WEBVTT

1
00:00:02.000 --> 00:00:03.020
888

2
00:00:04.000 --> 00:00:06.014
25 mei is de Dag van het Vermiste Kind.

3
00:00:06.019 --> 00:00:10.007
In Nederland worden meer dan 100 kinderen vermist.

4
00:00:10.012 --> 00:00:12.019
Maarten de Bruijn is daar EEN van.

5
00:00:12.024 --> 00:00:17.013
Hij ging 14 jaar geleden op reis naar India, en kwam nooit meer terug

6
00:00:17.018 --> 00:00:22.015
Heeft u ergens nog een sprankje hoop dat hij ooit voor de deur staat?

7
00:00:22.020 --> 00:00:24.007
Ja.

8
00:00:24.012 --> 00:00:27.008
Nu je het mij zo vraagt: ja.

9
00:00:27.013 --> 00:00:30.018
MUZIEK: 'BITTERSWEET SYMPHONY' VAN THE VERVE

10
00:00:30.023 --> 00:00:34.000
'Je bent mijn liefste vriend, mijn beste broer.'

11
00:00:34.005 --> 00:00:39.000
'Ik voel me tot in het diepst van mijn ziel met je verbonden. Ik mis je.'

12
00:00:39.005 --> 00:00:43.014
Dit is het laatste teken van leven dat je van hem hebt gekregen. Ja.

13
00:00:43.019 --> 00:00:45.024
Maarten is nooit meer gevonden.

14
00:00:46.004 --> 00:00:51.015
Nu, 14 jaar later, gaan zijn vader en broer naar India, in de voetsporen van Maarten.

15
00:00:51.020 --> 00:00:55.002
We gaan de reis maken die Maarten gemaakt heeft.

16
00:00:55.007 --> 00:01:00.000
We proberen zoveel mogelijk te doen wat we weten vanuit de brieven...

17
00:01:00.005 --> 00:01:03.014
en de plaatsen te bezoeken die hij bezocht heeft.

18
00:01:03.019 --> 00:01:08.003
Waarom gaan jullie dat doen? Ja... het bouwen van een monument.

19
00:01:09.003 --> 00:01:11.006
En het maken van een grafsteen.

20
00:01:11.011 --> 00:01:13.000
Herinneringen.

21
00:01:14.000 --> 00:01:15.012
INDIASE MUZIEK

22
00:01:20.000 --> 00:01:23.015
Als hij 21 is, besluit Maarten de wereld over te reizen.

23
00:01:23.020 --> 00:01:26.017
Van Ierland naar Israel, en door naar India.

24
00:01:26.022 --> 00:01:29.011
Van wie had Maarten dat reislustige?

25
00:01:30.011 --> 00:01:32.018
Ja, dat heeft-ie van mij geerfd.

26
00:01:32.023 --> 00:01:36.005
Ik was niet alleen voor mijn werk altijd op weg...

27
00:01:36.010 --> 00:01:40.000
maar als ik de kans kreeg ging ik naar het buitenland.

28
00:01:40.005 --> 00:01:42.008
Met de club, of alleen, of eh...

29
00:01:43.008 --> 00:01:45.010
Ja, ik vond dat wel heel leuk.

30
00:01:45.015 --> 00:01:49.000
En op een gegeven moment heb ik hem ook gezegd:

31
00:01:49.005 --> 00:01:52.010
Luister, voordat je je helemaal vastprikt...

32
00:01:52.015 --> 00:01:56.018
in een leven of een carriere of een baan of een huwelijk:

33
00:01:56.023 --> 00:01:59.012
Ga een poosje op reis!

34
00:01:59.017 --> 00:02:03.000
Ga wat doen. Kijk eens hoe andere mensen dat doen.

35
00:02:04.000 --> 00:02:06.012
En dat deed hij. En dat deed hij, ja.

36
00:02:06.017 --> 00:02:11.005
Heb je ooit gedacht: Had ik hem maar nooit naar India laten gaan? Ja.

37
00:02:11.010 --> 00:02:12.022
Had ik maar...

38
00:02:13.002 --> 00:02:15.005
Maar dat is ook een foute vraag.

39
00:02:15.010 --> 00:02:19.012
Destijds stond ik heel erg achter die beslissing.

40
00:02:21.000 --> 00:02:22.012
En...

41
00:02:22.017 --> 00:02:24.004
ehm...

42
00:02:24.009 --> 00:02:25.022
ja...

43
00:02:26.002 --> 00:02:27.014
Had ik maar...

44
00:02:27.019 --> 00:02:30.015
Maar dat is een verkeerde vraag.

45
00:02:30.020 --> 00:02:33.008
Maarten is de oudste van vier broers.

46
00:02:33.013 --> 00:02:37.005
De jongens groeien samen op, spelen en sporten samen.

47
00:02:37.010 --> 00:02:39.011
Het is druk en gezellig thuis.

48
00:02:39.016 --> 00:02:42.001
Maarten was een zachtmoedig mens.

49
00:02:42.006 --> 00:02:47.018
Eh... woorden als 'respect' en 'zorgzaamheid.'

50
00:02:47.023 --> 00:02:49.018
En tranen, bijvoorbeeld.

51
00:02:49.023 --> 00:02:53.014
Dat was allemaal heel normaal, dat hoorde er ook bij.

52
00:02:53.019 --> 00:02:55.006
En dat eh...

53
00:02:55.011 --> 00:02:58.000
Ja, dat maakte hem ook kwetsbaar.

54
00:02:58.005 --> 00:03:01.020
Maar hij had altijd heel veel zorg voor anderen.

