WEBVTT

1
00:00:01.013 --> 00:00:03.000
888

2
00:00:03.005 --> 00:00:06.005
Deze week in De Rekenkamer onderzoeken we...

3
00:00:06.010 --> 00:00:08.015
hoeveel de OV-chipkaart kost.

4
00:00:08.020 --> 00:00:10.023
Dat kan toch nooit veel kosten?

5
00:00:11.003 --> 00:00:15.019
Een stukje plastic en een machine. Het is vertrouwelijke informatie.

6
00:00:15.024 --> 00:00:18.011
Hoe kunnen we zo slim mogelijk reizen?

7
00:00:18.016 --> 00:00:20.017
Niet vergeten uit te checken!

8
00:00:20.022 --> 00:00:23.002
Met EEN sprong 20 euro besparen.

9
00:00:23.007 --> 00:00:26.002
Dan moet je dus zoeken naar een... PIEPJE

10
00:00:26.007 --> 00:00:29.002
DE CONDUCTEUR FLUIT

11
00:00:29.007 --> 00:00:33.008
En met de bus reizen is in Limburg duurder dan in Groningen.

12
00:00:33.013 --> 00:00:37.022
Daar ben je niet 9,8 maar 16,2 cent per kilometer.

13
00:01:05.006 --> 00:01:09.001
Beste Rekenkamer, met de OV-chipkaart reis ik veel...

14
00:01:09.006 --> 00:01:12.015
maar het is mij niet duidelijk waar ik wat betaal.

15
00:01:12.020 --> 00:01:15.021
Wat kost reizen met de OV-chipkaart nu echt?

16
00:01:16.001 --> 00:01:21.004
De OV-chipkaart, het stukje plastic dat ons leven makkelijker zou maken.

17
00:01:21.009 --> 00:01:23.010
We hebben er allemaal wel een.

18
00:01:23.015 --> 00:01:27.003
Want met de strippenkaart kun je al jaren niks meer...

19
00:01:27.008 --> 00:01:31.013
en ook in de trein is het papieren kaartje binnenkort verdwenen.

20
00:01:31.018 --> 00:01:34.021
Wat kost reizen met de OV-chipkaart eigenlijk?

21
00:01:35.001 --> 00:01:38.014
Ik was opeens 20 euro kwijt. Het is duurder geworden.

22
00:01:38.019 --> 00:01:41.024
Met een ritje van 2 euro schrijft hij wel 4 euro af.

23
00:01:42.004 --> 00:01:46.014
Sommigen zeggen dat het voor kleine ritjes duurder is geworden...

24
00:01:46.019 --> 00:01:48.022
en voor grote ritten goedkoper.

25
00:01:49.002 --> 00:01:51.012
Wij willen weten wat het echt kost.

26
00:01:51.017 --> 00:01:54.008
De Rekenkamer checkt in en zoekt het uit.

27
00:01:55.022 --> 00:02:00.010
De volgende halte is Diemen, Diemen-Zuid. FLUITSIGNAAL

28
00:02:00.015 --> 00:02:05.010
En als je het openbaar vervoer wilt onderzoeken, moet je naar buiten.

29
00:02:13.018 --> 00:02:16.003
Ik eh... Ik heb geen OV-chipkaart.

30
00:02:16.008 --> 00:02:19.018
Koop OV-chipkaart met saldo.

31
00:02:19.023 --> 00:02:23.018
U kunt bij de NS reizen op saldo als u minimaal 20 euro...

32
00:02:23.023 --> 00:02:25.014
op uw kaart heeft staan.

33
00:02:30.021 --> 00:02:34.003
Rikus Spithorst, u bent van de maatschappij...

34
00:02:34.008 --> 00:02:36.009
voor beter openbaar vervoer.

35
00:02:36.014 --> 00:02:40.005
Nou heb ik net een OV-chipkaart gekocht, 7 euro 50...

36
00:02:40.010 --> 00:02:44.021
maar daar kan ik nog niks mee. Ik kan er nog niet mee reizen. Klopt.

37
00:02:45.001 --> 00:02:47.019
Je kunt in ieder geval niet met de trein.

38
00:02:47.024 --> 00:02:51.008
De NS vindt dat, als je een anonieme kaart hebt...

39
00:02:51.013 --> 00:02:53.023
je 20 euro tegoed erop moet zetten.

40
00:02:54.003 --> 00:02:57.021
Maar stel nou voor... Wij zijn een gezin. Ja.

41
00:02:58.001 --> 00:03:01.013
En we gaan met de trein, met deze trein...

42
00:03:01.018 --> 00:03:05.015
van Utrecht naar Amersfoort, naar de dierentuin. Leuk.

43
00:03:05.020 --> 00:03:09.011
Hoezo naar de dierentuin? Die is leuk in Amersfoort.

44
00:03:09.016 --> 00:03:11.013
Oke. Het is niet zo'n grote.

45
00:03:11.018 --> 00:03:16.004
De kinderen vinden het er prachtig. Wij gaan naar de dierentuin.

46
00:03:16.009 --> 00:03:19.006
En dan hebben we dus een kaart nodig. Vier.

47
00:03:19.011 --> 00:03:23.020
Het is niet zo dat je met z'n vieren op EEN chipkaart kunt reizen.

48
00:03:24.000 --> 00:03:28.020
Iedereen heeft z'n eigen chipkaart nodig. Oke, dat is vier keer 7,50.

49
00:03:29.000 --> 00:03:31.018
Dat betaal je voor de chipkaart zelf al.

50
00:03:31.023 --> 00:03:33.010
Ja, dat is 30 euro.

