WEBVTT

1
00:00:00.000 --> 00:00:02.011
888

2
00:00:17.003 --> 00:00:18.017
Vanavond in KRO Brandpunt:

3
00:00:18.017 --> 00:00:22.000
Binnenkort staat-ie voor de rechter, de vermaarde kickbokser Badr Hari.

4
00:00:22.000 --> 00:00:25.002
Verdacht van poging tot doodslag op de zakenman Coen Everink...

5
00:00:25.002 --> 00:00:27.016
bij een dansfeest in de Arena.

6
00:00:27.016 --> 00:00:28.023
Wij legden de hand op een politiedossier...

7
00:00:28.023 --> 00:00:33.016
waaruit blijkt dat de beveiligers van de Arena die avond fout op fout stapelden.

8
00:00:33.016 --> 00:00:38.008
Reconstructie van de totale wanorde in skybox 233.

9
00:00:38.008 --> 00:00:43.000
De terugkeer van malaria, depressies en de stijging van het aantal zelfmoorden.

10
00:00:43.000 --> 00:00:47.018
Harde bijwerkingen van de maatregelen waarmee Europa de crisis probeert te bestrijden.

11
00:00:56.010 --> 00:00:59.002
En in het meest instabiele deel van de wereld heeft hij een haast onmogelijke missie:

12
00:00:59.002 --> 00:01:01.013
Marcel Kurpershoek, onze speciale Syrie-gezant.

13
00:01:01.013 --> 00:01:04.009
Tussen de vluchtelingen, rebellen en activisten...

14
00:01:04.009 --> 00:01:07.011
zoekt deze zwervende ambassadeur naar een rol voor Nederland.

15
00:01:07.011 --> 00:01:12.011
Wat kunnen wij doen om de negatieve geweldsspiraal in en rond Syrie te stoppen?

16
00:01:20.014 --> 00:01:25.018
Binnenkort staat-ie voor de rechter, de vermaarde kickbokser Badr Hari.

17
00:01:25.018 --> 00:01:30.002
Verdacht van poging tot doodslag op de zakenman Coen Everink.

18
00:01:30.002 --> 00:01:33.019
Tijdens een megadansfeest in de Amsterdam Arena.

19
00:01:33.019 --> 00:01:37.011
I want 40.000 people to give a warm welcome...

20
00:01:37.011 --> 00:01:41.007
Wat gebeurde er die avond precies in skybox 233?

21
00:01:44.003 --> 00:01:46.004
SPANNENDE MUZIEK

22
00:01:46.004 --> 00:01:50.003
Collega's van Brandpunt-Reporter legden de hand op 't politiedossier.

23
00:01:50.003 --> 00:01:55.016
En daaruit blijkt dat de particuliere beveiligers van de Arena fout op fout stapelen.

24
00:01:55.016 --> 00:01:59.002
Plaats delict wordt niet afgegrendeld, zoals het hoort.

25
00:01:59.002 --> 00:02:03.024
Beveiligers lopen als toeristen door de skybox en bevuilen daarmee belangrijke sporen.

26
00:02:03.024 --> 00:02:09.004
En Badr Hari kan onder toeziend oog van EEN van die beveiligers gewoon de tent verlaten.

27
00:02:09.004 --> 00:02:13.015
Wat moet je dan zonder ruggensteun? Met zo'n gast op de vuist?

28
00:02:13.015 --> 00:02:15.020
Reconstructie van een ravage.

29
00:02:15.020 --> 00:02:20.013
DANCEMUZIEK

30
00:02:20.013 --> 00:02:24.003
Het is zaterdag 7 juli 2012, Sensation White.

31
00:02:24.003 --> 00:02:26.010
De Amsterdam Arena is tot de nok gevuld met ruim 37.000 uitzinnige feestgangers.

32
00:02:26.010 --> 00:02:33.005
DANCEMUZIEK

33
00:02:33.005 --> 00:02:34.022
Ook in de skyboxen is het feest.

34
00:02:34.022 --> 00:02:37.015
Bedrijven en ondernemers hebben de exclusieve suites afgehuurd...

35
00:02:37.015 --> 00:02:41.004
om in afzondering van het evenement te genieten.

36
00:02:41.004 --> 00:02:43.000
DANCEMUZIEK

37
00:02:43.000 --> 00:02:48.008
Tegen elf uur arriveren Badr Hari en zijn vriendin Estelle Cruijff bij de Arena.

38
00:02:48.008 --> 00:02:52.008
Beveiligingscamera's registreren hun aankomst.

39
00:02:52.008 --> 00:02:56.023
Op de gang spreekt een tv-ploeg van SBS de kickbokser nog even aan.

40
00:02:57.009 --> 00:02:59.017
Het is lekker gezellig.

41
00:02:59.017 --> 00:03:02.024
Waar is Estelle? Die zit in de box. Daar ga ik zo naartoe.

42
00:03:02.024 --> 00:03:06.010
Ik mocht effe een rondje lopen.

43
00:03:06.016 --> 00:03:09.012
Wat speelt zich die avond af in de skybox 233?

44
00:03:09.012 --> 00:03:12.023
Uit de processen-verbaal, niet eerder getoonde beveiligingsbeelden...

45
00:03:12.023 --> 00:03:16.016
en diverse getuigenverhoren, rijst een beeld van wanorde.

46
00:03:16.016 --> 00:03:20.005
Met name de particuliere beveiligers opereren ZO chaotisch...

47
00:03:20.005 --> 00:03:23.014
dat behoorlijk forensisch onderzoek naar 't geweldsincident...

48
00:03:23.014 --> 00:03:27.006
amper nog mogelijk is, zegt na lezing Dick Gosewehr, oud rechercheur...

49
00:03:27.006 --> 00:03:30.011
die studie deed naar talrijke geruchtmakende strafzaken.