55
00:03:02.000 --> 00:03:03.012
Ook in zijn klas.

56
00:03:03.017 --> 00:03:06.010
Of op het voetbalveld, of eh...

57
00:03:06.015 --> 00:03:09.012
Hij zocht ook altijd de zielenpoten eruit.

58
00:03:09.017 --> 00:03:11.004
Ja? LACHEND: Ja.

59
00:03:11.009 --> 00:03:13.019
Waarom? Ja, de zielige jongetjes.

60
00:03:13.024 --> 00:03:17.005
De jongetjes die niet goed mee konden op school.

61
00:03:17.010 --> 00:03:21.018
De jongetjes die kwetsbaar waren nam Maarten onder zijn hoede.

62
00:03:21.023 --> 00:03:23.010
Hoe deed hij dat dan?

63
00:03:23.015 --> 00:03:25.008
Die nam hij mee naar huis.

64
00:03:25.013 --> 00:03:28.000
HIJ SCHRAAPT ZIJN KEEL Bij ons thuis.

65
00:03:28.005 --> 00:03:29.017
En dan eh...

66
00:03:29.022 --> 00:03:35.002
'Pa, dat jongetje moet eh... Vandaag is dat bij ons.'

67
00:03:35.007 --> 00:03:36.019
Bijvoorbeeld.

68
00:03:36.024 --> 00:03:40.013
Dus het was een hele lieve jongen. Een uitermate lieve jongen.

69
00:03:40.018 --> 00:03:43.019
Vooral Maarten en Hein hebben goed contact.

70
00:03:43.024 --> 00:03:48.000
Naarmate ze ouder worden, trekken ze steeds meer naar elkaar toe.

71
00:03:48.005 --> 00:03:50.000
Hij was mijn oudere broer.

72
00:03:50.005 --> 00:03:52.018
Ik keek niet eens zozeer tegen hem op.

73
00:03:52.023 --> 00:03:56.016
Het was meer zo dat ik hem als persoon geweldig vond...

74
00:03:56.021 --> 00:03:58.008
in zijn eh...

75
00:03:58.013 --> 00:04:01.006
in zijn discussies, in zijn denkwijze.

76
00:04:01.011 --> 00:04:05.020
Om niet zomaar je leven te leiden, maar er echt iets van te maken.

77
00:04:06.000 --> 00:04:08.018
En na te denken over waarom je hier bent.

78
00:04:08.023 --> 00:04:10.018
Daar was hij erg mee bezig.

79
00:04:10.023 --> 00:04:15.015
En dat was een van de redenen waarom wij elkaar heel erg konden vinden.

80
00:04:15.020 --> 00:04:19.010
Hij heeft wel een moeilijke periode gehad in zijn leven.

81
00:04:19.015 --> 00:04:21.014
Hij is psychotisch geweest.

82
00:04:21.019 --> 00:04:26.005
En dat heeft denk ik een jaar, anderhalf jaar geduurd, ongeveer.

83
00:04:26.010 --> 00:04:30.020
En dan staat natuurlijk in EEN keer zo'n relatie op z'n kop.

84
00:04:31.000 --> 00:04:36.000
Omdat je dan natuurlijk in de zorgmodus gaat en er voor je broer wil zijn.

85
00:04:36.005 --> 00:04:41.010
En pas na die periode, toen die psychotische momenten wat minder werden...

86
00:04:41.015 --> 00:04:44.002
hebben we een betere band gekregen.

87
00:04:44.007 --> 00:04:49.012
Toen begon eigenlijk pas die hele intense, pure band die we hebben gehad...

88
00:04:49.017 --> 00:04:52.000
totdat hij ging reizen.

89
00:04:52.005 --> 00:04:57.000
In december 1999 vertrekt Maarten naar het noorden van India.

90
00:04:57.005 --> 00:04:58.017
Hij wilde dat graag.

91
00:04:58.022 --> 00:05:03.005
En er was geen reden om aan te nemen dat het verkeerd zou aflopen.

92
00:05:03.010 --> 00:05:05.005
Was je daar niet bang voor?

93
00:05:05.010 --> 00:05:07.012
Dat hem iets zou overkomen?

94
00:05:07.017 --> 00:05:09.004
Ja...

95
00:05:09.009 --> 00:05:13.015
Nee... ik denk niet... Ja... nee, nee, ik was daar niet bang voor.

96
00:05:13.020 --> 00:05:16.015
Hoewel ons afscheid wel heel intens was.

97
00:05:16.020 --> 00:05:24.000
Wij hebben die avond voordat hij ging wel hele intense omhelzingen gehad en we hebben veel gehuild.

98
00:05:24.005 --> 00:05:27.006
Op een manier waarvan ik later ook wel dacht:

99
00:05:27.011 --> 00:05:31.012
Waarom was dat zo verschrikkelijk verdrietig en zwaar?

100
00:05:31.017 --> 00:05:38.000
Maar het is heel lastig om je herinneringen nu nog objectief te kunnen beoordelen, natuurlijk.

101
00:05:38.005 --> 00:05:41.016
Hoe hebben jullie afscheid genomen? Nou, gewoon:

102
00:05:41.021 --> 00:05:46.010
Een goeie hug en een kus en eh... 'Hou je haaks, ik zie je weer terug'

103
00:05:47.010 --> 00:05:48.022
Of zoiets.

104
00:05:49.022 --> 00:05:51.009
Nou... ja...

105
00:05:51.014 --> 00:05:53.003
Dat is anders gelopen.