51
00:03:33.015 --> 00:03:38.001
Dan mogen ze nog geen meter reizen want om in te kunnen stappen...

52
00:03:38.006 --> 00:03:41.022
moet op iedere anonieme kaart van de NS 20 euro staan.

53
00:03:42.002 --> 00:03:44.009
Dus dat is 80 euro voor de familie.

54
00:03:44.014 --> 00:03:48.000
Ze zijn 30 euro aan kaarten en 80 euro aan saldo kwijt.

55
00:03:48.005 --> 00:03:51.008
Dan hebben ze 110 euro betaald zonder te reizen.

56
00:03:51.013 --> 00:03:55.017
We zijn nog niet vertrokken. Amersfoort nog niet in zicht. Oke.

57
00:03:55.022 --> 00:04:00.002
We vertrekken nu wel. Naar Amersfoort kost 4,20 per persoon.

58
00:04:00.007 --> 00:04:05.016
Dus per kaart houd je dan nog een saldo over van 15,80.

59
00:04:05.021 --> 00:04:09.024
Nou, eh... de olifantjes bewonderd, gelachen om de apen...

60
00:04:10.004 --> 00:04:11.020
hup terug naar Utrecht.

61
00:04:12.000 --> 00:04:15.020
Maar dat gaat niet lukken want het saldo van de kaart...

62
00:04:16.000 --> 00:04:20.001
is onder de 20 euro gezakt en 20 euro was het minimumbedrag.

63
00:04:20.006 --> 00:04:22.020
Dus al die kaarten zijn onbruikbaar.

64
00:04:23.000 --> 00:04:26.022
Eerst bijstorten tot 20, dat kan in stapjes van 5 euro...

65
00:04:27.002 --> 00:04:29.016
dus dan is het saldo 20 euro en nog wat.

66
00:04:29.021 --> 00:04:32.001
Ik moet het even precies zeggen.

67
00:04:32.006 --> 00:04:34.001
20 euro 80 met 5 euro erbij.

68
00:04:34.006 --> 00:04:37.003
Maar hoeveel zijn we dan inmiddels kwijt?

69
00:04:37.008 --> 00:04:40.015
We waren al 110 euro kwijt. Ja. Daar eh...

70
00:04:40.020 --> 00:04:45.002
Daar komt nog vier keer vijf euro bij dus nog 20 euro er bovenop.

71
00:04:45.007 --> 00:04:49.017
Dus die hele dag is al een kleine investering van 130 euro...

72
00:04:49.022 --> 00:04:54.012
voor eigenlijk een retourtje van 9 euro. Voor een treinretourtje.

73
00:04:54.017 --> 00:04:57.018
Klopt. Nou, hup naar Utrecht. Weer 4 euro 20.

74
00:04:57.023 --> 00:04:59.012
Daar weer uitchecken.

75
00:04:59.017 --> 00:05:03.005
De familie gaat naar huis en heeft in de keukenla...

76
00:05:03.010 --> 00:05:07.007
vier chipkaarten liggen met een tegoed van 16 euro.

77
00:05:07.012 --> 00:05:11.023
Nu kun je dat geld op zich terug krijgen, dan moet je schrijven...

78
00:05:12.003 --> 00:05:13.015
of naar het loket.

79
00:05:13.020 --> 00:05:18.010
Het belachelijke is dat je om je eigen geld terug te mogen hebben...

80
00:05:18.015 --> 00:05:21.022
je 2 euro 50 administratiekosten moet betalen.

81
00:05:22.002 --> 00:05:25.001
Onhandig, verplicht 130 euro investeren.

82
00:05:25.006 --> 00:05:29.011
Als je dat geld toch moet uitgeven, kun je er die dag net zo goed...

83
00:05:29.016 --> 00:05:33.016
een cabrio van huren. Dan heb je ook nog geld voor ijs en patat.

84
00:05:33.021 --> 00:05:36.006
Is die OV-chipkaart wel zo handig?

85
00:05:36.011 --> 00:05:40.008
Hallo, Marc de Hond van De Rekenkamer. Leonard Verhoef.

86
00:05:40.013 --> 00:05:42.020
En u bent? Ik ben denkpsycholoog.

87
00:05:43.000 --> 00:05:45.024
En u heeft een mening over de OV-chipkaart.

88
00:05:46.004 --> 00:05:49.005
Ik heb onderzocht hoe mensen hem gebruiken...

89
00:05:49.010 --> 00:05:53.004
en ik heb onderzocht hoe je de OV-chipkaart moet maken...

90
00:05:53.009 --> 00:05:57.024
als je uitgaat van de manier waarop mensen waarnemen, leren en denken.

91
00:05:58.004 --> 00:06:01.005
Is daar nu onvoldoende rekening mee gehouden?

92
00:06:01.010 --> 00:06:05.021
Er zijn vrij grote verschillen in hoe die is en de aansluiting...

93
00:06:06.001 --> 00:06:09.019
bij mensen. Dat gaat niet goed? Dus dat gaat niet goed.

94
00:06:09.024 --> 00:06:14.010
Een van de dingen die onduidelijk is, is of je ingecheckt bent...

95
00:06:14.015 --> 00:06:17.020
of uitgecheckt. Dat kun je niet goed zien. Nee.

96
00:06:18.000 --> 00:06:19.012
Als ik nu incheck...

97
00:06:19.017 --> 00:06:24.009
Hij weet niet of ik ingecheckt ben of uitgecheckt. Hij zegt in of uit.

98
00:06:24.014 --> 00:06:26.013
U bent al in- of uitgecheckt.

99
00:06:28.000 --> 00:06:29.012
Waarom zegt ie dat?

