WEBVTT

1
00:00:00.000 --> 00:00:01.012
888

2
00:00:10.013 --> 00:00:13.004
Ada de Jong verloor in EEN klap haar hele gezin.

3
00:00:13.009 --> 00:00:17.000
Het enige wat ik nog hoorde was Piet die riep: Remmen!

4
00:00:17.005 --> 00:00:21.015
Haar man Piet en kinderen Els, Karin en Mark vielen tijdens het bergbeklimmen.

5
00:00:21.020 --> 00:00:23.007
Voor de ogen van Ada.

6
00:00:23.012 --> 00:00:26.020
Ik wist van binnenuit dat ik ze moest zien om...

7
00:00:27.000 --> 00:00:30.016
om ermee om te kunnen gaan, wist ik: Ik moet ze zien.

8
00:00:30.021 --> 00:00:32.023
Het is vijf jaar later. Ada leeft nog.

9
00:00:33.003 --> 00:00:37.008
De vraag is of ze een manier vond om met dit onmenselijke verlies om te gaan.

10
00:00:38.009 --> 00:00:43.015
Ik ontmoet Ada in Italie. Ik ga in op haar voorstel om samen de Gran Paradiso te beklimmen.

11
00:00:43.020 --> 00:00:47.000
Ada. Hoi Sander. Hoi! Goed je te ontmoeten. Ja.

12
00:00:47.005 --> 00:00:49.005
Wat een omgeving! Mooi, he.

13
00:00:49.010 --> 00:00:52.004
Welke berg gaan we doen? Die daar, dat puntje.

14
00:00:52.009 --> 00:00:55.003
Dat meen je niet. Ik word al bang als ik ernaar kijk.

15
00:00:55.008 --> 00:00:57.008
Het is een hele klim, ja.

16
00:00:57.013 --> 00:01:00.024
Ja, gaat lukken. Ik zeg: Zullen we gaan? Ja. Oke.

17
00:01:03.003 --> 00:01:05.023
Hij ziet er heel indrukwekkend uit, zeg.

18
00:01:07.004 --> 00:01:09.024
De Gran Paradiso is ruim 4000 meter hoog.

19
00:01:10.004 --> 00:01:14.002
Ik klim voor het eerst en direct de hoogste berg van Italie.

20
00:01:14.007 --> 00:01:17.010
Waarom wilde je zo graag deze berg beklimmen? Nou...

21
00:01:17.015 --> 00:01:21.005
Deze streek, dat is de streek waar eh...

22
00:01:21.010 --> 00:01:24.003
ik en mijn gezin verliefd werden op de bergen.

23
00:01:24.008 --> 00:01:28.022
Hoe was dat, die eerste echte berg? Dat was echt fantastisch.

24
00:01:29.002 --> 00:01:33.007
Hoeveel bergen hebben jullie als gezin beklommen? Ehm...

25
00:01:33.012 --> 00:01:37.022
Van die echte 4000-topjes, een stuk of zes, zeven. Zo!

26
00:01:38.002 --> 00:01:41.019
Ben je nooit bang geweest dat jullie iets zou overkomen?

27
00:01:41.024 --> 00:01:43.023
Het is toch een risicosport.

28
00:01:44.003 --> 00:01:47.021
Jawel, je bent je voortdurend bewust van dat er iets fout kan gaan.

29
00:01:48.001 --> 00:01:51.024
Net als skien, zeg maar. Ik weet niet of je van wintersport houdt?

30
00:01:52.004 --> 00:01:54.009
Dat heb ik gedaan. Dan weet je ook van:

31
00:01:54.014 --> 00:01:57.021
Nou, ja, het heeft met snelheid te maken. Het is een...

32
00:01:58.001 --> 00:02:01.004
'Het is link en ik doe het zo veilig mogelijk.'

33
00:02:01.009 --> 00:02:03.014
Zo is het met bergbeklimmen ook.

34
00:02:03.019 --> 00:02:08.007
Als Ada medicijnen gaat studeren ontmoet ze de liefde van haar leven: Piet.

35
00:02:08.012 --> 00:02:13.005
We waren allebei redelijk actief in de studentenvakbond.

36
00:02:13.010 --> 00:02:17.009
En ehm... na zo'n ellenlange saaie vergadering...

37
00:02:17.014 --> 00:02:21.015
gingen we tegelijk naar huis en toen was er ineens wat.

38
00:02:21.020 --> 00:02:24.018
Toen werd het ECHT gezellig. Ja. Precies. Haha.

39
00:02:24.023 --> 00:02:27.016
Ja, grappig, he. Wat trok jou zo in Piet?

40
00:02:27.021 --> 00:02:32.003
Piet was een hele eigenzinnige man. Vrolijk. Sterk.

41
00:02:33.018 --> 00:02:37.017
En nergens... ja, hij zou altijd zeggen wat hij ervan vond.

42
00:02:37.022 --> 00:02:40.021
Nergens doekjes om winden. Recht door zee.

43
00:02:41.001 --> 00:02:44.004
Een leuke, sportieve, vrolijke man.

