WEBVTT

1
00:00:01.024 --> 00:00:03.011
888

2
00:00:03.016 --> 00:00:07.024
Militair Jaaike Brandsma verloor in Afghanistan haar been.

3
00:00:08.004 --> 00:00:12.008
Ik zei van: Als dat me overkomt, dan ga ik liever dood.

4
00:00:12.013 --> 00:00:16.016
Want ik wil niet zonder benen leven. Maar ze gaf het toch niet op.

5
00:00:16.021 --> 00:00:18.015
Kom op, gozer!

6
00:00:18.020 --> 00:00:21.021
Ga voorwaarts! Ik dek je! Ga voorwaarts!

7
00:00:22.001 --> 00:00:26.012
Met haar stichting De Gewonde Soldaat wil ze erkenning krijgen...

8
00:00:26.017 --> 00:00:29.018
voor militairen die gewond zijn geraakt.

9
00:00:34.019 --> 00:00:36.021
DEURBEL KLINKT

10
00:00:37.017 --> 00:00:39.011
Hee, Sander!

11
00:00:39.016 --> 00:00:41.016
Hee, Jaaike. Heeee, kom erin.

12
00:00:41.021 --> 00:00:43.008
Alles goed? Ja, hoor.

13
00:00:43.013 --> 00:00:45.010
Mooi. Hee, je loopt alweer.

14
00:00:45.015 --> 00:00:48.008
Gelukkig wel. Met die nieuwe prothese?

15
00:00:48.013 --> 00:00:53.002
Ja, ik mag nu 'n uur per dag lopen. Kan je er goed mee lopen? Het gaat.

16
00:00:53.007 --> 00:00:57.003
Het is wennen. Voor grote afstanden gebruik ik krukken.

17
00:00:57.008 --> 00:01:01.010
In huis probeer ik zonder krukken. Wat is die zilveren schoen?

18
00:01:01.015 --> 00:01:04.012
Die schoen had ik aan tijdens de aanslag.

19
00:01:04.017 --> 00:01:09.001
M'n werkschoen. Dit is het laatste wat ik aan m'n voeten heb gehad.

20
00:01:09.006 --> 00:01:10.018
En wat ik gevoeld heb.

21
00:01:10.023 --> 00:01:15.007
Ze moesten 'm kapot knippen, anders kregen ze m'n voet er niet uit.

22
00:01:15.012 --> 00:01:17.024
En die zat helemaal onder het bloed.

23
00:01:18.004 --> 00:01:22.013
Nu heb ik 'm als herinnering aan die dag en heb ik 'm verzilverd.

24
00:01:22.018 --> 00:01:26.006
Hoewel Jaaike nog herstellende is van 'n blessure...

25
00:01:26.011 --> 00:01:30.006
gaan we wandelen. Ondanks haar handicap gaat ze ervoor...

26
00:01:30.011 --> 00:01:32.007
met haar nieuwe onderbeen.

27
00:01:32.012 --> 00:01:34.024
Dit is een vierassige knie.

28
00:01:37.008 --> 00:01:38.020
O, ja.

29
00:01:39.000 --> 00:01:43.008
En dan... Dit is gewoon met een hydraulisch systeem.

30
00:01:44.013 --> 00:01:46.015
Mooi stukje techniek, zeg. Ja.

31
00:01:46.020 --> 00:01:48.019
Normaal zit de knie hier. Ja.

32
00:01:48.024 --> 00:01:52.007
Hier boven. En omdat de knie doorgezaagd is...

33
00:01:52.012 --> 00:01:56.007
moeten ze die knie die er nu is, eronder plaatsen.

34
00:01:56.012 --> 00:02:00.009
Dus je onderbeen wordt korter. Maar het is geen kunstbeen.

35
00:02:00.014 --> 00:02:02.001
Nee, dat wil ik niet.

36
00:02:02.006 --> 00:02:05.015
Ik vind dit mooier. Ik vind het hightech, ook.

37
00:02:05.020 --> 00:02:10.003
Veel mensen willen 'n kunstbeen. Maar je ziet toch verschil.

38
00:02:10.008 --> 00:02:14.018
Waarom koos jij voor 'n stalen constructie? Ik ben 'n rouwdouwer.

39
00:02:14.023 --> 00:02:19.007
Ik stoot vaak mijn been. En ik ga nog steeds over de hindernisbaan.

40
00:02:19.012 --> 00:02:20.024
Op mijn werk.

41
00:02:21.004 --> 00:02:25.013
En dan eh... zou dat kunstbeen beschadigen. En nu dus niet.

42
00:02:25.018 --> 00:02:30.000
En als ik in korte broek loop, mag iedereen 't zien. Of in 'n rokje.

43
00:02:30.005 --> 00:02:33.023
Het is duidelijk: Ik mis m'n been, kijk maar. Klaar.

44
00:02:34.003 --> 00:02:37.001
MUZIEK: 'CAPTAIN JACK' VAN CAPTAIN JACK

45
00:02:37.006 --> 00:02:39.024
Jaaike deed vorig jaar mee met de Mud Race:

46
00:02:40.004 --> 00:02:43.015
Een loop van 12 kilometer. Doordat haar prothese...

47
00:02:43.020 --> 00:02:47.008
in de modder bleef steken, belandde ze in 'n rolstoel.

48
00:02:47.013 --> 00:02:49.008
Baal je niet? Heel erg. Ja.

49
00:02:49.013 --> 00:02:53.016
Maar... misschien in september of zo.

50
00:02:53.021 --> 00:02:57.023
En dit jaar moedigt Jaaike haar team aan, De Gewonde Soldaat:

51
00:02:58.003 --> 00:03:01.006
Veteranen die op hun missie gewond raakten.

52
00:03:01.011 --> 00:03:05.000
Jullie zien er niet uit als gewonde soldaten. Dat kan.

