WEBVTT

1
00:00:05.014 --> 00:00:07.002
888

2
00:00:17.009 --> 00:00:22.004
Vanavond in KRO Brandpunt: Hoe een minister met een list de banken in het pak naaiden...

3
00:00:22.009 --> 00:00:26.014
en voorkwam dat woningcorporatie Vestia als een kaartenhuis in elkaar zou storten...

4
00:00:26.014 --> 00:00:32.019
en de belastingbetaler met een kostenpost zou zitten van 7 miljard euro.

5
00:00:32.019 --> 00:00:37.014
Wat drijft Nederlands beste rockzangeres naar het meest tuttige liedjesfestival van Europa?

6
00:00:37.014 --> 00:00:41.022
Straks gaat zij ons land vertegenwoordigen op het Eurovisie Songfestival.

7
00:00:41.022 --> 00:00:46.000
Zo meteen: Brandpunt profiel van Anouk.

8
00:00:46.000 --> 00:00:52.016
Ze heeft een keer een platenbons, een hoge jongen, met een hoge hak op z'n hoofd geslagen.

9
00:00:52.016 --> 00:00:55.006
Omdat hij een halfuur te laat was bij een afspraak.

10
00:00:55.006 --> 00:00:58.011
Dat is niet een goeie binnenkomer als je nog moet beginnen.

11
00:00:58.024 --> 00:01:02.023
En: Bevrijdingsdag. Er werd vandaag veel afgevierd.

12
00:01:02.023 --> 00:01:06.021
Maar of het ook maar iets te maken had met vrijheid...

13
00:01:06.021 --> 00:01:10.014
MUZIEK

14
00:01:10.014 --> 00:01:13.021
Ja, leuke vrije dag. Maar ik vind het wel erg mager en dun.

15
00:01:14.004 --> 00:01:18.004
Zo meteen in Wageningen op een historische plek een gesprek met een man die met zijn tv-programma's.

16
00:01:18.004 --> 00:01:22.021
de Tweede Wereldoorlog levend houdt voor miljoenen Nederlanders.

17
00:01:22.021 --> 00:01:24.016
TUNE

18
00:01:36.017 --> 00:01:41.006
Afgelopen maand begon de Parlementaire Enquete Commissie Woningcorporaties.

19
00:01:41.006 --> 00:01:45.010
Er wordt steeds gezegd dat het een incident is.

20
00:01:45.010 --> 00:01:47.007
Onder de loep Vestia, de grootste corporatie van het land.

21
00:01:47.007 --> 00:01:51.011
Waarvan voormalig topman Erik Staal jarenlang zijn goddelijke gang kon gaan.

22
00:01:51.011 --> 00:01:54.019
Het is een typische man. Echt een eigenwijze man.

23
00:01:54.019 --> 00:01:58.021
Hij had ook wel enige mate van arrogantie over zich.

24
00:01:58.021 --> 00:02:01.017
Een hele grote ramp voor de corporatie-sector.

25
00:02:01.017 --> 00:02:04.014
Miljarden zette hij op het spel met zeer risicovolle, financiele producten.

26
00:02:04.014 --> 00:02:07.005
Derivaten, weet u nog?

27
00:02:07.005 --> 00:02:11.004
Er zaten producten bij die je bijna als exotisch moet beschouwen.

28
00:02:11.004 --> 00:02:13.014
Wist u uberhaupt wat een derivaat was?

29
00:02:13.014 --> 00:02:17.016
Ik heb wel een spoedcursus financiele producten gekregen.

30
00:02:17.016 --> 00:02:20.007
Vanavond vertelt de toemalige minister van Binnenlande Zaken...

31
00:02:20.007 --> 00:02:24.020
voor het eerst openhartig op tv welke list zij met haar mensen bedacht...

32
00:02:24.020 --> 00:02:28.004
om Vestia van de ondergang te redden en te voorkomen...

33
00:02:28.004 --> 00:02:33.015
dat de belastingbetaler zou worden opgezadeld met een kostenpost van 7 miljard euro.

34
00:02:33.015 --> 00:02:36.023
Dus toen hebben we een list bedacht.

35
00:02:36.023 --> 00:02:39.008
Kijkt u hoe Liesbeth Spies de banken om de oren sloeg...

36
00:02:39.008 --> 00:02:42.024
met hun eigen kleine lettertjes.

37
00:02:45.020 --> 00:02:47.015
Den Haag, 16 december 2011.

38
00:02:47.015 --> 00:02:51.009
Liesbeth Spies volgt Piet Hein Donner op als minister van Binnenlandse Zaken.

39
00:02:51.009 --> 00:02:55.004
Een vrolijke bedoening, zo lijkt het, maar dat is schone schijn.

40
00:02:55.004 --> 00:03:00.003
Mevrouw Spies, toen u minster van Binnenlandse Zaken werd...

41
00:03:00.003 --> 00:03:04.003
en u kwam op het departement, trof u daar Piet Hein Donner voor de overdracht? Ja.

42
00:03:04.003 --> 00:03:09.004
En hij zei? Dat er drie dingen waren waar we het nog even over moesten hebben.

43
00:03:09.004 --> 00:03:16.024
En EEN van die drie was een corporatie die mogelijk toch wel in vrij forse financiele problemen zat.

44
00:03:16.024 --> 00:03:20.008
En daar viel voor het eerst het woord Vestia.

45
00:03:20.008 --> 00:03:21.016
Bijna niemand weet er dan iets van.

46
00:03:21.016 --> 00:03:26.006
Maar achter de schermen zijn de ambtenaren van Donner al maanden koortsachtig in gevecht met Vestia.

47
00:03:26.006 --> 00:03:27.019
Ze zijn zich doodgeschrokken.

48
00:03:27.019 --> 00:03:31.012
Want hoe meer informatie ze van Vestia krijgen, hoe alarmerender het wordt.

49
00:03:31.012 --> 00:03:34.009
Een strop van zeven miljard euro dreigt.

50
00:03:34.009 --> 00:03:37.014
Wat dacht u toen u dat bedrag las?

51
00:03:37.014 --> 00:03:39.000
Onvoorstelbaar.

52
00:03:39.000 --> 00:03:43.022
Dat EEN corporatie in staat is om een zo groot financiele dreiging...

53
00:03:43.022 --> 00:03:46.023
boven de hele sociale volkshuisvesting...

54
00:03:46.023 --> 00:03:51.019
maar eigenlijk boven heel de BV Nederland te laten hangen.

55
00:03:51.019 --> 00:03:54.004
Wat ging er mis bij Vestia?

56
00:03:54.004 --> 00:03:56.015
De grootste woningcorporatie van Nederland?

57
00:03:56.015 --> 00:03:58.018
90.000 huurwoningen voor minder bedeelden.

58
00:03:58.018 --> 00:04:02.005
Met aan het roer deze man: Erik Staal.

59
00:04:02.005 --> 00:04:05.008
Strategische opening, dat is slim.

60
00:04:05.008 --> 00:04:06.023
Sterke analiticus. Gedreven.

61
00:04:06.023 --> 00:04:09.017
Een echte volkshuisvester?

62
00:04:09.017 --> 00:04:13.020
Tot de Vestia-affaire naar buiten kwam, vond ik het een gedreven volkshuisvester.

63
00:04:13.020 --> 00:04:16.014
Gedreven, zegt Jan van der Moolen, tot voor kort directeur...

64
00:04:16.014 --> 00:04:19.008
bij toezichthouder het centraal fonds voor volkshuisvesting.

65
00:04:19.008 --> 00:04:23.013
Maar Staal is vooral anders. Geen pak maar een leren jekkie.

66
00:04:23.013 --> 00:04:25.023
En het hoogste salaris van iedereen.

67
00:04:25.023 --> 00:04:28.006
Staal is een type Louis van Gaal, tikje arrogant.

68
00:04:28.006 --> 00:04:32.016
Hij weet het beter, zo zegt hij zelf in een interview vlak voor de vrije val van Vestia.

69
00:04:32.016 --> 00:04:34.022
Zo zegt hij:

70
00:04:44.015 --> 00:04:47.020
Het is wat iedereen zo mooi zonnekoningengedrag noemt.

71
00:04:47.020 --> 00:04:50.009
Er zijn bepaalde uitingen waarvan ik denk:

72
00:04:50.009 --> 00:04:53.001
Zo'n uiting hoort niet bij een directeur van een woningcorporatie.

73
00:04:53.001 --> 00:04:55.018
Is het een uiting van een bankdirecteur?