44
00:02:44.009 --> 00:02:45.021
Ja.

45
00:02:46.001 --> 00:02:49.010
Samen krijgen ze drie kinderen; Els, Karin en Mark.

46
00:02:49.015 --> 00:02:51.024
Elke vakantie trekken ze de bergen in.

47
00:02:52.004 --> 00:02:56.019
Ze bereiken de top van tientallen bergen en zien de mooiste vergezichten.

48
00:02:56.024 --> 00:02:59.017
We hebben nu zo'n beetje de laatste bomen.

49
00:02:59.022 --> 00:03:04.000
Dit is de grens? Ja. We komen nu bijna boven de boomgrens uit.

50
00:03:06.001 --> 00:03:09.021
Prachtige watervallen. Kijk eens, wat een geweld!

51
00:03:10.001 --> 00:03:13.011
Kijk eens. Ik heb zelf, dank je wel. O.

52
00:03:13.016 --> 00:03:17.007
Wat een hip systeem. M-hm. Daar zit je water in? M-hm.

53
00:03:17.012 --> 00:03:19.009
Twee liter. M-hm.

54
00:03:19.014 --> 00:03:24.003
Dat moet ik aan het einde van de middag ophebben. Dan heb ik genoeg gedronken.

55
00:03:24.008 --> 00:03:27.005
Ik ga ook aardig. Ja.

56
00:03:27.010 --> 00:03:30.001
Wat is het druk op zo'n berg. Ja, vind ik ook.

57
00:03:30.006 --> 00:03:33.019
Buona sera. Buona sera. Buongiorno.

58
00:03:33.024 --> 00:03:38.005
Hoe kwamen jullie op het idee om de Mont Dolent te beklimmen? Ehm...

59
00:03:38.010 --> 00:03:45.002
In dat jaar zaten ze te twijfelen of we de Mont Blanc zouden beklimmen of de Mont Dolent.

60
00:03:45.007 --> 00:03:49.006
De Mont Blanc sprak tot de verbeelding omdat het de hoogste is.

61
00:03:49.011 --> 00:03:51.008
Dat vonden de kinderen spannend.

62
00:03:51.013 --> 00:03:54.001
En de Mont Dolent was leuker om te beklimmen.

63
00:03:54.006 --> 00:03:56.020
Dat is een berg die bijna niemand doet.

64
00:03:57.000 --> 00:04:00.005
Dan zit je in je eentje op zo'n berg. Dat is leuk.

65
00:04:00.010 --> 00:04:04.002
Hoe bereidden jullie je voor? Op die Mont Dolent?

66
00:04:04.007 --> 00:04:07.016
Door goed aan de conditie te werken.

67
00:04:07.021 --> 00:04:12.003
Door heel veel remoefeningen te doen.

68
00:04:12.008 --> 00:04:17.003
Dus op een eh... Dan ga je met een lift naar een groot sneeuwterrein.

69
00:04:17.008 --> 00:04:19.009
Dan probeer je allerlei dingen uit.

70
00:04:19.014 --> 00:04:25.021
Dan loop je bijvoorbeeld met z'n drieen aan een touw en EEN bepaalt op een onverwacht moment: Nu val ik.

71
00:04:26.001 --> 00:04:28.000
Dan moet je meteen reageren.

72
00:04:28.005 --> 00:04:33.021
Omdat je dan een ruk aan het touw krijgt, sla je meteen die ijsbijl in de sneeuw. Ja.

73
00:04:34.001 --> 00:04:38.016
Waren er al slachtoffers gevallen op die berg? Ja. Ja.

74
00:04:38.021 --> 00:04:41.016
Er zijn eerder mensen gevallen.

75
00:04:41.021 --> 00:04:44.020
Hij stond wel bekend als gevaarlijk? Nee.

76
00:04:45.000 --> 00:04:48.018
Hij stond bekend als een ehm...

77
00:04:50.001 --> 00:04:54.015
ja, als een berg die voor mensen voor ons niveau goed te doen was.

78
00:04:54.020 --> 00:04:59.019
Maar niet ongevaarlijk. Ik bedoel: Er zijn natuurlijk gradaties in.

79
00:04:59.024 --> 00:05:06.008
Op het moment dat je zoals jij nog nooit op een berg geweest bent, is het bloedlink. Voor ons niet.

80
00:05:06.013 --> 00:05:10.016
De omstandigheden waren ideaal. Het was strakblauw, geen zuchtje wind.

81
00:05:10.021 --> 00:05:12.016
Beter kon eigenlijk niet.

82
00:05:15.016 --> 00:05:17.021
Buongiorno. Buongiorno.

83
00:05:18.001 --> 00:05:20.006
Wat is dit? Een steenman.

84
00:05:20.011 --> 00:05:25.010
Wat is dat? Dat is een soort wegwijzer in de bergen.

85
00:05:25.015 --> 00:05:28.022
Op het moment dat je een eh...

86
00:05:29.002 --> 00:05:31.024
de weg niet goed kon vinden...

