WEBVTT

1
00:00:03.000 --> 00:00:04.008
888

2
00:00:04.017 --> 00:00:06.000
TUNE

3
00:00:17.010 --> 00:00:20.018
In KRO Brandpunt Johan Cruijff.

4
00:00:20.018 --> 00:00:22.016
Onze grootste voetballer ooit.

5
00:00:22.016 --> 00:00:25.020
Hij biedt minister Schippers van Volksgezondheid aan...

6
00:00:25.020 --> 00:00:29.018
om samen met andere sportcoryfeeen structureel onze schooljeugd in beweging te brengen.

7
00:00:29.018 --> 00:00:34.013
Uit recente cijfers blijkt dat hele jonge generaties motorisch gebrekkig dreigen op te groeien.

8
00:00:34.013 --> 00:00:39.005
We maken van onze kinderen kennelijk blessuregevoelige kasplantjes.

9
00:00:39.005 --> 00:00:41.022
Verder in Brandpunt: Elk jaar verdwijnen er in dit land...

10
00:00:41.022 --> 00:00:45.002
een handvol mensen onschuldig voor langere tijd achter de tralies.

11
00:00:45.002 --> 00:00:50.003
Geert-Jan Knoops, strafrechtadvocaat komt nu met een pleidooi, een hartenkreet aan de politiek.

12
00:00:50.003 --> 00:00:54.020
'Zorg voor een permanente pot met geld, zodat deze mensen hun onschuld kunnen bewijzen.

13
00:00:54.020 --> 00:01:01.006
Zolang dat er niet is, is mijn vrees dat veel mensen blijven vastzitten..

14
00:01:01.006 --> 00:01:05.012
die onterecht vastzitten, maar die niet de middelen hebben om het aan te tonen.

15
00:01:05.012 --> 00:01:07.002
En vanavond in KRO Brandpunt:

16
00:01:11.011 --> 00:01:14.024
Je kunt er simpelweg niet meer aan ontsnappen.

17
00:01:14.024 --> 00:01:18.001
De grenzen van wat je wel of niet te zien krijgt zijn definitief vervaagd

18
00:01:18.001 --> 00:01:21.012
door de opkomst van de smartphone en het internet.

19
00:01:21.012 --> 00:01:24.000
We worden continu geconfronteerd met gruwelijke beelden...

20
00:01:24.000 --> 00:01:26.001
en de impact ervan is enorm.

21
00:01:26.001 --> 00:01:30.012
TUNE

22
00:01:35.019 --> 00:01:38.001
GELUID VAN ANGRY BIRDS

23
00:01:38.024 --> 00:01:42.021
De grootste voetballer die dit land ooit heeft voortgebracht...

24
00:01:42.021 --> 00:01:44.023
slaat vanavond in Brandpunt alarm.

25
00:01:44.023 --> 00:01:47.013
Veel Nederlandse kinderen bewegen amper nog.

26
00:01:47.013 --> 00:01:51.004
Hele jonge generaties dreigen motorisch gebrekkig op te groeien.

27
00:01:51.004 --> 00:01:53.003
Dat heeft enorme consequenties.

28
00:01:53.003 --> 00:01:59.000
Het is enorm zorgelijk, want als dit doorgaat en je niet ingrijpt wordt de zorg niet meer te betalen.

29
00:01:59.000 --> 00:02:02.008
Johan Cruijff. Hij reageert op een onderzoek waaruit blijkt...

30
00:02:02.008 --> 00:02:05.002
dat het aantal sportblessures bij kinderen tussen negen en twaalf...

31
00:02:05.002 --> 00:02:09.005
in vijf jaar tijd met de helft is toegenomen.

32
00:02:09.005 --> 00:02:13.007
Verklaring: bewegingsarmoede en overdreven beschermzucht van ouders.

33
00:02:13.007 --> 00:02:14.015
We creeren kasplantjes.

34
00:02:14.015 --> 00:02:17.013
Het aantal ouders dat bang is dat hun kind iets overkomt, is vrij groot.

35
00:02:17.013 --> 00:02:21.019
Die staan er vaak letterlijk bij: Voorzichtig, he.

36
00:02:21.019 --> 00:02:25.017
Een van de autoriteiten op dit terrein, Willem van Mechelen...

37
00:02:25.017 --> 00:02:27.016
hoogleraar bedrijfs- en sportgeneeskunde...

38
00:02:27.016 --> 00:02:29.015
wil dat het kabinet in beweging komt.

39
00:02:29.015 --> 00:02:34.004
Als we het nu laten liggen, wordt inactiviteit HET probleem in de volksgezondheid.

40
00:02:34.004 --> 00:02:37.024
We hebben nu een Deltaplan Alzheimer.

41
00:02:37.024 --> 00:02:40.007
Laten we eens een Deltaplan inactiviteit gaan doen.

42
00:02:40.007 --> 00:02:43.011
Reportage met een dwingend pleidooi.

43
00:02:43.011 --> 00:02:45.024
Maak van onze kinderen geen brekebeentjes.

44
00:02:48.011 --> 00:02:52.017
Wilt u op de foto? Altijd. Amsterdam, deze week.

45
00:02:52.017 --> 00:02:58.009
Zelfs voor kinderen die zijn voetbalroem nooit hebben gekend, is zijn verschijning magisch.

46
00:02:58.009 --> 00:03:01.002
Is er iemand die een foto kan maken van het elftal?

47
00:03:01.002 --> 00:03:05.001
Hij verricht de aftrap bij de finale van zijn Cruijff Court-kampioenschap.

48
00:03:05.001 --> 00:03:07.018
Heel goed. FLUIT

49
00:03:07.018 --> 00:03:12.007
Pupillen uit het hele land zijn toegestroomd.

50
00:03:12.007 --> 00:03:14.010
En Cruijffie ondergaat het met engelengeduld.

51
00:03:14.010 --> 00:03:16.007
Eerst een hand, heel goed.

52
00:03:16.007 --> 00:03:19.002
In het Nederland van nu, weinig speelruimte en veel verkeer...

53
00:03:19.002 --> 00:03:23.022
zijn de Cruijff Courts bijna een maatschappelijke noodzaak geworden:

54
00:03:23.022 --> 00:03:29.000
Een beetje ruimte creeren voor wat ooit zo normaal was: op straat spelen.

55
00:03:29.000 --> 00:03:33.006
Wat deed je vroeger? Je speelde op straat, je klom in een boom, je zat op een fiets.

56
00:03:33.006 --> 00:03:37.007
Je deed alles wat God verboden had. Maar altijd met je lichaam.

57
00:03:37.007 --> 00:03:42.003
Johan Cruijff, toen u bij Ajax voetbalde, was u echt goed!

58
00:03:42.009 --> 00:03:43.024
Ja, in die tijd...

59
00:03:43.024 --> 00:03:47.020
Het kind uit Betondorp, kind van de straat, werd een wereldster.

60
00:03:47.020 --> 00:03:53.018
En hij beseft terdege dat bewegen voor de generaties van vandaag een stuk minder vanzelfsprekend is.

61
00:03:53.018 --> 00:03:57.018
Ik denk dat we over vijf, tien jaar gigantisch in de problemen zitten.

62
00:03:57.018 --> 00:04:00.022
Financieel gezien en qua oplossen.

63
00:04:00.022 --> 00:04:03.020
Terwijl als je het nu via de jeugd oplost...

64
00:04:03.020 --> 00:04:05.009
dan kom je dat probleem niet tegen.

65
00:04:05.009 --> 00:04:09.024
Brandpunt krijgt recente cijfers uit een rapport van de organisatie VeiligheidNL:

66
00:04:09.024 --> 00:04:14.015
Conclusie: Het aantal sportblessures bij kinderen van negen tot twaalf...

67
00:04:14.015 --> 00:04:18.007
nam in iets meer dan vijf jaar met de helft toe.

68
00:04:18.007 --> 00:04:21.003
Het zijn er nu jaarlijks 230.000.

69
00:04:21.003 --> 00:04:26.008
Nog een cijfer: Elke dag komen er 80 kinderen met sportblessures binnen op de spoedeisende hulp.

70
00:04:26.008 --> 00:04:31.004
Dat zijn er dus 29.000 per jaar.

71
00:04:31.004 --> 00:04:37.017
Ruim een kwart meer dan tien jaar geleden het geval was.

72
00:04:37.017 --> 00:04:40.005
Willem van Mechelen, hoogleraar bedrijfs- en sportgeneeskunde, kent de oorzaak:

73
00:04:40.005 --> 00:04:44.005
Het zijn veelal kinderen die nauwelijks nog bewegen...

74
00:04:44.005 --> 00:04:46.013
en daarom motorisch onderontwikkeld gaan sporten.

75
00:04:46.013 --> 00:04:49.005
En dus simpelweg niet weten hoe ze moeten vallen.