50
00:03:31.010 --> 00:03:33.020
Strafrechtelijk gezien is het een groot fiasco.

51
00:03:33.020 --> 00:03:39.016
En zo reageert de advocaat van de gemolesteerde zakenman Koen Everink, Alexander de Swart.

52
00:03:39.016 --> 00:03:43.009
Ik heb kennis genomen van uw bevindingen.

53
00:03:43.009 --> 00:03:49.017
Voor een deel zie je daaraan dat deze beveiligingsorganisatie amateuristisch gehandeld heeft.

54
00:03:49.017 --> 00:03:52.013
DANCEMUZIEK

55
00:03:52.013 --> 00:03:56.009
Tussen de duizenden feestgangers loopt slechts een handvol politiemensen rond.

56
00:03:56.009 --> 00:04:00.020
Voor orde en veiligheid heeft de organisatie het beveiligingsbedrijf Maximus Security ingehuurd.

57
00:04:00.020 --> 00:04:07.001
De mensen die daar namens de politie liepen, hadden vooral tot taak om drugs op te sporen.

58
00:04:09.013 --> 00:04:15.024
Dus de overheid heeft de taak uit handen gegeven aan particulieren.

59
00:04:15.024 --> 00:04:21.013
De circa 150 beveiligers zijn lang niet allemaal in dienst van Maximus.

60
00:04:21.013 --> 00:04:26.024
De meeste zijn bij andere beveiligingsbedrijven opgetrommeld, het is een gelegenheidsteam.

61
00:04:26.024 --> 00:04:32.001
Volgens Ronald van Steden, beveiligingsexpert, is dat vragen om moeilijkheden.

62
00:04:32.001 --> 00:04:35.016
Dat brengt risico's met zich mee.

63
00:04:35.016 --> 00:04:40.022
Mensen weten elkaar niet te vinden of de communicatie loopt slecht.

64
00:04:40.022 --> 00:04:51.008
Als mensen elkaar niet kennen, weet men elkaar slecht te vinden bij het samenwerken.

65
00:04:51.008 --> 00:04:55.000
Beveiligers van Maximus Security staan voor de skyboxen.

66
00:04:55.000 --> 00:04:58.015
De suites zelf zijn priveterrein, daar hebben ze niets te zoeken.

67
00:04:58.015 --> 00:05:02.010
Tegen drie uur 's nacht is Sensation White in volle gang.

68
00:05:02.010 --> 00:05:05.018
In skybox 233 zijn op dat moment zo'n 14 mensen.

69
00:05:05.018 --> 00:05:09.019
Een ontspannen sfeer, zegt Estelle Cruijff in haar politieverhoor:

70
00:05:16.017 --> 00:05:20.013
En over haar vriend Badr Hari:

71
00:05:20.013 --> 00:05:29.007
Om tien voor drie loopt Koen Everink samen met een Belgische vrouw de skybox binnen.

72
00:05:29.007 --> 00:05:33.023
Hij wordt voorgesteld aan Estelle Cruijff.

73
00:05:33.023 --> 00:05:36.014
Tijdens zijn verhoor zegt Badr Hari daarover:

74
00:05:41.007 --> 00:05:44.001
Everink zou daarmee haar ex-man Ruud Gullit hebben gedoeld.

75
00:05:44.001 --> 00:05:46.009
Hari vervolgt:

76
00:05:49.020 --> 00:05:54.011
Wanneer Everink naar het toilet gaat, stapt Hari op de barvouw van de skybox af.

77
00:05:54.011 --> 00:05:57.016
Ze verklaart dat Hari haar vroeg de ruimte te verlaten:

78
00:06:02.015 --> 00:06:06.009
Hari slaat een arm om haar schouder en leidt haar naar buiten.

79
00:06:06.009 --> 00:06:10.004
Als Everink weer van de wc komt vallen de klappen.

80
00:06:13.002 --> 00:06:16.022
Door wie is uw client geslagen toen hij de wc uit kwam?

81
00:06:16.022 --> 00:06:20.017
Koen is daar zelf heel duidelijk over in zijn verklaringen.

82
00:06:20.017 --> 00:06:24.013
In ieder geval door de twee verdachten die in oktober terechtstaan.

83
00:06:24.013 --> 00:06:28.012
Dat is voor hem 100 procent duidelijk? Ja.

84
00:06:28.012 --> 00:06:33.015
Om 14 over drie zwaait de deur van de skybox opnieuw open.

85
00:06:33.015 --> 00:06:37.003
Op de beveiligingsbeelden is te zien hoe Koen Everink naar buiten valt.

86
00:06:37.003 --> 00:06:43.017
Hij is op zijn gezicht geslagen, heeft een harde klap op zijn voet gehad en is in shock.

87
00:06:43.017 --> 00:06:46.016
Naar omstandigheden gaat het redelijk met hem.

88
00:06:46.016 --> 00:06:49.019
Hij realiseert zich dat het veel slechter had kunnen aflopen.

89
00:06:49.019 --> 00:06:52.014
Hij had dit ook met de dood kunnen bekopen.

90
00:06:52.014 --> 00:06:55.001
Enkele beveiligers zijn direct bij hem.

91
00:06:55.001 --> 00:06:59.022
Everink wordt zwaar toegetakeld op een barkruk gezet.

92
00:06:59.022 --> 00:07:03.010
En hoe reageren de beveiligers in de Arena op dat geweldsincident?

93
00:07:03.010 --> 00:07:06.010
Ook dat verhaal vertelt het politiedossier nauwkeurig.

94
00:07:06.010 --> 00:07:10.004
Het is bepaald geen toonbeeld van professionaliteit.

95
00:07:10.004 --> 00:07:14.000
Het blijkt dat na het incident steeds meer beveiligers de skybox binnen lopen.