87
00:05:32.004 --> 00:05:38.001
en je weet inmiddels zeker van: Dit is een goed richtpunt voor de mensen die het ook niet weten...

88
00:05:38.006 --> 00:05:40.016
dan stapel je een stapeltje stenen op.

89
00:05:40.021 --> 00:05:44.015
Nee! Ho! Het is een beetje de Toren van Pisa. Haha.

90
00:05:44.020 --> 00:05:48.019
Ja! Nou jij nog. Ja. Haha. Je maakt het me wel moeilijk, he.

91
00:05:51.004 --> 00:05:55.007
Vroeger had je dat spel van Ron Brandsteder. Hij staat! Nou.

92
00:05:55.012 --> 00:05:59.005
Wij hebben onze opdracht vervuld. Ze weten de weg. Ja.

93
00:06:02.004 --> 00:06:04.005
RUSTIGE MUZIEK

94
00:06:06.022 --> 00:06:11.016
Maar dan wordt het gezin, getroffen door een afschuwelijk ongeluk.

95
00:06:11.021 --> 00:06:18.007
Voor de ogen van Ada stortten haar man en kinderen in een ravijn. Geen van allen overleeft het.

96
00:06:19.024 --> 00:06:22.015
Ada wil per se afscheid nemen van haar gezin.

97
00:06:22.020 --> 00:06:25.013
Maar dat gaat niet zonder slag of stoot.

98
00:06:25.018 --> 00:06:28.018
Ik wist van binnenuit dat ik ze moest zien om...

99
00:06:28.023 --> 00:06:33.015
om eh... ermee om te kunnen gaan, wist ik zeker: Ik moet ze zien.

100
00:06:33.020 --> 00:06:39.006
En er liep daar een psycholoog rond die... vond dat niet goed voor me.

101
00:06:39.011 --> 00:06:41.018
Die dacht dat dat traumatisch was.

102
00:06:41.023 --> 00:06:45.007
Toen zag ik een man lopen waarvan ik dacht: Hij is de baas.

103
00:06:45.012 --> 00:06:50.012
Een klein mannetje, maar overduidelijk door de manier waarop men met hem omging.

104
00:06:50.017 --> 00:06:54.001
Dat bleek ook zo te zijn. Delphino heet-ie.

105
00:06:54.006 --> 00:06:59.001
En tegen hem heb ik gezegd: Ik MOET ze gewoon zien.

106
00:06:59.006 --> 00:07:04.021
En dat is de eerste persoon die mij echt aankeek en die mij zag.

107
00:07:05.001 --> 00:07:09.003
Anderen waren in hun eigen paniek bezig. Hij zag mij wel.

108
00:07:09.008 --> 00:07:11.005
Hij zei: Dan regel ik dat nu.

109
00:07:11.010 --> 00:07:15.008
Hoe was het om ze te zien? Ehm... goed.

110
00:07:15.013 --> 00:07:19.024
Het... Ze hadden wel allemaal wat, maar de...

111
00:07:20.004 --> 00:07:23.013
Ehm... Het is net als dat je... Moeders weten dat wel.

112
00:07:23.018 --> 00:07:27.013
Op het moment dat een kind een wond heeft of zo, dan eh...

113
00:07:27.018 --> 00:07:30.021
dan zie je daar doorheen je kind, dus dat eh...

114
00:07:31.001 --> 00:07:35.004
Ze zijn het gewoon. Dus ik heb ze vastgehouden en ik heb eh...

115
00:07:35.009 --> 00:07:37.007
Het was gewoon heel goed.

116
00:07:37.012 --> 00:07:39.014
Ja, het was gewoon prima.

117
00:07:39.019 --> 00:07:42.001
Herkende je ze nog wel? Ja.

118
00:07:42.006 --> 00:07:45.005
Nee, zo beschadigd waren ze helemaal niet.

119
00:07:45.010 --> 00:07:52.000
Ze... M'n zoon had zelfs zo'n glimlach op z'n gezicht zoals hij had als hij sliep.

120
00:07:52.005 --> 00:07:57.019
Els, die zag eruit... Die had een schrikreactie op d'r gezicht.

121
00:07:57.024 --> 00:08:01.015
Dat kon je zien. Die was in een schrik bevroren, zeg maar.

122
00:08:01.020 --> 00:08:03.007
En eh...

123
00:08:03.012 --> 00:08:07.000
Karin had gewoon een vredig gezicht.

124
00:08:07.005 --> 00:08:11.004
Die had hier een eh... een soort gat in haar hoofd.

125
00:08:11.009 --> 00:08:13.015
Ze zag er eigenlijk ook gewoon uit.

126
00:08:13.020 --> 00:08:17.008
Piet is de enige van wie ik het gezicht niet kon zien.

127
00:08:17.013 --> 00:08:22.003
Ik wist dat het er niet goed uitzag dus daar heb ik niet naar gekeken.

128
00:08:22.008 --> 00:08:23.024
Die pakte ik aan z'n rug vast.

129
00:08:24.004 --> 00:08:26.016
Kon je wel afscheid van ze nemen? Ja.