74
00:04:55.018 --> 00:04:58.011
Van een doorgeslagen bankdirecteur, in dit geval een doorgeslagen corporatiedirecteur.

75
00:04:58.011 --> 00:05:00.011
Maar het zijn geen uitingen waarmee je naar buiten moet komen.

76
00:05:01.004 --> 00:05:02.024
Erik Staal. Anders en beter.

77
00:05:02.024 --> 00:05:06.020
Vooral de wijze waarop ie de bouwprojecten van Vestia financiert.

78
00:05:06.020 --> 00:05:09.017
En juist DAT blijkt de kiem voor de latere ontsporing.

79
00:05:11.018 --> 00:05:13.020
De kersvers aangetreden minister Spies verdiept zich in Vestia.

80
00:05:13.020 --> 00:05:18.007
De woningbouwcorporatie zou iets doen met derivaten.

81
00:05:18.007 --> 00:05:19.018
Ingewikkelde bankproducten.

82
00:05:19.018 --> 00:05:22.015
Spies eist inzage.

83
00:05:22.015 --> 00:05:26.024
Wat gebeurde er als het departement aan Vestia vroeg: Geef die contracten eens?

84
00:05:26.024 --> 00:05:31.024
Dan kregen ze na heel veel aandringen en soebatten en heel lelijk doen...

85
00:05:31.024 --> 00:05:35.010
EEN en misschien een weer later nog EEN.

86
00:05:35.010 --> 00:05:37.014
En dan moest men vragen: Zijn er niet nog meer?

87
00:05:37.014 --> 00:05:42.006
En dan kwamen er na twee weken misschien nog een paar.

88
00:05:42.006 --> 00:05:47.001
En uiteindelijk bleken het er meer dan 400 te zijn. Dat klopt.

89
00:05:47.001 --> 00:05:50.018
En die zijn ook in een periode van waarschijnlijk nog niet eens...

90
00:05:50.018 --> 00:05:57.023
precies een jaar zo enorm in aantal en in omvang aankocht door Vestia.

91
00:05:57.023 --> 00:06:00.013
Ruim 400 derivaatcontracten.

92
00:06:00.013 --> 00:06:04.000
Met een waarde van 23 miljard euro, pakweg evenveel...

93
00:06:04.000 --> 00:06:07.012
als het bruto nationaal product van een land als Kameroen.

94
00:06:07.012 --> 00:06:10.019
En dat is gigantisch.

95
00:06:10.019 --> 00:06:13.017
Niet normaal voor een woningbouwcorporatie? In geen geval.

96
00:06:13.017 --> 00:06:16.001
Op zich is er niks mis met derivaten.

97
00:06:16.001 --> 00:06:19.022
Het zijn verzekeringsproducten waarmee je je financiele risico afdekt.

98
00:06:19.022 --> 00:06:23.007
Maar Vestia heeft voor miljarden EXOTISCHE derivaten.

99
00:06:23.007 --> 00:06:27.014
Die dekken niet zozeer het risico af, maar moeten vooral geld opleveren.

100
00:06:27.014 --> 00:06:29.005
Speculatie.

101
00:06:29.005 --> 00:06:31.009
Maar op het moment dat je kiest voor instrumenten...

102
00:06:31.009 --> 00:06:33.014
die bijna een soort gewin, gaan neerzetten...

103
00:06:33.014 --> 00:06:35.011
dan is het casino-gedrag.

104
00:06:35.011 --> 00:06:36.023
Dan ben je aan het bankieren?

105
00:06:36.023 --> 00:06:39.022
In feite wel en dat is streng verboden voor corporaties.

106
00:06:40.005 --> 00:06:43.014
Met 1 ding heeft de Vestia-topman geen rekening gehouden.

107
00:06:43.014 --> 00:06:45.009
Dat de rente daalt.

108
00:06:45.009 --> 00:06:48.003
Want dan leveren die exotische derivaten geen geld meer op.

109
00:06:48.003 --> 00:06:49.011
Integendeel.

110
00:06:49.011 --> 00:06:51.019
Dan moet Vestia de banken gaan betalen.

111
00:06:51.019 --> 00:06:56.017
Honderden miljoenen en later zelfs miljarden. Vestia staat op omvallen.

112
00:06:58.002 --> 00:07:00.022
Ik heb de top van Vestia gelijk in de eerste week ontboden.

113
00:07:01.021 --> 00:07:04.021
Van uitnodigen was niet echt meer sprake.

114
00:07:04.021 --> 00:07:07.002
U hebt ze op het matje geroepen. Nogal ja.

115
00:07:07.002 --> 00:07:09.020
Daar zat ook Erik Staal? Ja.

116
00:07:09.020 --> 00:07:12.018
Was dat hartelijk? Dat was niet hartelijk, nee.

117
00:07:12.018 --> 00:07:14.020
Wat bedoelt u daarmee? Het was heel duidelijk:

118
00:07:14.020 --> 00:07:22.016
Ik heb mijn grote ongenoegen kenbaar gemaakt over de ellende die Vestia had veroorzaakt.

119
00:07:22.016 --> 00:07:28.004
Ik heb mijn verbazing daarover uitgesproken.

120
00:07:28.004 --> 00:07:38.000
En ik heb aangegeven dat in mijn beleving Erik Staal niet langer gehandhaafd kon worden op die plek.

121
00:07:38.000 --> 00:07:40.006
En wat zei hij toen?

122
00:07:40.006 --> 00:07:46.020
Hij had maar EEN opmerking: Zorg er nou maar voor dat de rente weer omhoog gaat, dan is het opgelost.

123
00:07:46.020 --> 00:07:53.006
Een wensdenken wat haast uit een andere wereld leek te komen.

124
00:07:53.006 --> 00:07:55.013
Dat klinkt als: Meisje, bemoei je met je eigen zaken...

125
00:07:55.013 --> 00:08:00.002
zorg dat de rente stijgt en ik run die tent verder.

126
00:08:00.002 --> 00:08:04.006
Nou, dat meisje, dat was niet echt meer aan de orde.

127
00:08:04.006 --> 00:08:06.002
We zijn in Rotterdam.

128
00:08:06.002 --> 00:08:08.015
Wat zou hier komen?

129
00:08:08.015 --> 00:08:13.002
Dit gedeelte en dit gedeelte, een deel sociale woningen.

130
00:08:13.002 --> 00:08:15.003
Hier zou Vestia gaan renoveren.

131
00:08:15.003 --> 00:08:19.017
Een investering van 500 miljoen euro. Maar nu ligt alles stil.

132
00:08:19.017 --> 00:08:22.002
De afspraak is dat er een nieuw zwembad gerealiseerd gaat worden.

133
00:08:22.002 --> 00:08:26.006
Daar aan de overkant. Ook door Vestia? Ja.

134
00:08:26.006 --> 00:08:31.014
Dit is ook een blok wat gesloopt moet worden en waarvoor een ander soort woning terug moet komen.

135
00:08:31.014 --> 00:08:33.021
Dit zou Vestia ook aanpakken? Ja.

136
00:08:33.021 --> 00:08:35.013
Dit is ook een Vestia-blok.

137
00:08:35.013 --> 00:08:37.018
Het is heel vervelend voor de stad.

138
00:08:37.018 --> 00:08:40.001
En voor ons is het vervelend omdat je de bewoners...

139
00:08:40.001 --> 00:08:48.022
dingen toegezegd had, en op een gegeven moment wordt dat niet gerealiseerd. Dat is erg vervelend.

140
00:08:48.022 --> 00:08:52.020
Na het gesprek met Erik Staal weet minister spies EEN ding heel zeker.

141
00:08:52.020 --> 00:08:56.015
Staal moet METEEN vertrekken bij Vestia.

142
00:08:56.015 --> 00:08:59.017
Waarom mocht hij van u niet aanblijven om zelf de rommel op te ruimen?

143
00:08:59.017 --> 00:09:03.009
Omdat je de pyromaan niet moet inhuren om de brand te blussen.

144
00:09:03.009 --> 00:09:06.005
U zag hem als een pyromaan? Ja.

145
00:09:06.005 --> 00:09:08.020
Maar dan blijkt dat ze Staal niet KAN wegsturen.

146
00:09:08.020 --> 00:09:12.014
De banken hebben in de derivaatcontracten een speciale clausule opgenomen:

147
00:09:12.014 --> 00:09:18.004
Als de overheid ingrijpt bij Vestia, kunnen de banken hun geld meteen opeisen.