76
00:04:49.005 --> 00:04:52.008
Een belangrijke verklaring is dat ze minder trainen. Ze zitten meer stil.

77
00:04:52.008 --> 00:04:55.016
Ze bewegen minder. Je leert een vaardigheid door iets vaak te doen.

78
00:04:55.016 --> 00:05:00.005
Je moet dat onderwezen krijgen, bij voorkeur door een vakleerkracht.

79
00:05:00.005 --> 00:05:05.006
Dat is zo langzamerhand volledig uit ons systeem verdwenen.

80
00:05:06.003 --> 00:05:07.020
Ander feit uit het onderzoek:

81
00:05:07.020 --> 00:05:09.021
Er bestaat zoiets als een bewegingsnorm...

82
00:05:09.021 --> 00:05:12.007
door deskundigen vastgesteld: Hoeveel moet je als kind...

83
00:05:12.007 --> 00:05:15.012
of volwassene dagelijks bewegen om gezond te blijven.

84
00:05:15.012 --> 00:05:19.005
Voor kinderen is dat minimaal een uur per dag matig actief bewegen.

85
00:05:19.005 --> 00:05:25.001
Het aantal kinderen dat aan die norm voldoet is in vijf jaar tijd gehalveerd.

86
00:05:25.001 --> 00:05:29.004
Inactieve kinderen zitten in hoge mate de hele dag met hun kop in de beeldbuis.

87
00:05:29.004 --> 00:05:32.013
Ze doen niet mee aan georganiseerde sport.

88
00:05:32.013 --> 00:05:37.023
We krijgen nu een generatie kinderen die last krijgt van dit probleem.

89
00:05:37.023 --> 00:05:40.019
In de meest letterlijke zin van het woord.

90
00:05:41.024 --> 00:05:43.018
Honderdduizenden sportblessures.

91
00:05:43.018 --> 00:05:46.011
Tienduizenden kinderen die op de spoedeisende hulp belanden.

92
00:05:46.011 --> 00:05:50.007
Oud-gymleraar Wim van Gelder adviseert scholen als het gaat om bewegen.

93
00:05:50.007 --> 00:05:53.024
Hij schetst een ontluisterend beeld van de jongste generaties.

94
00:05:54.021 --> 00:05:59.003
Vroeger speelden we tikkertje met verlos, door bok te springen.

95
00:05:59.003 --> 00:06:01.024
Als ik dat nu doe, dan heb ik ongelukken in de les.

96
00:06:01.024 --> 00:06:05.011
Ze vallen, ze kunnen dat niet meer. MUZIEK

97
00:06:06.002 --> 00:06:09.004
Met klimmen zie je hetzelfde. Steeds meer kinderen zijn daar bang voor.

98
00:06:09.004 --> 00:06:11.015
Ze vermijden het, ze doen het gewoon niet meer.

99
00:06:11.015 --> 00:06:17.003
MUZIEK Fietsen is hetzelfde.

100
00:06:17.003 --> 00:06:22.017
Er zijn steeds meer kinderen op de leeftijd dat ouders denken dat ze kunnen leren fietsen...

101
00:06:22.017 --> 00:06:28.015
die de vaardigheden missen en aan het einde van de basisschool niet kunnen fietsen.

102
00:06:28.015 --> 00:06:30.015
Kinderen die niet meer kunnen fietsen.

103
00:06:30.015 --> 00:06:33.002
Verschijnsel van deze tijd, kennelijk.

104
00:06:33.013 --> 00:06:36.016
POLYGOON: Tik, jij bent 'm! Krijgertje spelen.

105
00:06:36.016 --> 00:06:41.015
Een spel dat zich door de eeuwen heen heeft gehandhaafd en wel nimmer zal verdwijnen.

106
00:06:41.015 --> 00:06:45.000
Evenmin als het hoepelen.

107
00:06:46.003 --> 00:06:47.023
Ooit hadden we de ruimte.

108
00:06:47.023 --> 00:06:51.013
Krijgertje spelen, hoepelen, touwtje springen, boompje klimmen, verstoppertje spelen, knikkeren.

109
00:06:51.013 --> 00:06:55.016
De kinderwereld, die lag letterlijk buiten op straat.

110
00:06:55.016 --> 00:06:59.013
Nostalgische kanttekening: Vroeger, ach, vroeger was alles beter.

111
00:06:59.013 --> 00:07:01.016
Maar het klopt wel.

112
00:07:03.004 --> 00:07:05.007
Het meest asociale is social media.

113
00:07:05.007 --> 00:07:07.012
Dat ze de hele dag achter zo'n ding zitten te rotzooien.

114
00:07:07.012 --> 00:07:09.010
Ze bewegen zich niet.

115
00:07:09.010 --> 00:07:13.023
We hebben de iPad en de iPhone en de computer en de tv erbij.

116
00:07:13.023 --> 00:07:18.000
Misschien moet je daar toch proberen regels over af te spreken.

117
00:07:18.000 --> 00:07:24.012
Waarbij je tot norm verheft dat je niet meer dan een bepaald aantal uren achter een tv zit.

118
00:07:24.018 --> 00:07:27.015
Maar de verleiding van het stilzitten is meestal te groot.

119
00:07:27.015 --> 00:07:30.008
En we hebben als ouders in een doelbewuste actie...

120
00:07:30.008 --> 00:07:34.004
bijna de kinderen die buitenwereld ontnomen, zegt Wim van Gelder.

121
00:07:34.004 --> 00:07:38.006
De rol van de ouders zit vooral in het stimuleren van het buitenspelen

122
00:07:38.006 --> 00:07:41.022
en het paal en perk zetten aan het schermpje kijken. Dat gebeurt niet?

123
00:07:41.022 --> 00:07:44.012
Nee, en ik denk dat elke ouder weet hoe moeilijk dat is.

124
00:07:44.012 --> 00:07:49.003
Ik weet dat zelf ook. Maar we moeten het wel doen.

125
00:07:49.003 --> 00:07:52.004
Het heeft enorme gevolgen. Alleen zijn die gevolgen lange termijn...

126
00:07:52.004 --> 00:07:54.008
en het zeuren van een kind is korte termijn.

127
00:07:54.008 --> 00:07:57.015
Iets simpels: touwtje springen. Doe dat gewoon.

128
00:07:57.015 --> 00:08:00.020
Je kan lachen, de een kan het wel, de ander niet.

129
00:08:00.020 --> 00:08:03.022
MUZIEK

130
00:08:06.009 --> 00:08:09.010
Brengt u uw kinderen altijd met de auto? Nee, meestal op de brommer.

131
00:08:09.010 --> 00:08:14.014
Proef op de som: We filmen met Wim van Gelder...

132
00:08:14.014 --> 00:08:19.002
in willekeurige woongebieden in een willekeurige stad, in dit geval in Haarlem.

133
00:08:19.002 --> 00:08:23.006
Compilatie van de kindonvriendelijkheid van onze publieke ruimte.

134
00:08:23.006 --> 00:08:27.021
Zo gaat dat dus, als je speelt. Straten vol geparkeerde auto's.

135
00:08:27.021 --> 00:08:31.021
Het is smal en auto's staan geparkeerd op de stoepen.

136
00:08:31.021 --> 00:08:36.007
De ruimte om hier eventueel te spelen is vrijwel nihil.

137
00:08:36.007 --> 00:08:38.014
Een klimrek voor een beperkt groepje kinderen.

138
00:08:38.014 --> 00:08:42.001
Dit is een postzegel als het gaat om de ruimte om te spelen.

139
00:08:42.001 --> 00:08:44.007
Er wonen hier honderden kinderen in de wijk.

140
00:08:44.007 --> 00:08:47.000
En nergens een boom waar je gewoon in mag klimmen.

141
00:08:47.000 --> 00:08:49.015
Als we het als klimboom zouden betitelen...

142
00:08:49.015 --> 00:08:55.002
dan zitten we met regels rondom de Arbo-wetgeving:

143
00:08:55.002 --> 00:08:58.015
Je hebt valhoogtes, waar kinderen van af kunnen vallen...

144
00:08:58.015 --> 00:09:02.010
er moeten rubberen tegels onder, dan kunnen we het klimboom noemen.

145
00:09:02.010 --> 00:09:04.016
Maar dat mag niet meer. Waarom niet?

146
00:09:04.016 --> 00:09:07.011
Het is te gevaarlijk voor onze kinderen.

147
00:09:09.023 --> 00:09:11.024
De inactiviteit van onze kinderen:

148
00:09:11.024 --> 00:09:14.012
We houden het dus met z'n allen in stand.

149
00:09:14.012 --> 00:09:17.023
Bewegingsarmoede is een structureel probleem in alle lagen van de bevolking.

150
00:09:17.023 --> 00:09:21.010
En het is complexer dan we misschien denken.

151
00:09:21.010 --> 00:09:24.015
Want wat staat er bijvoorbeeld om de hoek bij het Cruijff Court-kampioenschap?