96
00:07:14.000 --> 00:07:17.023
Ze zien Badr Hari staan en voelen zich kennelijk machteloos.

97
00:07:17.023 --> 00:07:23.014
Stel: Er komen twee tanks je straat inrijden en de politie stuurt er twee man met een pistool op af.

98
00:07:23.014 --> 00:07:27.005
De commandant van het beveiligingsbedrijf zit een etage lager.

99
00:07:27.005 --> 00:07:32.003
Hij hoort bij toeval dat er 'vette problemen' zijn in Skybox 323, het verkeerde nummer.

100
00:07:32.003 --> 00:07:36.007
Als ie er uiteindelijk arriveert loopt-ie Hari en medeverdachte Ferhat Y tegen het lijf.

101
00:07:48.004 --> 00:07:50.017
Een kwartier na de mishandeling is de politie nog niet ter plaatse.

102
00:07:50.017 --> 00:07:55.020
De skybox ligt bezaait met sporen en moet in vaktermen zo snel mogelijk worden 'bevroren':

103
00:07:55.020 --> 00:07:58.017
Niemand erin, niemand eruit. Dat gebeurt niet.

104
00:07:58.017 --> 00:08:02.022
Forensisch onderzoeker Richard Eikelenboom spreekt van een absurde toestand.

105
00:08:04.016 --> 00:08:08.000
Dat noemen we 'toerist' op de plaats delict.

106
00:08:08.000 --> 00:08:10.016
Ze lopen dwars door sporen heen.

107
00:08:10.016 --> 00:08:13.007
Biologische sporen, vingerafdrukken, DNA-sporen.

108
00:08:13.007 --> 00:08:17.004
Ze maken er sporen bij die het onderzoek verder compliceren.

109
00:08:17.004 --> 00:08:21.024
Dat had nooit mogen gebeuren? Niet uit oogpunt van het onderzoek.

110
00:08:21.024 --> 00:08:25.002
De commandant stuurt nog wel wat mensen weg...

111
00:08:25.002 --> 00:08:28.004
en plaatst een collega voor de deur, een vrouw van 23.

112
00:08:28.004 --> 00:08:30.001
Ze mag niemand binnenlaten.

113
00:08:30.001 --> 00:08:33.006
Het haalt niet veel uit: Beveiligers blijven in en uit lopen.

114
00:08:33.006 --> 00:08:39.005
De bezoekers van de box kunnen aan de achterkant via de tribune ongestoord de plek verlaten.

115
00:08:39.005 --> 00:08:43.013
Zodra mensen het gebouw hebben verlaten, dan ben je de grip kwijt.

116
00:08:43.013 --> 00:08:46.024
Mensen kunnen met elkaar bellen, ze kunnen elkaar treffen.

117
00:08:46.024 --> 00:08:53.022
De kans dat je dan nog de waarheid boven tafel krijgt wordt met de minuut kleiner.

118
00:08:53.022 --> 00:08:58.007
MUZIEK

119
00:08:58.007 --> 00:09:01.024
Ook Badr Hari verlaat de skybox. Hij zegt daarover tegen de politie:

120
00:09:09.011 --> 00:09:12.005
Wat nog het meest in het oog springt:

121
00:09:12.005 --> 00:09:18.019
Er zou een beveiliger zijn geweest die de verdachte heeft geholpen weg te komen uit de skybox.

122
00:09:18.019 --> 00:09:25.003
Dat is in tegenstrijd met wat je als beveiliger behoort te doen.

123
00:09:25.003 --> 00:09:30.005
Op de beveiligingsbeelden is te zien hoe Badr Hari door de gangen van de Arena wegloopt.

124
00:09:30.005 --> 00:09:34.013
Om 03.27 uur, amper 13 minuten na de mishandeling...

125
00:09:34.013 --> 00:09:37.005
treft hij zijn vriendin voor de deur van het stadion.

126
00:09:37.005 --> 00:09:39.021
Estelle Cruyff vertelt de politie:

127
00:09:50.023 --> 00:09:55.014
Dat de verdachten zonder problemen de plaats delict kunnen verlaten...

128
00:09:55.014 --> 00:10:01.017
heeft volgens forensisch expert Eikelenboom vergaande consequenties voor het politieonderzoek.

129
00:10:01.017 --> 00:10:05.003
In deze zaak is het heel ernstig als je de potentiele verdachte...

130
00:10:07.009 --> 00:10:11.023
en iedereen lijkt dat al te weten op dat moment...

131
00:10:11.023 --> 00:10:14.003
gewoon het stadion laat uit lopen.

132
00:10:14.003 --> 00:10:17.002
Dan verlies je een enorme hoeveelheid bewijs.

133
00:10:17.002 --> 00:10:21.003
De kleding van de verdachte, bloed van 't slachtoffer op die kleding...

134
00:10:21.003 --> 00:10:24.010
verwonding die de verdachte kan hebben opgelopen.

135
00:10:24.010 --> 00:10:30.007
Dus, ja... Dat is een niet te herstellen fout.

136
00:10:30.007 --> 00:10:33.013
Uiteraard hebben we het beveiligingsbedrijf Maximus Security om een reactie gevraagd.

137
00:10:33.013 --> 00:10:35.008
Een woordvoerder laat aan ons weten:

138
00:10:45.019 --> 00:10:50.016
De vraag is of de rechter straks nog in staat is om de precieze rol van Badr Hari vast te stellen.

139
00:10:50.016 --> 00:10:53.005
En de wanorde roept ook nog een andere vraag op:

140
00:10:53.005 --> 00:10:56.016
Mag je de beveiliging van dit soort mega-evenementen...

141
00:10:56.016 --> 00:11:00.017
wel toevertrouwen aan vrijwel uitsluitend particuliere diensten?