100
00:06:29.017 --> 00:06:32.012
Ja, dat moet je eigenlijk aan hem vragen.

101
00:06:32.017 --> 00:06:36.001
Hij weet kennelijk niet dat ik al ingecheckt ben.

102
00:06:36.006 --> 00:06:39.017
Wat hij moet zeggen is: U bent bij NS ingecheckt...

103
00:06:39.022 --> 00:06:44.002
en u kunt er wel weer uit, maar dan moet u drie minuten wachten.

104
00:06:44.007 --> 00:06:47.023
Hoe kunt u nu... Want u heeft net toch ingecheckt? Ja.

105
00:06:48.003 --> 00:06:52.012
Ik weet dat, maar hij weet dat niet. U bent al in- of uitgecheckt.

106
00:06:52.017 --> 00:06:55.012
Hij weet het niet. Ik weet het nu ook niet.

107
00:06:55.017 --> 00:06:59.006
Hoe kan ik daar nu achter komen? Niet. Niet?

108
00:06:59.011 --> 00:07:03.012
Ik praat tegen hem en zeg: luister, hier ben ik. Onduidelijk.

109
00:07:05.006 --> 00:07:07.016
Ja, het wordt niet verteld gewoon.

110
00:07:09.001 --> 00:07:13.012
Waar gaat trouwens je geld naartoe als je incheckt bij zo'n paal?

111
00:07:13.017 --> 00:07:17.022
We gaan naar Amersfoort, daar zit TLS, Trans Link Systems...

112
00:07:18.002 --> 00:07:21.024
het bedrijf achter de OV-chipkaart.

113
00:07:22.004 --> 00:07:24.010
Hoi. Hoi. Anita Hilhorst.

114
00:07:24.015 --> 00:07:28.007
Stel je voor dat ik hier 20 euro op zet, op mijn chipkaart.

115
00:07:28.012 --> 00:07:31.017
Waar gaat dat geld dan heen? Wij gaan dat beheren.

116
00:07:31.022 --> 00:07:34.019
We weten dat het op jouw OV-chipkaart staat.

117
00:07:34.024 --> 00:07:39.014
Zodra je gaat reizen, krijgt het OV- bedrijf waarmee jij reist 't geld.

118
00:07:39.019 --> 00:07:43.018
Dus al het geld dat ik op die kaart zet, komt bij jullie. Ja.

119
00:07:43.023 --> 00:07:47.014
Dat beheren wij. Machtig gevoel, denk ik. Wel he? Zo!

120
00:07:47.019 --> 00:07:52.009
Dus er zit hier een boekhouder die al het geld van alle reizigers...

121
00:07:52.014 --> 00:07:55.019
van Nederland beheert? Dat gaat automatisch...

122
00:07:55.024 --> 00:07:59.008
via de computersystemen in een beveiligde ruimte.

123
00:07:59.013 --> 00:08:04.007
Daar zorgen we dat alle transacties verdeeld worden. Mag ik kijken? Nee.

124
00:08:04.012 --> 00:08:07.000
Hoezo? Het is een beveiligde ruimte.

125
00:08:08.004 --> 00:08:11.022
Wijnand Veeneman, u bent onderzoeker aan de TU Delft.

126
00:08:12.002 --> 00:08:15.009
Dat klopt, he? Ja. Stel: ik laad mijn kaart op...

127
00:08:15.014 --> 00:08:19.019
ik stop er 20 euro op en ik reis er een paar keer mee, 5 euro eraf.

128
00:08:19.024 --> 00:08:23.004
En er blijft een half jaar lang 15 euro op staan.

129
00:08:23.009 --> 00:08:25.021
Ja, dat staat op de rekening van TLS.

130
00:08:26.001 --> 00:08:30.006
Wat doen zij met dat geld? Zij geven in hun jaarverslag aan...

131
00:08:30.011 --> 00:08:32.016
hoeveel dat bedrag ongeveer is.

132
00:08:32.021 --> 00:08:36.007
Als ik het goed heb, was het volgens mij 90 miljoen.

133
00:08:36.012 --> 00:08:37.024
Even kijken hoor.

134
00:08:38.004 --> 00:08:42.007
Ja, op 31 december 2011 hadden ze 93 miljoen 192.145 euro...

135
00:08:42.012 --> 00:08:45.018
op hun floating account staan.

136
00:08:45.023 --> 00:08:50.005
Dat is dus het geld dat zij van ons allemaal in beheer hebben...

137
00:08:50.010 --> 00:08:55.000
om, als je in- en uitcheckt, aan die vervoerders te kunnen betalen.

138
00:08:55.005 --> 00:08:59.000
Het is geld dat wij met z'n allen in leen hebben gegeven.

139
00:08:59.005 --> 00:09:03.004
93 miljoen! Met dat geld zouden we ook 40 treinstellen...

140
00:09:03.009 --> 00:09:05.002
van de Fyra kunnen kopen.

141
00:09:05.007 --> 00:09:07.008
Of EEN hele goede voetballer.

142
00:09:07.013 --> 00:09:10.022
Of voor alle gezinnen in de provincie Utrecht...

143
00:09:11.002 --> 00:09:12.016
een tweedehands Opel.

144
00:09:14.010 --> 00:09:16.011
Kom verder.

145
00:09:16.016 --> 00:09:18.003
Hallo.

146
00:09:18.008 --> 00:09:22.003
Hier gebeurt het allemaal? Hier gebeurt het allemaal.

147
00:09:22.008 --> 00:09:26.021
Wat gebeurt hier allemaal? Hier worden de kaarten geproduceerd.

148
00:09:27.001 --> 00:09:31.006
Alle OV-chipkaarten van Nederland worden hier gemaakt. Ja.