152
00:09:24.015 --> 00:09:27.008
En waar eten die beweeglijke kinderen dus?

153
00:09:27.008 --> 00:09:29.018
Ja, bij de FEBO. Dat is bizar.

154
00:09:29.018 --> 00:09:33.003
Dat zou je niet moeten willen en niet moeten doen.

155
00:09:33.003 --> 00:09:39.020
Aan de andere kant: Kinderen krijgen brood mee en die mikken het weg om naar de FEBO te gaan.

156
00:09:39.020 --> 00:09:42.023
Er is ook wel een opvoedkundige kwestie.

157
00:09:42.023 --> 00:09:45.017
Alsjeblieft!

158
00:09:47.016 --> 00:09:51.012
Cruijff is bezorgd dat hele generaties hun speelsheid verliezen.

159
00:09:51.012 --> 00:09:54.024
In die zin zijn dit treffende spotprenten van de menselijke evolutie.

160
00:09:54.024 --> 00:09:58.018
Maar neem het vooral ernstig, want de cijfers zijn verontrustend.

161
00:09:58.018 --> 00:10:02.017
Inactiviteit bij volwassenen leidt in Nederland jaarlijks...

162
00:10:02.017 --> 00:10:07.003
tot 9000 doden, zegt Willem van Mechelen.

163
00:10:07.003 --> 00:10:10.004
Als je ziet wat een tumult er is over het aantal verkeersdoden...

164
00:10:11.011 --> 00:10:17.013
dan vinden we het normaal dat er een kreukelzone in een auto komt...

165
00:10:17.013 --> 00:10:20.024
of dat mensen worden verplicht een gordel om te doen.

166
00:10:20.024 --> 00:10:23.005
Het aantal verkeersdoden is beduidend minder dan 9000.

167
00:10:23.005 --> 00:10:27.002
Maar 9000 mensen als gevolg van lichamelijke inactiviteit laten we rustig gebeuren.

168
00:10:27.002 --> 00:10:29.002
Van Mechelen pleit voor een Deltaplan.

169
00:10:29.002 --> 00:10:33.007
Waarin verschillende ministeries de bewegingsarmoede gaan bestrijden.

170
00:10:34.012 --> 00:10:36.001
Te beginnen bij het onderwijs.

171
00:10:36.001 --> 00:10:41.000
Kinderen op de basisschool krijgen nu twee keer per week 45 minuten gymles.

172
00:10:41.000 --> 00:10:43.018
Het lijkt me een goed plan als op iedere school, iedere dag...

173
00:10:43.018 --> 00:10:47.002
EEN uur verplicht gymnastiekonderwijs wordt ingevoerd.

174
00:10:47.002 --> 00:10:51.023
En dan gegeven door een kwalitatief goede gymnastiekleraar.

175
00:10:52.019 --> 00:10:56.000
De Tweede Kamer doet nu onderzoek naar de kwaliteit en kwantiteit...

176
00:10:56.000 --> 00:10:58.008
van bewegingsonderwijs op basisscholen.

177
00:10:58.008 --> 00:11:02.018
Feit is dat maar de helft van die scholen een vakleerkracht gymnastiek heeft.

178
00:11:02.018 --> 00:11:05.017
Het is te weinig. Je ziet dat scholen er te weinig aan doen.

179
00:11:05.017 --> 00:11:09.004
Ze hebben iemand nodig die die kar trekt.

180
00:11:09.004 --> 00:11:13.008
Je ziet zelfs onder invloed van de bezuinigingen...

181
00:11:13.008 --> 00:11:18.016
dat de vakleerkracht een van de eerste mensen is die eruit vliegt, omdat-ie vaak extra is.

182
00:11:18.016 --> 00:11:23.004
Drie, twee, EEN! Beeld van nog geen maand geleden.

183
00:11:23.004 --> 00:11:27.024
Als Willem-Alexander koning wordt, doen massa's kinderen mee aan de Koningsspelen.

184
00:11:27.024 --> 00:11:31.010
Het kan dus wel, zegt Johan Cruijff.

185
00:11:31.010 --> 00:11:33.023
De Krajicek Foundation en mijn foundation kregen het voor elkaar...

186
00:11:33.023 --> 00:11:36.020
om op de scholen tijdens de Koningsdag...

187
00:11:36.020 --> 00:11:41.017
1,4 miljoen kinderen aan het sporten te krijgen.

188
00:11:41.017 --> 00:11:46.004
Dat wil dus zeggen: Wij hebben een sportcultuur, dat gaat via de clubs.

189
00:11:46.004 --> 00:11:50.018
Maar daar komen ze niet, door welke omstandigheden dan ook.

190
00:11:50.018 --> 00:11:52.014
Dus het moet via de scholen.

191
00:11:52.014 --> 00:11:54.006
Cruijff gaat nog een stapje verder.

192
00:11:54.006 --> 00:11:57.008
Hij doet een beroep op minister Schippers...

193
00:11:57.008 --> 00:12:00.007
om sporticonen te betrekken bij het onderwijs.

194
00:12:00.007 --> 00:12:02.011
Beroemde ervaringsdeskundigen die plannen ontwikkelen...

195
00:12:02.011 --> 00:12:04.021
om de schooljeugd.. structureel in beweging te brengen.

196
00:12:04.021 --> 00:12:06.014
Cruijff zegt het zo:

197
00:12:06.014 --> 00:12:08.018
Stel dat wij een commissie, een technisch hart maken...

198
00:12:08.018 --> 00:12:12.013
voor Schippers, voor de minister en zeggen: In dat technische hart...

199
00:12:12.013 --> 00:12:16.004
zit bijvoorbeeld Krajicek, Carole Thate...

200
00:12:16.004 --> 00:12:23.013
Van den Hoogenband, Teun de Nooijer, Dennis Bergkamp, Edwin van der Sar..

201
00:12:23.013 --> 00:12:31.016
ik kan er nog heel veel opnoemen, maar die zijn onderverdeeld in verschillende sporten.

202
00:12:31.016 --> 00:12:33.023
Die hebben uitstraling in die sporten.

203
00:12:33.023 --> 00:12:37.000
Als die wat op kunnen zetten, dat er om de scholen heen, in schooltijd...

204
00:12:37.000 --> 00:12:39.002
kinderen sport kunnen doen, want ze willen wel.

205
00:12:39.002 --> 00:12:41.005
Het moet gewoon gebeuren? Je moet gewoon doen.

206
00:12:41.005 --> 00:12:43.020
Zelf zorgen over kinderen die lastig in beweging zijn te krijgen?

207
00:12:43.020 --> 00:12:46.019
Op onze website staan adviezen om daar mee om te gaan.

208
00:12:57.014 --> 00:13:00.012
Hij is topadvocaat, werkt 16 uur per dag en vecht als een leeuw...

209
00:13:00.012 --> 00:13:05.002
voor mensen die claimen voor lange tijd onschuldig vast te zitten.

210
00:13:05.002 --> 00:13:11.020
Het zijn allemaal strafzaken waarin mensen tot zeer langdurige vrijheidsstraffen zijn veroordeeld.

211
00:13:11.020 --> 00:13:14.000
U moet denken aan 10, 12, 15, 18 jaar.

212
00:13:14.000 --> 00:13:16.018
Geert-Jan Knoops, de herzieningenadvocaat van Nederland.

213
00:13:16.018 --> 00:13:20.010
Hij doet een klemmend beroep aan het adres van de politiek.

214
00:13:20.010 --> 00:13:25.017
'Kom met een permanente pot met geld, zodat deze mensen hun onschuld kunnen bewijzen.'

215
00:13:25.017 --> 00:13:29.013
Er is een vorm van klassenjustitie op dit gebied in Nederland.

216
00:13:29.013 --> 00:13:32.005
Hello, mister Lambrinos.

217
00:13:32.005 --> 00:13:34.008
In het kielzog van professor dr. Knoops.

218
00:13:34.008 --> 00:13:38.003
Onvermoeibaar strijdend tegen gerechtelijke dwalingen.

219
00:13:38.003 --> 00:13:39.020
Ik kom hier ook niet dagelijks.

220
00:13:39.020 --> 00:13:43.013
We volgen de jurist tijdens een bezoek aan een forensisch laboratorium.

221
00:13:43.013 --> 00:13:45.008
De vraag is: Wie is die vrouw?

222
00:13:45.008 --> 00:13:49.019
We gaan mee naar Bonaire waar hij pro-deo twee verdachten van moord bijstaat.

223
00:13:49.019 --> 00:13:53.016
Het is voor mij de afgelopen maanden ontzettend zwaar.

224
00:13:53.016 --> 00:13:57.000
Op kantoor in Amsterdam filmen we tijdens een overleg met een client.

225
00:13:57.000 --> 00:14:03.018
Het beste, he. Dag. En zodra die het pand verlaat staat de volgende afspraak alweer in de gang.