148
00:09:18.004 --> 00:09:20.008
Kon u Staal dan wel wegsturen?

149
00:09:20.008 --> 00:09:23.017
Dat kon in niet zichtbaar doen.

150
00:09:23.017 --> 00:09:28.003
Hij moest zelf weg. Ja, hij moest de eer aan zichzelf houden.

151
00:09:28.003 --> 00:09:31.015
En dat moest lijken op vrije wil, want anders?

152
00:09:31.015 --> 00:09:35.020
Anders waren die derivaten wellicht direct opeisbaar geweest.

153
00:09:35.020 --> 00:09:38.013
En dan was er een schadepost geweest van 7 miljard?

154
00:09:38.013 --> 00:09:41.003
Dat was het risico waarmee we rekening moesten houden.

155
00:09:41.003 --> 00:09:42.023
En dan was heel Vestia in elkaar gestort?

156
00:09:42.023 --> 00:09:46.004
Heel Vestia, maar ook de hele sociale volkshuisvesting in Nederland.

157
00:09:46.004 --> 00:09:48.004
Want die 7 miljard zou in eerste instantie...

158
00:09:48.004 --> 00:09:51.003
door alle andere woningbouw- corporaties moeten worden betaald.

159
00:09:51.003 --> 00:09:52.017
Maar die hebben dat geld niet.

160
00:09:52.017 --> 00:09:56.004
En dan zou de staat opdraaien voor de schade.

161
00:09:56.004 --> 00:09:58.014
Dan was er dus een enorme financiele ramp ontstaan?

162
00:09:58.014 --> 00:10:02.008
Dan hadden wij een nog groter probleem met de Rijksfinancien gehad

163
00:10:02.008 --> 00:10:05.005
dan dat we op dat moment als kabinet ook al hadden.

164
00:10:05.005 --> 00:10:09.010
En dan was de schade voor de sociale volkshuisvesting ook niet te overzien geweest.

165
00:10:12.003 --> 00:10:13.024
Het oude buurtcafe was al gesloopt.

166
00:10:13.024 --> 00:10:17.009
En krijgt een tijdelijk onderkomen in een bouwkeet.

167
00:10:17.009 --> 00:10:18.023
Totdat de nieuwbouw klaar is.

168
00:10:18.023 --> 00:10:22.019
Dat zou een jaar gaan duren, maar het worden er minstens drie.

169
00:10:22.019 --> 00:10:25.021
Weet u hoe de baas van Vestia heette?

170
00:10:25.021 --> 00:10:27.014
Jaa...

171
00:10:27.014 --> 00:10:28.015
Die.

172
00:10:28.015 --> 00:10:30.003
Die ene. Haha.

173
00:10:30.003 --> 00:10:32.005
Wat zou u tegen hem willen zeggen?

174
00:10:32.005 --> 00:10:35.002
Dat hij zich heel diep zou moeten schamen...

175
00:10:35.002 --> 00:10:39.001
tegenover ontzettend veel mensen, particulieren EN ondernemers.

176
00:10:39.001 --> 00:10:42.003
Dat hij zich drie keer achter zijn oren moet krabben...

177
00:10:42.003 --> 00:10:47.003
of hij nu wel heel erg goed zit met al die centjes in de warme zon.

178
00:10:47.003 --> 00:10:51.000
Spies voert de druk zo hoog op dat Erik Staal uiteindelijk opstapt.

179
00:10:51.000 --> 00:10:53.021
Maar het probleem blijft. En dat probleem zijn de banken.

180
00:10:53.021 --> 00:11:01.002
Want de rente blijft laag en dus blijven de banken hun geld opeisen bij Vestia.

181
00:11:01.002 --> 00:11:04.010
In de laatste weken van 2011...

182
00:11:04.010 --> 00:11:06.011
zakte die rente steeds verder.

183
00:11:06.011 --> 00:11:11.008
Het was een aantal keren zo dat we dachten: Vannacht is het meltdown.

184
00:11:11.008 --> 00:11:15.015
Want als morgenochtend die rente verder zakt, dan is Vestia failliet.

185
00:11:15.015 --> 00:11:18.007
Hoe vaak was dat? Dat is drie keer gebeurd in december.

186
00:11:18.007 --> 00:11:22.023
We hadden drie keer echt het gevoel dat we de volgende ochtend mensen moesten bellen.

187
00:11:22.023 --> 00:11:26.001
Spies wil zo snel mogelijk af van de derivaten.

188
00:11:26.001 --> 00:11:29.010
Ze formeert een speciaal team, geleid door Jan van der Moolen.

189
00:11:29.010 --> 00:11:32.022
Het team moet gaan onderhandelen met de banken over een schikking.

190
00:11:32.022 --> 00:11:36.007
Stonden die banken klaar om de helpende hand toe te steken?

191
00:11:36.007 --> 00:11:38.015
Bepaald niet. Wat bedoelt u daarmee?

192
00:11:38.015 --> 00:11:42.005
Ze zagen geen enkele noodzaak, in mijn beleving...

193
00:11:42.005 --> 00:11:46.023
om de helpende hand toe te willen steken. Ze gingen onderuit zitten?

194
00:11:46.023 --> 00:11:51.010
Ze dachten: Een corporatie heeft stenen, heeft woningen...

195
00:11:51.010 --> 00:11:54.021
dus er staat heel veel waarde in onroerend goed...

196
00:11:54.021 --> 00:11:58.012
tegenover die producten die wij Vestia hebben verkocht.

197
00:11:58.012 --> 00:12:03.002
Dan gaan ze de huizen maar verkopen? Dat idee hadden de banken.

198
00:12:03.002 --> 00:12:06.024
Schrok u daarvan? Ja en nee, je weet dat de wereld zo in elkaar zit.

199
00:12:06.024 --> 00:12:09.003
Dat de bankenwereld zo in elkaar zit?

200
00:12:09.003 --> 00:12:12.011
Ja. Ik was wel wat geschokt door het gemak waarmee men denkt:

201
00:12:12.011 --> 00:12:15.013
Daar gaat het fout, dan betaalt de overheid wel.

202
00:12:15.013 --> 00:12:18.003
Van dat soort gemakken, hou ik niet zo van.

203
00:12:18.003 --> 00:12:19.014
Maar Spies is vastberaden.

204
00:12:19.014 --> 00:12:23.019
Ze is niet van plan de woningen van Vestia te verkopen om de banken te plezieren.

205
00:12:23.019 --> 00:12:26.013
Haar team bedenkt een list.

206
00:12:26.013 --> 00:12:30.020
Toen de banken niet mee wilde werken, en met de hakken in het zand gingen staan, dacht u:

207
00:12:30.020 --> 00:12:34.007
Oke, dan doen we het zo. En dan naai ik jullie maar in dat pak.

208
00:12:34.007 --> 00:12:37.009
Als het hard tegen hard moet, dan kunnen ze dat krijgen.

209
00:12:37.009 --> 00:12:38.021
21 mei 2012.

210
00:12:38.021 --> 00:12:42.002
Het kantoor van houthoff Buruma, 1 uur 's middags.

211
00:12:42.002 --> 00:12:47.000
Het team van Spies heeft de banken opgeroepen voor een speciaal overleg.

212
00:12:47.000 --> 00:12:49.011
Ik heb even overwogen om mijn judopak aan te trekken...

213
00:12:49.011 --> 00:12:53.019
ik heb een zwarte band in judo, misschien breekt nog het ijs.

214
00:12:53.019 --> 00:12:55.020
Maar ik ging toch maar strak in het pak met stropdas...

215
00:12:55.020 --> 00:12:57.012
en heb het gesprek gevoerd.

216
00:12:57.012 --> 00:12:59.019
Wat de banken niet weten is dat het team van Spies vlak daarvoor...

217
00:12:59.019 --> 00:13:06.000
bijna de gehele woningvoorraad van Vestia elders in onderpand heeft gebracht.

218
00:13:06.000 --> 00:13:10.006
Vestia is met 1 pennenstreek een kale kip die niet meer valt te plukken.

219
00:13:10.006 --> 00:13:11.022
Wanneer kwamen die banken daar achter?

220
00:13:11.022 --> 00:13:15.023
Op die dag. Bij Houthoff Buruma, advocatenkantoor.

221
00:13:15.023 --> 00:13:21.022
En dat was een gesprek wat in eerste instantie heel kort was.

222
00:13:21.022 --> 00:13:26.002
Ze waren ONVOORSTELBAAR boos dat we dit hadden bedacht...