149
00:09:39.019 --> 00:09:43.011
Kijk, dan is dit het beschermhoesje van de chip.

150
00:09:43.016 --> 00:09:46.019
En als je dan hier kijkt, dan is dit de antenne.

151
00:09:46.024 --> 00:09:48.011
Dit is de antenne? Ja.

152
00:09:48.016 --> 00:09:52.007
En dan zit hier binnen de chip, maar die zie je niet...

153
00:09:52.012 --> 00:09:55.021
want het is zo groot als een zandkorrel ongeveer.

154
00:09:56.001 --> 00:10:00.018
Dit is het meest vernuftige stuk van de kaart? Ja, dit is erg belangrijk.

155
00:10:00.023 --> 00:10:04.024
Het is ook een heel gevoelig onderdeel. Wat doet deze machine?

156
00:10:05.004 --> 00:10:08.005
Deze machine gaat de andere kant bedrukken.

157
00:10:08.010 --> 00:10:12.014
Daarnaast wordt er een holografisch folie overheen gedaan...

158
00:10:12.019 --> 00:10:15.022
en er worden beveiligingssleutels op gezet...

159
00:10:16.002 --> 00:10:19.001
en de mogelijkheid om het saldo te laten zien.

160
00:10:19.006 --> 00:10:23.002
En dit is het eindresultaat. Wat kost zo'n kaart? 7 euro 50.

161
00:10:23.007 --> 00:10:27.021
En wat kost het om het te maken? Daar doen we geen uitspraken over.

162
00:10:28.001 --> 00:10:32.016
Maar het kan toch nooit veel kosten, een stukje plastic en een machine.

163
00:10:32.021 --> 00:10:36.014
Vertrouwelijke informatie. Een hoop geheimen hier.

164
00:10:37.023 --> 00:10:41.014
Waarom kost zo'n kaart 7 euro 50, zo'n OV-chipkaart?

165
00:10:41.019 --> 00:10:43.016
Dat weet ik eigenlijk niet.

166
00:10:43.021 --> 00:10:48.007
Als je elders gaat kijken, Londen, Maleisie of in Denemarken...

167
00:10:48.012 --> 00:10:50.001
het is overal een borg.

168
00:10:50.006 --> 00:10:53.011
Die kun je terugkrijgen als je de kaart inlevert.

169
00:10:53.016 --> 00:10:56.019
Hier lever je 7,50 in voor het openbaar vervoer.

170
00:10:56.024 --> 00:10:59.006
Wat kost zo'n kaartje om te maken?

171
00:10:59.011 --> 00:11:02.008
Nou TLS heeft in het eigen jaarverslag...

172
00:11:02.013 --> 00:11:04.023
een waardering van de kaart staan.

173
00:11:05.003 --> 00:11:06.021
Dat is ongeveer een euro.

174
00:11:07.001 --> 00:11:10.002
En wat er dan precies gebeurt tot aan 7,50...

175
00:11:10.007 --> 00:11:13.012
waar al dat geld blijft, dat weten we niet. Nee.

176
00:11:13.017 --> 00:11:15.024
Dat is ook gek. Ja. Dat is best gek.

177
00:11:16.004 --> 00:11:18.014
Ik weet niet eens naar wie het gaat.

178
00:11:18.019 --> 00:11:22.003
Het is niet eens duidelijk of dat naar TLS gaat...

179
00:11:22.008 --> 00:11:23.024
of naar de vervoerders.

180
00:11:24.004 --> 00:11:28.001
Van alle kanten horen we dat de prijzen zijn gestegen...

181
00:11:28.006 --> 00:11:32.006
sinds de invoering van de OV-chipkaart. Hoeveel en waarom?

182
00:11:34.011 --> 00:11:36.016
Stel: Ik ga met de bus naar Weesp.

183
00:11:36.021 --> 00:11:39.001
Hoe weet ik nou hoeveel dat kost?

184
00:11:39.006 --> 00:11:41.009
Nou, dat verschilt per gebied.

185
00:11:41.014 --> 00:11:43.024
Ik kan het laten zien op deze kaart.

186
00:11:44.004 --> 00:11:48.011
Dit is een kaart met allemaal verschillende tariefgebieden.

187
00:11:48.016 --> 00:11:51.021
Soms is het toevallig hier en hier even duur...

188
00:11:52.001 --> 00:11:55.010
maar al die tarieven worden lokaal vastgesteld.

189
00:11:55.015 --> 00:11:58.018
Je betaalt altijd 86 cent voor het instappen.

190
00:11:58.023 --> 00:12:03.018
Daarna verzinnen provincies of stadsgewesten wat een kilometer...

191
00:12:03.023 --> 00:12:05.010
met de bus kost.

192
00:12:05.015 --> 00:12:10.005
Dan kan het dus zijn dat als ik hier rijd dat ik veel minder betaal...

193
00:12:10.010 --> 00:12:12.016
dan in Zeeland. Ja, klopt.

194
00:12:12.021 --> 00:12:15.008
Dat loopt ook best flink uit elkaar.

195
00:12:15.013 --> 00:12:21.014
Het goedkoopste is Leeuwarden. Dat kost 9,8 cent per kilometer.

196
00:12:21.019 --> 00:12:24.009
9,8. 9,8 cent per kilometer. Ja.

197
00:12:24.014 --> 00:12:28.007
Je bent meer dan de helft duurder uit in Zuid-Limburg.

198
00:12:28.012 --> 00:12:34.004
Daar ben je niet 9,8 maar 16,2 cent per kilometer kwijt. Zo, 16,2!

199
00:12:34.009 --> 00:12:38.022
En waarom is het goedkoper in Friesland dan in Maastricht?