130
00:08:26.021 --> 00:08:29.019
Dat heb ik op dat moment gedaan.

131
00:08:29.024 --> 00:08:33.021
Ada wil daarna meteen naar huis. Naar haar vertrouwde omgeving.

132
00:08:34.001 --> 00:08:38.005
Tijd om te rouwen heeft ze nauwelijks, want zij moet de begrafenis regelen.

133
00:08:38.010 --> 00:08:43.000
Ik wou bijvoorbeeld een aantal belangrijke mensen spreken voor de begrafenis.

134
00:08:43.005 --> 00:08:45.015
Die wou ik niet pas na een week zien.

135
00:08:45.020 --> 00:08:48.012
Niet bij de begrafenis, maar voor die tijd.

136
00:08:48.017 --> 00:08:51.009
Die wou ik vertellen hoe het gegaan was.

137
00:08:51.014 --> 00:08:53.011
Voor hen, maar ook voor mij.

138
00:08:53.016 --> 00:08:55.014
Dus ik heb een week lang...

139
00:08:55.019 --> 00:09:00.005
een soort doorlopend... spreekuur gehad, zeg maar.

140
00:09:00.010 --> 00:09:04.010
En eh... dat was voor iedereen goed. Voor mij ook.

141
00:09:04.015 --> 00:09:06.015
En ehm...

142
00:09:06.020 --> 00:09:12.006
nadenken wat je wil voor zo'n begrafenis, wat belangrijk is en wat bij ons past.

143
00:09:12.011 --> 00:09:15.002
Was het niet heel moeilijk voor je? Ja.

144
00:09:15.007 --> 00:09:20.019
Vrese... Ik wou per se dat die kisten naar me toe gedragen werden op dat podium.

145
00:09:20.024 --> 00:09:25.014
Als dat gebeurt, dan ga je wel door de grond, ja. Maar...

146
00:09:25.019 --> 00:09:30.010
Het was zoals het zijn moet. Zijn ze samen begraven? Ja, in EEN graf.

147
00:09:30.015 --> 00:09:34.023
Het is een groot vierkant graf met een ehm... grasheuvel.

148
00:09:35.003 --> 00:09:38.013
Ik heb er zand of eh... grond op laten storten.

149
00:09:38.018 --> 00:09:40.013
Dus het is een grasheuvel.

150
00:09:40.018 --> 00:09:43.010
En daar ligt nu een steenman op.

151
00:09:43.015 --> 00:09:48.024
Daar heb je ook een steenman? Net zo EEN als we onderweg tegenkwamen.

152
00:09:49.004 --> 00:09:54.002
Dat begon als zo'n steenmannetje met een steen of twintig of zo.

153
00:09:54.007 --> 00:09:56.023
En die groeit elk jaar.

154
00:09:57.003 --> 00:10:00.014
Dat is... Dat vind ik zelf een heel mooi symbool.

155
00:10:00.019 --> 00:10:04.019
Ik neem zelf altijd een steen mee als ik op vakantie ben geweest.

156
00:10:04.024 --> 00:10:08.000
En... Uit Kameroen of Kyrgyzstan.

157
00:10:08.005 --> 00:10:10.021
De Alpen of de Ardennen, het maakt niet uit.

158
00:10:11.001 --> 00:10:12.021
Dat doen heel veel mensen.

159
00:10:13.001 --> 00:10:16.021
Dus die steenman die groeit elk jaar een stukje.

160
00:10:17.001 --> 00:10:20.015
En dan betekent dat dat...

161
00:10:20.020 --> 00:10:26.001
al die mensen in de omgeving van Piet en Els en Mark en Karin...

162
00:10:26.006 --> 00:10:28.018
op hun vakanties ook aan hen denken.

163
00:10:28.023 --> 00:10:31.003
Dus dat is een heel mooi symbool.

164
00:10:31.008 --> 00:10:33.013
RUSTIGE MUZIEK

165
00:10:35.011 --> 00:10:38.017
Hier wordt de lucht al flink ijler. Ja. Voel je dat? Ja.

166
00:10:38.022 --> 00:10:41.009
We bereiken vroeg in de avond ons basiskamp.

167
00:10:41.014 --> 00:10:45.007
Rifugio Vittorio Emanuele ligt op 2700 meter hoogte.

168
00:10:45.012 --> 00:10:47.019
1300 meter verwijderd van de top.

169
00:10:47.024 --> 00:10:50.008
Nog even rust voor de zware beklimming.

170
00:10:50.013 --> 00:10:53.000
Dit is wel serieus, he. Mooi, he. Zo!

171
00:10:56.024 --> 00:11:00.008
Wow! Waar gaan wij nou naartoe morgen?

172
00:11:00.013 --> 00:11:02.000
Misschien naar die.

173
00:11:02.005 --> 00:11:05.004
Die punt daarachter? Ja, dat zou kunnen.

174
00:11:05.009 --> 00:11:07.019
Het kan ook eentje die kant op zijn.

175
00:11:07.024 --> 00:11:11.021
Weet ik niet zeker. En wat wordt er dan heel zwaar?