106
00:05:55.006 --> 00:05:58.000
De eerste maanden is er nog veel contact.

107
00:05:58.005 --> 00:06:02.010
Maarten belt en stuurt brieven naar zijn ouders en broer Hein.

108
00:06:02.015 --> 00:06:06.000
'Lieve Hein, mijn laatste brief aan jou is pas verstuurd.'

109
00:06:06.005 --> 00:06:08.015
'Toch wil ik er nog een schrijven.'

110
00:06:08.020 --> 00:06:12.000
'Je bent mijn liefste vriend, mijn beste broer.'

111
00:06:12.005 --> 00:06:16.015
'Ik voel me tot in het diepst van mijn ziel met je verbonden. Ik mis je.'

112
00:06:16.020 --> 00:06:21.000
'Je liefde, genegenheid, affectie, respect en bewondering.'

113
00:06:23.000 --> 00:06:25.005
Mooi. Ja.

114
00:06:25.010 --> 00:06:28.015
Het klinkt bijna als een afscheidsbrief.

115
00:06:29.018 --> 00:06:33.017
Ehm... ja. Dat hebben mensen ook wel eens aangegeven, ja.

116
00:06:33.022 --> 00:06:35.018
Kan het dat zijn geweest?

117
00:06:35.023 --> 00:06:38.000
Ik geloof dat sowieso niet.

118
00:06:38.005 --> 00:06:41.005
In de zin van: Een bewust afscheid. Nee.

119
00:06:41.010 --> 00:06:45.001
Was dit de laatste brief die je hebt gekregen? Ja. Ja.

120
00:06:45.006 --> 00:06:48.005
Dat is ook de brief die je het meest koestert?

121
00:06:48.010 --> 00:06:51.014
Ehm... nee, dat doe ik met alledrie.

122
00:06:51.019 --> 00:06:54.018
Het is heel fijn om iets tastbaars ze hebben.

123
00:06:54.023 --> 00:06:57.000
Dat is er sowieso niet, verder.

124
00:06:57.005 --> 00:07:02.003
Daarom is dit wel een van de belangrijkste fysieke bezittingen die ik heb.

125
00:07:02.008 --> 00:07:03.020
RUSTIGE PIANOMUZIEK

126
00:07:04.000 --> 00:07:09.010
Wanneer begon je je voor het eerst zorgen te maken of alles wel goed was met hem?

127
00:07:09.015 --> 00:07:12.020
Er begon wel wat onrust in mijn lijf te komen...

128
00:07:13.000 --> 00:07:18.004
toen de brieven wat minder werden en het bellen ook wat minder werd.

129
00:07:18.009 --> 00:07:22.018
In april begon het wat minder te worden. Waarom weet ik ook niet.

130
00:07:22.023 --> 00:07:29.005
En eind april ben ik jarig, en toen hebben we elkaar nog gesproken, toen heeft hij nog gebeld.

131
00:07:29.010 --> 00:07:31.005
Ja, en toen eh...

132
00:07:32.005 --> 00:07:36.020
Daarna is er iets gebeurd wat ik je ook niet kan vertellen.

133
00:07:37.000 --> 00:07:42.000
Het verjaardagstelefoontje blijkt achteraf het laatste teken van leven

134
00:07:42.005 --> 00:07:46.008
Dan zien Jaap en zijn vrouw een documentaire over vermissingen in India.

135
00:07:46.013 --> 00:07:50.000
En ze beseffen dat het wel eens helemaal fout kan zijn.

136
00:07:50.005 --> 00:07:54.010
De Kullu-vallei, in het voorgebergte van de westelijke Himalaya.

137
00:07:54.015 --> 00:07:58.010
De afgelopen vier jaar zijn hier minstens 14 westerse jongeren...

138
00:07:58.015 --> 00:08:01.008
op mysterieuze wijze vermist geraakt.

139
00:08:01.013 --> 00:08:06.018
Toen wij dat gezien hadden, werden wij heel ongerust. Ja.

140
00:08:06.023 --> 00:08:08.010
Ik dacht: verdomme.

141
00:08:08.015 --> 00:08:10.002
Wat nu?

142
00:08:11.016 --> 00:08:16.005
Jaap aarzelt niet een besluit naar India te gaan, zijn zoon achterna.

143
00:08:16.010 --> 00:08:22.002
Al zegt hij niet op zoek te gaan naar Maarten, toch is er de stille hoop hem te vinden.

144
00:08:22.007 --> 00:08:23.019
Stiekem.

145
00:08:23.024 --> 00:08:27.015
Onderin je bewustzijn is dat doel er natuurlijk wel.

146
00:08:28.015 --> 00:08:31.010
Want je wilt dat contact weer herstellen.

147
00:08:31.015 --> 00:08:35.010
Al is het maar voor een uur, of een dag, of... anders.

148
00:08:37.005 --> 00:08:40.008
Wat vond je ervan dat je vader naar India ging?

149
00:08:40.013 --> 00:08:43.022
Ehm... ja, begrijpelijk, wel. Ik snapte het wel.

150
00:08:44.002 --> 00:08:45.014
Ik vond het ook eh...

151
00:08:45.019 --> 00:08:49.010
nou ja... ik vond het bijna noodzakelijk dat hij ging.

152
00:08:49.015 --> 00:08:51.006
Voor zijn eigen gevoel.

153
00:08:51.011 --> 00:08:59.005
Hij wilde gewoon verstandelijk, feitelijk erachter kunnen komen: Wat is de kans dat hij nog leeft?