226
00:14:03.018 --> 00:14:05.018
Kun jij een notitie maken...

227
00:14:05.018 --> 00:14:09.021
Knoops en zijn vrouw Carry zijn gespecialiseerd in strafrechtelijke herzieningen.

228
00:14:09.021 --> 00:14:13.015
Ze dienen de belangen van mensen die menen onterecht veroordeeld te zijn.

229
00:14:13.015 --> 00:14:17.003
En dat levert over het algemeen geen cent op.

230
00:14:17.003 --> 00:14:20.007
Zolang we te eten hebben en gezond zijn...

231
00:14:20.007 --> 00:14:23.002
moeten we ons best doen om deze mensen te helpen.

232
00:14:23.002 --> 00:14:25.016
Dat betekent dat het ten koste gaat van de winst.

233
00:14:25.016 --> 00:14:29.006
Dus zakelijk gezien zijn we niet verstandig bezig.

234
00:14:29.006 --> 00:14:31.003
Menselijk gezien wel.

235
00:14:31.003 --> 00:14:34.018
Uw vrouw zegt: Geert-Jan en ik kunnen niet tegen onrecht.

236
00:14:34.018 --> 00:14:38.015
Dat sowieso niet. Advocaat Geert-Jan Knoops. Geert-Jan Knoops.

237
00:14:38.015 --> 00:14:41.019
U kent hem van televisie en dan vooral zo:

238
00:14:41.019 --> 00:14:43.023
Een valse bekentenis... De lijdensweg...

239
00:14:43.023 --> 00:14:46.002
Politiek Den Haag wilde haar eigen gezicht redden.

240
00:14:46.002 --> 00:14:48.022
Zijn aanvankelijke bekentenis was vals.

241
00:14:48.022 --> 00:14:51.020
Afgemeten, altijd correct. Een haast professorale uitstraling.

242
00:14:51.020 --> 00:14:56.005
Wars van uiterlijk vertoon of zichtbare emotie.

243
00:14:56.005 --> 00:15:00.013
Dit is hem ook. Strijder in superconditie.

244
00:15:00.013 --> 00:15:04.007
Vechtjas die het uiterste vergt van zichzelf.

245
00:15:04.007 --> 00:15:07.009
Waar een ander afhaakt komt Knoops net op gang.

246
00:15:07.009 --> 00:15:10.012
De uitdaging is om die zaken toch op te pakken om te kijken of er wat in zit.

247
00:15:10.012 --> 00:15:13.017
Je mag hem inmiddels de koning noemen van de herzieningen.

248
00:15:13.017 --> 00:15:15.018
Kijken of Griekenland gebeld heeft.

249
00:15:15.018 --> 00:15:19.021
Knoops slaagde er al diverse keren in ten onrechte veroordeelden weer vrij te krijgen.

250
00:15:19.021 --> 00:15:25.000
Hebt u enig idee hoeveel mensen in Nederland onschuldig vastzitten?

251
00:15:25.000 --> 00:15:29.002
Door dwalingen van de rechter en onzorgvuldig onderzoek van het OM.

252
00:15:29.002 --> 00:15:35.010
Tussen de 1 en de 2,5, 3 procent. Om hoeveel mensen gaat dat?

253
00:15:35.010 --> 00:15:43.004
Ik denk dat het om zeker een paar mensen per jaar gaat.

254
00:15:43.004 --> 00:15:46.007
Dus het gaat naar schatting elk jaar om een hand vol mensen...

255
00:15:46.007 --> 00:15:50.020
die onschuldig voor hele lange tijd achter de tralies verdwijnen.

256
00:15:50.020 --> 00:15:53.007
Dat is mijn inschatting wel.

257
00:15:53.007 --> 00:15:59.004
Zijn successen zijn stuk voor stuk geruchtmakende zaken.

258
00:15:59.004 --> 00:16:01.016
Zoals van de zes van Breda.

259
00:16:01.016 --> 00:16:04.012
Drie mannen en drie vrouwen worden veroordeeld voor de moord...

260
00:16:04.012 --> 00:16:07.012
op de eigenaresse van een Chinees restaurant in Delft.

261
00:16:07.012 --> 00:16:10.010
Ze zitten hun straf uit, maar zijn alle zes onschuldig.

262
00:16:10.010 --> 00:16:14.020
Het hof verklaart niet bewezen dat u het ten laste gelegde heeft begaan en spreekt u daarvan vrij.

263
00:16:14.020 --> 00:16:16.005
GEJUICH VANAF DE TRIBUNE

264
00:16:16.005 --> 00:16:21.001
En Ina Post, verpleegster, schuldig bevonden voor een moord die ze niet heeft gepleegd.

265
00:16:21.001 --> 00:16:24.017
...niet bewezen en spreekt hem daarvan vrij.

266
00:16:24.017 --> 00:16:27.019
Wilco Viets en Herman Dubois, veroordeeld voor de moord...

267
00:16:27.019 --> 00:16:31.020
op de Puttense Christel Ambrosius, beide mannen onschuldig.

268
00:16:31.020 --> 00:16:34.003
MUZIEK

269
00:16:38.008 --> 00:16:44.000
We zijn op Bonaire. Misschien een stukje meloen, maar geen zware kost.

270
00:16:44.000 --> 00:16:50.011
's Ochtends aan het ontbijt werkt het echtpaar Knoops,

271
00:16:50.011 --> 00:16:54.022
samen met een lokale advocate, aan de getuigenverhoren in de 'Spelonkzaak':

272
00:16:54.022 --> 00:16:58.020
Een dubbele moord waarvoor twee mannen claimen onschuldig te zijn veroordeeld.

273
00:16:58.020 --> 00:17:01.016
Even verderop in hetzelfde hotel duikt ook het OM opnieuw in de bewijslast van de zaak.

274
00:17:01.016 --> 00:17:04.013
U legt het werk van uw collega's, de opsporingsautoriteiten...

275
00:17:04.013 --> 00:17:09.002
en het OM en een eerdere commissie die deze zaak ook onderzocht...

276
00:17:09.002 --> 00:17:11.011
opnieuw onder een vergrootglas. Ja.

277
00:17:11.011 --> 00:17:15.002
Dat was juist op voorspraak van het Openbaar Ministerie.

278
00:17:15.002 --> 00:17:19.011
De advocaat-generaal hier, in deze revisiezaak...

279
00:17:19.011 --> 00:17:24.023
heeft tegen het Hof gezegd: Eigenlijk moet u de zaak aanhouden om een eindoordeel te geven.

280
00:17:24.023 --> 00:17:27.013
Eerst moet er nader onderzoek komen door een onafhankelijk team.

281
00:17:27.013 --> 00:17:30.024
Daar gaat het om. Bent u onafhankelijk? Ja. Helemaal? Ja.

282
00:17:30.024 --> 00:17:33.017
Is dat voor u van de kant van het OM...

283
00:17:33.018 --> 00:17:36.011
de kant van de opsporingsautoriteiten...

284
00:17:36.011 --> 00:17:39.001
niet ingewikkeld om mogelijkerwijs te moeten concluderen...

285
00:17:39.001 --> 00:17:40.020
dat uw collega's het niet goed deden?

286
00:17:40.020 --> 00:17:43.011
Nee, wij staan hier volkomen open in.

287
00:17:43.011 --> 00:17:47.002
Knoops meent ook op Bonaire een gerechtelijke dwaling op het spoor te zijn.

288
00:17:47.002 --> 00:17:50.008
Dit impliceert dat hij ervan afwist en ermee te maken had.

289
00:17:50.008 --> 00:17:52.012
Liefdewerk, oud papier.

290
00:17:52.012 --> 00:17:55.011
Drie man aan het werk tegen een minimale vergoeding.

291
00:17:55.011 --> 00:17:58.013
We verliezen erop. Ik kan u zeggen dat het schrijnend is.

292
00:17:58.013 --> 00:18:02.016
Financieel schrijnend voor ons kantoor.

293
00:18:02.016 --> 00:18:05.015
Ook al leveren herzieningszaken nauwelijks iets op...

294
00:18:05.015 --> 00:18:10.010
door het succes in dossiers als Putten en Post regent het bij Knoops nieuwe verzoeken.

295
00:18:10.010 --> 00:18:14.014
Meer dan 200 aanvragen van veroordeelden liggen al te wachten.

296
00:18:14.014 --> 00:18:17.021
Ze worden nauwkeurig bestudeerd.

297
00:18:17.021 --> 00:18:20.021
Zo'n 30 veroordelingen zijn al aangemerkt als dubieus.

298
00:18:20.021 --> 00:18:27.010
Van die zaken zijn er nu vijf die rijp zijn voor het indienen...

299
00:18:27.010 --> 00:18:31.016
van een herzieningsaanvraag bij de Hoge Raad.

300
00:18:31.016 --> 00:18:34.014
Dat gaat om zaken die nog niet naar buiten zijn gekomen.