200
00:12:39.002 --> 00:12:43.017
Een belangrijke reden is dat er de afgelopen jaren door Den Haag...

201
00:12:43.022 --> 00:12:48.010
lelijke bezuinigingen zijn losgelaten op het openbaar vervoer.

202
00:12:48.015 --> 00:12:51.004
Dat kun je op twee manieren oplossen.

203
00:12:51.009 --> 00:12:54.006
Minder bussen of de kaartjes wat duurder.

204
00:12:54.011 --> 00:12:58.016
Iedere provincie of stadsregio trekt daarin z'n eigen plan.

205
00:12:59.008 --> 00:13:04.011
Je hebt dus verschillende regio's EN verschillende maatschappijen.

206
00:13:04.016 --> 00:13:06.023
We komen dus uit de NS-trein.

207
00:13:07.003 --> 00:13:10.023
Ja. En we gaan nu verder met een Veolia-trein.

208
00:13:11.003 --> 00:13:13.006
Dat is een andere vervoerder.

209
00:13:13.011 --> 00:13:17.014
Dus we moeten uitchecken bij NS.

210
00:13:17.019 --> 00:13:20.008
Dat doen we zo.

211
00:13:20.013 --> 00:13:23.002
En we checken in bij Veolia.

212
00:13:24.002 --> 00:13:26.013
Wat is hier nu het probleem?

213
00:13:26.018 --> 00:13:31.021
Dat 46% van de reizigers die we hier onderzocht hebben...

214
00:13:32.001 --> 00:13:35.023
in 2011 denken dat je gewoon door kan lopen.

215
00:13:36.003 --> 00:13:42.000
Je denkt dan dat het systeem trip-georganiseerd is.

216
00:13:42.005 --> 00:13:43.021
Dat zou je verwachten.

217
00:13:44.001 --> 00:13:47.020
Maar het is per vervoerder, je moet eraan denken: het is per vervoerder.

218
00:13:48.000 --> 00:13:52.023
Per vervoerder moet je in- en uitchecken en als je dat niet weet...

219
00:13:53.003 --> 00:13:55.019
ben je overal alleen maar aan het inchecken. Ja.

220
00:13:55.024 --> 00:13:58.016
Je laat een spoor van incheckacties achter. Ja.

221
00:13:58.021 --> 00:14:01.024
En dan krijg je allemaal boetes. Ja, want je checkt niet uit.

222
00:14:02.004 --> 00:14:06.005
Dan krijg je een boete en bij Veolia ben je niet ingecheckt...

223
00:14:06.010 --> 00:14:13.022
maar je stapt in Roermond uit en checkt dan uit... Denk je.

224
00:14:14.002 --> 00:14:17.020
Ja, maar Veolia zegt: Hee, ik heb jou nog niet gezien vandaag.

225
00:14:18.000 --> 00:14:23.018
Dus Veolia zegt ook: je bent niet ingecheckt maar wel uitgecheckt.

226
00:14:23.023 --> 00:14:25.021
Dus daar krijg je ook een boete.

227
00:14:26.001 --> 00:14:28.001
LOOM MUZIEKJE

228
00:14:57.002 --> 00:14:59.004
Sorry. Neem me niet kwalijk.

229
00:14:59.009 --> 00:15:01.016
Goeiemiddag. Hallo. Hallo, Stefan Stasse.

230
00:15:01.021 --> 00:15:04.008
Sebastiaan van de Vliet. Sorry. Geen probleem.

231
00:15:04.013 --> 00:15:09.006
O God, ik ben vergeten uit te checken. Och!

232
00:15:10.009 --> 00:15:14.013
Ik denk nu al de hele tijd: als we straks uitstappen, moet ik wel uitchecken.

233
00:15:14.018 --> 00:15:18.018
Ja, anders moet je extra betalen. Ik heb de stress nu al. Ja.

234
00:15:18.023 --> 00:15:23.007
Nou, dat is een werkgeheugenprobleem.

235
00:15:23.012 --> 00:15:26.006
In je werkgeheugen zit dat je moet uitchecken.

236
00:15:26.011 --> 00:15:29.009
In het werkgeheugen kunnen ongeveer zeven dingen.

237
00:15:29.014 --> 00:15:33.003
Je moet uitchecken, iemand bellen, naar perron zoveel, et cetera.

238
00:15:33.008 --> 00:15:36.023
Allerlei dingen in het station komen in jouw werkgeheugen.

239
00:15:37.003 --> 00:15:42.006
En je bent gestrest, dus je werkgeheugencapaciteit gaat van zeven naar vier of zo.

240
00:15:42.011 --> 00:15:44.015
Dus waarschijnlijk ga je het vergeten.

241
00:15:44.020 --> 00:15:48.012
Als je niet zo door het station wilt lopen, kun je bij jezelf zeggen:

242
00:15:48.017 --> 00:15:52.011
Niet vergeten uit te checken, niet vergeten uit te checken. Steeds?

243
00:15:52.016 --> 00:15:54.018
Totdat je... Ja, als een soort walkman.

244
00:15:54.023 --> 00:15:58.016
Wat moeten we niet vergeten? Niet vergeten uit te checken.

245
00:15:58.021 --> 00:16:02.018
Niet vergeten uit te checken. Ja. In Hoog Catherijne oogkleppen op.

246
00:16:02.023 --> 00:16:05.000
Zodat er niks in het werkgeheugen komt.

247
00:16:05.005 --> 00:16:08.023
We mogen nergens naar kijken, alleen bezig zijn... Ook niet praten.

248
00:16:09.003 --> 00:16:11.004
Alleen... Denken aan niet uitchecken.