154
00:08:59.010 --> 00:09:02.000
Of leeft hij nog? Dan ga ik hem vinden.

155
00:09:02.005 --> 00:09:07.002
Ja, en dat is ook onderdeel van een bepaald verwerkingsproces.

156
00:09:07.007 --> 00:09:10.010
En daarna moet er natuurlijk gezocht worden.

157
00:09:10.015 --> 00:09:12.008
Dus ik vond het heel goed.

158
00:09:12.013 --> 00:09:17.003
En ja... de bewondering voor mijn vader was natuurlijk al sky high.

159
00:09:17.008 --> 00:09:19.015
En dat is alleen maar toegenomen.

160
00:09:19.020 --> 00:09:21.019
Hoe hij dat heeft aangepakt.

161
00:09:21.024 --> 00:09:25.018
En hoe hij partijen bij elkaar gebracht heeft.

162
00:09:25.023 --> 00:09:30.010
Daarvan heb ik altijd het gevoel gehad dat dat grondig gebeurd is.

163
00:09:30.015 --> 00:09:32.006
Dat het goed gebeurd is.

164
00:09:32.011 --> 00:09:37.005
En dat het eh... voor hemzelf ook noodzakelijk was om te gaan.

165
00:09:37.010 --> 00:09:40.005
Zes maanden lang reist Jaap door India.

166
00:09:40.010 --> 00:09:44.020
Hij bezoekt de plekken waarvan hij zeker weet dat Maarten daar was.

167
00:09:45.000 --> 00:09:49.002
Ook de beruchte Parvati-vallei. Dat water is angstaanjagend.

168
00:09:49.007 --> 00:09:54.005
In de oude geschiedenis was de zee, en water, synoniem voor de dood.

169
00:09:54.010 --> 00:09:55.022
En...

170
00:09:56.002 --> 00:09:58.000
En voor ellende.

171
00:09:58.005 --> 00:09:59.017
En eh...

172
00:09:59.022 --> 00:10:03.002
Dat heeft het eigenlijk nog steeds een beetje.

173
00:10:03.007 --> 00:10:05.018
Hoe was het om bij die vallei te staan?

174
00:10:05.023 --> 00:10:08.016
De plek waar Maarten het laatst gezien is.

175
00:10:08.021 --> 00:10:11.011
Ja, dat raakt toch wel. Dat raakt.

176
00:10:11.016 --> 00:10:13.010
Je krijgt dan van:

177
00:10:13.015 --> 00:10:17.000
Oke, dit heeft hij dus ook gezien.

178
00:10:17.005 --> 00:10:19.014
Het water. De bergen.

179
00:10:19.019 --> 00:10:22.020
Die tempel van die eh... van die goden.

180
00:10:23.000 --> 00:10:27.020
Het is ook een bedevaartplaats, het barst van de vreemdelingen daar.

181
00:10:28.000 --> 00:10:31.020
En eh... dat heeft hij dus gezien. En dat heb ik ook gezien.

182
00:10:32.000 --> 00:10:35.018
Dat geeft dus een positief gevoel. Positief, ja.

183
00:10:35.023 --> 00:10:40.003
Had u toen nog wel hoop dat u hem misschien wel zou tegenkomen?

184
00:10:40.008 --> 00:10:41.020
Mja...

185
00:10:42.000 --> 00:10:43.022
Eigenlijk niet.

186
00:10:44.022 --> 00:10:46.015
Je hoopt altijd, maar...

187
00:10:46.020 --> 00:10:51.010
Nee, ik geloof niet dat ik die hoop echt had. Nee?

188
00:10:51.015 --> 00:10:56.000
Ik ben maar EEN keer achter iets aangelopen wat heel erg op hem leek.

189
00:10:56.005 --> 00:11:01.000
Dat was in McLeod Ganj, dat stadje waar de Dalai Lama ook lessen geeft.

190
00:11:01.005 --> 00:11:05.015
En op een gegeven moment dacht ik: Verdomd, dat zou hem kunnen zijn.

191
00:11:05.020 --> 00:11:07.007
Wat dacht je toen?

192
00:11:07.012 --> 00:11:11.015
Je loopt er gewoon achteraan, want je weet dat het niet zo is.

193
00:11:11.020 --> 00:11:13.021
Maar je moet er wel achteraan.

194
00:11:14.001 --> 00:11:18.012
Had je dat niet constant in India? Dat je overal Maarten zag? Nee.

195
00:11:18.017 --> 00:11:20.004
Nee.

196
00:11:20.009 --> 00:11:21.021
Nee.

197
00:11:22.001 --> 00:11:26.000
Want blijkbaar is er ook iets, ergens achterin je geest...

198
00:11:26.005 --> 00:11:30.006
wat je waarschuwt en vertelt van: Jaap, hij is er niet meer.

199
00:11:30.011 --> 00:11:34.018
Je moet het alleen nog geloven en ervaren, maar hij is er niet meer.

200
00:11:34.023 --> 00:11:39.000
Wat is er met Maarten gebeurd? Leeft hij nog? Waar kan hij zijn?

201
00:11:39.005 --> 00:11:44.000
Jaap schakelt de politie, Interpol, de ambassade en Buitenlandse Zaken in.

202
00:11:44.005 --> 00:11:48.020
En hij vraagt de lokale bevolking of zij Maarten hebben gezien.

203
00:11:59.019 --> 00:12:04.000
Hoe was het om na maanden zoeken met lege handen terug te komen?

204
00:12:04.005 --> 00:12:06.000
Nou... dat is wel een item.

205
00:12:06.005 --> 00:12:09.005
Zolang ik in India was, was het allemaal goed.