142
00:11:00.017 --> 00:11:04.010
Oud rechercheur Gosewehr vindt dat daar het grote probleem ligt.

143
00:11:04.010 --> 00:11:07.022
De overheid, degene die daar een vergunning voor geeft...

144
00:11:07.022 --> 00:11:11.000
dat zal de gemeente Amsterdam zijn, die vindt het goed...

145
00:11:11.000 --> 00:11:13.018
dat de openbare orde wordt gehandhaafd door particulieren.

146
00:11:13.018 --> 00:11:17.006
Er is en groot spanningsveld tussen wat bij grote evenementen van beveiligers wordt verwacht...

147
00:11:19.000 --> 00:11:25.014
en wat ze in zo'n geval kunnen doen als er echt iets misgaat.

148
00:11:25.014 --> 00:11:29.017
De organisatie heeft ervoor gezorgd dat de beveiliging daar de touwtjes in handen had.

149
00:11:29.017 --> 00:11:31.018
En die hebben er geen verstand van!

150
00:11:41.017 --> 00:11:45.018
Aanstaande donderdag in ons programma Brandpunt Reporter nog veel meer over deze kwestie.

151
00:11:45.018 --> 00:11:49.001
Over bange getuigen. Afluisterpraktijken.

152
00:11:49.001 --> 00:11:51.009
En over falend recherchewerk.

153
00:11:59.023 --> 00:12:02.024
MUZIEK

154
00:12:05.009 --> 00:12:09.004
Het is bepaald niet alleen maar goed nieuws, nee.

155
00:12:09.004 --> 00:12:11.002
Een financiele crisis doet pijn...

156
00:12:11.002 --> 00:12:13.011
maar door harde bezuinigingen vallen er slachtoffers.

157
00:12:13.011 --> 00:12:15.007
LETTERLIJK slachtoffers.

158
00:12:20.021 --> 00:12:23.002
Voor het eerst is er systematisch onderzoek gedaan...

159
00:12:23.002 --> 00:12:25.016
naar het aantal zelfmoorden in Europa ten tijde van de crisis.

160
00:12:30.002 --> 00:12:32.006
David Stuckler is een controversieel onderzoeker hier in Oxford.

161
00:12:32.006 --> 00:12:35.006
Hij deed onderzoek naar de gevolgen van harde bezuinigingen op de volksgezondheid...

162
00:12:35.006 --> 00:12:37.009
en komt met schokkende conclusies.

163
00:12:47.004 --> 00:12:49.021
De zorgen nemen toe. De angst en onzekerheid ook.

164
00:12:49.021 --> 00:12:52.010
Er zijn geen snelle pijnloze oplossingen.

165
00:12:52.010 --> 00:12:54.021
KRO Brandpunt over de bittere pil aan bezuinigingen.

166
00:12:54.021 --> 00:12:57.022
Eentje waarvan de bijwerkingen stelselmatig onderschat worden.

167
00:13:12.016 --> 00:13:17.021
David Stuckler is socioloog en senior researcher aan Oxford University.

168
00:13:17.021 --> 00:13:21.011
Hij schreef met een collega het boek: 'The Body Economic, Why Austerity Kills'.

169
00:13:21.011 --> 00:13:24.011
Vrij vertaald: 'Waarom harde bezuinigingen slachtoffers maken'.

170
00:13:24.011 --> 00:13:27.019
Het is inmiddels uitgebracht in meer dan tien vertalingen.

171
00:13:27.019 --> 00:13:29.011
Een boek over een gevoelig onderwerp.

172
00:13:43.022 --> 00:13:44.014
De crisis die in augustus 2007 begon als hypotheekcrisis in de Verenigde Staten...

173
00:13:49.002 --> 00:13:54.024
De crisis die in augustus 2007 begon als hypotheekcrisis in de Verenigde Staten...

174
00:13:54.024 --> 00:13:56.013
werd een financiele crisis die iedereen aangaat.

175
00:14:02.023 --> 00:14:04.024
De val van de bank Lehman Brothers wordt gezien...

176
00:14:04.024 --> 00:14:08.015
als het startpunt van de malaise die tot vandaag duurt.

177
00:14:08.015 --> 00:14:14.010
De werkloosheid stijgt. Huizen worden minder waard.

178
00:14:14.010 --> 00:14:16.009
Pensioenen staan onder druk. De koopkracht blijft achter.

179
00:14:16.009 --> 00:14:19.011
Dat betekent meer werklozen, minder groei, minder vertrouwen.

180
00:14:19.011 --> 00:14:23.022
Het antwoord op de recessie in Europa wordt gevonden in strenge bezuinigingsmaatregelen.

181
00:14:40.017 --> 00:14:43.017
Stuckler zoomde in zijn onderzoek in op Europa.

182
00:14:43.017 --> 00:14:46.019
Hij vroeg data op van huisartsen, ziekenhuizen...

183
00:14:46.019 --> 00:14:49.015
geboorte- en sterftecijfers en hij zag grote veranderingen.

184
00:15:05.017 --> 00:15:07.022
Onder streng toezicht gesteld door Europa...

185
00:15:07.022 --> 00:15:10.003
voerde Griekenland de hardste bezuinigingen door.

186
00:15:10.003 --> 00:15:13.007
De regering sneed 40% uit het zorgbudget.

187
00:15:13.007 --> 00:15:16.014
En Stuckler zag in wachtkamers en op straat hoe de financiele crisis...

188
00:15:16.014 --> 00:15:18.024
er letterlijk OOK een gezondheidscrisis werd.

189
00:15:58.002 --> 00:16:00.018
Stuckler publiceerde delen uit zijn boek...

190
00:16:00.018 --> 00:16:03.006
in vooraanstaande bladen als The Lancet en The British Medical Journal.