176
00:11:12.001 --> 00:11:16.012
Wat ik zwaar vind, is een heel lang stuk heel stijl sneeuw.

177
00:11:16.017 --> 00:11:19.006
Dat je alsmaar zo'n zigzagje saai...

178
00:11:19.011 --> 00:11:21.016
en dan gaat het heel hard omhoog.

179
00:11:21.021 --> 00:11:23.021
Dat is... Dat is zwaar.

180
00:11:32.007 --> 00:11:33.019
Zo. Zo.

181
00:11:33.024 --> 00:11:36.023
Nou, mooi huisje, he. Mooi huisje. Beetje krap.

182
00:11:37.003 --> 00:11:39.006
Oo, ik zie wel onze berg.

183
00:11:39.011 --> 00:11:41.014
Mooi uitzicht op onze berg. Ja.

184
00:11:41.019 --> 00:11:44.005
Als je in EEN klap je gezin kwijt bent...

185
00:11:44.010 --> 00:11:48.000
Waren er moment dat je dacht dat je zelf ook niet verder wilde?

186
00:11:48.005 --> 00:11:52.005
Dat je dacht: Was ik er ook maar bij. Dat heb ik vaak gedacht.

187
00:11:52.010 --> 00:11:53.022
Dat denk ik nog steeds.

188
00:11:54.002 --> 00:11:59.004
Het was voor mij beter geweest als ik meegegaan was. Dat is voor mij buiten kijf.

189
00:11:59.009 --> 00:12:02.014
En ehm... Ik ben nooit echt suicidaal geweest.

190
00:12:02.019 --> 00:12:05.020
Ik heb niet gedacht: Ik maak nu een eind aan mijn leven.

191
00:12:06.000 --> 00:12:10.022
Ik heb wel in mijn achterhoofd: Als het echt niet kan, dan mag dat wel.

192
00:12:11.002 --> 00:12:14.021
En dan is dat... Het feit dat die mogelijkheid er is...

193
00:12:15.001 --> 00:12:20.006
is voor mij een troostrijke gedachte; Als het niet gaat, dan hoeft het niet.

194
00:12:20.011 --> 00:12:23.008
Dat zegt wel heel veel. M-hm.

195
00:12:23.013 --> 00:12:25.013
Over hoe moeilijk het nog is. Ja.

196
00:12:25.018 --> 00:12:28.003
Ik denk ook niet dat dat verandert.

197
00:12:28.008 --> 00:12:30.021
Ik zag de rouwkaart die jij schreef. Ja.

198
00:12:31.001 --> 00:12:33.018
Daar sta je zelf ook bij. Ja. Waarom?

199
00:12:33.023 --> 00:12:37.015
Omdat ik toen met mijn gezin mee dood ben gegaan.

200
00:12:37.020 --> 00:12:40.004
Degene die ik nu ben...

201
00:12:40.009 --> 00:12:42.003
is de...

202
00:12:42.008 --> 00:12:44.024
die ben ik zelf nu aan het leren kennen.

203
00:12:45.004 --> 00:12:48.014
Maar een gezin, daar ben je zo mee verweven.

204
00:12:48.019 --> 00:12:52.003
Dat je... Dat ik mezelf ook kwijt was.

205
00:12:52.008 --> 00:12:56.015
Dus ik heb niet alleen mijn man en kinderen begraven, maar mijzelf ook.

206
00:12:56.020 --> 00:12:58.012
Zoals ik toen was.

207
00:12:58.017 --> 00:13:00.004
En ehm...

208
00:13:02.001 --> 00:13:05.002
Dit leven zie ik als een soort toegift.

209
00:13:05.007 --> 00:13:08.000
Een leven na mijn echte leven, zeg maar.

210
00:13:08.005 --> 00:13:10.000
Waarmee ik kan doen wat ik wil.

211
00:13:10.005 --> 00:13:12.020
Maar ik leer nu een nieuwe Ada kennen...

212
00:13:13.000 --> 00:13:19.024
die ook daadwerkelijk anders is als degene die ik was als echtgenoot en moeder.

213
00:13:20.004 --> 00:13:23.016
MUZIEK VAN NICK DRAKE: DAY IS DONE *When the day is done

214
00:13:23.021 --> 00:13:26.014
*Down to earth then sinks the sun

215
00:13:27.019 --> 00:13:31.009
*Along with everything that was lost and won

216
00:13:31.014 --> 00:13:33.023
*When the day is done

217
00:13:35.011 --> 00:13:38.013
*When the day is done

218
00:13:38.018 --> 00:13:42.014
*Hope so much your race will be all run

219
00:13:43.018 --> 00:13:46.008
*Then you find you jumped the gun

220
00:13:46.013 --> 00:13:48.014
*Have to go back where you...*

221
00:13:48.019 --> 00:13:51.015
Het is drie uur. We hebben een paar uurtjes geslapen.

222
00:13:51.020 --> 00:13:56.011
We gaan het moeilijkste gedeelte doen. Die piek beklimmen, zo'n vijf uur.

