaus.

300
00:20:46.006 --> 00:20:49.015
Maar ik wist niet dat fritessaus veel minder vet heeft. Bij dezen.

301
00:20:51.009 --> 00:20:53.004
Is een snackbarhouder...

302
00:20:53.009 --> 00:20:58.003
als ik een patatje mayonaise vraag, en ik krijg fritessaus, is hij dan strafbaar?

303
00:20:58.008 --> 00:21:01.013
In mijn optiek wel, in mijn hoofd.

304
00:21:01.018 --> 00:21:03.013
Is hij wettelijk strafbaar?

305
00:21:03.018 --> 00:21:07.022
Want hij verkoopt mij iets, hij zegt het er niet bij, hij zegt: Hier is het patatje.

306
00:21:08.002 --> 00:21:10.022
Ik vroeg met mayonaise en krijg met iets anders.

307
00:21:11.002 --> 00:21:16.010
Omdat het beschermd is, zouden we hier een rechtszaak van kunnen maken?

308
00:21:16.015 --> 00:21:19.000
Dat denk ik wel eens als ik bij de snackbar sta.

309
00:21:19.005 --> 00:21:23.018
Misschien ben ik een beetje gek. Heb je daar serieus over nagedacht? Heel vaak. Jij nooit?

310
00:21:23.023 --> 00:21:27.013
Nee. Je wordt toch bedonderd? Ik dacht dat ik altijd mayonaise kreeg.

311
00:21:28.022 --> 00:21:34.012
Als je naar de snackbar gaat en je vraagt om een patatje mayonaise en je krijgt fritessaus...

312
00:21:34.017 --> 00:21:36.012
is dat een strafbaar feit?

313
00:21:36.017 --> 00:21:39.011
Formeel gesproken wel.

314
00:21:39.016 --> 00:21:41.003
Dat denk ik wel.

315
00:21:41.008 --> 00:21:46.018
Werd gevraagd om een product met mayonaise en je krijgt fritessaus.

316
00:21:46.023 --> 00:21:50.022
Dus een rechtszaak zou kunnen? Ja, ik denk het wel.

317
00:21:51.002 --> 00:21:53.005
Het staat in de wetgeving.

318
00:21:53.010 --> 00:21:58.014
Je bestelt een product: friet met mayonaise.

319
00:21:58.019 --> 00:22:01.014
En dan krijg je een friet met bijvoorbeeld fritessaus.

320
00:22:01.019 --> 00:22:03.015
Dat is met 35 procent vet.

321
00:22:03.020 --> 00:22:06.005
In feite klopt dat niet.

322
00:22:06.010 --> 00:22:09.005
In beginsel kun je daarvoor naar de rechtbank gaan.

323
00:22:09.010 --> 00:22:11.024
Er is natuurlijk niemand die het doet. Nee, haha.

324
00:22:12.004 --> 00:22:15.010
Maar ik ken iemand die dat misschien zou kunnen doen. Hahaha!

325
00:22:15.015 --> 00:22:17.002
Ja? Ja.

326
00:22:17.007 --> 00:22:22.018
Maar waarom hebben jullie fritessaus bedacht?

327
00:22:22.023 --> 00:22:27.014
Fritessaus is een alternatief voor mayonaise, met minder olie.

328
00:22:27.019 --> 00:22:32.021
Wij hebben fritessaus bedacht als alternatief op de markt met minder calorieen.

329
00:22:33.001 --> 00:22:35.004
Ja, ja. Oke.

330
00:22:37.020 --> 00:22:42.002
Was daar dan behoefte aan, aan iets waarvan mensen minder dik werden?

331
00:22:42.007 --> 00:22:44.015
Daar is altijd al behoefte aan geweest.

332
00:22:44.020 --> 00:22:49.010
Gedurende alle introducties van de levensmiddelenindustrie...

333
00:22:49.015 --> 00:22:59.017
zie je dat er altijd aandacht is geweest voor producten de caloriearmer zijn. Ja, ja.

334
00:22:59.022 --> 00:23:02.009
En die toch een goede smaak bieden. Precies.