249
00:16:11.009 --> 00:16:13.008
Eh, niet vergeten uit te checken. Ja.

250
00:16:14.018 --> 00:16:16.019
Sebastiaan van der Vliet. Ja.

251
00:16:16.024 --> 00:16:19.024
U was... Vervoerseconoom.

252
00:16:20.004 --> 00:16:21.018
Vervoerseconoom. Ja.

253
00:16:21.023 --> 00:16:23.016
Dit is wel een dingetje.

254
00:16:23.021 --> 00:16:27.012
Dat vergeten uit te checken. Ja. Wat gebeurt er dan eigenlijk?

255
00:16:27.017 --> 00:16:31.007
Dan bent u het geld kwijt dat u hebt betaald op de OV-chipkaart.

256
00:16:31.012 --> 00:16:36.016
Het probleem is namelijk dat je een borg betaalt, bij stads- en streekvervoer 4 euro...

257
00:16:36.021 --> 00:16:44.002
en bij de NS afhankelijk van je abonnement 10 of 20 euro.

258
00:16:44.007 --> 00:16:47.011
Je krijgt na de rit het geld terug dat je niet hebt verreisd.

259
00:16:47.016 --> 00:16:50.010
En als je niet uitcheckt, ben je dat geld kwijt.

260
00:16:50.015 --> 00:16:55.000
Naar schatting checkt een half a 1,5 procent van de reizigers niet uit.

261
00:16:55.005 --> 00:16:57.004
Die vergeten het.

262
00:16:57.009 --> 00:16:59.016
En dan zijn mensen hun geld kwijt.

263
00:16:59.021 --> 00:17:01.023
Niet vergeten uit te checken. Ja.

264
00:17:03.001 --> 00:17:07.011
We zijn er bijna, dus nog 100 meter lang moeten we niet vergeten uit te checken.

265
00:17:07.016 --> 00:17:09.011
En wat is nu het gevaar?

266
00:17:09.016 --> 00:17:14.000
Dat je bijvoorbeeld de Bruna ziet daar en denkt: ik koop een krant.

267
00:17:14.005 --> 00:17:15.020
En dan ben je verkocht.

268
00:17:16.000 --> 00:17:20.020
Of je ruikt lekkere hamburgers, daar, en gaat een hamburger eten.

269
00:17:21.000 --> 00:17:24.010
Dan ben je verkocht. Dus eigenlijk moet je zo lopen...

270
00:17:24.015 --> 00:17:28.022
Niet vergeten uit te checken, niet vergeten, en je neus dicht houden.

271
00:17:29.002 --> 00:17:32.005
We zijn er bijna. Niet vergeten uit te checken.

272
00:17:32.010 --> 00:17:35.019
Niet vergeten. Kijk uit dat je niet tegen die paal knalt.

273
00:17:35.024 --> 00:17:38.009
Hee, hij doet het niet. Heb je het gedaan?

274
00:17:38.014 --> 00:17:40.024
Hij doet het niet. Want? Ja, nu wel.

275
00:17:41.004 --> 00:17:44.012
Ben je uitgecheckt of ingecheckt? Eh... Voordeelurenkaart.

276
00:17:44.017 --> 00:17:46.021
Je bent ingecheckt. Of niet?

277
00:17:47.001 --> 00:17:51.018
Ik had niet moeten uitchecken. Officieel zit jij in de trein naar Roermond.

278
00:17:51.023 --> 00:17:53.014
Dat denkt Veolia.

279
00:17:53.019 --> 00:17:56.007
NS denkt dat ik in de trein naar Nijmegen zit.

280
00:17:57.009 --> 00:18:02.000
Kun je niet zeggen: Haast, haast, vergeten uit te checken?

281
00:18:02.005 --> 00:18:05.000
Je kan het geld na afloop terugvragen.

282
00:18:05.005 --> 00:18:07.023
Maar dat doen niet zo heel veel mensen.

283
00:18:08.003 --> 00:18:11.004
Ongeveer 5% van de mensen vraagt geld terug.

284
00:18:11.009 --> 00:18:14.002
Bij de NS wat meer, daar is het bedrag ook hoger.

285
00:18:14.007 --> 00:18:16.001
Dan krijg je het terug? Ja.

286
00:18:16.006 --> 00:18:19.016
NS en de andere vervoerbedrijven doen nooit moeilijk.

287
00:18:19.021 --> 00:18:21.024
Als je terugvraagt, krijg je het terug.

288
00:18:22.004 --> 00:18:25.000
Maar veel mensen denken: ach, ik ben 2 euro kwijt...

289
00:18:25.005 --> 00:18:29.000
Om daar formulieren voor in te vullen... Je moet formulieren invullen.

290
00:18:29.005 --> 00:18:32.006
Wat levert dat niet uitchecken op?

291
00:18:32.011 --> 00:18:34.012
Dat is lastig te zeggen.

292
00:18:34.017 --> 00:18:37.002
Je kunt er een schatting van maken.

293
00:18:37.007 --> 00:18:39.009
Vervoersbedrijven zeggen het niet.

294
00:18:39.014 --> 00:18:46.006
Maar op basis van het aantal transacties en het aantal reizen dat niet wordt gemaakt kom je uit...

295
00:18:46.011 --> 00:18:52.023
op bij NS rond de 12 miljoen euro en bij stads- en streekvervoer op 6 miljoen euro.

296
00:18:53.003 --> 00:18:56.000
Dus ongeveer 18 miljoen euro. 18 miljoen euro? Ja.

297
00:18:56.005 --> 00:19:00.003
Ongeveer per jaar dat ongeveer waarschijnlijk ergens blijft.