206
00:12:09.010 --> 00:12:13.010
Zelfs toen ik mijn vlucht terug reserveerde wat het nog goed.

207
00:12:13.015 --> 00:12:18.000
En dan moet ik de laatste nacht doorbrengen, en dat werd een drama.

208
00:12:18.005 --> 00:12:20.004
Ik heb geen oog dichtgedaan.

209
00:12:20.009 --> 00:12:23.015
En die fles whisky was ook al heel snel op.

210
00:12:23.020 --> 00:12:25.007
En het... het...

211
00:12:25.012 --> 00:12:28.018
Het afscheid viel heel erg zwaar.

212
00:12:28.023 --> 00:12:31.018
Waarom? Je bent niet in staat geweest...

213
00:12:31.023 --> 00:12:33.010
HIJ ZUCHT DIEP

214
00:12:33.015 --> 00:12:38.013
ja... dan toch dat vinden... of dat zoeken... en vinden...

215
00:12:38.018 --> 00:12:41.012
om daar iets in te bereiken.

216
00:12:41.017 --> 00:12:43.005
Voelt dat mislukt?

217
00:12:43.010 --> 00:12:45.017
Toen voelde dat heel mislukt, ja.

218
00:12:45.022 --> 00:12:47.012
Ja.

219
00:12:47.017 --> 00:12:49.004
Ja, ik had het wel...

220
00:12:49.009 --> 00:12:51.016
Ik had het wel een beetje verwacht.

221
00:12:51.021 --> 00:12:55.001
Zeker toen ik de berichten zag over dat gebied.

222
00:12:55.006 --> 00:12:58.013
Andere mensen die vermist waren geraakt, daar.

223
00:12:58.018 --> 00:13:02.000
Toen dacht ik van: Dit ziet er echt niet goed uit.

224
00:13:02.005 --> 00:13:04.012
Alle tekenen waren negatief.

225
00:13:04.017 --> 00:13:08.020
Terug in Nederland moeten Jaap, zijn vrouw en drie zoons...

226
00:13:09.000 --> 00:13:13.008
proberen het leven weer op te pakken, zo goed en zo kwaad als het kan.

227
00:13:13.013 --> 00:13:16.006
Ben je niet de hele dag met je zoon bezig?

228
00:13:16.011 --> 00:13:20.000
Bij elk telefoontje zou ik denken: Misschien is het Maarten.

229
00:13:20.005 --> 00:13:21.017
Het is nog veel erger.

230
00:13:21.022 --> 00:13:26.018
Je denkt dus op elk moment van de dag: Komt dat telefoontje?

231
00:13:26.023 --> 00:13:30.005
Ik ga niet te ver van huis, want hij kan bellen.

232
00:13:31.005 --> 00:13:32.017
Ehm...

233
00:13:32.022 --> 00:13:37.005
Of er is altijd iemand bij de telefoon.

234
00:13:37.010 --> 00:13:40.005
Omschrijf die dagen van onzekerheid eens?

235
00:13:40.010 --> 00:13:43.020
O ja, die begonnen 's morgens bij het licht worden.

236
00:13:44.000 --> 00:13:46.018
Want dan ben ik het gewend om op te staan.

237
00:13:46.023 --> 00:13:50.018
En dan wandelen, lopen. Ik heb toen leren wandelen.

238
00:13:50.023 --> 00:13:53.022
Dus 's morgens om vier uur liep ik al buiten.

239
00:13:54.002 --> 00:13:58.005
En dan kwam ik om tien uur of twaalf uur 's morgens weer terug.

240
00:13:58.010 --> 00:14:01.017
En dan met Rebecca even een boterhammetje eten.

241
00:14:01.022 --> 00:14:04.010
En slapen. En dan weer wandelen.

242
00:14:04.015 --> 00:14:07.004
Of dingen gaan regelen, dingen doen.

243
00:14:07.009 --> 00:14:11.005
Er was een bevriende ambassadeur in India.

244
00:14:11.010 --> 00:14:14.010
En die man heb ik helemaal gek gemaakt.

245
00:14:14.015 --> 00:14:17.008
Die heb ik helemaal gek gemaakt. Hoe dan?

246
00:14:17.013 --> 00:14:21.020
Bellen. 'Heb je al wat gehoord? Heb je nou nog niks gehoord?'

247
00:14:22.000 --> 00:14:26.005
'Al die contacten die jij hebt, je moet toch iets vinden?'

248
00:14:26.010 --> 00:14:27.022
Weet je wel?

249
00:14:28.002 --> 00:14:30.000
En ja... nou ja, dat...

250
00:14:30.005 --> 00:14:32.021
Op een gegeven moment... HIJ GRINNIKT

251
00:14:33.001 --> 00:14:36.018
Op een gegeven moment heeft hij z'n nummer veranderd.

252
00:14:36.023 --> 00:14:40.010
Hij zei: Nu is het afgelopen. Als ik iets weet, bel ik.

253
00:14:40.015 --> 00:14:44.018
Ik zeg: Daar heb ik geen tijd voor. Jij zit maar te slabakken.

254
00:14:44.023 --> 00:14:51.005
En hij zegt: Ik verander mijn telefoonnummer, en je krijgt het niet meer. Of zoiets.

255
00:14:51.010 --> 00:14:55.020
De vermissing van Maarten is voor het hele gezin een groot verdriet.

256
00:14:56.000 --> 00:15:02.000
Iedereen verwerkt het op z'n eigen manier en iedereen heeft z'n eigen theorieen.