53
00:03:05.005 --> 00:03:07.006
Make-up, he? Make-up, ja!

54
00:03:07.011 --> 00:03:08.023
Wat heb jij?

55
00:03:09.003 --> 00:03:11.022
Eh... rug, ribben en bekken.

56
00:03:12.002 --> 00:03:13.014
Milt, longen.

57
00:03:13.019 --> 00:03:18.014
Dat was kapot. En dat is langzaam heel aan 't worden. Drie jaar lang.

58
00:03:18.019 --> 00:03:20.024
Hoe is dat gebeurd? Bermbom.

59
00:03:21.004 --> 00:03:23.023
Wat heb jij? Eh... ik ben gewond geraakt.

60
00:03:24.003 --> 00:03:28.022
Ik heb daarbij 'n scherfverwonding opgelopen in m'n gezicht en m'n arm.

61
00:03:29.002 --> 00:03:32.007
Later kreeg ik ook psychologische klachten.

62
00:03:32.012 --> 00:03:36.016
Daarvoor ben ik in behandeling. Hoe belangrijk is die Mud Race?

63
00:03:36.021 --> 00:03:41.010
Voor mij is het drie jaar geleden dat ik Èuberhaupt iets heb gedaan...

64
00:03:41.015 --> 00:03:43.002
op fysiek gebied.

65
00:03:43.007 --> 00:03:46.008
Dus dit is 'n meetmoment. Kijken waar we staan.

66
00:03:46.013 --> 00:03:48.012
Wat heb jij? Ehm...

67
00:03:48.017 --> 00:03:52.006
Mijn rechtervoet is blijvend beschadigd.

68
00:03:52.011 --> 00:03:55.002
Hoe komt dat? Door 'n bermbom.

69
00:03:58.005 --> 00:04:00.007
Groepsfoto!

70
00:04:05.015 --> 00:04:08.012
De Mud Race is voor stoere mannen en vrouwen.

71
00:04:08.017 --> 00:04:11.021
Jaaike wou als stoere tiener bij de brandweer.

72
00:04:12.001 --> 00:04:13.022
Om mensen te helpen.

73
00:04:14.002 --> 00:04:18.008
Met nine-eleven zag ik wat die brandweermannen hadden gedaan.

74
00:04:18.013 --> 00:04:20.016
Ik dacht: Wauw. Levens redden.

75
00:04:20.021 --> 00:04:25.001
Zo'n belangrijk deel van iemands leven worden, dat wil ik ook.

76
00:04:25.006 --> 00:04:28.013
Toen heb ik wat informatie bijeengeraapt.

77
00:04:28.018 --> 00:04:31.018
Ze zeiden: Je bent zestien. Bij de brandweer?

78
00:04:31.023 --> 00:04:35.014
Weinig levenservaring. Ga anders eerst het leger in.

79
00:04:35.019 --> 00:04:38.008
Als je twintig bent, kom je dan terug.

80
00:04:38.013 --> 00:04:40.024
Ik dacht: Goeie oplossing.

81
00:04:41.004 --> 00:04:45.007
Jaaike volgt 'n voorbereidingsjaar bij 't leger en besluit...

82
00:04:45.012 --> 00:04:49.012
dat daar haar toekomst ligt. Hoe oud was je toen? Zeventien.

83
00:04:49.017 --> 00:04:53.010
Wat vonden je ouders ervan? M'n moeder was supertrots.

84
00:04:53.015 --> 00:04:58.005
M'n vader ook. En m'n broers helemaal. Ik heb vier broers.

85
00:04:58.010 --> 00:05:01.006
En die waren hartstikke trots op me.

86
00:05:01.011 --> 00:05:04.019
En ze vonden het ook echt iets voor mij.

87
00:05:04.024 --> 00:05:07.006
Ze zagen ook 't plezier dat ik had.

88
00:05:07.011 --> 00:05:11.009
En als ik thuiskwam, dan was het mooie verhalen vertellen.

89
00:05:11.014 --> 00:05:15.008
Daar genoten ze van onder het eten. Hoe was de opleiding?

90
00:05:15.013 --> 00:05:18.009
Ja, leuk. Een mannenwereld.

91
00:05:18.014 --> 00:05:22.011
Was jij de enige vrouw in het peloton? Ja. Hoe was dat?

92
00:05:22.016 --> 00:05:28.019
Fantastisch. Andere mensen hebben zich rot gelachen op de schietbaan.

93
00:05:28.024 --> 00:05:31.010
Normaal is het: LAAG: Contact front!

94
00:05:31.015 --> 00:05:33.015
En nu: HOOG: Contact front!

95
00:05:33.020 --> 00:05:38.001
Iedereen kijken. Ja, iedereen eh... Die andere eenheden...

96
00:05:38.006 --> 00:05:42.003
stonden te kijken van: Wat is dat nou weer? Een vrouw!

97
00:05:42.008 --> 00:05:45.004
Je koos voor 'n mannentak, de infanterie:

98
00:05:45.009 --> 00:05:49.011
Militairen die te voet de oorlog in gaan. Ja, ze gaan 't kamp af.

99
00:05:49.016 --> 00:05:51.007
Ze komen buiten de poort.

100
00:05:51.012 --> 00:05:54.024
Je moet je staande weten te houden tussen die mannen.

101
00:05:55.004 --> 00:05:57.011
En je moet wel respect afdwingen.

102
00:05:57.016 --> 00:06:00.004
Want 'wat moeten we nou met 'n vrouw?'

103
00:06:00.009 --> 00:06:03.009
'Die kan niks.' Dat zijn de gedachtes.

104
00:06:03.014 --> 00:06:06.008
Eigenlijk is het natuurlijk gegaan.

105
00:06:06.013 --> 00:06:09.007
Tijdens de oefeningen zagen ze wat ik kon.

106
00:06:09.012 --> 00:06:13.002
En dat ik ook doorging. Als ik kapot was, bleef ik gaan.