223
00:13:26.002 --> 00:13:29.018
en niet alleen hadden bedacht, maar ook hadden gerealiseerd.

224
00:13:29.018 --> 00:13:35.015
Mannen die oprecht boos zijn, die zien dat een zakelijk onderhandeling een gevolg krijgt...

225
00:13:35.015 --> 00:13:39.009
die nooit leuk is, niet voor de mensen zelf, de afdeling, of de carriere.

226
00:13:39.009 --> 00:13:41.001
Dus mensen zijn oprecht boos.

227
00:13:41.001 --> 00:13:42.018
Ze zagen hun eigen bonussen verdampen?

228
00:13:42.018 --> 00:13:46.009
Dat komt het wel op neer, althans voor de mensen die op de derivaten-afdeling zaten.

229
00:13:48.010 --> 00:13:51.015
Een van de grote betrokken banken was ABN Amro, staatsbank. Ja.

230
00:13:51.015 --> 00:13:54.021
Toen, maar ook nu, geleid door Gerrit Zalm. Ja.

231
00:13:54.021 --> 00:13:58.004
Ik neem aan dat hij even heeft gebeld of niet?

232
00:13:58.004 --> 00:13:59.023
We hebben elkaar gesproken. Ja.

233
00:13:59.023 --> 00:14:02.015
Wat zei hij? Dat hij 'not amused' was.

234
00:14:02.015 --> 00:14:06.016
En hij kan dat op een hele heldere manier verwoorden.

235
00:14:06.016 --> 00:14:13.001
Hoe? Dat was eerst wat onvriendelijk en naarmate de dag vorderde vriendelijker...

236
00:14:13.001 --> 00:14:20.000
en ik denk dat hij stiekem ook wel enig begrip had voor de overweging die ik heb gemaakt.

237
00:14:20.000 --> 00:14:22.010
De banken nemen hun verlies en gaan akkoord met een schikking.

238
00:14:22.010 --> 00:14:25.003
Maar hun spel is nog niet uit, wat Spies betreft.

239
00:14:25.003 --> 00:14:29.015
Zij wil dat de rol van de banken nader wordt onderzocht door de parlementaire enquetecommissie.

240
00:14:29.015 --> 00:14:34.000
U zou toch verwachten dat deze enquetecommissie al die topbankiers onder ede hoort.

241
00:14:34.000 --> 00:14:40.003
In ieder geval de bankiers die betrokken waren bij de derivaten die aan Vestia zijn verkocht.

242
00:14:40.003 --> 00:14:41.023
We kregen sterk de indruk dat de banken allemaal dachten:

243
00:14:41.023 --> 00:14:43.018
Als er iets fout gaat, dan betaalt het Rijk.

244
00:14:43.018 --> 00:14:46.018
En die houding heeft ongetwijfeld hun attitude ook bepaald...

245
00:14:46.018 --> 00:14:49.001
in het afzetten van dit type producten.

246
00:14:49.001 --> 00:14:51.004
Hun gretigheid om risicovolle af te zetten. Ja.

247
00:14:51.004 --> 00:14:53.021
Het waren voor hun gevoel geen risico, dus ze konden het afzetten.

248
00:14:53.021 --> 00:14:58.012
Uiteraard hebben wij banken gevraagd om commentaar, maar die willen niet voor camera reageren.

249
00:14:58.012 --> 00:15:01.021
AAN TELEFOON: Ik geef geen informatie over onze clienten.

250
00:15:01.021 --> 00:15:05.001
Dus ook niet over Vestia.

251
00:15:05.001 --> 00:15:06.024
Vestia staat niet op zichzelf.

252
00:15:06.024 --> 00:15:10.020
Kijk op onze website welke corporatie bij u in de buurt in de problemen kwam.

253
00:15:13.009 --> 00:15:16.012
TUNE

254
00:15:21.001 --> 00:15:22.006
Het wekte enige verbazing.

255
00:15:22.006 --> 00:15:25.011
Na Willeke Alberti, Gerard Joling en Lenny Kuhr...

256
00:15:25.011 --> 00:15:29.010
gaat ZIJ ons land vertegenwoordigen op het Eurovisiesongfestival.

257
00:15:29.010 --> 00:15:32.016
*Nobody's wife*

258
00:15:32.016 --> 00:15:35.023
Enfant terrible, met een getraumatiseerde jeugd.

259
00:15:35.023 --> 00:15:38.024
*Hey Michel, hows life, are you oke*

260
00:15:38.024 --> 00:15:40.017
Ontdekt in de Haagse rockscene.

261
00:15:40.017 --> 00:15:43.005
*Lost in this world*

262
00:15:43.005 --> 00:15:45.021
Uniek en ongepolijst talent.

263
00:15:45.021 --> 00:15:48.006
Ruw en zoetgevooisd tegelijk.

264
00:15:49.020 --> 00:15:56.007
De enige echte rockbitch van Nederland vertegenwoordigt ons straks op het Eurovisiesongfestival.

265
00:15:56.007 --> 00:15:59.004
Het Brandpunt-profiel van Anouk.

266
00:16:02.021 --> 00:16:07.014
1998. Anouk is net doorgebroken met haar allereerste cd.

267
00:16:07.014 --> 00:16:09.024
Mijn tas is net gejat.

268
00:16:09.024 --> 00:16:14.005
Dit is voor degene die mijn tas heeft gejat: Ik snij je strot open!

269
00:16:14.005 --> 00:16:16.005
Ze waren bij Pinkpop voor het eerst en daar zeiden ze:

270
00:16:16.005 --> 00:16:19.014
De mensen mogen ook bepalen wat er komt.

271
00:16:20.011 --> 00:16:22.019
En er waren veel mensen in de popwereld die WOEDEND werden...

272
00:16:22.019 --> 00:16:26.013
dat Anouk genomineerd werd om op Pinkpop op te treden.

273
00:16:26.013 --> 00:16:27.024
En verdomd: Daar stond ze.

274
00:16:27.024 --> 00:16:29.022
MUZIEK

275
00:16:33.013 --> 00:16:36.007
Ze begon te zingen.

276
00:16:36.007 --> 00:16:40.005
En ze krijgt heel hard een ei tegen haar borst. En nog eentje.

277
00:16:40.005 --> 00:16:46.004
En ze vertrekt geen spier. Een ander zou in janken uitbarsten.

278
00:16:46.004 --> 00:16:49.002
Of wegrennen of gaan schelden.

279
00:16:49.002 --> 00:16:57.022
Maar zij trekt meteen haar T-shirtje uit en zingt dat hele nummer, stampend en wel in haar rode beha.

280
00:16:59.010 --> 00:17:02.011
*Nobody's wife*

281
00:17:05.021 --> 00:17:09.010
Tom Engelshoven van muziekkrant Oor volgt Anouk al vanaf het begin.

282
00:17:09.010 --> 00:17:11.017
Hij interviewde haar al een keer of tien.

283
00:17:11.017 --> 00:17:15.004
*When the lady smiles*

284
00:17:15.004 --> 00:17:17.024
Barry Hay van de Golden Earring is haar ontdekker.

285
00:17:17.024 --> 00:17:19.015
Ze kan ook heel lief zijn.

286
00:17:21.011 --> 00:17:24.019
Dan komt ze bij je op schoot zitten en gaat ze je kroelen.

287
00:17:24.019 --> 00:17:26.019
Maar dat doen toch bijna alle vrouwen.

288
00:17:26.019 --> 00:17:29.016
*Never be, never be, never gonna be...*

289
00:17:29.016 --> 00:17:34.010
Michel van Schie was 10 jaar lang bassist in Anouks band en speelde alle grootste hits in.

290
00:17:34.010 --> 00:17:37.017
Muziek maken in de studio vindt ze het allerleukst.

291
00:17:37.017 --> 00:17:43.005
En bij het live optreden vraag ik me altijd af of ze het wel leuk vindt.

292
00:17:43.005 --> 00:17:45.014
Ze treedt ook steeds minder op.

293
00:17:46.004 --> 00:17:51.020
En Henk de Gier is Anouks magnetiseur en mental coach.

294
00:17:51.020 --> 00:17:55.010
Ik denk dat met wat ze doet, de beste wil zijn.

295
00:17:55.010 --> 00:17:57.024
Dat denk ik wel.

296
00:17:57.024 --> 00:18:00.016
Dat is haar drive. Kan niet anders.

297
00:18:00.016 --> 00:18:04.000
Want ze weet zelf ook hoe goed ze is.