257
00:15:02.005 --> 00:15:06.000
Het beste scenario dat ik op een gegeven moment had was:

258
00:15:06.005 --> 00:15:10.000
Omdat hij heel erg geinteresseerd was in de religie...

259
00:15:10.005 --> 00:15:12.002
en heel erg zoekende was...

260
00:15:12.007 --> 00:15:19.022
zou hij in India misschien wat eerder beinvloed kunnen worden door iemand van een sekte.

261
00:15:20.002 --> 00:15:22.005
Dat heb ik wel een tijd gedacht.

262
00:15:22.010 --> 00:15:26.007
En dat voelde op zich ook wel... Dat voelde een tijd goed.

263
00:15:26.012 --> 00:15:30.023
In zo'n periode zoek je je verhaal. En dat verhaal moet goed zijn.

264
00:15:31.003 --> 00:15:34.000
Het moet goed bij je passen en goed voelen.

265
00:15:34.005 --> 00:15:37.018
Want anders kun je er toch heel moeilijk mee omgaan.

266
00:15:37.023 --> 00:15:43.011
Je kunt wel met een stukje onzekerheid omgaan, en dat is een verhaal dat je maakt.

267
00:15:43.016 --> 00:15:47.005
Je schrijft een scenario wat je zelf fijn vindt.

268
00:15:47.010 --> 00:15:50.012
Ja, ik denk dat hij eh...

269
00:15:52.008 --> 00:15:56.011
misschien in een dronken nacht, een misstap heeft gemaakt.

270
00:15:56.016 --> 00:15:59.021
Want hij heeft een maand in die vallei gewoond.

271
00:16:00.001 --> 00:16:01.013
En hij kende...

272
00:16:01.018 --> 00:16:08.000
Zoals gebruikelijk kende hij de wegen en de paden waar hij moest lopen en niet moest lopen.

273
00:16:08.005 --> 00:16:13.006
Maar altijd was daar dat water. En al die paden lopen vlak langs dat water.

274
00:16:13.011 --> 00:16:18.008
Dus mijns inziens heeft hij gewoon een misstap gemaakt.

275
00:16:18.013 --> 00:16:21.020
Maar denk ik eigenlijk maar heel weinig over na.

276
00:16:22.000 --> 00:16:25.005
Waarom? Omdat ik het antwoord niet ken.

277
00:16:25.010 --> 00:16:27.018
Ik kan nooit het antwoord vinden.

278
00:16:27.023 --> 00:16:32.022
Maar ik kan me wel voorstellen dat je als vader altijd maar blijft malen.

279
00:16:33.002 --> 00:16:36.018
Dat je altijd met die vraagtekens zit: Wat is er gebeurd?

280
00:16:36.023 --> 00:16:39.008
Daarom moet je die vraag loslaten.

281
00:16:39.013 --> 00:16:42.000
Die vraag is ook niet relevant meer.

282
00:16:42.005 --> 00:16:46.010
Die vraag stel je in het begin, de eerste drie jaar.

283
00:16:46.015 --> 00:16:48.010
Als je nog loopt te rouwen.

284
00:16:48.015 --> 00:16:54.000
En je jezelf in al je ellende die vraag tien keer op een dag stelt

285
00:16:55.018 --> 00:17:00.015
Maar gelukkigerwijs herstel je daar weer van.

286
00:17:00.020 --> 00:17:02.021
Je wil namelijk verder leven.

287
00:17:03.001 --> 00:17:06.006
Je moet jezelf de kans geven om verder te leven.

288
00:17:06.011 --> 00:17:07.023
En...

289
00:17:08.003 --> 00:17:09.020
ja... daarin...

290
00:17:10.000 --> 00:17:13.000
daarin past die vraag niet meer.

291
00:17:13.005 --> 00:17:15.004
MELANCHOLIEKE PIANOMUZIEK

292
00:17:15.009 --> 00:17:18.012
Wanneer komt er een einde aan dat rouwproces?

293
00:17:18.017 --> 00:17:21.010
Hoe voel je dat? Dat is heel eigenaardig.

294
00:17:21.015 --> 00:17:27.005
Dan komt er ineens een dag dat je de zon weer ziet schijnen, en dat je de vogeltjes ziet.

295
00:17:27.010 --> 00:17:29.013
En dat je Maarten even vergeet.

296
00:17:29.018 --> 00:17:32.021
Dus dat het onderwerp even weg is uit je hoofd.

297
00:17:33.001 --> 00:17:36.020
En soms is het twee dagen weg uit je hoofd, of drie dagen.

298
00:17:38.010 --> 00:17:40.001
En dan... dan... dan...

299
00:17:40.006 --> 00:17:41.018
dan weet je...

300
00:17:41.023 --> 00:17:44.015
dat je weer op begint te krabbelen.

301
00:17:44.020 --> 00:17:50.000
Dat lijkt me moeilijk, want er is geen lichaam gevonden, het blijft een mysterie!

302
00:17:50.005 --> 00:17:51.021
Ja, dat is een gedonder.

303
00:17:52.001 --> 00:17:55.000
Maar... Blijft dat dan niet stoken en malen?

304
00:17:55.005 --> 00:17:57.018
Zou ik dan liever een lichaam hebben?

305
00:17:59.000 --> 00:18:00.018
Weet ik niet. Ik ook niet.

306
00:18:00.023 --> 00:18:02.010
Ik weet het niet.

307
00:18:02.015 --> 00:18:07.000
Ik kan me voorstellen dat u op een gegeven moment zou hebben gedacht:

308
00:18:07.005 --> 00:18:12.000
Laat me het lichaam in elk geval vinden, dan kan ik door met mijn leven.