107
00:06:13.007 --> 00:06:14.019
Ik gaf niet op.

108
00:06:14.024 --> 00:06:19.002
En ik denk dat ik zo m'n respect heb gekregen bij de jongens.

109
00:06:19.007 --> 00:06:22.017
We waren 'n hartstikke mooi team met z'n allen.

110
00:06:22.022 --> 00:06:25.006
En we waren klaar voor uitzending.

111
00:06:26.015 --> 00:06:30.001
Je vult ook documenten in voor je op uitzending gaat:

112
00:06:30.009 --> 00:06:33.020
Als me iets overkomt, wat voor begrafenis wil ik dan?

113
00:06:34.000 --> 00:06:36.017
Sommigen vullen dat niet in. Ik zei:

114
00:06:36.022 --> 00:06:40.001
Als me wat overkomt, ga ik liever dood.

115
00:06:40.006 --> 00:06:42.015
Want ik wil niet zonder benen leven.

116
00:06:42.020 --> 00:06:44.021
Ja? Ja, dat zei ik 'n beetje...

117
00:06:45.001 --> 00:06:47.014
Ik zei het meer als een grapje.

118
00:06:47.019 --> 00:06:52.021
En ook uit onwetendheid. Je denkt dat in zo'n geval je leven stopt.

119
00:06:53.001 --> 00:06:57.006
Daar denkt Jaaike nu anders over. Vorig jaar deed ze de Mud Race.

120
00:06:57.011 --> 00:07:01.008
Ze raakte zwaar geblesseerd en moet nu langs de kant zitten.

121
00:07:01.013 --> 00:07:03.007
Ja, dat is wel zuur.

122
00:07:03.012 --> 00:07:05.016
Ja. Ja, maar goed eh...

123
00:07:05.021 --> 00:07:08.014
Er komt wel weer 'n keer dat ik kan meedoen.

124
00:07:08.019 --> 00:07:12.003
Wat ging er vorig jaar mis? Toen is de knieschijf...

125
00:07:12.008 --> 00:07:14.022
onder aan m'n stomp afgescheurd.

126
00:07:15.002 --> 00:07:17.015
Ik kon de berg niet op met m'n prothese.

127
00:07:17.020 --> 00:07:21.002
Ik heb 'm toen uitgedaan en kroop toen naar boven.

128
00:07:21.007 --> 00:07:24.014
En toen is mijn knieschijf afgescheurd.

129
00:07:24.019 --> 00:07:28.018
Ik ben toen 'n stuk met krukken gegaan. En 'n stuk gekropen.

130
00:07:28.023 --> 00:07:30.020
En we zijn er gekomen.

131
00:07:31.000 --> 00:07:34.003
Als ik ze zo zie, denk ik: Hoe heb jij dat gedaan?

132
00:07:34.008 --> 00:07:38.014
Rick, die met mij mee rende, trok me elke keer uit de blubber.

133
00:07:38.019 --> 00:07:42.015
Want m'n lepel, die veer, bleef steeds vastzitten.

134
00:07:42.020 --> 00:07:47.010
Ja? Ja, dat was wel hilarisch. Maar goed, we hebben 't gehaald.

135
00:07:47.015 --> 00:07:49.002
Daar gaat 't om.

136
00:07:49.007 --> 00:07:52.020
Ja, daar komen ze. Zie je dat? Ja. Ze zijn nog compleet.

137
00:07:53.000 --> 00:07:57.003
Als je afgehaakt was, had je er nu niet zo bij gezeten. Dat klopt.

138
00:07:57.008 --> 00:08:01.007
Maar dan had ik me... niet zo blij gevoeld als nu.

139
00:08:01.012 --> 00:08:04.010
Tuurlijk denk ik: Had ik 't maar niet gedaan.

140
00:08:04.015 --> 00:08:08.006
Maar daar schiet je niet zo veel mee op.

141
00:08:08.011 --> 00:08:09.023
Kom op, mannen!

142
00:08:10.003 --> 00:08:14.002
Woeeeee!

143
00:08:14.007 --> 00:08:17.000
Ja, hoor! Ooo, lekker!

144
00:08:17.005 --> 00:08:18.017
GELACH

145
00:08:18.022 --> 00:08:20.009
Gaaf, he?

146
00:08:20.014 --> 00:08:24.023
Wat vonden je ouders dat je naar Afghanistan ging? Ze waren trots.

147
00:08:25.003 --> 00:08:27.021
Hun dochter gaat naar Afghanistan.

148
00:08:28.001 --> 00:08:31.010
Die doet er wat aan om de wereld veiliger te maken.

149
00:08:31.015 --> 00:08:36.006
Hoe hebben jullie afscheid genomen? Ik ben 's morgens weggebracht...

150
00:08:36.011 --> 00:08:39.022
naar Eindhoven. En ik heb thuis afscheid genomen...

151
00:08:40.002 --> 00:08:44.012
want op Eindhoven staan alle ouders. En eh...

152
00:08:44.017 --> 00:08:49.016
Veel emotie is er. Huilende mensen. Je steekt elkaar ermee aan.

153
00:08:49.021 --> 00:08:53.017
Want als je anderen zo ziet, word je zelf ook emotioneler.

154
00:08:53.022 --> 00:08:56.006
En dat wilde ik niet. Ik dacht: Nee.

155
00:08:56.011 --> 00:09:00.024
Ik wil intens afscheid kunnen nemen van m'n ouders, prive.

156
00:09:01.004 --> 00:09:03.018
Wat heb je ze gezegd? Ehm...

157
00:09:03.023 --> 00:09:07.012
Dat weet ik niet eens meer. Ik geloof 'hou je taai'.

158
00:09:07.017 --> 00:09:10.003
En 'we spreken elkaar snel'. Hahaha.