191
00:16:03.006 --> 00:16:07.015
Deze week komt hij met de uitkomsten van een nieuw onderzoek dat hij met collega's deed...

192
00:16:07.015 --> 00:16:10.023
naar de zelfmoordcijfers in 54 landen, in het hart van de crisis.

193
00:16:58.012 --> 00:17:02.012
Ruim 20% meer zelfmoordgevallen in Nederland ten opzichte van 2007.

194
00:17:02.012 --> 00:17:05.012
En Stuckler ziet ook in deze gegevens de link met crisis...

195
00:17:05.012 --> 00:17:09.001
de recessie en de reactie van bestuurders daarop.

196
00:17:44.019 --> 00:17:47.019
Maar de welvaartstaat, zo hoorden we dinsdag, is verleden tijd.

197
00:17:47.019 --> 00:17:49.020
En werkloosheidscijfers blijven stijgen.

198
00:17:49.020 --> 00:17:54.010
DE KONING: Zonder ingrijpen blijft het overheidstekort te hoog.

199
00:17:59.023 --> 00:18:20.022
De keuze tussen het aanvullen van de schatkist...

200
00:18:20.022 --> 00:18:37.015
en de gezondheid van burgers is een valse, volgens Stuckler.

201
00:18:37.015 --> 00:18:49.002
Hij benadrukt dat allebei een optie zijn.

202
00:19:15.000 --> 00:19:19.005
De val van drie grote banken op het eiland...

203
00:19:19.005 --> 00:19:21.001
was een economische klap zonder precedent in Europa.

204
00:19:21.001 --> 00:19:22.013
Maar de IJslanders bleven gezond.

205
00:19:44.001 --> 00:19:47.017
De IJslandse regering organiseerde een referendum onder de inwoners...

206
00:19:47.017 --> 00:19:53.010
die met een overtuigende 93% van de stemmen de strenge bezuinigingseisen van het IMF van de hand wezen.

207
00:19:53.010 --> 00:19:56.002
De IJslanders weigerden te betalen voor de fouten van bankiers.

208
00:20:42.012 --> 00:20:46.005
De noodzakelijke hervormingen kosten tijd en vragen om doorzettingsvermogen.

209
00:21:04.023 --> 00:21:08.007
Investeren in gezondheid brengt ons een economie die weer aantrekt.

210
00:21:08.007 --> 00:21:12.004
In de ogen van Stuckler de enige juiste reactie op de crisis...

211
00:21:12.004 --> 00:21:14.021
die een crisis in de volksgezondheid is geworden.

212
00:22:05.024 --> 00:22:07.018
Als een nomade trekt hij door het Midden-Oosten.

213
00:22:07.018 --> 00:22:11.022
Zwervend tussen chaos en wanhoop.

214
00:22:11.022 --> 00:22:13.005
Onze man voor Syrie.

215
00:22:13.005 --> 00:22:15.003
Executies, gewoon in het veld.

216
00:22:15.003 --> 00:22:17.013
Je wordt gestopt en gewoon paf.

217
00:22:18.018 --> 00:22:22.002
Marcel Kurpershoek heeft een unieke missie in de Nederlandse diplomatie.

218
00:22:22.002 --> 00:22:24.016
Als speciaal gezant, tijdelijk ingevlogen...

219
00:22:24.016 --> 00:22:29.018
moet hij in deze regio de oren en ogen zijn van onze regering.

220
00:22:29.018 --> 00:22:35.001
Martelingen, gevangenissen, onvoorspelbaar geweld.

221
00:22:35.001 --> 00:22:37.005
Dat kan zo niet doorgaan.

222
00:22:37.005 --> 00:22:40.003
Miljoenen vluchtelingen dreigen nu de buurlanden van Syrie te ontwrichten.

223
00:22:40.003 --> 00:22:42.016
Kurpershoek slaat alarm.

224
00:22:42.016 --> 00:22:45.007
Dit zijn geen situaties die duurzaam zijn.

225
00:22:45.007 --> 00:22:50.000
Ze hebben het potentieel in zich van destabilisering van de hele regio.

226
00:22:57.016 --> 00:23:00.023
Met het akkoord over de chemische wapens lijkt het stiller te worden rond Syrie.

227
00:23:00.023 --> 00:23:03.012
Maar, zegt Kurpershoek, misschien hebben we het ergste nog niet gehad.

228
00:23:03.012 --> 00:23:06.018
We praten nu over 100.000 of 200.000 slachtoffers.

229
00:23:06.018 --> 00:23:08.008
Niemand weet het precies.

230
00:23:08.008 --> 00:23:11.011
Maar daar kan toch nog een factor bijkomen.

231
00:23:19.019 --> 00:23:23.005
Vanuit Beiroet rijden we met Kurpershoek de Bekavallei in.

232
00:23:23.005 --> 00:23:28.011
Dit is Oost-Libanon, de plek waar je als Syrische vluchteling vaak als eerste terechtkomt.

233
00:23:41.018 --> 00:23:43.002
Ze zijn allemaal net aangekomen.

234
00:23:43.002 --> 00:23:45.005
Elke dag stromen 4000 Syriers Libanon binnen.

235
00:23:45.005 --> 00:23:48.015
Omdat Nederland alle diplomatieke contacten met Syrie heeft verbroken...

236
00:23:48.015 --> 00:23:52.021
is dit voor Kurpershoek de frontlinie.

237
00:23:52.021 --> 00:23:57.014
Ik moet zien hoe het met de Syriers gesteld is.

238
00:23:57.014 --> 00:24:01.010
Ik kan het land niet in, dus dit is zo dicht als we bij Syriers kunnen komen.

239
00:24:01.010 --> 00:24:07.008
We zijn te gast bij vluchtelingenorganisatie UNHCR.