309
00:18:12.005 --> 00:18:15.012
Maar dan blijft de zaak net zo onverkwikkelijk.

310
00:18:15.017 --> 00:18:17.022
Maar dan heb je wel een antwoord.

311
00:18:18.002 --> 00:18:20.018
Ja, maar of ik daar zo gelukkig mee ben?

312
00:18:22.018 --> 00:18:28.000
Ik zal je vertellen dat ik nu nog iets van een idee heb...

313
00:18:29.000 --> 00:18:30.018
in mijn geest, ergens...

314
00:18:30.023 --> 00:18:33.008
dat hij nog leeft, of dat hij nog is.

315
00:18:33.013 --> 00:18:36.018
En als hij in de klei ligt, in dat dorp van mij...

316
00:18:36.023 --> 00:18:39.005
dan heb ik dat idee niet meer.

317
00:18:40.010 --> 00:18:42.020
Dus nu geeft de onzekerheid...

318
00:18:43.000 --> 00:18:44.012
geeft je...

319
00:18:44.017 --> 00:18:48.015
eh... meer vreugde dan een lichaam.

320
00:18:50.000 --> 00:18:53.000
Het klinkt heel tegenstrijdig, ik weet het.

321
00:18:53.005 --> 00:18:56.005
Maar ik heb geen woorden om het te verwoorden.

322
00:18:56.010 --> 00:18:59.003
Ik heb geen woorden om dat uit te leggen.

323
00:18:59.008 --> 00:19:03.000
En misschien geef ik dit antwoord ook noodgedwongen.

324
00:19:03.005 --> 00:19:04.023
Omdat het niet anders is.

325
00:19:10.012 --> 00:19:12.003
Die pijn gaat nooit weg.

326
00:19:12.008 --> 00:19:18.005
Elk moment dat ik er heel erg heftig mee bezig ben, met de pijn van het missen...

327
00:19:18.010 --> 00:19:22.010
dan zie je echt dat die pijn in 13 jaar niet afneemt.

328
00:19:22.015 --> 00:19:27.010
Misschien ook niet toeneemt. Maar de intensiteit blijft hetzelfde

329
00:19:27.015 --> 00:19:29.012
Hoe groot is die pijn nu nog?

330
00:19:29.017 --> 00:19:32.005
Die pijn is nog ontzettend groot, ja.

331
00:19:32.010 --> 00:19:35.015
Het is nu 14 jaar geleden dat Maarten verdween.

332
00:19:35.020 --> 00:19:38.000
Herinneringen aan hem blijven.

333
00:19:38.005 --> 00:19:43.006
Bij zijn ouders en broers, maar ook bij zijn vrienden maakte hij veel indruk.

334
00:19:43.011 --> 00:19:46.015
Ik zit een keer op de voetbalclub op de tribune.

335
00:19:46.020 --> 00:19:50.008
En een oud schoolmaatje van hem komt naast me zitten.

336
00:19:50.013 --> 00:19:53.000
Dat was een jaar of zes, zeven geleden.

337
00:19:53.005 --> 00:19:57.010
Hij zegt: Vindt u het erg om over Maarten te praten? Nee, prima.

338
00:19:57.015 --> 00:19:59.016
Dus we kletsen over van alles.

339
00:19:59.021 --> 00:20:04.010
Ik zeg: Vertel over school. Want ze zaten op dezelfde school.

340
00:20:04.015 --> 00:20:09.001
Wat gebeurt er op school allemaal? Hij zegt: Ik heb een mooi verhaal.

341
00:20:09.006 --> 00:20:14.007
We gaan een keer in de middag langs een snoepwinkel, daar hangt zo'n automaat.

342
00:20:14.012 --> 00:20:17.007
Daar trekken we voor een stuiver snoep uit.

343
00:20:17.012 --> 00:20:22.006
En daar zit zo'n klik-kikkertje in. Zo'n metalen dingetje. Ja.

344
00:20:22.011 --> 00:20:24.010
En toen zei Maarten tegen me:

345
00:20:24.015 --> 00:20:27.011
Sander, dat moet je bij je houden.

346
00:20:27.016 --> 00:20:30.023
Dan zul je altijd mij herinneren, da's EEN ding.

347
00:20:31.003 --> 00:20:33.006
En het zal je ook geluk brengen.

348
00:20:33.011 --> 00:20:35.021
En hij steekt zijn hand in zijn zak.

349
00:20:38.009 --> 00:20:39.021
Met dat kikkertje.

350
00:20:46.002 --> 00:20:47.014
Dus...

351
00:20:50.014 --> 00:20:56.000
je kunt het, zeker de plek waar wij nog steeds leven en waar we ook nooit weg willen...

352
00:20:56.005 --> 00:20:58.000
je kunt het niet vergeten.

353
00:20:58.005 --> 00:21:00.010
Je kunt het echt nooit vergeten.

354
00:21:04.008 --> 00:21:10.001
Heeft u ergens diep van binnen nog een sprankje hoop dat hij ooit voor de deur staat? Ja.

355
00:21:11.019 --> 00:21:13.018
Nou je het mij zo vraagt, ja.

356
00:21:16.008 --> 00:21:17.020
Ja.

357
00:21:18.000 --> 00:21:19.012
Hoe reeel is die hoop?

358
00:21:19.017 --> 00:21:21.004
Foute vraag.

359
00:21:23.002 --> 00:21:25.010
Ja? Ja, da's een foute vraag.