159
00:09:10.008 --> 00:09:13.011
Ik dacht: Er komt 'n hele speech. Nee!

160
00:09:13.016 --> 00:09:15.015
Nee, niet eens.

161
00:09:15.020 --> 00:09:20.016
Ik eh... Ik heb gezegd dat ik van ze hield, natuurlijk.

162
00:09:20.021 --> 00:09:23.023
Is dit 'n kogelgat? Nee, dit is van de explosie.

163
00:09:24.003 --> 00:09:28.008
Er is heel veel rondgevlogen. En toen ging het hier kapot.

164
00:09:28.013 --> 00:09:31.005
Wat voel je als je die schoen vasthoudt?

165
00:09:31.010 --> 00:09:34.014
Het is een lelijke, maar ook mooie herinnering.

166
00:09:34.019 --> 00:09:38.019
Want ik heb 't overleefd. Daar haal ik m'n energie uit.

167
00:09:38.024 --> 00:09:41.000
Dus daar ben ik dankbaar voor.

168
00:09:41.005 --> 00:09:45.009
Het was een verrijking, want ik heb nieuwe mensen leren kennen.

169
00:09:45.014 --> 00:09:51.005
Ik heb dingen gedaan, waarvan ik niet wist dat ik dat nog kon.

170
00:09:51.010 --> 00:09:56.002
Dat ik kan parachutespringen, snowboarden, wakeboarden.

171
00:09:56.007 --> 00:09:59.014
Op de dag dat zo'n aanslag gebeurt, denk je alleen:

172
00:09:59.019 --> 00:10:03.011
Ik moet dit overleven en hoe we eruit komen, zien we wel.

173
00:10:03.016 --> 00:10:06.022
En je weet niet of je al die dingen nog kan.

174
00:10:10.014 --> 00:10:14.004
In 2006, na de Amerikaanse invasie in Afghanistan...

175
00:10:14.009 --> 00:10:18.002
begint Nederland met 'n wederopbouwmissie in Uruzgan.

176
00:10:18.007 --> 00:10:22.023
Jaaike maakt er deel van uit en vertrekt in 2007 naar Afghanistan.

177
00:10:23.003 --> 00:10:27.007
Met wat voor gevoel stapte je 't vliegtuig in? We gaan ervoor.

178
00:10:27.012 --> 00:10:29.007
En...

179
00:10:29.012 --> 00:10:31.021
eh... we gaan eh...

180
00:10:32.001 --> 00:10:35.008
We gaan eindelijk doen waar we voor getraind zijn.

181
00:10:35.013 --> 00:10:38.000
En we weten wat we aankunnen.

182
00:10:38.005 --> 00:10:41.014
De eerste keer dat je de poort uit gaat, is spannend.

183
00:10:41.019 --> 00:10:46.018
Hoe reageerden mensen op je? Kinderen waren altijd enthousiast.

184
00:10:46.023 --> 00:10:48.010
En zwaaien.

185
00:10:48.015 --> 00:10:50.023
Ja, dat is gewoon supermooi.

186
00:10:51.003 --> 00:10:55.017
Dan gooi je eens een snoepje of potlood naar ze vanuit je voertuig.

187
00:10:55.022 --> 00:10:57.013
Dat vinden ze geweldig.

188
00:10:59.008 --> 00:11:01.015
Dit was tijdens de uitzending.

189
00:11:01.020 --> 00:11:06.001
Ik was hier vrolijk. En zo dacht ik over de uitzending.

190
00:11:06.006 --> 00:11:10.008
En zo kijk ik er ook op terug. Ik heb genoten van de uitzending.

191
00:11:10.013 --> 00:11:15.004
We hebben mooie dingen gedaan. Het is jammer dat het zo eindigt.

192
00:11:15.009 --> 00:11:17.019
Maar ik ben altijd vrolijk geweest.

193
00:11:17.024 --> 00:11:21.013
Hier wist je nog niet wat je te wachten stond. Nee.

194
00:11:21.018 --> 00:11:24.009
Jaaike doet haar werk met veel plezier.

195
00:11:24.014 --> 00:11:28.006
Ze is ervan overtuigd dat ze wezenlijke hulp geeft.

196
00:11:28.011 --> 00:11:31.014
Na drie maanden, twee weken voor haar verlof...

197
00:11:31.019 --> 00:11:33.023
gaat het alsnog vreselijk mis.

198
00:11:35.020 --> 00:11:39.008
En toen kwam de aanslag die jouw leven veranderde. Ja.

199
00:11:39.013 --> 00:11:42.015
Op 10 juli 2007 waren we op voetpatrouille...

200
00:11:42.020 --> 00:11:47.001
naar de bazaar in Deh Rawod. Dat is 'n lokale markt.

201
00:11:47.006 --> 00:11:49.015
Daar zat een eh... arts.

202
00:11:49.020 --> 00:11:54.019
Onze luitenant had de opdracht om met die arts 'n gesprek te voeren.

203
00:11:54.024 --> 00:11:57.014
Dus wij zijn lopend...

204
00:11:57.019 --> 00:12:00.010
vanaf de voertuigen daarheen gegaan.

205
00:12:00.015 --> 00:12:04.020
En hij is naar binnen gegaan. En die arts bleek er niet te zijn.

206
00:12:05.000 --> 00:12:08.022
Dus hij kwam naar buiten om contact op te nemen met het kamp.

207
00:12:09.002 --> 00:12:11.006
Ik had de radio bij me. En eh...

208
00:12:11.011 --> 00:12:16.004
Ja, hij pakte de... porto op om contact te leggen.

209
00:12:16.009 --> 00:12:18.012
En toen kwam er 'n explosie.

210
00:12:22.020 --> 00:12:24.021
In eerste instantie dacht ik:

211
00:12:25.001 --> 00:12:27.015
Ik voelde aan m'n hoofd en ik zag bloed.