301
00:18:34.014 --> 00:18:38.023
Die niet behoren tot de vijf gerechtelijke dwalingen die we de laatste tien jaar hebben gekend.

302
00:18:38.023 --> 00:18:40.018
Dat zijn zware strafzaken?

303
00:18:40.018 --> 00:18:44.015
Dat zijn allemaal zaken waarin mensen tot zeer langdurige straffen zijn veroordeeld.

304
00:18:44.015 --> 00:18:49.006
Dan moet u denken aan 10, 12, 15, 18 jaar.

305
00:18:49.006 --> 00:18:52.005
Die claimen onschuldig vast te zitten? Ja.

306
00:18:52.005 --> 00:18:55.013
Of te hebben gezeten. Ja. Goedemorgen.

307
00:18:55.013 --> 00:18:59.005
Gerechtelijke dwalingen in mogelijk vijf nieuwe dossiers.

308
00:18:59.005 --> 00:19:02.018
Vijf mensen die volgens Knoops onschuldig achter de tralies zijn verdwenen.

309
00:19:02.018 --> 00:19:08.017
Maar om dat te kunnen aantonen is in al die zaken nieuw bewijs...

310
00:19:08.017 --> 00:19:11.023
en dus nieuw forensisch onderzoek nodig.

311
00:19:11.023 --> 00:19:17.008
Het is kostbaar voor de veroordeelde, die dat in beginsel zelf moet betalen.

312
00:19:17.008 --> 00:19:19.003
In herzieningszaken is er geen permanent fonds...

313
00:19:19.003 --> 00:19:21.014
waarmee de veroordeelde dit soort onderzoek kan laten doen.

314
00:19:21.014 --> 00:19:26.014
Maar het is voor de veroordeelde die ten onrechte zegt te zijn veroordeeld vaak de laatste kans.

315
00:19:26.014 --> 00:19:30.013
Dit kan van bijna levensbelang zijn? Dit kan doorslaggevend zijn.

316
00:19:30.013 --> 00:19:33.016
Dat kan in zo'n laboratorium worden uitgemaakt.

317
00:19:33.016 --> 00:19:41.011
Het moet een nachtmerrie zijn: worden veroordeeld voor een delict dat je niet hebt gepleegd.

318
00:19:41.011 --> 00:19:47.001
Het overkwam, naar eigen zeggen, ook deze man, Martien Hunnik.

319
00:19:47.001 --> 00:19:50.023
Twee jaar zat-ie in de Bijlmerbajes en nog eens 6 jaar voor behandeling in een TBS-kliniek.

320
00:19:50.023 --> 00:19:55.014
Hunnik vecht al meer dan 30 jaar om zijn onschuld te kunnen bewijzen.

321
00:19:55.022 --> 00:20:00.022
Dag, Martien. De veroordeling heeft zijn leven volledig verwoest.

322
00:20:00.022 --> 00:20:05.014
Ik heb met iedereen proberen te bellen...

323
00:20:05.014 --> 00:20:08.005
en er was maar EEN reactie: Martien, leuk dat je belt.

324
00:20:08.005 --> 00:20:11.016
'Ik wil NOOIT meer wat met je te maken hebben.'

325
00:20:11.016 --> 00:20:17.014
In 1983 wordt Hunnik schuldig bevonden aan de moord...

326
00:20:17.014 --> 00:20:20.006
op de Hilversumse muziekproducent Bart van der Laar.

327
00:20:20.006 --> 00:20:27.008
Die is in die tijd de manager van onder andere Luv, Linda Wiliams en Corry Konings.

328
00:20:27.008 --> 00:20:28.022
*Hoe moest dit verder gaan*

329
00:20:28.022 --> 00:20:33.019
Hunnik bekent onder druk de moord te hebben gepleegd...

330
00:20:33.019 --> 00:20:36.023
maar trekt dat na twee maanden weer in.

331
00:20:36.023 --> 00:20:39.001
Getuigen zijn er niet en ook technisch bewijs ontbreekt.

332
00:20:39.001 --> 00:20:42.016
Hij zit zijn straf volledig uit, komt in 1991 weer vrij...

333
00:20:42.016 --> 00:20:47.018
en probeert sindsdien zijn naam te zuiveren.

334
00:20:47.018 --> 00:20:53.007
De dader heeft dertig jaar zijn leven kunnen leven...

335
00:20:53.007 --> 00:20:55.011
op vakantie kunnen gaan, z'n kinderen kunnen onderhouden...

336
00:20:55.011 --> 00:20:57.010
genoeg geld op de bank, et cetera.

337
00:20:57.010 --> 00:20:59.005
Aan de andere kant: Ik heb het recht aan mijn zijde.

338
00:20:59.005 --> 00:21:02.013
Gewoon klaar. Dat hangt aan de muur.

339
00:21:02.013 --> 00:21:05.002
Daar kan niemand wat aan veranderen.

340
00:21:05.002 --> 00:21:10.003
Terug naar Bonaire. Tot laat in de avond wordt er op de hotelkamer...

341
00:21:10.003 --> 00:21:12.001
van het echtpaar Knoops doorgewerkt aan de Spelonk-zaak.

342
00:21:12.001 --> 00:21:14.002
Is hier een lijst gemaakt met vragen? Ja.

343
00:21:14.002 --> 00:21:16.012
Die kunnen we morgen ook gebruiken.

344
00:21:16.012 --> 00:21:21.013
In de zomer van 2005 worden hier op een uithoek van het eiland twee jonge broers vermoord.

345
00:21:21.013 --> 00:21:24.013
Al snel komen drie verdachten in beeld.

346
00:21:24.013 --> 00:21:28.014
Een van hen legt een bekentenis af en wijst de andere twee aan als mededaders. Maar die ontkennen.

347
00:21:28.014 --> 00:21:35.000
Toch krijgt het drietal straffen opgelegd van 8, 18 en 24 jaar.

348
00:21:35.000 --> 00:21:42.021
Men was er zo van overtuigd, dat deze drie, dus ook de twee anderen bij die moorden betrokken waren...

349
00:21:42.021 --> 00:21:47.004
dat men geen oog meer had voor andere scenario's.

350
00:21:47.004 --> 00:21:50.015
Om hun onschuld aan te kunnen aantonen wil Knoops bewijzen...

351
00:21:50.015 --> 00:21:54.000
dat de twee op het tijdstip van de moord elders op het eiland waren:

352
00:21:54.000 --> 00:21:58.012
De een thuis achter zijn computer, de ander, met gsm, in de buurt van de hoofdstad.

353
00:21:58.012 --> 00:22:02.008
Maar om dat te kunnen bewijzen moeten de PC- en mobiele telefoongegevens...

354
00:22:02.008 --> 00:22:06.002
door een forensische expert worden onderzocht. En dat kost geld.

355
00:22:07.007 --> 00:22:11.004
Om dat onderzoek te doen, was er geld nodig.

356
00:22:11.004 --> 00:22:18.015
Hoeveel? Dat was in het begin een bedrag van zo'n 5.000, 6.000 euro.

357
00:22:18.015 --> 00:22:20.013
Voor twee onderzoeken.

358
00:22:20.013 --> 00:22:23.004
Omdat de veroordeelden die duizenden euro's...

359
00:22:23.004 --> 00:22:25.016
onmogelijk bij elkaar kunnen brengen schiet deze man te hulp:

360
00:22:25.016 --> 00:22:29.020
Dr. Lucio Ricardo. De psychiater kent een van de jongens al lange tijd.

361
00:22:29.020 --> 00:22:33.020
Hij bestudeerde het dossier en raakte overtuigd van hun onschuld.

362
00:22:33.020 --> 00:22:40.010
Ik werd geconfronteerd met een geval van onrecht.

363
00:22:40.010 --> 00:22:42.023
Groot onrecht.

364
00:22:44.006 --> 00:22:52.008
Dan kun je zeggen: Jongen, sorry, ik hoop dat het goed komt.

365
00:22:52.008 --> 00:22:55.014
Of je kunt iets doen tegen dat onrecht.

366
00:22:55.014 --> 00:23:01.015
En voor mijn rechtsgevoel moest ik iets eraan doen.

367
00:23:01.015 --> 00:23:13.014
Als de twee jongens in de Spelonkzaak niet dokter Ricardo hadden ontmoet.. Met centen.

368
00:23:13.014 --> 00:23:15.024
die bereid was uit eigen portemonnee dat onderzoek te betalen...

369
00:23:15.024 --> 00:23:18.010
dan was het nieuwe onderzoek, los van hoe het afloopt...

370
00:23:18.010 --> 00:23:20.003
Èuberhaupt nooit opgestart.

371
00:23:20.003 --> 00:23:22.021
Er zijn veel voorbeelden van mensen die zonder financien...

372
00:23:22.021 --> 00:23:26.012
van mensen van buiten, dit niet voor elkaar hadden gekregen.