335
00:23:04.005 --> 00:23:06.013
Waarom is fritessaus op de markt gekomen?

336
00:23:06.018 --> 00:23:09.019
De voornaamste reden is het feit dat het goedkoper is.

337
00:23:09.024 --> 00:23:13.004
Fritessaus is goedkoper dan mayonaise? Ja.

338
00:23:13.009 --> 00:23:17.002
Daar ben ik van overtuigd. Waarom?

339
00:23:17.007 --> 00:23:21.022
Het duurste ingredient in mayonaise is de plantaardige olie.

340
00:23:22.002 --> 00:23:27.007
Ja. En als je fritessaus maakt, vervang je een deel van de olie door water.

341
00:23:27.012 --> 00:23:31.003
En water is goedkoop. Ja. Water is goedkoop.

342
00:23:31.008 --> 00:23:35.023
Bij de mayonaise zie je dat het vooral olie is en een beetje water.

343
00:23:36.003 --> 00:23:40.013
Bij de halfvolle, logisch: is het fifty-fifty.

344
00:23:40.018 --> 00:23:46.017
En bij de halfvolle fritessaus is het hoofdingredient water.

345
00:23:46.022 --> 00:23:48.018
Correct. Het is bijna alleen water.

346
00:23:48.023 --> 00:23:55.016
Het product heeft een behoorlijke verlaging van olie gekregen.

347
00:23:55.021 --> 00:24:00.000
Het wordt door een groot publiek geprefereerd boven mayonaise.

348
00:24:00.005 --> 00:24:07.013
Maar op het moment dat jullie uitvonden dat je met een beetje bindmiddel, xanthan gom...

349
00:24:07.018 --> 00:24:10.015
van een pot water mayonaise kunt maken...

350
00:24:10.020 --> 00:24:13.003
sprongen jullie zeker een gat in de lucht?

351
00:24:13.008 --> 00:24:14.021
Zo is het helaas niet.

352
00:24:15.001 --> 00:24:19.017
De ingredienten die we gebruiken om het water te binden, zijn behoorlijk kostbaar.

353
00:24:19.022 --> 00:24:24.018
Als ik zo'n fles koop, betaal ik dan vooral voor de xanthan gom? Nee.

354
00:24:24.023 --> 00:24:31.011
Je moet je moet je voorstellen, ik heb geen idee, maar er zit hier maximaal 0,5% xanthan in.

355
00:24:31.016 --> 00:24:33.012
Dat is denk ik al aan de hoge kant.

356
00:24:33.017 --> 00:24:37.006
Dus je betaalt niet voor het xanthan gom, nee. Absoluut niet.

357
00:24:37.011 --> 00:24:40.016
Maar het is denk ik wel goedkoper om te produceren?

358
00:24:40.021 --> 00:24:43.022
Als je zoveel olie kunt vervangen door water.

359
00:24:44.002 --> 00:24:46.023
Dat kun je niet per se zeggen.

360
00:24:47.003 --> 00:24:52.023
Natuurlijk heeft olie een bepaalde prijs, en over water hoeven we niet te discussieren.

361
00:24:53.003 --> 00:24:56.002
Dat is gratis. Dat zeg ik niet. Water is niet gratis.

362
00:24:56.007 --> 00:25:00.013
Water kun je uit de kraan halen. Ja.

363
00:25:00.018 --> 00:25:02.017
Maar je betaalt er wel voor.

364
00:25:02.022 --> 00:25:06.023
Dat water moet gebonden worden en de ingredienten die je daarvoor nodig hebt...

365
00:25:07.003 --> 00:25:11.012
om de saus structuur te geven, daar zit het geheim achter.

366
00:25:11.017 --> 00:25:13.004
Ja, ja.

367
00:25:13.009 --> 00:25:17.011
Dus het is niet helemaal water in goud veranderen? Nee. Met een beetje xanthan.

368
00:25:17.016 --> 00:25:20.015
Nee, die vlieger gaat niet op. Oke.

369
00:25:20.020 --> 00:25:24.009
Dus 'met' betekent met mayonaise? Ja.