212
00:12:27.020 --> 00:12:30.013
Ik dacht: Ik ben voor m'n hoofd geschoten.

213
00:12:30.018 --> 00:12:36.015
En ik zag overal rook. Ik dacht: Is dit rook van onszelf of van hun?

214
00:12:36.020 --> 00:12:38.008
Wat is er gebeurd?

215
00:12:38.013 --> 00:12:40.020
En dan wil je opstaan.

216
00:12:41.000 --> 00:12:45.007
Ik keek naar m'n been en ik kon er niet eens op staan. Het was kapot.

217
00:12:45.012 --> 00:12:49.007
Een hoop bloed. Ik dacht: Ik moet hier nu wat aan doen.

218
00:12:49.012 --> 00:12:54.008
Ik heb m'n been gekneveld. Want ik had 'n slagaderlijke bloeding.

219
00:12:54.013 --> 00:12:56.022
Je zit vol adrenaline.

220
00:12:57.002 --> 00:13:00.018
Mensen zeggen wel eens, hoe kun je eigen been afknevelen.

221
00:13:00.023 --> 00:13:04.004
Hoe kun je die beslissing nemen als je zoveel pijn hebt?

222
00:13:04.009 --> 00:13:07.008
Op dat moment had ik wel pijn, maar niet zoveel pijn...

223
00:13:07.013 --> 00:13:10.011
omdat je in de overlevingsmodus zit.

224
00:13:10.016 --> 00:13:14.000
Je moet wel. Als je het niet doet, overleef je het niet.

225
00:13:14.005 --> 00:13:18.003
Toen ben ik om me heen gaan kijken en toen zag ik mijn luitenant liggen.

226
00:13:18.008 --> 00:13:20.007
Die lag naast ons op de grond.

227
00:13:20.012 --> 00:13:23.009
Ik riep naar hem en je ziet wat beweging in zijn lichaam.

228
00:13:23.014 --> 00:13:25.005
Dus je denkt: Hij leeft.

229
00:13:25.010 --> 00:13:29.015
Mijn buddy, met wie je samenwerkt die dag, lag aan de andere kant.

230
00:13:29.020 --> 00:13:33.014
Een oog was van hem weg.

231
00:13:33.019 --> 00:13:38.018
Het andere oog was bedekt met een stuk vlees van die Afghaan die zichzelf had opgeblazen.

232
00:13:38.023 --> 00:13:42.019
Dus hij zag niks en zeg: Wat is er gebeurd?

233
00:13:42.024 --> 00:13:46.005
Ik zeg: Ik weet het niet. Een hinderlaag of een explosie.

234
00:13:46.010 --> 00:13:47.024
Er is wat ergs gebeurd.

235
00:13:48.004 --> 00:13:51.023
Ik heb zijn hand gepakt en zei tegen hem: Dit moeten we overleven.

236
00:13:52.003 --> 00:13:57.004
Zodra ik niet knijp, sla je mij op mijn borst en andersom sla ik jou op je borst of reanimeren.

237
00:13:57.009 --> 00:14:01.018
Dan gaan we dat doen. Ondertussen roep je dat er hulp moet komen.

238
00:14:01.023 --> 00:14:06.022
Het blijkt een zelfmoordaanslag te zijn en Jaaike is bang dat ze het niet overleeft.

239
00:14:07.002 --> 00:14:10.023
Je grijpt heel veel momenten aan dat je andere mensen ziet...

240
00:14:11.003 --> 00:14:13.019
om te zeggen: Zeg tegen mijn ouders dat ik van ze hou.

241
00:14:13.024 --> 00:14:17.008
Ik had een kettinkje om. 'Geef ze dat kettinkje.'

242
00:14:17.013 --> 00:14:20.024
Want je denkt op dat moment: Mijn ouders thuis, mijn familie.

243
00:14:21.004 --> 00:14:25.003
Je leven gaat in een flits voorbij. Wie heb ik thuis zitten?

244
00:14:25.008 --> 00:14:27.007
Ik wil niet in een rolstoel belanden.

245
00:14:27.012 --> 00:14:30.019
Ik moet dit overleven en ik wil weer kunnen lopen.

246
00:14:30.024 --> 00:14:34.005
Naast haar ligt de luitenant van het peloton: Tom.

247
00:14:34.010 --> 00:14:36.005
Ik wist niet hoe ernstig het was.

248
00:14:36.010 --> 00:14:39.013
Ik ging er van uit: Hij beweegt, hij leeft.

249
00:14:39.018 --> 00:14:44.010
Later hoor je pas in het ziekenhuis wat voor impact het heeft gehad.

250
00:14:44.015 --> 00:14:51.017
En dan besef je pas, oke, toen hij daar lag was het al afgelopen.

251
00:14:51.022 --> 00:14:54.003
Hij heeft dat nooit bewust meegemaakt.

252
00:14:54.008 --> 00:14:59.001
Het was puur dat zijn lichaam een reactie gaf, maar hij heeft mij nooit horen roepen naar hem.

253
00:14:59.006 --> 00:15:08.007
Hij heeft dat nooit meer meegekregen en het is fijn om te weten dat hij niet die pijn en angst heeft gehad.

254
00:15:08.012 --> 00:15:12.021
Dat hij dat niet meekreeg, dat is...

255
00:15:13.001 --> 00:15:14.016
Ik vind dat wel fijn.

256
00:15:14.021 --> 00:15:19.004
Tom blijkt hersendood te zijn en de artsen kunnen hem niet meer redden.

257
00:15:21.002 --> 00:15:24.009
Ik mocht het ziekenhuis een dag uit om afscheid van hem te nemen.

258
00:15:24.014 --> 00:15:26.014
Ze brachten me er met de ambulance heen.

259
00:15:26.019 --> 00:15:29.008
Dan zie je hem liggen en denk je: Shit.