240
00:24:07.008 --> 00:24:11.009
Zij registreren de instroom, geven hulppakketten en medische zorg.

241
00:24:11.009 --> 00:24:15.006
Ze kunnen de massa's nauwelijks aan.

242
00:24:15.006 --> 00:24:18.002
Vorig jaar hadden zich hier 22.000 Syriers ingeschreven.

243
00:24:18.002 --> 00:24:21.007
Nu al bijna 800.000.

244
00:24:35.022 --> 00:24:39.024
Verstopt in de houten noodkantoren, duizenden verhalen vol verdriet.

245
00:24:39.024 --> 00:24:43.023
In het Arabisch zoekt Kurpershoek naar nieuwe getuigenissen.

246
00:24:48.007 --> 00:24:51.010
Zijn huis is met de grond gelijkgemaakt.

247
00:24:51.010 --> 00:24:55.015
Toen hij dat zei, kon hij even niet verder van emotie.

248
00:24:55.015 --> 00:24:58.006
Ik vroeg of er nog mensen zijn achtergebleven.

249
00:24:58.006 --> 00:25:01.011
Alle mensen van zijn dorp zijn weg.

250
00:25:01.011 --> 00:25:04.016
Deze man is op de vlucht met zijn vrouw en 3 kinderen.

251
00:25:04.016 --> 00:25:08.006
Hij vertelt over standrechtelijke executies.

252
00:25:08.006 --> 00:25:10.024
Ook familie van hem zou zijn afgeslacht.

253
00:25:10.024 --> 00:25:14.002
Keel afgesneden, mensen meegenomen.

254
00:25:14.002 --> 00:25:16.019
Heeft hij dat gezien? Zijn familie.

255
00:25:19.013 --> 00:25:24.008
ARABISCH

256
00:25:24.015 --> 00:25:27.020
Van zijn familie! Hij zweert bij God, van zijn familie.

257
00:25:27.020 --> 00:25:30.004
Is dat de kant van het regime of de andere kant?

258
00:25:30.004 --> 00:25:32.001
Dat wil hij niet zeggen. Hij is bang.

259
00:25:32.001 --> 00:25:33.022
De verhalen klinken uitzichtloos.

260
00:25:33.022 --> 00:25:38.016
Veel vluchtelingen geloven niet dat ze binnen een jaar terug kunnen.

261
00:25:38.016 --> 00:25:41.007
De vlucht dreigt permanent te worden.

262
00:25:41.007 --> 00:25:44.017
Het wordt alleen maar slechter, zegt hij.

263
00:25:44.017 --> 00:25:50.007
Ik vroeg hem naar de toekomst. Alleen maar slechter, zegt hij.

264
00:25:54.012 --> 00:25:57.022
De mensen zeggen tegen mij: Het zal nog drie generaties duren...

265
00:25:57.022 --> 00:26:02.019
voordat alle wonden die geslagen zijn, zijn geheeld.

266
00:26:06.016 --> 00:26:12.013
Kurpershoek is pas 3 weken bezig als Syrie-gezant.

267
00:26:12.013 --> 00:26:16.009
En vers terug van een ambassadeurschap in Polen.

268
00:26:16.009 --> 00:26:18.018
Officieel heeft hij nu een kantoor in Istanbul.

269
00:26:18.018 --> 00:26:21.021
Maar hij is een soort vliegende keeper onder de ambassadeurs.

270
00:26:21.021 --> 00:26:25.013
Een nomade die overal ter wereld wel een koffer heeft staan.

271
00:26:25.013 --> 00:26:29.016
Warschau, Nederland, Istanbul.

272
00:26:29.016 --> 00:26:32.014
Oude opslag en nieuwe opslag.

273
00:26:32.014 --> 00:26:38.000
Verhuizing, boeken over vier locaties verspreid.

274
00:26:38.000 --> 00:26:41.014
Van buiten lijkt hij een rustige diplomaat.

275
00:26:41.014 --> 00:26:43.022
Van binnen zit het avontuur.

276
00:26:43.022 --> 00:26:47.022
Kurpershoek werkte al in Afghanistan, Pakistan en was ambassadeur in Turkije.

277
00:26:47.022 --> 00:26:53.015
Als hij geen rapporten naar de minister hoeft te sturen, trekt hij het liefst de Arabische woestijn in.

278
00:26:53.015 --> 00:26:56.014
Dat gaat hij tussen de bedoeienen op zoek naar poezie.

279
00:26:57.009 --> 00:27:04.016
HIJ DRAAGT VOOR

280
00:27:06.011 --> 00:27:09.024
Geef mij toestemming om weg te gaan.

281
00:27:09.024 --> 00:27:18.010
Want ik wil mijn tijd doorbrengen met het doorkruisen van de woestijn op mijn kameel.

282
00:27:18.010 --> 00:27:21.024
Dat is uw gemoedstoestand? Vaak wel.

283
00:27:21.024 --> 00:27:26.023
Geef me maar een kameel en laat me maar gaan.

284
00:27:26.023 --> 00:27:32.007
Zijn missie is praten en luisteren. Hij reist het hele Midden-Oosten af.

285
00:27:32.007 --> 00:27:35.007
In gesprek met activisten en ambassadeurs.

286
00:27:35.007 --> 00:27:38.014
Wat zijn de laatste inzichten over Syrie?

287
00:27:43.015 --> 00:27:46.014
Hij seint nu vooral zorgen door aan Den Haag.

288
00:27:46.014 --> 00:27:49.017
De ergste slachtingen zouden nog kunnen komen.

289
00:27:49.017 --> 00:27:53.010
Als een van beide zijden oprukt, wat gaat er dan gebeuren...

290
00:27:53.010 --> 00:27:58.004
met de gebieden die onder hun controle gaan vallen en die dat voorheen niet waren?