298
00:19:00.008 --> 00:19:01.024
18 miljoen euro!

299
00:19:02.004 --> 00:19:07.003
Als we allemaal onze ogen, oren en neus dichthouden in de stationshal..

300
00:19:07.008 --> 00:19:10.021
kunnen we genoeg besparen om elke dag een extra cappuccino te kopen.

301
00:19:11.001 --> 00:19:13.017
Waar dat blijft is onbekend.

302
00:19:13.022 --> 00:19:21.016
De vervoersbedrijven zeggen dat Translink Systems, de OV-chipkaart apparatuurbeheerder het geld krijgt.

303
00:19:21.021 --> 00:19:26.013
En Translink Systems zegt dat het teruggaat naar de vervoerders.

304
00:19:26.018 --> 00:19:28.018
Dus waar het geld zit is onbekend.

305
00:19:28.023 --> 00:19:31.024
Er zijn zelfs bronnen die zeggen dat het nog meer is.

306
00:19:32.004 --> 00:19:33.024
Ze spreken van 30 miljoen.

307
00:19:34.004 --> 00:19:37.017
Dat betekent nog meer cappuccino, maar die heb je dan zelf betaald.

308
00:19:37.022 --> 00:19:41.009
Paul, die OV-chipkaart lijkt toch een treurig verhaal te worden.

309
00:19:41.014 --> 00:19:44.011
Zijn er voorbeelden waar het wel een succes is?

310
00:19:44.016 --> 00:19:47.024
Ja, Londen heeft het. Hongkong...

311
00:19:48.004 --> 00:19:52.003
Er zijn havensteden die groter en complexer zijn dan heel Nederland.

312
00:19:52.008 --> 00:19:55.015
Dus Nederland is gewoon een havenstad die het ook moet kunnen.

313
00:19:55.020 --> 00:19:58.002
Waarom lukt het dan niet?

314
00:19:58.007 --> 00:20:01.020
We hebben in Nederland 20 aanbieders van vervoer.

315
00:20:02.000 --> 00:20:03.019
Dat doen we over 60 regio's.

316
00:20:03.024 --> 00:20:06.012
Allerlei ingewikkelde combinaties.

317
00:20:06.017 --> 00:20:12.003
Als we wisselen van vervoersmaatschappij moeten we hier uitchecken en daar inchecken.

318
00:20:12.008 --> 00:20:16.007
Dat is een heel gedoe en dat ervaar je ook zo.

319
00:20:16.012 --> 00:20:21.005
Ik moet niet merken wie eigenaar is van welk gebiedje en lijntje.

320
00:20:21.010 --> 00:20:24.002
Ik moet het gevoel hebben dat het een geheel is.

321
00:20:24.007 --> 00:20:27.008
Dit is managementgepruts. Managementgepruts. Ja.

322
00:20:27.021 --> 00:20:29.009
Managementgepruts.

323
00:20:29.014 --> 00:20:31.013
En dat kost ons als reiziger tijd.

324
00:20:31.018 --> 00:20:33.023
Tijd is in dit geval geld.

325
00:20:34.003 --> 00:20:36.017
Eigenlijk best gemeen van die managers.

326
00:20:36.022 --> 00:20:40.010
Maar gemeen spelen kunnen wij als reiziger natuurlijk ook.

327
00:20:46.010 --> 00:20:48.020
Jij bent Ralph? Ja. Hoi.

328
00:20:49.000 --> 00:20:51.019
Ralph, de kranten staan er bol van.

329
00:20:51.024 --> 00:20:54.019
De OV-chipkaart wordt maar gekraakt. Inderdaad.

330
00:20:54.024 --> 00:20:58.007
Het is een ingewikkeld systeem met smartphones en NFC-stickers?

331
00:20:58.012 --> 00:21:03.021
Zijn er ook makkelijke methodes? Een optie is de OV-chipfaal app te downloaden.

332
00:21:04.001 --> 00:21:09.020
OV-chipfaal app? Het zijn geluidjes van de OV-Chippaal.

333
00:21:10.000 --> 00:21:12.005
Je loopt langs de buschauffeur in de bus.

334
00:21:12.010 --> 00:21:16.008
Doet alsof je incheckt, maar je speelt alleen het geluidje af.

335
00:21:16.013 --> 00:21:21.000
Dus je hoort een piepje? De buschauffeur hoort dat en denkt dat je bent ingecheckt.

336
00:21:21.005 --> 00:21:22.019
Dan gaan we die kopen.

337
00:21:22.024 --> 00:21:25.004
Is deze app legaal?

338
00:21:25.009 --> 00:21:28.006
De geluidjes wel. Het ligt eraan hoe je ze gebruikt.

339
00:21:28.011 --> 00:21:30.002
Dus hier NS...

340
00:21:30.007 --> 00:21:32.015
PIEP Dan hoor je dit. Connexxion.

341
00:21:32.020 --> 00:21:35.000
ANDERE PIEP Dan hoor je dit.

342
00:21:35.005 --> 00:21:36.017
Hoe moet ik dat dan doen?

343
00:21:36.022 --> 00:21:42.020
Zonder dat-ie stript. Je moet hem op voldoende afstand houden, zodat-ie net niet incheckt.

344
00:21:43.000 --> 00:21:46.014
Voldoende afstand, dat-ie net niet incheckt. En dan zo...

345
00:21:46.019 --> 00:21:48.018
Ja. PIEP Ja.

346
00:21:48.023 --> 00:21:50.024
SPANNEND MUZIEKJE

347
00:21:54.007 --> 00:21:56.015
Goeiemiddag. PIEP

348
00:21:57.024 --> 00:22:00.002
PIEP

349
00:22:00.007 --> 00:22:01.019
Ja, het is gelukt.