260
00:15:29.013 --> 00:15:31.016
Inderdaad, hij is er niet meer.

261
00:15:31.021 --> 00:15:33.008
En, ja.

262
00:15:33.013 --> 00:15:37.005
Dan denk je: We moeten met z'n allen verder gaan.

263
00:15:37.010 --> 00:15:39.022
De andere jongens. We moeten er voor knokken.

264
00:15:40.002 --> 00:15:42.008
We moeten hem laten zien dat het niet...

265
00:15:42.013 --> 00:15:46.001
Dat het niet voor niks is geweest is apart om te zeggen, maar...

266
00:15:46.006 --> 00:15:48.009
Dat het met ons goed gaat komen.

267
00:15:48.014 --> 00:15:52.008
Ik denk dat hij daar supertrots op is. Hij was altijd trots op ons.

268
00:15:52.013 --> 00:15:55.018
Je hebt nu nog meer reden om hem trots te maken.

269
00:15:55.023 --> 00:15:57.010
Dus ja...

270
00:15:57.015 --> 00:15:59.016
Zo kijk ik daar wel naar terug.

271
00:15:59.021 --> 00:16:01.021
Daarom heb ik een bandje laten maken.

272
00:16:02.001 --> 00:16:04.014
Als ik in mijn pak loop, heb ik dit armbandje om.

273
00:16:04.019 --> 00:16:07.000
Hier staat zijn naam, eenheid.

274
00:16:07.005 --> 00:16:10.004
Killed in action 10 juli 2007.

275
00:16:10.009 --> 00:16:13.010
Eenheid 37. May we never forget.

276
00:16:13.015 --> 00:16:17.024
Want we mogen nooit vergeten wat er daar is gebeurd en hem altijd blijven herinneren.

277
00:16:18.004 --> 00:16:22.019
Direct na de aanslag horen Jaaikes ouders dat hun dochter zwaar gewond is geraakt.

278
00:16:22.024 --> 00:16:26.024
Ik weet zelf nog... Mijn moeder klonk emotioneel aan de telefoon.

279
00:16:27.004 --> 00:16:29.022
Want ze sprak me dan voor het eerst.

280
00:16:30.002 --> 00:16:33.010
Ik zei ook: Ja, ga even rustig zitten.

281
00:16:33.015 --> 00:16:37.017
Niet schrikken. Alles gaat goed met me. Je hoeft je niet druk te maken.

282
00:16:37.022 --> 00:16:41.005
Misschien moet mijn been er af, maar dat zien we wel in Nederland.

283
00:16:41.010 --> 00:16:45.001
Maar ik hoorde mijn moeder alleen maar snikken.

284
00:16:45.006 --> 00:16:46.018
Ja.

285
00:16:46.023 --> 00:16:51.001
En als ik later terug denk, denk ik: Jezus, wat was ik simpel aan de telefoon.

286
00:16:51.006 --> 00:16:54.004
Ja, ga zitten. En dan vertel je dat.

287
00:16:54.009 --> 00:16:58.012
Jaaike wordt snel gerepatrieerd en komt in het militair hospitaal terecht.

288
00:16:58.017 --> 00:17:01.016
Daar neemt ze direct het commando over van de afdeling.

289
00:17:01.021 --> 00:17:03.010
Ik was heel opstandig.

290
00:17:03.015 --> 00:17:06.000
Ik had heel veel morfine gekregen.

291
00:17:06.005 --> 00:17:07.017
Ik wist wat ik wilde.

292
00:17:07.022 --> 00:17:11.023
Ik was de artsen en verpleegkundigen aan het dirigeren wat ze moesten doen.

293
00:17:12.003 --> 00:17:16.008
Ik vond dat ik het zelf kon bepalen, want ik was op uitzending geweest.

294
00:17:16.013 --> 00:17:20.011
En wat hebben die verpleegkundigen in Nederland nou meegemaakt.

295
00:17:20.016 --> 00:17:22.024
En nu denk ik wel eens terug en denk ik: Wat erg.

296
00:17:23.004 --> 00:17:30.023
Er zullen mensen naast me hebben gelegen op de IC die misschien door een autoongeluk gewond zijn geraakt.

297
00:17:31.003 --> 00:17:32.017
Dat is ook heel heftig.

298
00:17:32.022 --> 00:17:34.021
En, ja...

299
00:17:35.001 --> 00:17:39.019
Ik vond dat ik daar recht op had toen en ik denk dat dat versterkt is door de morfine.

300
00:17:39.024 --> 00:17:44.012
Eigenlijk was je op dat moment een bot mens. Ja, heel bot.

301
00:17:44.017 --> 00:17:46.014
Ik vond dat ik recht had op alles.

302
00:17:46.019 --> 00:17:49.015
Het duurde te lang voor mijn ouders kwamen en ik was boos.

303
00:17:49.020 --> 00:17:55.010
Dan mag je je dochter zien en dan doe je er 10 minuten over om hier te komen. Dan ren je toch?

304
00:17:55.015 --> 00:18:00.023
Die mensen hebben nog nooit zo snel naar me toe gelopen.

305
00:18:01.003 --> 00:18:05.015
Op dat moment lig je in dat bed te wachten en dan duurt dat heel lang.

306
00:18:07.001 --> 00:18:09.019
Dan valt ook de beslissing over haar been.

307
00:18:09.024 --> 00:18:12.019
Dan vertelt een arts:

308
00:18:12.024 --> 00:18:15.024
De kans dat we je been kunnen behouden is echt klein.

309
00:18:16.004 --> 00:18:18.008
Er is al veel weefsel afgestorven.

310
00:18:18.013 --> 00:18:20.022
We gaan je opereren, ik ga m'n best doen.

311
00:18:21.002 --> 00:18:24.014
En toen ik dat hoorde, zei ik meteen: Haal hem er dan maar af.

312
00:18:24.019 --> 00:18:27.008
Ja? Ja! Je wilt geen sleeppoot.