298
00:18:04.012 --> 00:18:10.000
MUZIEK EN ZANGKLANKEN

299
00:18:10.000 --> 00:18:14.008
Het programma Urbania filmde Anouk al toen ze nog helemaal onbekend was.

300
00:18:14.008 --> 00:18:18.000
Ze zat nog op school en werkte als groepsleidster in een kindertehuis.

301
00:18:19.012 --> 00:18:23.003
Het lijkt me heel erg als je sterallures hebt.

302
00:18:23.003 --> 00:18:26.001
En als je heel erg uit de hoogte gaat doen.

303
00:18:26.001 --> 00:18:29.014
En zodra iemand dat merkt, moet hij dat ook gelijk melden.

304
00:18:29.014 --> 00:18:31.014
Kap ik er gelijk mee.

305
00:18:31.014 --> 00:18:33.006
Dat meen je niet? Ja. Nee.

306
00:18:33.006 --> 00:18:35.008
Tuurlijk.

307
00:18:35.008 --> 00:18:37.017
Wat heeft dat nou voor zin?

308
00:18:37.017 --> 00:18:42.008
Ik bedoel, wat ben je dan? Je bent maar een liedjeszinger.

309
00:18:42.008 --> 00:18:45.011
Verder ben je ook maar een grote loser. Nee hoor. Haha.

310
00:18:45.011 --> 00:18:49.017
Anouks toenmalige vriend verbouwde het huis van Barry Hay van de Golden Earring.

311
00:18:49.017 --> 00:18:53.003
De, zeker in het buitenland, succesvolste Nederlandse band.

312
00:18:53.009 --> 00:18:57.008
Hij liet Hay een demo-tapeje horen van Anouk.

313
00:18:57.008 --> 00:18:59.016
Die ging, samen met George Kooijmans, ook van de Golden Earring...

314
00:18:59.016 --> 00:19:02.002
direct aan de slag om een album met haar te maken.

315
00:19:02.002 --> 00:19:05.024
Zij was nogal ordinair toen ik haar voor het eerst zag.

316
00:19:05.024 --> 00:19:08.024
De mode was toen wijde spijkerbroeken en 'n beetje grunge..

317
00:19:08.024 --> 00:19:13.008
maar zij was tegen het ordinaire aan. Dat was even slikken.

318
00:19:13.008 --> 00:19:17.009
En ze sprak ongelooflijk plat Haags.

319
00:19:17.009 --> 00:19:21.011
Een beetje soort Dr. Dolittle-achtig.

320
00:19:21.011 --> 00:19:25.009
Ze moest snel naar een logopedist.

321
00:19:26.008 --> 00:19:28.012
Hay en Kooijmans regelden de muzikanten.

322
00:19:28.012 --> 00:19:32.006
Slechts een paar minuten hebben ze nodig om haar eerste hit op te nemen.

323
00:19:32.016 --> 00:19:37.009
We deden gelijk Nobody's wife. En de tweede take was het al.

324
00:19:37.009 --> 00:19:38.016
En zingen als een debiel natuurlijk.

325
00:19:40.024 --> 00:19:44.019
De tweede take van ons was goed en ze zong ook mee...

326
00:19:44.019 --> 00:19:46.024
en dat was ook meteen de zangtake.

327
00:19:46.024 --> 00:19:51.000
Ze was niet helemaal blij en toen zei George zoiets als:

328
00:19:51.000 --> 00:19:54.001
Je moet je muil houden, het is hartstikke goed.

329
00:19:54.001 --> 00:19:56.020
Vanaf het begin was duidelijk dat ze krankzinnig veel talent had...

330
00:19:58.003 --> 00:20:01.013
en heel goed kon zingen en een enorme personality had.

331
00:20:01.013 --> 00:20:04.010
Juist door die aanwezigheid van: Ik heb hier geen zin in.

332
00:20:04.010 --> 00:20:11.012
Ze is niet de makkelijkste om mee te werken.

333
00:20:11.017 --> 00:20:14.012
Is het een bitch of een gevoelsmens?

334
00:20:18.016 --> 00:20:20.022
Een gevoelsmens. Gevoelsmens.

335
00:20:20.022 --> 00:20:22.008
Allebei.

336
00:20:22.008 --> 00:20:25.022
Is het een ongeleid projectiel of een carrierevrouw? Projectiel.

337
00:20:25.022 --> 00:20:28.003
Ongeleid projectiel.

338
00:20:28.003 --> 00:20:31.010
Allebei. Ongeleid projectiel.

339
00:20:31.010 --> 00:20:34.008
Een wereldzangeres of een eeuwige belofte?

340
00:20:34.008 --> 00:20:36.006
Een wereldzangeres. Een wereldzangeres.

341
00:20:36.006 --> 00:20:39.011
Een wereldzangeres. Een wereldzangeres.

342
00:20:39.011 --> 00:20:41.019
Eigenzinnig of destructief?

343
00:20:41.019 --> 00:20:44.006
Eigenzinnig. Allebei een beetje.

344
00:20:44.006 --> 00:20:47.011
Destructief niet meer. Eigenzinnig.

345
00:20:47.011 --> 00:20:49.006
Allebei ook weer.

346
00:20:49.006 --> 00:20:52.009
Ze heeft een schizofreen-kantje. KANT moet ik zeggen.

347
00:20:52.009 --> 00:20:56.020
Ze is een beetje een schizo. Of behoorlijk.

348
00:20:56.020 --> 00:21:01.017
Ze heeft een beetje dat manische wat dat betreft.

349
00:21:01.017 --> 00:21:05.008
Je kan moeilijk zeggen in welke stemming ze is.

350
00:21:05.008 --> 00:21:07.019
Het is altijd of dit of dat.

351
00:21:07.019 --> 00:21:12.017
Dat klinkt als een psychiatrisch geval. Dat zou ik niet zo zeggen.

352
00:21:12.017 --> 00:21:16.009
Maar we zijn het waarschijnlijk allemaal wel een beetje.

353
00:21:16.009 --> 00:21:19.022
Als je om je heen kijkt is volgens mij 99% van de mensheid...

354
00:21:19.022 --> 00:21:23.003
een psychiatrisch geval. Haha.

355
00:21:23.003 --> 00:21:26.014
Maar zij is misschien wel borderline hier en daar.

356
00:21:27.017 --> 00:21:31.016
*I get lost in this world

357
00:21:31.016 --> 00:21:36.006
*I get lost in your eyes

358
00:21:36.006 --> 00:21:39.021
*And when de lights go down

359
00:21:39.021 --> 00:21:44.005
*Thats were I'll be found*

360
00:21:44.005 --> 00:21:46.010
Had Anouk in Amerika kunnen doorbreken?

361
00:21:46.010 --> 00:21:50.002
Absoluut. Anouk had wereldwijd kunnen doorbreken.

362
00:21:50.002 --> 00:21:58.019
Maar ze heeft wat dingen uitgehaald in New York, waar ze niet even blij mee waren.

363
00:21:58.019 --> 00:22:00.023
Ga ik niet vertellen.

364
00:22:00.023 --> 00:22:05.010
Ik heb alleen maar dingen gehoord, dus dan verzin ik er vast iets bij..

365
00:22:05.010 --> 00:22:07.024
wat niet de bedoeling is.

366
00:22:07.024 --> 00:22:12.014
Ze had daar op een gegeven moment een afspraak met een hoge baas van Sony. Dat heb ik begrepen.

367
00:22:12.014 --> 00:22:14.005
Kunt u vertellen wat daar gebeurd is?

368
00:22:14.005 --> 00:22:15.023
Ik weet het niet, maar daar is ruzie ontstaan.

369
00:22:17.012 --> 00:22:22.009
Maar dat heb ik via-via gehoord. Ik heb Anouk er nooit over gehoord.

370
00:22:22.009 --> 00:22:25.022
Ik heb er ook nooit naar gevraagd, want het is mijn pakkie an niet.

371
00:22:25.022 --> 00:22:30.002
Maar het is wel jammer, want het had heel anders kunnen lopen.

372
00:22:30.015 --> 00:22:33.011
Ze is zelf het meeste het slachtoffer geweest in de jaren 90..

373
00:22:33.011 --> 00:22:40.004
toen zij zich aandiende als iemand die misschien wel een hele grote wereldster kon worden.

374
00:22:40.004 --> 00:22:48.010
De grote baas van Sony in Amerika heeft ze van de trap geflikkerd...

375
00:22:48.010 --> 00:22:52.015
omdat hij te laat op een afspraak met haar verscheen.