291
00:27:58.004 --> 00:28:00.006
Waarschuwt u voor genocide?

292
00:28:00.006 --> 00:28:04.016
Nou, massale mensenrechtenschendingen...

293
00:28:04.016 --> 00:28:10.015
en etnische schoonmaakpraktijken, dat gebeurt al.

294
00:28:10.015 --> 00:28:13.015
Dus dat risico ligt altijd op de loer.

295
00:28:18.011 --> 00:28:20.017
Hij vraagt: Ben je een Palestijn?

296
00:28:20.017 --> 00:28:22.011
ARABISCH

297
00:28:25.017 --> 00:28:28.003
Het zou een blik in de toekomst kunnen zijn.

298
00:28:28.003 --> 00:28:29.023
Dit vluchtelingenkamp Shatila in Beiroet.

299
00:28:29.023 --> 00:28:34.011
Hier zie je hoe problemen die in korte tijd ontstaan nog decennialang doordreunen.

300
00:28:34.011 --> 00:28:38.020
Dit vluchtelingenkamp bestaat al 65 jaar.

301
00:28:38.020 --> 00:28:43.012
Hier staat: Jeruzalem is van ons. De Arabieren.

302
00:28:43.012 --> 00:28:47.004
Het zijn Palestijnen hier die ooit uit Israel vluchtten.

303
00:28:47.004 --> 00:28:49.017
Ze wachten nog steeds op hun terugkeer.

304
00:28:49.017 --> 00:28:53.016
Kurpershoek neemt ons mee naar de enige school van het kamp.

305
00:28:53.016 --> 00:28:58.018
Deze school heet Ramallah. ER zijn 700 kinderen.

306
00:28:58.018 --> 00:29:04.023
Met 300 kinderen nog erbij uit Syrie.

307
00:29:04.023 --> 00:29:07.004
De problemen zijn hier al zo groot.

308
00:29:07.004 --> 00:29:14.002
En nu komt er weer een vluchtelingenstroom uit Syrie bij.

309
00:29:36.014 --> 00:29:41.002
In de krotten woonden eerst 18.000 mensen, nu 25.000.

310
00:29:41.002 --> 00:29:43.005
De vluchtelingen prijzen elkaar uit de markt.

311
00:30:00.015 --> 00:30:04.005
Shatila heeft een pijnlijke geschiedenis.

312
00:30:04.005 --> 00:30:07.005
Toen begin jaren 80 in Libanon de machtsbalans verstoord raakte...

313
00:30:07.005 --> 00:30:10.015
slachtten milities in dit kamp duizenden bewoners af.

314
00:30:15.016 --> 00:30:18.002
3000.

315
00:30:23.021 --> 00:30:28.019
Kurpershoek wil weten of de oorlog in Syrie hier in Libanon weer tot zo'n chaos kan leiden.

316
00:30:28.019 --> 00:30:31.003
Het antwoord is niet bemoedigend.

317
00:30:31.003 --> 00:30:37.007
Hij is ervan overtuigd dat het zich niet zal herhalen.

318
00:30:37.007 --> 00:30:42.000
Hij zegt nu wel dat er een toename is van het aantal... ARABISCH...

319
00:30:42.000 --> 00:30:45.008
Gebeurtenissen hier en daar.

320
00:30:45.008 --> 00:30:46.022
Incidenten? Ja.

321
00:30:46.022 --> 00:30:49.012
Geweld? Ja.

322
00:30:50.023 --> 00:30:54.005
Beiroet, een stad onder hoge druk.

323
00:30:54.005 --> 00:30:57.002
Het ligt op ruim 80 km van de Syrische hoofdstad Damascus.

324
00:30:57.002 --> 00:30:59.024
Hier vind je haast alle groeperingen die verderop vechten

325
00:30:59.024 --> 00:31:04.015
Kurpershoek moet in kaart brengen wie Nederland kan vertrouwen en wie we moeten steunen.

326
00:31:38.006 --> 00:31:42.002
Kurpershoek overlegt alleen met dit soort groepen die een democratisch Syrie willen.

327
00:31:42.002 --> 00:31:45.004
Dat is maar een klein deel van alle opstandelingen...

328
00:31:45.004 --> 00:31:49.001
en een deel dat steeds meer invloed verliest aan jihadisten.

329
00:31:49.001 --> 00:31:52.003
Jullie praten niet met de extremisten en met Assad.

330
00:31:52.003 --> 00:31:55.015
Praten jullie wel met de juiste groepen?

331
00:31:55.015 --> 00:31:58.015
We praten met heel veel verschillende groepen.

332
00:31:58.015 --> 00:32:03.001
Maar de extremisten zijn niet de groepen die wij gaan bekeren...

333
00:32:03.001 --> 00:32:06.015
zonder dat er werkelijk concrete druk op hen wordt uitgeoefend.

334
00:32:06.015 --> 00:32:14.021
De partijen die dat kunnen, zijn met name de vaste leden van de Veiligheidsraad.

335
00:32:14.021 --> 00:32:19.023
Nederland gaat de democratische groepen of het vrije Syrische leger niet militair helpen.

336
00:32:19.023 --> 00:32:21.013
Wij leveren geen wapens.

337
00:32:21.013 --> 00:32:24.013
Het enige dat we kunnen leveren, is advies.

338
00:32:24.013 --> 00:32:30.001
De rebellen zouden niet langer moeten samenwerken met jihadisten en moeten zich beter organiseren.

339
00:32:30.001 --> 00:32:33.009
Wat de oppositie moet doen, is heel duidelijk, denk ik.

340
00:32:33.009 --> 00:32:36.014
Die boodschap moeten we ook geven. Wat moeten ze doen?

341
00:32:36.014 --> 00:32:39.023
Zichzelf organiseren. Ze moeten hun politieke lijn vaststellen.