313
00:18:27.013 --> 00:18:31.015
Ik had al wat medische achtergrond, dus ik wist wel:

314
00:18:31.020 --> 00:18:35.013
Als een arts dat zegt, dan is het niet heel goed.

315
00:18:36.016 --> 00:18:39.011
En als ik nu de foto's terugkijk, denk ik:

316
00:18:39.016 --> 00:18:42.010
Dat was echt een hele goeie beslissing.

317
00:18:43.004 --> 00:18:45.024
De eerste keer dat ze het gingen uitpakken, zeiden ze:

318
00:18:46.004 --> 00:18:48.022
Je hoeft er niet naar te kijken. Het is even wennen.

319
00:18:49.002 --> 00:18:50.020
Ik zei: Nee hoor, laat maar zien.

320
00:18:51.000 --> 00:18:53.005
Ik haal het verband er zelf wel even af.

321
00:18:53.010 --> 00:18:56.003
Ik wilde zelf wel de hechtingen verwijderen.

322
00:18:56.008 --> 00:18:59.006
Dat hoefden zij niet te doen. Inpakken doe ik ook zelf.

323
00:18:59.011 --> 00:19:02.018
Ik dacht: Als ik straks thuis ben, moet ik het ook zelf doen.

324
00:19:02.023 --> 00:19:06.002
Waar kwam dat nuchtere en stoere vandaan?

325
00:19:06.007 --> 00:19:10.014
Ja, ik denk dat dat door mijn opvoeding komt...

326
00:19:10.019 --> 00:19:16.011
en ik heb me altijd wel willen bewijzen tegenover m'n broers.

327
00:19:16.016 --> 00:19:22.003
Vroeger als we aan 't stoeien waren. daar werd ik wel echt harder van.

328
00:19:22.008 --> 00:19:26.014
Natuurlijk. En ja, daardoor wilde ik alleen maar beter worden.

329
00:19:26.019 --> 00:19:28.017
Ik wilde ooit eens van hen winnen.

330
00:19:28.022 --> 00:19:32.003
Dat ze tegen me opkijken en me niet zien als hun kleine zusje.

331
00:19:32.008 --> 00:19:36.004
Na een intensieve revalidatie gaat het steeds beter met Jaaike.

332
00:19:36.009 --> 00:19:39.017
Ze denkt alles weer aan te kunnen en dat wil ze bewijzen.

333
00:19:39.022 --> 00:19:42.002
Jaaike gaat in haar eentje naar Thailand.

334
00:19:42.007 --> 00:19:43.024
Daar liep ik mijn been kapot.

335
00:19:44.004 --> 00:19:46.011
M'n prothesebeen.

336
00:19:46.016 --> 00:19:51.020
En toen kwam het besef: ik ben afhankelijk van anderen.

337
00:19:52.000 --> 00:19:53.017
Heel m'n leven.

338
00:19:53.022 --> 00:20:00.009
Natuurlijk kun je heel veel zelf, maar toen was ik daar in m'n eentje, in the middle of nowhere.

339
00:20:00.014 --> 00:20:02.017
Toen dacht ik echt: waarom doe ik dit?

340
00:20:02.022 --> 00:20:06.008
En toen besefte ik dat ik veel dingen doe om mezelf te bewijzen.

341
00:20:06.013 --> 00:20:09.006
Waarom moet ik mezelf bewijzen? Nou? Het hoeft niet.

342
00:20:09.011 --> 00:20:13.002
Dat heb ik al lang gedaan, maar toch ben ik daar lang mee bezig geweest.

343
00:20:13.007 --> 00:20:15.004
Waarom moest je jezelf bewijzen?

344
00:20:15.009 --> 00:20:20.001
Ik wilde de wereld en de mensen om me heen laten zien wat ik zoal kon met m'n prothese.

345
00:20:20.006 --> 00:20:22.014
En niks is onmogelijk, als je maar wilt.

346
00:20:22.019 --> 00:20:25.001
Ik wilde geen hulp, ik deed het wel zelf.

347
00:20:25.006 --> 00:20:30.001
En in Thailand was ik alleen en had ik hulp nodig, en ik kreeg het niet.

348
00:20:30.006 --> 00:20:34.000
Ik heb m'n moeder toen gebeld en ik was bang voor haar reactie.

349
00:20:34.005 --> 00:20:37.019
Ik dacht dat ze zou zeggen: Zie je wel! Je had het niet moeten doen.

350
00:20:37.024 --> 00:20:40.010
Maar het tegenovergestelde gebeurde.

351
00:20:40.015 --> 00:20:44.004
M'n moeder zei: Geen probleem, pak je spullen, kom naar huis.

352
00:20:44.009 --> 00:20:48.007
Het is niet erg om te falen en dat falen, dat had ik nooit gehad.

353
00:20:48.012 --> 00:20:51.023
Nee, ik heb nog nooit gefaald in m'n leven.

354
00:20:52.003 --> 00:20:55.017
En op dat moment had ik dat gevoel wel, dat ik had gefaald.

355
00:20:55.022 --> 00:20:57.013
Waarom had je dat gevoel?

356
00:20:57.018 --> 00:21:02.023
Ehm, omdat ik niet had laten zien dat ik wel in m'n eentje door Thailand kon reizen.

357
00:21:03.003 --> 00:21:06.012
Ja... Dat is heel stom.

358
00:21:06.017 --> 00:21:11.024
En toen is ook het besef gekomen dat ik gewoon hulp moet accepteren...

359
00:21:12.004 --> 00:21:15.012
en er ook om moet vragen, dat dat niet erg is.

360
00:21:15.017 --> 00:21:19.023
Jaaike is wel onzeker of haar handicap haar niet belemmert in de liefde.

361
00:21:20.003 --> 00:21:25.020
Mensen zeggen soms tegen me: Je hebt een leuk karakter, er komt wel iemand die daar tegen kan.