350
00:22:01.024 --> 00:22:03.021
Ja.

351
00:22:04.001 --> 00:22:05.022
ZE LACHEN

352
00:22:06.002 --> 00:22:08.001
Wat kinderlijk eenvoudig.

353
00:22:08.006 --> 00:22:10.021
Zeer eenvoudig en niemand checkt het.

354
00:22:11.001 --> 00:22:13.022
Niemand checkt het. Komisch dit.

355
00:22:15.017 --> 00:22:21.006
Als je slim incheckt met twee OV-chipkaarten, kun je ongeveer de helft besparen.

356
00:22:21.011 --> 00:22:23.004
Hoe werkt dat?

357
00:22:23.009 --> 00:22:27.002
Je begint met twee OV-chipkaarten. Heb ik.

358
00:22:27.007 --> 00:22:30.009
Oke. Nou, de eerste check je in op Amsterdam.

359
00:22:30.014 --> 00:22:34.001
Ja? En je checkt hem niet uit in Maastricht. Oke.

360
00:22:34.006 --> 00:22:37.020
In Maastricht check je in met je tweede kaart. Ja.

361
00:22:38.000 --> 00:22:43.011
En de eerste, die je hier hebt ingecheckt, check je uit op een station in de buurt van Amsterdam.

362
00:22:43.016 --> 00:22:45.019
Bijvoorbeeld Amsterdam-Amstel. Oke.

363
00:22:45.024 --> 00:22:49.020
En de kaart die je in Maastricht hebt ingecheckt, check je hier uit.

364
00:22:50.000 --> 00:22:52.018
Je bespaart de helft, zo'n 20 euro op deze reis.

365
00:22:52.023 --> 00:22:56.015
En dat is legaal? Het is legaal.

366
00:22:57.021 --> 00:22:59.015
Ik check in met kaart 1.

367
00:23:01.012 --> 00:23:03.012
Maastricht, here we come!

368
00:23:03.017 --> 00:23:06.002
RELAXED MUZIEKJE

369
00:23:11.020 --> 00:23:13.007
PIEPJES

370
00:23:17.009 --> 00:23:19.001
Goeiemiddag. Hai.

371
00:23:21.010 --> 00:23:23.009
Maastricht! Lekker aan de vlaai.

372
00:23:30.006 --> 00:23:34.010
Hoe gaat de reis nu verder? Toen we aankwamen, is de blauwe niet uitgecheckt.

373
00:23:34.015 --> 00:23:38.013
Deze checken we hier in en we reizen naar Amsterdam Centraal.

374
00:23:38.018 --> 00:23:41.009
RELAXED MUZIEKJE

375
00:23:46.020 --> 00:23:49.017
Je zei: Ga alvast op het balkon zitten.

376
00:23:49.022 --> 00:23:53.001
Ja, er zit een nadeeltje aan deze manier van reizen.

377
00:23:53.006 --> 00:23:57.015
Ja? Je moet op Amsterdam Amstel de blauwe kaart uitchecken. De blauwe.

378
00:23:57.020 --> 00:24:00.014
Ja. Oke. En dan weer snel de trein in. Inderdaad.

379
00:24:00.019 --> 00:24:02.006
Ja.

380
00:24:02.011 --> 00:24:05.004
MUZIEKJE Dan moet je dus zoeken naar een...

381
00:24:15.022 --> 00:24:18.014
En nu? Nu check je alleen nog de gele uit.

382
00:24:18.019 --> 00:24:20.013
En dan ben je klaar met de reis.

383
00:24:20.018 --> 00:24:25.000
De gele checkt de enkele reis uit Maastricht-Amsterdam. Ja.

384
00:24:25.005 --> 00:24:31.012
Met de blauwe heb ik de reis gemaakt van Amsterdam-Centraal naar Amsterdam-Amstel. Klopt.

385
00:24:31.017 --> 00:24:35.014
Zo blijkt dat de OV-chipkaart ook voordelen heeft.

386
00:24:35.019 --> 00:24:37.021
Als je naar Maastricht moet.

387
00:24:38.001 --> 00:24:42.012
Waar de bus overigens extra duur is en de dierentuin ver weg.

388
00:24:42.017 --> 00:24:45.021
De OV-chipkaart heeft ons leven niet simpeler gemaakt.

389
00:24:46.001 --> 00:24:47.017
En zeker niet goedkoper.

390
00:24:47.022 --> 00:24:51.019
Al was het maar omdat een deel van ons geld in de keukenla ligt.

391
00:24:51.024 --> 00:24:55.012
Of beter gezegd: in ene geheime kamer in Amersfoort.

392
00:24:55.017 --> 00:24:59.023
Laten we hopen dat de managers in de toekomst ook een beetje aan ons belang denken.

393
00:25:00.003 --> 00:25:02.022
Intussen adviseren wij: hou uw hoofd erbij.

394
00:25:03.002 --> 00:25:05.002
Neus en ogen gesloten.

395
00:25:05.007 --> 00:25:07.015
En vergeet niet uit te checken.

396
00:25:08.017 --> 00:25:13.017
Volgende week in De rekenkamer vragen we ons af hoe een gratis app gratis kan zijn.

397
00:25:13.022 --> 00:25:16.018
Ik vind dit heel lastig te begrijpen.

398
00:25:17.017 --> 00:25:20.014
Officieel zit jij nu in de trein naar Roermond.

399
00:25:20.019 --> 00:25:22.013
Dat denkt Veolia.

400
00:25:22.018 --> 00:25:25.010
NS denkt dat ik in de trein naar Nijmegen zit.