223
00:13:56.016 --> 00:14:01.007
Ik begrijp nu pas waar 'Ergens als een berg tegenop zien' vandaan komt. Toch?

224
00:14:01.012 --> 00:14:04.011
Nee. Bergen doe je voor je plezier.

225
00:14:04.016 --> 00:14:08.017
Hahaha. Nou, kom op, de paden op, de lanen in. Laten we gaan.

226
00:14:08.022 --> 00:14:11.022
*When the bird has flown

227
00:14:12.002 --> 00:14:15.002
*Got no-one to call your own

228
00:14:16.002 --> 00:14:19.007
*Got no place...* Steenman. Ja.

229
00:14:19.012 --> 00:14:21.009
Hier zijn ze ook echt nodig.

230
00:14:21.014 --> 00:14:24.010
MUZIEK

231
00:14:29.011 --> 00:14:33.004
De eerste sneeuw, jongens! Ja. Oe, het is wel keihard.

232
00:14:33.009 --> 00:14:36.012
*Lost much sooner than you would have thought*

233
00:14:39.014 --> 00:14:42.009
Nou, dit gaat nog wel goed zonder ijzers.

234
00:14:47.023 --> 00:14:50.014
Kijk uit, een heel diep gat daar. O, ja.

235
00:14:50.019 --> 00:14:52.006
Dank je.

236
00:15:00.020 --> 00:15:06.013
We vertrekken vroeg. Ik denk aan Ada die vijf jaar geleden met haar gezin ook in het donker vertrok.

237
00:15:06.018 --> 00:15:08.007
Het noodlot tegemoet.

238
00:15:08.012 --> 00:15:12.021
Denk je nog veel aan het ongeluk? Ja, dat zie ik vrijwel elke dag.

239
00:15:13.001 --> 00:15:14.018
Ja? Ja.

240
00:15:14.023 --> 00:15:18.009
Wat zie je dan? Dan zie ik wat er gebeurde.

241
00:15:18.014 --> 00:15:22.001
Ik zie ze struikelen en uit mijn blik wegvallen.

242
00:15:22.006 --> 00:15:25.020
Wat gebeurde er precies? We stonden om een uur of drie op.

243
00:15:26.000 --> 00:15:29.018
En in alle donkerte hebben we de spullen klaargelegd.

244
00:15:29.023 --> 00:15:32.004
En ehm... we zijn eh...

245
00:15:32.009 --> 00:15:36.007
eerst over een rotsachtig stuk gelopen.

246
00:15:36.012 --> 00:15:39.000
En daarna over sneeuw.

247
00:15:39.005 --> 00:15:44.006
We hebben eigenlijk geklommen tot... met z'n allen tot...

248
00:15:44.011 --> 00:15:46.017
ongeveer eh...

249
00:15:46.022 --> 00:15:48.019
200 meter boven de top.

250
00:15:48.024 --> 00:15:53.020
Toen was ik echt hartstikke moe. Dus ik dacht: Ik ga hier lekker zitten.

251
00:15:54.000 --> 00:15:56.017
Dat deed ik nooit eerder, maar nu deed wel.

252
00:15:56.022 --> 00:16:02.012
Ik zag ze omhoog gaan en op een gegeven moment moesten ze aan de andere kant verder.

253
00:16:02.017 --> 00:16:04.004
Dus dat zag ik niet.

254
00:16:04.009 --> 00:16:08.002
En nou ja, na een tijdje zag ik ze op dat punt weer terug.

255
00:16:08.007 --> 00:16:13.005
Toen klommen ze weer naar mij terug tot we weer op hoorafstand waren.

256
00:16:13.010 --> 00:16:15.020
En dan heb je het eigenlijk gehad.

257
00:16:16.000 --> 00:16:20.007
Zij zijn te snel in die stand gaan staan van: We hebben het gehad.

258
00:16:20.012 --> 00:16:22.010
Het moeilijke was achter de rug.

259
00:16:22.015 --> 00:16:25.000
Hoe bedoel je dat, te snel in die stand?

260
00:16:25.005 --> 00:16:30.017
Nou ja, op het moment dat je... Je bent pas thuis als je thuis bent.

261
00:16:30.022 --> 00:16:35.005
En op het moment dat je de ingewikkelde dingen van een klim gehad hebt...

262
00:16:35.010 --> 00:16:37.013
en je moet alleen nog een makkie...

263
00:16:37.018 --> 00:16:41.024
Als wij morgen hier naar beneden lopen, moet je nog wel opletten.

264
00:16:42.004 --> 00:16:44.008
Je kan uitglijden en het kan fout gaan.

265
00:16:44.013 --> 00:16:47.003
Dus je moet de concentratie vasthouden.

266
00:16:47.008 --> 00:16:49.018
En dat is onvoldoende gebeurd.

267
00:16:49.023 --> 00:16:53.024
Toen ze dachten: 'Het is klaar. We zijn weer terug.'

268
00:16:54.004 --> 00:17:00.005
Die conclusie hebben ze denk ik te vroeg getrokken, want ze waren gewoon... Wat ging er mis?