362
00:21:26.000 --> 00:21:29.015
Maar ja, je wordt ook een keer intiem.

363
00:21:29.020 --> 00:21:32.020
Dan moet toch je prothese uit en dat vond ik wel heel eng.

364
00:21:33.000 --> 00:21:36.012
Ik dacht: Zijn de jongens daar wel tegen opgewassen?

365
00:21:36.017 --> 00:21:38.012
Die ik misschien ooit tegenkom.

366
00:21:38.017 --> 00:21:42.017
En nu heb ik een nieuwe vriend en eigenlijk ging het vanzelf.

367
00:21:42.022 --> 00:21:45.018
Ik hoef me daar niet druk om te maken.

368
00:21:45.023 --> 00:21:49.014
Het rare is dat ik 's zomers wel in bikini loop, of korte broek...

369
00:21:49.019 --> 00:21:56.002
en dat ik lak heb aan alles, maar die mensen zie je daarna niet meer.

370
00:21:56.007 --> 00:21:58.020
En die raken ze ook niet aan.

371
00:21:59.000 --> 00:22:01.023
En dat vond ik wel heel moeilijk, ja.

372
00:22:02.003 --> 00:22:03.018
Hoe is dat goedgekomen?

373
00:22:03.023 --> 00:22:09.013
M'n vriend gaf me heel veel vertrouwen en ehm...

374
00:22:09.018 --> 00:22:13.001
ja, hij vond het ook wel een beetje spannend natuurlijk.

375
00:22:13.006 --> 00:22:15.012
En het ging eigenlijk heel natuurlijk.

376
00:22:15.017 --> 00:22:18.001
Hij heeft er nooit moeilijk over gedaan.

377
00:22:18.006 --> 00:22:21.016
Als-ie dan je stomp aanraakte en zegt dat je mooi bent...

378
00:22:21.021 --> 00:22:25.007
dan neemt dat alles wel weg wat je daarvoor hebt bedacht.

379
00:22:25.012 --> 00:22:30.024
Jaaike komt zo goed in haar vel te zitten, dat ze zich gaat bekommeren om andere oorlogsslachtoffers...

380
00:22:31.004 --> 00:22:33.006
en stichting De Gewonde Soldaat opzet.

381
00:22:33.011 --> 00:22:40.009
Ze organiseert activiteiten, maar wil vooral erkenning voor soldaten die vechten voor vrede en vaderland.

382
00:22:40.014 --> 00:22:44.012
Als ik in de trein zit, zegt niemand tegen me: Thank you for serving.

383
00:22:44.017 --> 00:22:49.007
Of: Bedankt voor wat je allemaal hebt gedaan voor ons land.

384
00:22:49.012 --> 00:22:51.012
Je krijgt reacties als:

385
00:22:51.017 --> 00:22:54.017
Dan had je maar niet naar Afghanistan moeten gaan.

386
00:22:54.022 --> 00:22:57.005
Wie gaat daar nou heen? Eigen schuld.

387
00:22:57.010 --> 00:22:59.014
Hoe kon je zo stom zijn?

388
00:22:59.019 --> 00:23:05.002
Dan denk ik: Ik heb die keuze gemaakt om de wereld veiliger te maken...

389
00:23:05.007 --> 00:23:08.009
en jij blijft achter je gameboy zitten.

390
00:23:08.014 --> 00:23:10.001
Of je playstation.

391
00:23:10.006 --> 00:23:13.019
Ik heb die keus gemaakt en verdien daar wel een beetje respect voor.

392
00:23:13.024 --> 00:23:19.004
Helemaal omdat natuurlijk daardoor mijn hele leven veranderd is.

393
00:23:19.009 --> 00:23:22.005
Ik vind dat daar wel iets tegenover mag staan.

394
00:23:22.010 --> 00:23:25.018
Al is het een bedankje, dat is al heel wat.

395
00:23:25.023 --> 00:23:28.002
Wat heeft je op de been gehouden?

396
00:23:28.007 --> 00:23:30.013
M'n rechterbeen. Denk ik wel.

397
00:23:33.019 --> 00:23:35.008
Tik 'm aan ouwe, tik 'm aan!

398
00:23:35.013 --> 00:23:38.020
GEKLAP, GEJOEL Lekker hoor, manke!

399
00:23:39.000 --> 00:23:41.015
Woeeeee!

400
00:23:41.020 --> 00:23:43.023
Toppie!

401
00:23:45.011 --> 00:23:48.004
Goed man. Je bent trots op ze? Ja! Super!

402
00:23:48.009 --> 00:23:50.020
Allemaal gehaald, echt gaaf.

403
00:23:51.000 --> 00:23:53.001
Dit is 'm! Lekker man.

404
00:23:53.006 --> 00:23:55.016
Ik heb pijn aan m'n poot jongen! Ja? Bikkel!

405
00:23:55.021 --> 00:23:58.011
M'n voet is nu zo dik, denk ik.

406
00:23:58.016 --> 00:24:00.009
Hoe ging het? Goed hoor!

407
00:24:00.014 --> 00:24:02.023
Was het zwaarder dan verwacht? Lichter.

408
00:24:03.003 --> 00:24:05.014
Ja? Ja. Je ziet er ook heel fit uit.

409
00:24:05.019 --> 00:24:09.013
Dat ben ik ook. Nog een rondje? Hij heeft mij erdoorheen getrokken.

410
00:24:09.018 --> 00:24:11.013
GEROEZEMOES

411
00:24:16.012 --> 00:24:19.005
Geniet je meer van het leven dan voor het ongeluk?

412
00:24:19.010 --> 00:24:21.001
Ik sta er meer bij stil.

413
00:24:21.006 --> 00:24:25.003
Ik was al een levensgenieter, maar ik sta er nu meer bij stil.