376
00:22:52.015 --> 00:22:56.000
Van de trap geflikkerd? Ja, in New York en ze zei:

377
00:22:56.000 --> 00:23:00.003
Ik ben toch geen hoer die zit te wachten op een afspraakje.

378
00:23:00.003 --> 00:23:03.006
Ze heeft een keer een platenbons, echt een hoge jongen...

379
00:23:03.006 --> 00:23:09.020
met een hoge hak op z'n hoofd geslagen, omdat hij een half uur te laat was op hun afspraak.

380
00:23:09.020 --> 00:23:13.010
Dat is niet echt een goeie binnenkomer als je nog moet beginnen.

381
00:23:13.010 --> 00:23:21.010
Zij was er zelf heel trots op, maar het was toch een soort one way-ticket terug.

382
00:23:21.010 --> 00:23:23.009
MUZIEK

383
00:23:29.002 --> 00:23:32.011
Heeft zij een 'daddy-issue', denk je? Geen idee.

384
00:23:32.011 --> 00:23:34.020
Haar vader is op haar derde weggegaan.

385
00:23:34.020 --> 00:23:39.021
Dat zou kunnen. Ik heb mijn vader vanaf mijn 8e niet meer gezien.

386
00:23:39.021 --> 00:23:42.018
Maar of ik nu een daddy-issue heb? Dat is bij mannen en vrouwen anders.

387
00:23:42.018 --> 00:23:45.021
Ja, ik denk dat dat zo is.

388
00:23:45.021 --> 00:23:50.010
Maar ik benijd mensen die een leuke vader heb wel.

389
00:23:50.010 --> 00:23:52.011
Daar ben ik jaloers op.

390
00:23:52.011 --> 00:23:56.022
Maar daar zal best iets van inzitten. Dat kan niet anders.

391
00:23:56.022 --> 00:24:01.014
Als je je vader sinds je derde niet meer gezien hebt, is er toch 'n gat.

392
00:24:01.014 --> 00:24:05.000
Op het moment dat ze beroemd werd, kreeg ze een brief van haar vader.

393
00:24:05.000 --> 00:24:08.022
En die wilde haar toen ineens wel graag ontmoeten.

394
00:24:08.022 --> 00:24:11.005
Ja.

395
00:24:11.005 --> 00:24:16.001
Bij mensen blijft er iets hangen waardoor een soort achterdocht ontstaat.

396
00:24:16.001 --> 00:24:20.004
Ik denk dat dat bij Anouk ook wel een rol speelt.

397
00:24:20.004 --> 00:24:23.003
Zo van: Tot hier en niet verder.

398
00:24:23.003 --> 00:24:25.011
En dat KAN uit zo'n situatie voortkomen.

399
00:24:25.023 --> 00:24:30.013
Stelregel met Anouk is: Hou je aan elke afspraak die je met haar maakt.

400
00:24:30.013 --> 00:24:32.006
Dan is er nooit wat aan de hand.

401
00:24:32.006 --> 00:24:36.001
En is ze verder heel erg makkelijk, eigenlijk.

402
00:24:36.001 --> 00:24:39.020
Maar doe je dat niet, dan trigger je dat denk ik.

403
00:24:39.020 --> 00:24:50.009
Ik ben geen psycholoog, maar dan trigger je dat kind wat heel erg mensen wantrouwt.

404
00:24:50.009 --> 00:24:54.017
En het kind wat denkt dat mensen niet betrouwbaar zijn en die rare streken uit kunnen halen.

405
00:24:54.017 --> 00:24:56.010
En dan is het meteen mis.

406
00:24:56.010 --> 00:24:59.006
Onhandelbaar of is het gewoon dat je haar moet kennen?

407
00:24:59.006 --> 00:25:01.015
Je moet haar kennen. Je moet haar kennen.

408
00:25:01.015 --> 00:25:04.009
Allebei. Ik denk onhandelbaar.

409
00:25:04.009 --> 00:25:07.002
Gedreven door pijn of verlangen naar erkenning?

410
00:25:11.002 --> 00:25:12.016
Gedreven door pijn.

411
00:25:12.016 --> 00:25:15.017
Allebei eigenlijk niet. Jezus, man.

412
00:25:15.017 --> 00:25:19.008
Zonder het begrip van die pijn had ze niet z'n succes gehad.

413
00:25:19.008 --> 00:25:23.011
Houdt ze van ruzie of wil ze gewoon een arm om haar heen?

414
00:25:23.011 --> 00:25:27.020
Ze houdt per definitie niet van ruzie.

415
00:25:27.020 --> 00:25:31.023
Die armen om haar heen, kom dichterbij.

416
00:25:31.023 --> 00:25:34.022
Ze wil een arm om zich heen. Net als iedereen.

417
00:25:34.022 --> 00:25:39.006
Laatste. Ze houdt helemaal niet van ruzie, maar maakt het wel.

418
00:25:39.006 --> 00:25:43.005
Ze wil een arm om haar heen.

419
00:25:43.024 --> 00:25:46.013
Anouk is ook een sluwe zakenvrouw.

420
00:25:46.013 --> 00:25:51.012
Er gaan verhalen dat ze haar muzikanten hooguit een paar honderd euro per optreden betaalt.

421
00:25:51.012 --> 00:25:53.021
Zelf vangt ze er tienduizenden euro's voor...

422
00:25:53.021 --> 00:25:56.006
met uitschieters naar boven de ton.

423
00:25:56.006 --> 00:25:59.014
Maar de muzikanten die wij gesproken willen er niet over praten.

424
00:25:59.014 --> 00:26:01.009
En als ze haar mensen niet meer nodig heeft...

425
00:26:01.009 --> 00:26:04.007
laat ze die bovendien met het grootste gemak vallen.

426
00:26:04.007 --> 00:26:06.013
Ze is wat dat betreft keihard.

427
00:26:06.013 --> 00:26:09.016
Dat zei ze ook gewoon.

428
00:26:09.016 --> 00:26:12.001
Ik heb jullie niet meer nodig.

429
00:26:13.001 --> 00:26:16.008
Wij waren toen al met een tweede cd voor te bereiden.

430
00:26:16.008 --> 00:26:19.007
Michel hadden we al opgenomen. Fantastisch nummer.

431
00:26:19.007 --> 00:26:23.006
Het is later ook een hit geworden.

432
00:26:23.006 --> 00:26:25.003
En dat was wel even slikken, maar aan de andere kant:

433
00:26:25.003 --> 00:26:28.013
Iedereen gaat weer verder.

434
00:26:28.013 --> 00:26:32.011
Het zette ons wel aan het denken of we het ooit nog eens te doen.

435
00:26:32.011 --> 00:26:38.004
Misschien is het beter van niet, want we hebben er hoofdpijn aan over gehouden.

436
00:26:39.006 --> 00:26:41.014
Jullie werden eruit geflikkerd. Hoe gaat zoiets?

437
00:26:41.014 --> 00:26:45.005
Gewoon drie regels in een email was het, geloof ik.

438
00:26:45.005 --> 00:26:49.012
Iedereen weet dat ze nogal eens van band wisselt.

439
00:26:49.012 --> 00:26:54.022
En dat gaat natuurlijk niet altijd op een softe manier.

440
00:26:54.022 --> 00:26:58.018
Na hoeveel jaar? Na 10 jaar ongeveer.

441
00:26:58.018 --> 00:27:01.010
Ik dan. Dat was voor iedereen anders.

442
00:27:01.010 --> 00:27:04.010
Ga eens in Amerika of Engeland kijken.

443
00:27:04.010 --> 00:27:06.000
Kijk eens bij alle grote sterren.

444
00:27:06.000 --> 00:27:08.015
Zelfs Bruce Springsteen, de man van de eeuwige band.

445
00:27:08.015 --> 00:27:11.019
Hij heeft ook op een gegeven moment zijn band eruit gepleurd.

446
00:27:11.019 --> 00:27:15.004
Het stelt allemaal niet zoveel voor.

447
00:27:15.004 --> 00:27:20.008
*Birds fallin down the rooftops

448
00:27:20.008 --> 00:27:26.005
*Out of the sky like raindrops*

449
00:27:26.005 --> 00:27:28.006
Het Eurovisiesongfestival is natuurlijk...

450
00:27:28.006 --> 00:27:33.015
haar revanche op wat ik net over Amerika vertelde.

451
00:27:33.015 --> 00:27:38.022
Als dat dan niet kan, dan is dit wel een manier waarop...

452
00:27:38.022 --> 00:27:41.020
of ze nou wint of niet...