269
00:17:00.010 --> 00:17:04.011
Er gleed er EEN uit. En dan valt de rest mee.

270
00:17:04.016 --> 00:17:07.014
Zag jij het gebeuren? Dat zag ik, ja. Ja.

271
00:17:07.019 --> 00:17:11.001
En dat was... Tenminste, ik heb ze zien uitglijden...

272
00:17:11.006 --> 00:17:16.004
en ik heb ze uit mijn gezichtsveld zien wegglijden achter een soort sneeuwberg.

273
00:17:16.009 --> 00:17:20.010
En eh... Hoe was dat voor jou om ze te zien vallen?

274
00:17:20.015 --> 00:17:23.022
Kijk, ik wist... Ik heb ze niet echt zien vallen.

275
00:17:24.002 --> 00:17:25.016
Ik heb die glij gezien.

276
00:17:25.021 --> 00:17:30.007
En omdat ik wist wat voor berg het was, wist ik wat daarachter was.

277
00:17:30.012 --> 00:17:33.000
Dat was niet goed, dus dat eh...

278
00:17:33.005 --> 00:17:34.023
Dan weet je dat het mis is.

279
00:17:35.003 --> 00:17:37.013
Hoorde je ze nog? Nee, dus ik heb...

280
00:17:37.018 --> 00:17:41.017
Het enige wat ik nog hoorde was dat Piet hard riep: Remmen!

281
00:17:41.022 --> 00:17:47.007
Je ziet dat er dikke remsporen zijn, maar het was niet meer te houden.

282
00:17:47.012 --> 00:17:51.007
En daarna heb ik nog hard geroepen, maar ik hoorde niks.

283
00:17:51.012 --> 00:17:55.022
Ik heb nog geprobeerd om die sneeuwhoop heen te lopen, om te kijken of ik ze zag.

284
00:17:56.002 --> 00:17:58.021
Toen was mijn volgende stap: Ik moet hulp halen.

285
00:17:59.001 --> 00:18:01.021
RUSTIGE MUZIEK

286
00:18:10.024 --> 00:18:14.008
Ik ben nog steeds heel blij dat ik het heb zien gebeuren.

287
00:18:14.013 --> 00:18:18.018
Dat ik eh... gezien heb hoe het gegaan is.

288
00:18:18.023 --> 00:18:22.024
En dat ze tot hun laatste minuut vrolijk en gelukkig waren.

289
00:18:23.004 --> 00:18:25.009
Ze vielen. Ze waren op slag dood.

290
00:18:25.014 --> 00:18:30.015
Ik bedoel: Daar zijn de pathologen-anatomen duidelijk over.

291
00:18:30.020 --> 00:18:34.023
Nou ja, ze zijn misschien... dertig seconden bang geweest?

292
00:18:35.003 --> 00:18:38.007
Dus het is gewoon voor... voor...

293
00:18:38.012 --> 00:18:43.007
mij en voor mijn vader en voor en de vrienden en de familie heel erg.

294
00:18:43.012 --> 00:18:48.022
Maar... Voor hen is het een afgebroken leven, maar zij zijn wel...

295
00:18:49.002 --> 00:18:52.009
Tot het einde hebben ze het helemaal goed gehad.

296
00:18:52.014 --> 00:18:55.011
Dat vind ik ook een troostrijke gedachte.

297
00:19:08.019 --> 00:19:13.007
Je kunt het daar zien. Naar dat colletje moeten wij ook.

298
00:19:18.021 --> 00:19:21.014
Ik ga elk jaar weer terug naar de bergen.

299
00:19:21.019 --> 00:19:23.022
En de...

300
00:19:24.002 --> 00:19:28.011
de eerste keer dat ik ging, toen liep ik rond te stieren.

301
00:19:28.016 --> 00:19:32.003
Ik was kwaad, maar ja, bergen hebben geen geweten.

302
00:19:32.008 --> 00:19:34.001
Bergen hebben geen ziel.

303
00:19:34.006 --> 00:19:35.018
Ehm...

304
00:19:35.023 --> 00:19:40.009
Ik ben wel meteen in de modus gaan staan van...

305
00:19:40.014 --> 00:19:44.018
Met een open blik kijken naar wat de bergen met mij doen.

306
00:19:44.023 --> 00:19:50.019
En na een weekje of zo zag ik vooral weer hoeveel plezier wij hier altijd gehad hebben.

307
00:19:50.024 --> 00:19:53.021
En dan zie ik vooral hun lachende gezichten.

308
00:19:54.001 --> 00:19:58.015
Die winnen het van de beelden van na het ongeluk.

309
00:19:58.020 --> 00:20:02.012
Ben je terug geweest naar de plek des onheils? Dat doe ik elk jaar.

310
00:20:02.017 --> 00:20:07.012
Hoe is dat? Hoe was de eerste keer? De eerste keer was heel emotioneel.

311
00:20:07.017 --> 00:20:10.008
Het was ook meteen heel fijn om daar te zijn.