342
00:32:39.023 --> 00:32:43.019
Zorgen dat extremisten geen kans krijgen.

343
00:32:43.019 --> 00:32:45.020
Het terrein voorbereiden voor een democratische overgang.

344
00:32:45.020 --> 00:32:51.015
Wij kunnen niet de boel voor hen opknappen alleen.

345
00:32:51.015 --> 00:32:57.007
We kunnen wel meer geld geven. Maar wel voor een goed doel.

346
00:32:57.007 --> 00:33:00.024
We moeten zeker weten dat het goed wordt besteed en dat het niet in verkeerde handen valt.

347
00:33:00.024 --> 00:33:05.007
Dus geen wapens? Wij leveren geen wapens.

348
00:33:05.007 --> 00:33:07.012
Kurpershoek heeft wel eens zak geld

349
00:33:07.012 --> 00:33:10.017
Een half miljoen euro voor projecten naar eigen keuze.

350
00:33:10.017 --> 00:33:14.002
Deze activisten komen uit een platgebombardeerd dorp in Syrie.

351
00:33:14.002 --> 00:33:16.009
Ze willen terug om daar een school te bouwen.

352
00:33:37.003 --> 00:33:39.017
Voor 50.000 euro helpt Nederland nu mee.

353
00:33:39.017 --> 00:33:41.016
Daar kan de school een jaar voor draaien.

354
00:33:53.013 --> 00:33:57.015
We kunnen niet zeggen dat de situatie in Syrie erger wordt...

355
00:33:57.015 --> 00:34:02.002
en dat we daarom maar afwachten tot het ophoudt.

356
00:34:02.002 --> 00:34:04.007
En ondertussen doen we niets.

357
00:34:04.007 --> 00:34:10.000
Kurpershoek beseft dat we een kleine politieke speler zijn, met weinig directe invloed.

358
00:34:10.000 --> 00:34:13.015
Daarom ligt de prioriteit vooral bij de humanitaire hulp.

359
00:34:13.015 --> 00:34:18.008
Als Libanon niet genoeg steun krijgt bij de opvang van vluchtelingen, gaat het ook hier mis.

360
00:34:18.008 --> 00:34:23.017
Libanon telt zo'n 4 miljoen inwoners.

361
00:34:23.017 --> 00:34:28.005
Sinds 2 jaar zijn hier dus 1 miljoen Syrische vluchtelingen naartoe getrokken.

362
00:34:28.005 --> 00:34:33.012
Als we dat vertalen naar Nederland zouden wij in ons land dus 4 miljoen vluchtelingen moeten opvangen.

363
00:34:33.012 --> 00:34:37.013
In het begin werden veel van deze Syriers opgevangen door familieleden.

364
00:34:37.013 --> 00:34:41.008
Die plekken zitten al lang vol.

365
00:34:41.008 --> 00:34:45.006
Het enige wat rest is dit soort opvangkampen.

366
00:34:45.006 --> 00:34:49.021
In de zomer heb je het gevaar van cholera en andere ziektes.

367
00:34:49.021 --> 00:34:53.006
Straks in de winter ligt hier sneeuw.

368
00:34:53.006 --> 00:34:58.003
In de Bekavallei liggen nu al 250 van dit soort spontane tentenkampen.

369
00:34:58.003 --> 00:35:00.018
Elke dag groeien ze verder.

370
00:35:00.018 --> 00:35:04.000
Kurpershoeks missie is niet zozeer vrede voor Syrie.

371
00:35:04.000 --> 00:35:06.019
Nee, de ambitie ligt veel lager.

372
00:35:06.019 --> 00:35:15.003
Er is in dit kamp een enorme behoefte aan afvalverwerking en sanitair en water.

373
00:35:15.003 --> 00:35:20.004
Op die terreinen kunnen we een belangrijke bijdrage leveren.

374
00:35:20.004 --> 00:35:22.001
Nu hier en straks in Syrie zelf.

375
00:35:24.009 --> 00:35:27.005
Hoe zeg je dat je geen koffie meer hoeft?

376
00:35:27.005 --> 00:35:29.000
ARABISCH

377
00:35:32.010 --> 00:35:34.020
Tussen de bedoeinen bloeit Kurpershoek weer op.

378
00:35:34.020 --> 00:35:40.006
Hij is 1 van de 3 grootste experts ter wereld op het gebied van bedoeiengedichten, dit is zijn kans.

379
00:35:40.006 --> 00:35:52.014
HIJ DRAAGT VOOR

380
00:35:56.012 --> 00:36:01.003
Je hebt nu gezien in de praktijk dat het heel nuttig is om Arabische gedichten te kennen. Ja.

381
00:36:01.003 --> 00:36:05.009
Dat opent deuren.

382
00:36:05.022 --> 00:36:09.012
Kurpershoeks missie duurt tot volgend jaar mei, is het plan.

383
00:36:09.012 --> 00:36:15.015
Maar net als voor veel vluchtelingen hier, kan het wel eens langer duren voordat hij weer naar huis kan.

384
00:36:15.015 --> 00:36:20.018
Twee kleine landen doen wat ze kunnen in een grote crisis.

385
00:36:20.018 --> 00:36:24.010
Libanon vraagt zich af hoeveel chaos het nog aankan.

386
00:36:24.010 --> 00:36:27.013
Nederland hoeveel chaos het kan voorkomen.

387
00:36:27.013 --> 00:36:30.018
Vanaf de zijlijn hopen ze dat de wereld naar hun waarschuwingen luistert.

388
00:36:30.018 --> 00:36:34.004
Voorlopig lijken ze niet boven het oorlogslawaai uit te komen.

389
00:36:34.004 --> 00:36:37.002
Dit was Brandpunt. Goedenavond.