373
00:23:26.012 --> 00:23:31.006
Als clienten geen geld hebben, dan kunnen ze hun recht niet halen.

374
00:23:31.006 --> 00:23:33.007
Dat vinden wij niet kunnen.

375
00:23:33.007 --> 00:23:38.003
Wat betekent dat voor iemand die onschuldig vastzit en niet bulkt van het geld?

376
00:23:38.003 --> 00:23:40.015
Dat er in wezen sprake is van een rechtsongelijkheid...

377
00:23:40.015 --> 00:23:43.011
omdat vermogende mensen in zo'n geval het kunnen betalen.

378
00:23:43.011 --> 00:23:47.003
Dat is toch een vorm van klassenjustitie?

379
00:23:47.003 --> 00:23:50.005
In wezen is er een vorm van klassenjustitie op dit gebied in Nederland.

380
00:23:50.005 --> 00:23:53.004
Rijke mensen kunnen aanvullend onderzoek eisen en opstarten...

381
00:23:53.004 --> 00:23:55.016
maar als je geen geld hebt en je zit onschuldig vast, dan heb je niks.

382
00:23:55.016 --> 00:24:00.016
Als je het zwart-wit zegt, dan komt het hier nu op neer.

383
00:24:00.016 --> 00:24:03.017
Nieuw forensisch onderzoek op Bonaire heeft inmiddels uitgewezen..

384
00:24:03.017 --> 00:24:06.015
dat de computer van Thomas op het moment van de moord in gebruik was..

385
00:24:06.015 --> 00:24:10.022
en de mobiele telefoon van Melaan op hetzelfde moment...

386
00:24:10.022 --> 00:24:13.021
door een zendmast elders op het eiland is  opgepikt.

387
00:24:13.021 --> 00:24:15.024
In combinatie met nieuwe getuigenverklaringen...

388
00:24:15.024 --> 00:24:19.009
levert dat volgens hun advocaat het bewijs...

389
00:24:19.009 --> 00:24:21.016
dat de twee de dubbele moord niet kunnen hebben gepleegd...

390
00:24:21.016 --> 00:24:24.019
en dat de jongens alsnog moeten worden vrijgesproken.

391
00:24:24.019 --> 00:24:27.019
Ik geloof dat de gegevens heel duidelijk zijn.

392
00:24:27.019 --> 00:24:30.022
Dus het zal wel moeten? Het zal wel moeten.

393
00:24:30.022 --> 00:24:34.024
En als het niet gebeurt? Waar blijft het recht?

394
00:24:36.013 --> 00:24:39.011
Dan vraag ik me af: Waar blijft het recht?

395
00:24:39.011 --> 00:24:43.023
Waar blijft justitie?

396
00:24:43.023 --> 00:24:49.021
Het raakt u echt, zie ik. Nou ja, onrecht moet je raken.

397
00:24:49.021 --> 00:24:55.014
Vooral als het zo duidelijk is en anderen dat niet willen zien.

398
00:24:55.014 --> 00:24:58.013
Onder verantwoordelijkheid van het Openbaar Ministerie...

399
00:24:58.013 --> 00:25:02.016
bestaat er een pilot-project waar veroordeelden...

400
00:25:02.016 --> 00:25:05.007
geld voor nieuw forensisch onderzoek kunnen aanvragen.

401
00:25:05.007 --> 00:25:09.012
Geld dat onder andere Martien Hunnik hielp bij het laten uitvoeren van zo'n onderzoek.

402
00:25:09.012 --> 00:25:12.003
Maar die pilot houdt op te bestaan.

403
00:25:12.003 --> 00:25:16.007
Wie meent onschuldig vast te zitten kan straks nergens meer terecht.

404
00:25:16.007 --> 00:25:20.017
Advocaat Knoops pleit daarom voor een fonds om deze groep te helpen.

405
00:25:21.009 --> 00:25:26.000
Er moet een permanent fonds komen, eventueel beheerd door die overheid.

406
00:25:26.000 --> 00:25:33.016
Waarbij de veroordeelde in de voorfase van de herziening...

407
00:25:33.016 --> 00:25:36.012
geld kan krijgen om dat vooronderzoek te doen.

408
00:25:36.012 --> 00:25:39.020
Om te komen tot aan de Hoge Raad.

409
00:25:39.020 --> 00:25:45.000
Zolang dat er niet is, is mijn vrees...

410
00:25:45.000 --> 00:25:49.004
ook gebaseerd op de herzieningspraktijk...

411
00:25:49.004 --> 00:25:53.007
dat veel mensen in dit land onschuldig blijven vastzitten...

412
00:25:53.007 --> 00:25:55.022
omdat ze niet de middelen hebben om het aan te tonen.

413
00:25:55.022 --> 00:25:58.018
Dat is een 'cri de coeur', die denk ik op z'n plaat is...

414
00:25:58.018 --> 00:26:01.017
omdat wij meemaken wat het voor deze mensen betekent.

415
00:26:01.017 --> 00:26:04.017
Het lot van hen die onschuldig achter tralies zitten:

416
00:26:04.017 --> 00:26:09.010
De strafrechtadvocaat zegt tot in lengte der dagen voor deze groep te blijven vechten.

417
00:26:09.010 --> 00:26:12.016
Dankzij nieuwe bewijslast in de zaak van de vermoorde muziekproducent...

418
00:26:12.016 --> 00:26:16.003
verwacht Knoops nog voor het eind van de zomer vrijspraak.

419
00:26:16.003 --> 00:26:18.020
Een schrale troost voor client Martien Hunnik...

420
00:26:18.020 --> 00:26:24.001
want de vermoedelijke misstap van justitie heeft hem al in 1983 voor het leven getekend.

421
00:26:24.001 --> 00:26:31.009
Dit is mij aangebracht door justitie.

422
00:26:31.009 --> 00:26:34.002
De gevolgen van een gerechtelijke dwaling...

423
00:26:34.002 --> 00:26:38.002
waarbij destijds, toen ik in '83 of '84 werd veroordeeld...

424
00:26:38.002 --> 00:26:41.020
al zo veel twijfel was over de juistheid...

425
00:26:41.020 --> 00:26:44.024
en dat mensen daar... Ja, sorry, meneer Knoops...

426
00:26:44.024 --> 00:26:48.020
plat Hollands gezegd, daar zakt mijn broek dan van af

427
00:26:48.020 --> 00:26:52.015
Je moet je realiseren dat dit een groep mensen betreft...

428
00:26:52.015 --> 00:26:57.000
die zelfs als ze zijn vrijgesproken, na een heropening...

429
00:26:57.000 --> 00:27:00.012
nog steeds gestigmatiseerd door het leven blijven gaan.

430
00:27:00.012 --> 00:27:05.004
Een Herman du Bois, die na zijn vrijspraak... De Puttense moordzaak.

431
00:27:05.004 --> 00:27:08.008
over de honderd keer heeft gesolliciteerd en nergens binnenkomt.

432
00:27:08.008 --> 00:27:12.014
Dat is toch ongelooflijk. Terwijl hij is vrijgesproken. Ja.

433
00:27:12.014 --> 00:27:16.017
Wij kijken in onze samenleving nog altijd met argusogen...

434
00:27:16.017 --> 00:27:19.013
naar die mensen die dit achter de rug hebben.

435
00:27:19.013 --> 00:27:22.021
Het is nog steeds niet een maatschappelijk aanvaard verschijnsel...

436
00:27:22.021 --> 00:27:27.018
dat er rechterlijke dwalingen zijn en hoe we daarmee om moeten gaan.

437
00:27:27.024 --> 00:27:30.012
Wie meer wil weten over de strijd van Geert-Jan Knoops...

438
00:27:30.012 --> 00:27:34.001
tegen gerechtelijke dwalingen, kan terecht op onze website.

439
00:27:41.021 --> 00:27:44.011
Get back! Get back! Move back!

440
00:27:51.009 --> 00:27:54.004
De terrorist als hoofdrolspeler in zijn eigen verhaal.

441
00:27:54.004 --> 00:27:56.022
En wij, zijn publiek, zittend op de eerste rij.

442
00:28:03.022 --> 00:28:06.022
Een onophoudelijke stroom gruwelijke, rauwe beelden.

443
00:28:06.022 --> 00:28:08.020
De ongecensureerde werkelijkheid.

444
00:28:13.003 --> 00:28:18.000
De smartphone en het internet hebben een duivels verbond gesloten met de terroristen van deze wereld.

445
00:28:18.000 --> 00:28:23.000
Je hebt niet meer die beroepsfotograaf nodig om dat vast te leggen.

446
00:28:23.000 --> 00:28:30.003
Het is de onmiddellijke voorbijganger die plots getuige kan zijn van iets heel belangrijks.

447
00:28:30.003 --> 00:28:32.016
Mensen vinden dat wel heel spannend.