360
00:21:27.008 --> 00:21:30.001
Want kijk, dat hangt natuurlijk van...

361
00:21:30.006 --> 00:21:34.023
Luister, sommige mensen vragen: Stel je voor dat hij morgen terugkomt.

362
00:21:35.003 --> 00:21:38.002
Hij komt het huis binnenlopen, wat doe je dan?

363
00:21:38.007 --> 00:21:41.020
Ik zeg: Dan krijgt hij een pak slaag. Een pak slaag? Ja.

364
00:21:42.000 --> 00:21:45.009
Waarom hij godverdomme zo lang heeft gewacht...

365
00:21:45.014 --> 00:21:47.011
om bericht te geven.

366
00:21:47.016 --> 00:21:50.018
Maar daarna een dikke knuffel, denk ik.

367
00:21:50.023 --> 00:21:53.001
Dat is weer een ander verhaal.

368
00:21:55.012 --> 00:21:59.010
Binnenkort is het zover: Jaap en Hein vertrekken naar India.

369
00:21:59.015 --> 00:22:04.015
Het is de wens van Hein om ten minste een keer te zijn geweest op de plek waar zijn broer was.

370
00:22:04.020 --> 00:22:07.019
Dat is een soort van laatste wat je kan doen.

371
00:22:07.024 --> 00:22:09.022
In de zin van, ehm...

372
00:22:10.002 --> 00:22:14.009
Normaal ga je naar een graf en daar kun je dan iemand herdenken.

373
00:22:14.014 --> 00:22:18.005
Dit wordt een grote reis, voor mij emotioneel ook...

374
00:22:18.010 --> 00:22:22.003
maar ook fysiek, om nog eens een keer hem te beleven...

375
00:22:22.008 --> 00:22:26.004
die reis te beleven, de mensen te zien, te ruiken...

376
00:22:26.009 --> 00:22:28.006
te proeven.

377
00:22:28.011 --> 00:22:31.008
Alles in me opnemen om te kijken hoe hij...

378
00:22:31.013 --> 00:22:33.004
die reis heeft ervaren.

379
00:22:33.009 --> 00:22:35.004
En om dichtbij hem te zijn.

380
00:22:35.009 --> 00:22:38.006
Dat is het laatste wat ik nog echt kan doen.

381
00:22:38.011 --> 00:22:43.003
Er is maar EEN iemand met wie Hein deze reis wil maken: met zijn vader.

382
00:22:43.008 --> 00:22:46.018
Het plan is zelfs om er een documentaire over te maken.

383
00:22:46.023 --> 00:22:49.021
Hoe is het voor jullie om samen op reis te gaan?

384
00:22:50.001 --> 00:22:53.010
Dat is niet zo vaak gebeurd eigenlijk. Te weinig.

385
00:22:53.015 --> 00:22:57.008
Ik vind dat wel een heel leuk onderdeel van het geheel.

386
00:22:57.013 --> 00:22:59.000
En voor jou?

387
00:22:59.005 --> 00:23:03.002
De enige persoon waarmee ik het zou willen is mijn vader.

388
00:23:03.007 --> 00:23:06.012
Het zit het dichtst bij mijn belevingswereld.

389
00:23:06.017 --> 00:23:08.020
Daar hoef ik niks uit te leggen.

390
00:23:09.000 --> 00:23:13.020
Zijn jullie niet bang voor een extra klap als je daar bent?

391
00:23:14.000 --> 00:23:16.016
Ik denk dat ik het ergste wel gehad heb.

392
00:23:16.021 --> 00:23:19.014
Niet bang zijn. Je moet nooit bang zijn.

393
00:23:19.019 --> 00:23:21.024
Angst is een slechte raadgever.

394
00:23:22.004 --> 00:23:28.011
De meeste mensen die een vermissing in de familie hebben meegemaakt, houden dat voor zich.

395
00:23:28.016 --> 00:23:33.009
En jullie maken er een documentaire van. Wij maken een beetje stampei.

396
00:23:33.014 --> 00:23:37.011
Waarom? Dat hangt een beetje van je karakter af, denk ik.

397
00:23:37.016 --> 00:23:39.003
Ehm...

398
00:23:39.008 --> 00:23:42.021
Eigenlijk moet iedereen weten dat ik verdriet heb.

399
00:23:43.001 --> 00:23:44.019
Of hij, ook.

400
00:23:44.024 --> 00:23:50.009
Eigenlijk moet iedereen dat weten wat je kan overkomen.

401
00:23:50.014 --> 00:23:55.021
Eigenlijk moet iedereen ook angstvallig op zichzelf en op zijn naaste letten...

402
00:23:56.001 --> 00:23:59.006
dat dat niet gebeurt, nog een keer ergens anders.

403
00:23:59.011 --> 00:24:02.022
En eigenlijk, uiteindelijk, moet in mijn optiek...

404
00:24:03.002 --> 00:24:06.016
iedereen zodanig met zijn tijd omgaan dat hij...

405
00:24:06.021 --> 00:24:11.020
alles gezien en gedaan heeft op elk moment, op enig moment in zijn leven.

406
00:24:12.000 --> 00:24:16.007
Ik heb niet lopen slabakken, ik heb alles gedaan wat ik wilde doen.

407
00:24:16.012 --> 00:24:18.011
Doe het zo spoedig mogelijk.

408
00:24:18.016 --> 00:24:21.011
Dat is uw boodschap. Dat is mijn boodschap.

409
00:24:21.016 --> 00:24:24.024
Ik wens jullie heel veel succes in India. Dank je wel.