453
00:27:41.020 --> 00:27:44.020
maar de hele Europese gemeenschap zal haar even zien.

454
00:27:44.020 --> 00:27:47.009
Ik heb haar gezegd dat ik hoop dat ze wint.

455
00:27:47.009 --> 00:27:49.019
Want dat zou fantastisch zijn.

456
00:27:49.019 --> 00:27:52.009
Niet alleen voor haar, maar ook voor Nederland.

457
00:27:52.009 --> 00:27:55.015
Maar buiten dat allemaal, komt dat hele songfestival-verhaal...

458
00:27:55.015 --> 00:27:58.000
als een volslagen gekkenhuis over.

459
00:27:58.000 --> 00:28:01.008
Ik kan er moeilijk naar kijken. Ik geneer me altijd kapot.

460
00:28:01.008 --> 00:28:04.015
Als zij daaraan meedoet en het gaat over kwaliteit...

461
00:28:04.015 --> 00:28:07.009
dan wint ze dat op haar sloffen.

462
00:28:07.009 --> 00:28:10.008
De pure emotie in haar muziek maken Anouk tot beste rockzangeres van Nederland.

463
00:28:10.008 --> 00:28:14.004
Maar heftigheid en wispelturigheid zijn niet echt een succesformule in haar priveleven.

464
00:28:14.004 --> 00:28:21.013
Wat ze straks gaat doen op het Eurovisiesongfestival, is afwachten.

465
00:28:21.013 --> 00:28:24.020
Met Anouk weet je het maar nooit.

466
00:28:24.020 --> 00:28:28.012
Is er nog iets wat jij over haar wil zeggen?

467
00:28:28.012 --> 00:28:33.011
Of wat belangrijk is om nog te melden.

468
00:28:41.020 --> 00:28:43.016
TUNE

469
00:28:46.004 --> 00:28:48.003
Volgens mij heb je binnen een foto.

470
00:28:48.003 --> 00:28:51.001
En dan staat prins Bernhard hier te praten...

471
00:28:51.001 --> 00:28:55.014
Wat was zijn rol die dag? Alleen waarnemer? Ja.

472
00:28:55.014 --> 00:28:58.017
Hij was bevelhebber van de binnenlandse strijdkrachten.

473
00:28:58.017 --> 00:29:02.017
De geschiedenisleraar van Nederland, altijd aan het vertellen.

474
00:29:02.017 --> 00:29:07.023
Ad van Liempt, bedenker van historische televisieseries als De Oorlog en Andere Tijden.

475
00:29:07.023 --> 00:29:11.010
Je moet echt de Bevrijdingsdag vieren...

476
00:29:11.010 --> 00:29:15.004
en daarmee de vrijheid vieren die we hebben...

477
00:29:15.004 --> 00:29:16.018
en koesteren tot we een ons wegen.

478
00:29:16.018 --> 00:29:18.002
Hier staat Bernhard...

479
00:29:18.002 --> 00:29:21.010
We spreken hem op een historische plek: Hotel De Wereld in Wageningen.

480
00:29:21.010 --> 00:29:23.012
Al wel in een hele mooie auto.

481
00:29:23.012 --> 00:29:27.012
De locatie waar op 5 mei 1945 de vrede wordt getekend.

482
00:29:27.012 --> 00:29:36.003
Van Liempt houdt de Tweede Wereldoorlog levend voor generaties Nederlanders.

483
00:29:36.003 --> 00:29:39.002
Het gaat eigenlijk om deze tekst.

484
00:29:39.002 --> 00:29:42.013
Een soort waarschuwing aan iedereen die er voorbij loopt...

485
00:29:42.013 --> 00:29:48.003
om je te herinneren dat het ooit anders was, dat er geen vrijheid was. Ja.

486
00:29:48.003 --> 00:29:53.010
We praten over Vrijheid, maar ook over feestende jongeren op Bevrijdingsdag.

487
00:29:53.010 --> 00:30:01.001
Het lijkt een beetje waarschuwend van: O, de mens is onverschillig.

488
00:30:01.001 --> 00:30:03.010
Is dat niet een beetje zo?

489
00:30:03.010 --> 00:30:06.019
Een waarschuwing aan al die jongeren vandaag op de festivals. Ja.

490
00:30:06.019 --> 00:30:08.008
Maar dat is altijd de toon geweest.

491
00:30:08.008 --> 00:30:12.022
Een gesprek over de meest onderschatte dag van het jaar, Bevrijdingsdag.

492
00:30:12.022 --> 00:30:17.009
Hoe dun is dat lijntje, tussen vrijheid en onvrijheid?

493
00:30:17.009 --> 00:30:21.009
We hebben het nu over een arrestatie op de Dam...

494
00:30:21.009 --> 00:30:25.006
die na een paar uur is teruggedraaid en iedereen heeft excuses en spijt.

495
00:30:25.006 --> 00:30:29.001
Het is bijna te absurd om erover te praten als je dat vergelijkt...

496
00:30:29.001 --> 00:30:32.018
met de volstrekte onvrijheid die er destijds bestaan heeft.

497
00:30:32.018 --> 00:30:36.021
Het is wel mooi, dat we inmiddels de luxe hebben... Ja.

498
00:30:36.021 --> 00:30:40.007
De luxe om je op te winden over een meisje dat een bordje omhoog houdt..

499
00:30:40.007 --> 00:30:44.017
en dan door een niet al te snuggere agent is meegenomen.

500
00:30:45.009 --> 00:30:49.002
De opwinding is het bewijs van de ultieme vrijheid waarin we leven? Ja.

501
00:30:49.002 --> 00:30:54.021
We hebben met regelmaat de discussie in Nederland over of we nog wel moeten herdenken...

502
00:30:54.021 --> 00:31:02.004
op de manier waarop we herdenken? Waarom is dat?

503
00:31:02.016 --> 00:31:07.015
De definitie van 5 mei, Bevrijdingsdag, is altijd vaag geweest.

504
00:31:07.015 --> 00:31:13.024
In 1953, dus acht jaar na de oorlog...

505
00:31:13.024 --> 00:31:18.010
kwam premier Drees al met de mededeling: Het wil niet echt met die Bevrijdingsdag.

506
00:31:18.010 --> 00:31:23.012
Hij besloot toen dat de feestelijkheden van Bevrijdingsdag nar Koninginnedag werden verplaatst.

507
00:31:23.012 --> 00:31:25.005
Dat werd de nationale feestdag.

508
00:31:25.005 --> 00:31:30.016
Wie dan op Bevrijdingsdag toch wilde herdenken, moest een snipperdag nemen.

509
00:31:30.016 --> 00:31:32.018
Dat werd een discussie in het parlement.

510
00:31:32.018 --> 00:31:36.005
Daar is het snipperdagbesluit uitgekomen.

511
00:31:36.021 --> 00:31:40.013
Dit is de zaal? Ja. Dar had je de erker.

512
00:31:40.013 --> 00:31:46.024
Ze waren in bespreking, maar die besprekingen leidden niet tot resultaat.

513
00:31:46.024 --> 00:31:48.011
Hier stond die tafel? Ja.

514
00:31:48.011 --> 00:31:51.016
Blaskowitz wilde het pact niet blind tekenen.

515
00:31:51.016 --> 00:31:55.021
Hij vroeg om uitstel. Het waren te veel documenten?

516
00:31:55.021 --> 00:31:58.023
Ja, dat hebben ze door een juridische afdeling laten doen.

517
00:31:58.023 --> 00:32:03.007
De generaals hadden er de pest in. Ze wilden opschieten.

518
00:32:03.007 --> 00:32:05.022
Nu duurde het nog een dag langer.

519
00:32:05.022 --> 00:32:09.004
Wat trouwens fatale gevolgen heeft gehad.

520
00:32:09.004 --> 00:32:13.001
Want juist die 7e mei, in die spanning tussen bevrijd worden en 'waar blijven ze nou'...

521
00:32:13.001 --> 00:32:16.020
zijn veel slachtoffers gevallen. Een schietpartij op de Dam. Ja.

522
00:32:16.020 --> 00:32:19.013
Maar er zijn nog 5 plekken waar tussen de 5 en 10...

523
00:32:19.013 --> 00:32:22.014
Omdat ze hier niet opschoten? Ja, ze hebben een dag verspeeld.

524
00:32:22.014 --> 00:32:25.017
De invulling van Bevrijdingsdag is behelpen geweest.