312
00:20:10.013 --> 00:20:13.007
Dus... Wat voor een gevoel kreeg je daarvan?

313
00:20:13.012 --> 00:20:16.019
Ehm... Een soort van rust van: Hier hoor ik.

314
00:20:16.024 --> 00:20:18.023
Ik weet niet precies wat het is.

315
00:20:19.003 --> 00:20:25.005
Het is zeker zozeer de gedenkplaats als dat het graf dat is.

316
00:20:25.010 --> 00:20:30.011
Dus tot nu toe ben ik er elke zomer. Dan ga ik op een bankje zitten.

317
00:20:30.016 --> 00:20:33.017
Naar die bergen kijken. Wat vind je daar dan?

318
00:20:35.004 --> 00:20:36.016
Ehm...

319
00:20:38.003 --> 00:20:40.003
Dan gedenk ik wat we waren.

320
00:20:40.008 --> 00:20:46.013
Dus ik vind er niet echt iets, maar ik gedenk het gezin wat wij waren.

321
00:21:09.024 --> 00:21:16.004
Langzaam klauter ik met Ada en de gids naar boven toe. Ik ervaar wat bergbeklimmen ECHT inhoudt.

322
00:21:16.009 --> 00:21:18.006
MUZIEK

323
00:21:26.010 --> 00:21:27.022
Wow!

324
00:21:28.017 --> 00:21:30.004
Kijk eens!

325
00:21:32.020 --> 00:21:35.005
Oioioi! Aah, moet je dit toch zien.

326
00:21:35.010 --> 00:21:37.022
Ongelooflijk, he. Echt euforisch!

327
00:21:38.022 --> 00:21:41.018
We zijn er nog niet helemaal, he. Haha.

328
00:21:41.023 --> 00:21:43.024
Ik wist dat je het ging zeggen.

329
00:21:53.020 --> 00:21:55.024
De laatste loodjes wegen het zwaarst.

330
00:21:56.004 --> 00:22:01.019
Om de top op 4061 meter te bereiken moeten we langs een afgrond van honderden meters diepte.

331
00:22:01.024 --> 00:22:05.012
Dit is wel serieus, hoor, hee. Vooral niet naar beneden kijken.

332
00:22:05.017 --> 00:22:08.010
Wacht even, Ada, jij trekt mij nu strak.

333
00:22:09.017 --> 00:22:12.013
Ga ik eerst hierop, ja. Ja.

334
00:22:14.006 --> 00:22:16.013
He? We zitten vast.

335
00:22:16.018 --> 00:22:18.005
Zo.

336
00:22:25.004 --> 00:22:26.016
Zo!

337
00:22:26.021 --> 00:22:28.008
Nou...

338
00:22:31.009 --> 00:22:33.001
Sander nog.

339
00:22:34.007 --> 00:22:38.012
Ja, dat is ze, de Madonna. We zijn er weer.

340
00:22:38.017 --> 00:22:41.009
Voor Ada is het een plek vol herinneringen.

341
00:22:41.014 --> 00:22:43.003
Heeee! Yes!

342
00:22:43.008 --> 00:22:45.018
GEJUICH Dan geef ik de dames altijd drie zoentjes.

343
00:22:45.023 --> 00:22:48.004
Mm, nou, dank je wel.

344
00:22:48.009 --> 00:22:51.008
Wat voel je je nietig, he, als je hier staat.

345
00:22:51.013 --> 00:22:53.015
Ja. Eigenlijk piepklein.

346
00:22:53.020 --> 00:22:57.000
De eerste keer hier was met je gezin. Ja. Klopt.

347
00:22:57.005 --> 00:23:01.014
Met wat voor gevoel sta je hier nu? Dat ik een moeilijk leven heb.

348
00:23:01.019 --> 00:23:06.003
En af en toe wanhopig ben. Dat is iets wat blijft.

349
00:23:06.008 --> 00:23:09.003
Dat staat naast dat ik hele mooie dingen kan doen.

350
00:23:09.008 --> 00:23:13.024
Die twee dingen bestaan naast elkaar. Ik denk dat dat eh...

351
00:23:14.004 --> 00:23:19.023
dat dat hetgene is waar anderen misschien iets aan kunnen hebben.

352
00:23:20.003 --> 00:23:22.017
Dat dit naast elkaar kan bestaan.

353
00:23:22.022 --> 00:23:26.020
Dat je vanuit je tenen zo'n moment kan hebben van: Nu geniet ik.

354
00:23:27.000 --> 00:23:29.014
Ik vind je een ongelooflijke kanjer.

355
00:23:29.019 --> 00:23:31.012
MUZIEK

356
00:23:33.002 --> 00:23:35.014
Ik jou ook, hoor. Jij staat hier ook.

357
00:23:58.003 --> 00:24:01.007
Ik ben nog steeds heel blij dat ik het zag gebeuren.

358
00:24:01.012 --> 00:24:05.010
Dat ik gezien heb... hoe het gegaan is.

359
00:24:05.015 --> 00:24:09.009
En dat ze tot hun laatste minuut vrolijk en gelukkig waren.