448
00:28:32.016 --> 00:28:37.015
We praten met Johan Swinnen, professor beeldcultuur aan de Universiteit van Brussel.

449
00:28:37.015 --> 00:28:43.014
Beeld domineert alles. Het gesproken woord doet er niet meer toe.

450
00:28:43.014 --> 00:28:46.007
Duiding ontbreekt.

451
00:28:46.007 --> 00:28:48.007
Wanneer zag u voor het eerst die beelden vanuit Londen?

452
00:28:48.007 --> 00:28:51.020
Ik zag het stilstaand beeld. De foto. De foto.

453
00:28:51.020 --> 00:28:59.009
Wat zag u toen precies? Ja, ik zag die man met zijn bebloede handen.

454
00:28:59.009 --> 00:29:02.013
Met die messen in zijn hand.

455
00:29:02.013 --> 00:29:04.018
En ik las en ik voelde dat er ook filmmateriaal was.

456
00:29:04.018 --> 00:29:10.019
Ik heb onmiddellijk doorgescrold naar een ander onderwerp...

457
00:29:10.019 --> 00:29:14.006
omdat ik 's morgens niet geconfronteerd wilde worden met die harde realiteit.

458
00:29:14.006 --> 00:29:19.016
Wat zegt het over mij dat ik wel gelijk zoek naar die beelden?

459
00:29:19.016 --> 00:29:22.011
U hebt zoals zovelen een honger naar nieuws, informatie.

460
00:29:22.011 --> 00:29:27.008
U wilt betrokken zijn en bent zo bang van: Het misschien later weten dan je buurman of vrouw.

461
00:29:27.008 --> 00:29:31.002
Blijkbaar ben ik niet meer bang genoeg voor die beelden...

462
00:29:31.002 --> 00:29:33.019
om me te laten weerhouden dat ik op zoek ga.

463
00:29:33.019 --> 00:29:35.020
Omdat er een grens verlegd is.

464
00:29:35.020 --> 00:29:40.012
Wij zijn de laatste jaren zo systematisch opgeschoven...

465
00:29:40.012 --> 00:29:44.017
naar onmiddellijk deel willen uitmaken...

466
00:29:44.017 --> 00:29:49.000
ons ook niet meer afvragen: Is dat in Londen gebeurd of in Syrie?

467
00:29:49.000 --> 00:29:50.022
We hebben geen taboe meer.

468
00:29:50.022 --> 00:29:56.021
We zijn niet meer bevreesd om afschuwelijk beeld even tijd te geven, om context te geven.

469
00:29:56.021 --> 00:30:04.011
Waar is de tijd dat er een perfecte samenwerking moest zijn tussen beeld en tekst.

470
00:30:04.011 --> 00:30:08.007
Dat ons inhoud gaf en ja, content is het modewoord daarin.

471
00:30:08.007 --> 00:30:11.013
Je krijgt een inhoud en een verantwoording van dat beeld...

472
00:30:11.013 --> 00:30:14.012
en die verantwoording is voor een stuk zoek.

473
00:30:14.012 --> 00:30:17.007
GELUID VAN YOUTUBE-FILM

474
00:30:17.007 --> 00:30:21.000
Dit is een merkwaardige film die de wereld ook is rondgegaan.

475
00:30:21.000 --> 00:30:24.007
We geloven dat het een Syrische rebel is...

476
00:30:24.007 --> 00:30:28.020
die het lichaam opensnijdt van een Syrische soldaat.

477
00:30:28.020 --> 00:30:34.002
En de ingewanden daaruit haalt en zelfs het hart opeet.

478
00:30:34.002 --> 00:30:38.004
Wat mij opvalt is dat deze beelden zijn geblurd...

479
00:30:38.004 --> 00:30:42.013
terwijl je ze waar ook op internet in z'n volheid kan zien.

480
00:30:42.013 --> 00:30:45.010
Hier heb je een censuur van CNN uit respect...

481
00:30:45.010 --> 00:30:51.011
Ik heb CNN niet meer nodig... Nee. om die gruwelijke beelden te zien.

482
00:30:51.011 --> 00:30:56.007
Hoe kan het harder zijn dan een lichaam opensnijden en de organen eruit halen.

483
00:30:56.007 --> 00:31:00.007
Die man realiseerde dat dat het effect was van zijn daad. Ja.

484
00:31:00.007 --> 00:31:03.010
Merkt u dat er onder uw studenten sprake is van een verharding...

485
00:31:03.010 --> 00:31:07.001
een gewenning aan gruwelijke beelden? Ja.

486
00:31:07.001 --> 00:31:12.022
De vraag om die beelden werkelijk te zien. Daar getuige van te zijn.

487
00:31:12.022 --> 00:31:17.006
Omdat de wereld ook zo hard geworden is, wil men daar het verslag van.

488
00:31:17.006 --> 00:31:21.000
Als je vragen stelt bij het ontbijt aan de kinderen...

489
00:31:21.000 --> 00:31:23.013
zij zien ook dat beeld van die afgerukte arm.

490
00:31:23.013 --> 00:31:26.013
Hoe ga je daarmee om? Het levert grote discussies op.

491
00:31:30.002 --> 00:31:32.009
Je wordt natuurlijk harder in die beelden.

492
00:31:32.009 --> 00:31:34.022
Je krijgt een minder grote appreciatie voor die fotografen...

493
00:31:34.022 --> 00:31:36.021
die gewetensvol vanuit de luwte fotograferen.

494
00:31:36.021 --> 00:31:38.014
Je WILT geweld dan dus ook zien? Men wil dat zien.

495
00:31:38.014 --> 00:31:42.000
Goedenavond, in Londen is een man op straat afgeslacht door twee mannen.

496
00:31:42.000 --> 00:31:43.018
Waarschijnlijk met een hakmes.

497
00:31:43.018 --> 00:31:45.010
Voor journalisten is de druk groot.

498
00:31:45.010 --> 00:31:49.018
Ze moeten de concurrentie aangaan met het aanbod van keiharde beelden op internet.

499
00:31:49.018 --> 00:31:58.006
Wij gebruiken de beelden van de Nigeriaan in Londen in deze reportage. Terecht of niet?

500
00:31:58.006 --> 00:32:01.020
Terecht. Zo worden het misschien ook iconische beelden.

501
00:32:01.020 --> 00:32:04.017
Maar is het misschien niet terecht, omdat ik in mijn hart weet:

502
00:32:04.017 --> 00:32:08.002
'Daar gaan mensen toch weer naar kijken. Heftige beelden.'

503
00:32:08.002 --> 00:32:13.018
Het mag getoond worden, maar met een bepaalde duiding daarbij.

504
00:32:13.018 --> 00:32:18.024
Van het begrip, het onbegrip misschien.

505
00:32:18.024 --> 00:32:21.005
Wij als reguliere journalisten spelen eigenlijk geen rol meer.

506
00:32:21.005 --> 00:32:27.022
Mensen hoeven niet meer naar onze website te gaan om nieuwsgebeurtenissen te zien. Ja.

507
00:32:27.022 --> 00:32:30.020
Wij staan ook maar een beetje met de handen in de lucht.

508
00:32:30.020 --> 00:32:34.017
Je merkt dat doordat professionele fotografen ook fouten maken.

509
00:32:34.017 --> 00:32:39.006
Zij maken het dramatischer door Photoshop.

510
00:32:39.006 --> 00:32:41.018
Er zijn mooie voorbeelden van in Libanon, van oorlogen...

511
00:32:41.018 --> 00:32:44.018
Waarom zouden we dat doen? Zij moeten hun beelden verkocht krijgen.

512
00:32:44.018 --> 00:32:47.009
Het moet heftig zijn wat wij laten zien?

513
00:32:47.009 --> 00:32:51.014
Ik ken een Palestijnse fotograaf die inderdaad zijn beelden dramatischer maakte.

514
00:32:51.014 --> 00:32:57.013
Hij zegt tegen mij: We stonden met dertig fotografen op een rij.

515
00:32:57.013 --> 00:33:01.012
'Het was het meest dramatische beeld, dat weten we, wat zal verkocht worden'

516
00:33:01.012 --> 00:33:06.018
Eigenlijk gaan de gewone media concurreren met de amateurs die met hun telefoontjes...

517
00:33:06.018 --> 00:33:10.017
En de beroepsfotografen et de minder grote ethiek...

518
00:33:10.017 --> 00:33:17.010
maken hun foto's dramatischer om een sterker beeld te hebben.

519
00:33:17.010 --> 00:33:20.013
Dat is wat de mensen willen. Dat is wat de media kopen.

520
00:33:20.013 --> 00:33:25.017
Zij willen geld voor hun foto's, zij investeren in apparatuur en reizen.

521
00:33:25.017 --> 00:33:28.006
Zij willen gepubliceerd worden.

522
00:33:28.006 --> 00:33:31.011
Maar de fotojournalisten hebben hun eigen glazen ingegooid.