525
00:32:25.017 --> 00:32:29.024
We hebben dat voor een deel ingevuld met popfestivals die veel mensen trekken...

526
00:32:29.024 --> 00:32:37.006
maar waar de thematiek van de bevrijding ver te zoeken is.

527
00:32:37.006 --> 00:32:44.014
Het gaat voor een grote groep Nederlanders om bier drinken en een beetje buiten zijn.

528
00:32:44.014 --> 00:32:50.000
Dat gun ik ze van harte, maar ik vind dat wel erg mager.

529
00:32:50.000 --> 00:32:52.017
Of aanpassen aan deze tijd, realistisch zijn...

530
00:32:52.017 --> 00:32:56.006
Er leven nog maar weinig mensen die de oorlog hebben meegemaakt...

531
00:32:56.006 --> 00:33:00.005
die ook daadwerkelijk weten wat onvrijheid is...

532
00:33:00.005 --> 00:33:08.018
en een nieuw ijkpunt zoeken, dat misschien ook jongere generaties aanspreekt.

533
00:33:08.018 --> 00:33:11.014
Daar ben ik het niet mee eens.

534
00:33:11.014 --> 00:33:16.009
Het valt me elke keer op dat de Tweede Wereldoorlog de jongere generatie zeer aanspreekt.

535
00:33:16.009 --> 00:33:19.018
Maar je moet wel de goede verhalen vertellen en je moet ze goed vertellen.

536
00:33:19.018 --> 00:33:23.024
In Meppel is er voor scholieren een wandeling uitgezet...

537
00:33:23.024 --> 00:33:26.012
langs de huizen waar Joden hebben gewoond.

538
00:33:26.012 --> 00:33:30.000
Dat grijpt kinderen naar de keel.

539
00:33:30.000 --> 00:33:33.000
Dat is in hun eigen straat en dat snappen ze.

540
00:33:33.000 --> 00:33:36.013
Dan snappen ze ook dat je dat niet meer terug moet krijgen.

541
00:33:36.013 --> 00:33:41.007
Heeft u dan niet een te idealistisch beeld van de jeugd?

542
00:33:41.007 --> 00:33:46.008
Aan de andere kant zien we ze staan hossen bij al die bevrijdingsfestivals. Dat mag.

543
00:33:46.008 --> 00:33:53.010
Er is dan geen jongere die bezig is met het begrip van vrijheid.

544
00:33:53.010 --> 00:33:59.000
Nee, omdat we dat verband hebben doorgesneden.

545
00:33:59.000 --> 00:34:01.007
Er is op 5 mei niks meer van de Tweede Wereldoorlog terug te vinden.

546
00:34:01.007 --> 00:34:03.017
Dus weg met die bevrijdingsfestivals? Nee.

547
00:34:03.017 --> 00:34:07.020
Dat mag blijven, maar je moet er een verbinding in zien te vinden...

548
00:34:07.020 --> 00:34:12.019
Je moet meer werk maken van het vertellen van de verhalen.

549
00:34:12.019 --> 00:34:15.004
Dit is Bernhard in Wageningen.

550
00:34:15.004 --> 00:34:23.012
Zo te zien is dit die fameuze auto, die ze buit gemaakt hebben op de Duitsers en op Seyss-Inquart.

551
00:34:23.012 --> 00:34:28.017
Die had als nummerbord RK-1.

552
00:34:28.017 --> 00:34:31.005
RK stond voor Rijkscommissariaat.

553
00:34:31.005 --> 00:34:34.010
Bernhard heeft zijn auto in beslag genomen. Daar reed hij mee.

554
00:34:34.010 --> 00:34:38.018
Dat was typisch Bernhard. Hij reed in de auto van de Duitse bezetter?

555
00:34:38.018 --> 00:34:41.014
Ja, typisch Bernhard. Show.

556
00:34:41.014 --> 00:34:46.007
Maar ook het vernederen van de tegenstander.

557
00:34:46.007 --> 00:34:48.013
Dat ging er natuurlijk in als koek.

558
00:34:48.013 --> 00:34:53.015
Bernhard was hier uitermate geschikt voor. Een PR-agent eerste klas.

559
00:34:53.015 --> 00:35:00.003
We worden geregeerd door een premier die de oorlog niet heeft meegemaakt.

560
00:35:00.003 --> 00:35:03.003
We hebben een koning die de oorlog niet heeft meegemaakt.

561
00:35:03.003 --> 00:35:04.017
Het is een nieuwe tijd.

562
00:35:04.017 --> 00:35:08.005
Je kunt misschien ook helemaal niet meer verwachten...

563
00:35:08.005 --> 00:35:11.001
dat het begrip vrijheid zoveel indruk blijft maken.

564
00:35:11.001 --> 00:35:14.005
Ik ben ervan overtuigd dat als je de verhalen goed verteld...

565
00:35:14.005 --> 00:35:21.016
en echt probeert dichtbij de dilemma's van destijds te komen...

566
00:35:21.016 --> 00:35:25.013
dat mensen daar door geboeid blijven.

567
00:35:25.013 --> 00:35:30.018
Maar moeten we dan niet de verhalen vertellen over de onvrijheid in Syrie op dit moment? Ook.

568
00:35:30.018 --> 00:35:38.019
Mensen die in 2013 onvrijheid beleven.

569
00:35:38.019 --> 00:35:42.023
Ik citeer mar even Harry Mulisch.

570
00:35:42.023 --> 00:35:47.008
Hij zei: We blijven met die Tweede Wereldoorlog bezig.

571
00:35:47.008 --> 00:35:55.002
Dat blijft een obsessie voor ons, tot er een derde komt.

572
00:35:55.002 --> 00:35:58.001
Dus laten we hopen dat we nog lang over die tweede bezig zijn.

573
00:35:58.001 --> 00:36:00.014
Het is toch wrang dat we hier Bevrijdingsdag vieren, en dat moeten we ook blijven doen...

574
00:36:00.014 --> 00:36:04.018
zodat we kunnen leren van de verhalen uit het verleden.

575
00:36:04.018 --> 00:36:08.013
En dan gebeuren er op 2 uur vliegen hiervandaan afschuwelijke dingen.

576
00:36:08.013 --> 00:36:16.001
Dat is afschuwelijk. Het klinkt daardoor een beetje leeg.

577
00:36:16.001 --> 00:36:27.005
Ja, maar aks je alle heil wil zoeken bij het Nederlandse volk dat zegt: We gaan Syrie helpen...

578
00:36:27.005 --> 00:36:32.022
Dat kan niet. Zo zit de wereld niet in elkaar.

579
00:36:32.022 --> 00:36:35.021
Maar wat ik wil zeggen is dat Bevrijdingsdag alleen nog maar is...

580
00:36:35.021 --> 00:36:39.023
het onder de indruk zijn van de verhalen van toen. Punt.

581
00:36:39.023 --> 00:36:46.003
Ja, als daar de internationale gemeenschap geen oplossing weet...

582
00:36:46.003 --> 00:36:53.008
dan kun je dat ook niet van de burgerij verwachten...

583
00:36:53.008 --> 00:36:56.018
die ook nog andere problemen aan zijn hoofd heeft.

584
00:36:56.018 --> 00:36:59.009
Dat is wel een treurige conclusie.

585
00:36:59.009 --> 00:37:01.009
Ja, maar dat is nooit anders geweest.

586
00:37:01.009 --> 00:37:07.012
Voorstel: Niet meer eens in de 5 jaar, maar eens in de 10 jaar Bevrijdingsdag vieren? Nee.

587
00:37:07.012 --> 00:37:09.021
Eens per jaar.

588
00:37:09.021 --> 00:37:12.017
Bevrijdingsdag vieren tot we een ons wegen? Ja.

589
00:37:12.017 --> 00:37:22.001
Maar in een betere setting, met de nadruk op verhalen.

590
00:37:22.001 --> 00:37:25.010
Bijvoorbeeld in de ochtend gaan we verhalen vertellen en in de middag gaan we feestvieren. Zoiets.

591
00:37:25.010 --> 00:37:26.023
Die verbinding is er niet meer, dat zou je wel moeten brengen.

592
00:37:26.023 --> 00:37:29.012
Het is te veel een feestje geworden? Ja.

593
00:37:29.012 --> 00:37:32.013
En 's ochtends al met een aubade, of is dat op Koninginnedag? Ja.

594
00:37:32.013 --> 00:37:34.007
Dat is ook een feest.

595
00:37:34.007 --> 00:37:39.006
Dit was KRO Brandpunt. Goedenavond.