523
00:33:31.011 --> 00:33:35.020
De zweem van manipulatie die rond mediafoto's hangt, leidt tot argwaan.

524
00:33:35.020 --> 00:33:40.009
De behoefte aan een realistische weergave van de werkelijkheid groeit bij het publiek.

525
00:33:40.009 --> 00:33:45.007
Dat is een drang naar echtheid, een zuiverheid van dat beeld...

526
00:33:45.007 --> 00:33:48.002
en waar vindt men dat? In die onmiddellijke registratie.

527
00:33:48.002 --> 00:33:51.021
Het beeld mag onscherp zijn, de kleuren mogen raar zijn.

528
00:33:51.021 --> 00:33:54.023
Het beeld mag korrelig zijn. Het beeld mag springen.

529
00:33:54.023 --> 00:33:58.003
Mensen hebben die behoefte aan die echtheid.

530
00:33:58.003 --> 00:34:00.011
Maar u zegt: Het is niet eens altijd echtheid.

531
00:34:00.011 --> 00:34:03.013
Dat is het grote probleem met fotografie en film. Men gaat er altijd vanuit.

532
00:34:03.013 --> 00:34:06.004
En men heeft fotografie en film veel te lang voorgesteld...

533
00:34:06.004 --> 00:34:08.024
als een kopie van de werkelijkheid.

534
00:34:08.024 --> 00:34:12.024
Het bestaat op foto, dus is het echt.

535
00:34:12.024 --> 00:34:17.002
Een schilder kan fantaseren en je meer en minder haar geven...

536
00:34:17.002 --> 00:34:23.021
Dan is het toch niet verwonderlijk dat de persoon achter de computer denkt:

537
00:34:23.021 --> 00:34:26.020
'Al dat gemanipuleer in de gewone media, ik wil dat echte beeld zien.'

538
00:34:26.020 --> 00:34:30.000
Van die jongen op straat die heeft gefilmd.

539
00:34:30.000 --> 00:34:33.001
Dat is het succes van die korrelige beelden.

540
00:34:33.001 --> 00:34:38.016
Een lage kwaliteit, maar men voelt: Dit heeft een echtheid...

541
00:34:38.016 --> 00:34:47.022
die goed voorziene fotografen met hun professionele camera's ons niet meer kan tonen.

542
00:34:47.022 --> 00:34:52.013
Men gaat een sympathie hebben voor de underdog.

543
00:34:54.015 --> 00:34:57.001
Zo ontstaat er een nieuwe beeldcultuur...

544
00:34:57.001 --> 00:34:59.013
waarin extreem gewelddadig beeld geaccepteerd wordt...

545
00:34:59.013 --> 00:35:01.009
omdat het de werkelijkheid zou tonen.

546
00:35:01.009 --> 00:35:04.003
Een nieuwe generatie terroristen in het westen speelt daar op in.

547
00:35:04.003 --> 00:35:07.017
Ze kopieren de afschuwelijke misdaden die ze op internet zien.

548
00:35:07.017 --> 00:35:09.018
Ze weten wat de impact zal zijn.

549
00:35:09.018 --> 00:35:12.021
Hoe jonger dat men is, hoe duidelijker dat men het voelt.

550
00:35:12.021 --> 00:35:15.002
Het is de generatie die is opgegroeid met de smartphone.

551
00:35:15.002 --> 00:35:17.001
Die hebben nooit iets anders gekend.

552
00:35:17.001 --> 00:35:20.020
Ze kennen niet het verhaal van het filmrolletje en de donkere kamer in.

553
00:35:20.020 --> 00:35:26.006
En twee dagen wachten, maar die voelen dat ze direct die aandacht kunnen opeisen.

554
00:35:26.006 --> 00:35:30.011
Dat is belangrijk, om dat te kunnen doen.

555
00:35:30.011 --> 00:35:34.015
Die drang zit in de mensen, om een hoofdrol te spelen.

556
00:35:34.015 --> 00:35:36.023
Vroeger was je een held als je vocht in de oorlog.

557
00:35:36.023 --> 00:35:40.020
Of nu, zoals sommige jongeren doen, in Syrie gaan vechten.

558
00:35:40.020 --> 00:35:45.002
Zij kunnen publiekelijk direct een beroemdheid zijn.

559
00:35:45.002 --> 00:35:51.015
Ze denken dat ze een rol gaan spelen in de geschiedenis.

560
00:35:51.015 --> 00:35:55.003
Het is blijkbaar een afspiegeling van de tijd waarin we leven. Ja.

561
00:35:55.003 --> 00:35:58.014
We willen harder en eerlijker beeld.

562
00:35:58.014 --> 00:36:01.003
Het is geen discussie over pixels.

563
00:36:01.003 --> 00:36:06.004
Het is een discussie over een opkomend terrorisme dat we krijgen.

564
00:36:06.004 --> 00:36:10.004
Niet alleen de grote aanslagen van 9/11, die groots waren.

565
00:36:10.004 --> 00:36:12.015
Waarbij duizenden mensen getroffen worden.

566
00:36:12.015 --> 00:36:17.014
Maar die kleine aanslagen en het geven van een podium...

567
00:36:17.014 --> 00:36:23.001
aan boosaardige mensen die zeggen: Ik ga een actie doen.

568
00:36:23.001 --> 00:36:27.021
'Ik ga de media-aandacht krijgen die ik vraag voor mijn verhaal.'

569
00:36:27.021 --> 00:36:31.016
Om het verhaal te vertellen en om even beroemd te zijn.

570
00:36:31.016 --> 00:36:35.009
Je kunt die cynische vergelijking maken met Andy Warhol...

571
00:36:35.009 --> 00:36:38.006
van inderdaad die 'fifteen minutes of fame'.

572
00:36:38.006 --> 00:36:42.019
Hij staat in de belangstelling en krijgt die belangstelling.

573
00:36:42.019 --> 00:36:45.020
Iedereen haakt er ook onmiddellijk op in.

574
00:36:48.010 --> 00:36:54.000
SCHOTEN Zelfs het neerschieten van de twee daders van de aanslag in Londen is met een telefoon gefilmd.

575
00:36:54.000 --> 00:36:56.006
Er kwam weer geen journalist meer aan te pas.

576
00:36:56.006 --> 00:37:02.011
SCHOTEN De terroristen regisseerden zo zelfs de ontknoping van hun eigen terreurdaad.

577
00:37:02.011 --> 00:37:05.023
Een fotojournalist is een uitstervend beroep?

578
00:37:05.023 --> 00:37:07.022
Ik denk dat zij het zeer moeilijk hebben.

579
00:37:07.022 --> 00:37:09.020
Je merkt het ook aan de pers-agentschappen.

580
00:37:09.020 --> 00:37:14.016
Je merkt het aan de vergoeding die de kranten betalen aan de persfotograaf.

581
00:37:14.016 --> 00:37:19.022
Er is natuurlijk meer en meer vraag naar dit soort foto's.

582
00:37:19.022 --> 00:37:23.011
Dit soort aanwezigheid heel dicht bij de persoon.

583
00:37:23.011 --> 00:37:26.011
Het moet allemaal erg zijn en gruwelijk?

584
00:37:26.011 --> 00:37:32.005
Had je die beelden nu niet gezien en alleen een schriftelijk rapport gekregen...

585
00:37:32.005 --> 00:37:37.015
was je daar dan even bezorgd over die soldaat die gedood is?

586
00:37:37.015 --> 00:37:39.008
Die daar op de weg lag.

587
00:37:39.008 --> 00:37:42.021
Was er een professionele fotograaf vijf minuten later gekomen...

588
00:37:42.021 --> 00:37:45.017
zoals vroeger, was je dan minder goed geinformeerd geweest?

589
00:37:45.017 --> 00:37:53.011
Wat is voor jou de meerwaarde dat je die terrorist zelf gezien hebt?

590
00:37:53.011 --> 00:37:56.008
Helpt je dat? Dat is de grote vraag. Hoe krijg je het verhaal nu?

591
00:37:56.008 --> 00:38:08.015
Nu zie je iemand met bebloede handen en de mensen in zijn handen die die daad gedaan heeft.

592
00:38:08.015 --> 00:38:13.010
Het is afschuwelijk dicht bij de barbaarse daad.

593
00:38:13.010 --> 00:38:15.024
Dat is heel dit gegeven.

594
00:38:15.024 --> 00:38:19.019
Ik denk dat we dat nog een plaats moeten geven in onze zingeving...

595
00:38:19.019 --> 00:38:22.022
in onze omgang met die beeldcultuur.

596
00:38:22.022 --> 00:38:25.018
Ik denk dat we er een les moeten uittrekken van:

597
00:38:25.018 --> 00:38:31.010
Moeten we zo dicht zitten op die realiteit, om dat inderdaad zo te tonen?

598
00:38:32.014 --> 00:38:34.019
Dit was KRO Brandpunt. Goedenavond.

