WEBVTT

1
00:00:00.000 --> 00:00:01.012
888

2
00:00:03.017 --> 00:00:08.024
Trouwen uit pure vriendschap. Dat deed de bekende columniste Karin Spaink.

3
00:00:11.011 --> 00:00:16.000
Toen haar hartsvriendin Chris ongeneeslijk ziek was besloot Karin met haar te trouwen.

4
00:00:16.005 --> 00:00:18.018
Het is heel raar, heel bizar.

5
00:00:18.023 --> 00:00:23.005
En de verbazing dat we gingen trouwen: Echt, gaan wij trouwen?

6
00:00:23.010 --> 00:00:24.022
'Oke, doen we.'

7
00:00:25.002 --> 00:00:28.005
*Mooier dan nu zal het nooit gaan

8
00:00:28.010 --> 00:00:32.021
Wat we ermee zeiden was: We staan naast elkaar. We helpen elkaar.

9
00:00:33.001 --> 00:00:35.020
Ehm...

10
00:00:36.000 --> 00:00:39.003
Tot de dood ons scheidt, omdat de dood ons scheidt.

11
00:00:39.008 --> 00:00:41.017
'Omdat de dood ons scheidt.' Ja.

12
00:00:43.000 --> 00:00:47.019
*Mooier dan nu zal het nooit gaan*

13
00:00:47.024 --> 00:00:50.019
Karin en Chris trouwen in de zomer van 2012.

14
00:00:50.024 --> 00:00:55.019
Nog geen half jaar daarna overlijdt Chris aan de gevolgen van kanker.

15
00:00:55.024 --> 00:00:58.006
RUSTIGE PIANOMUZIEK

16
00:00:58.011 --> 00:01:00.017
Karin Spaink is schrijfster en columniste.

17
00:01:00.022 --> 00:01:03.014
Ze treedt op in veel radio- en tv-programma's.

18
00:01:03.019 --> 00:01:06.005
Ze schrijft veel over de gezondheidszorg.

19
00:01:06.010 --> 00:01:09.006
In 1986 wordt ze zelf ziek en krijgt MS.

20
00:01:09.011 --> 00:01:14.021
Sinds die tijd functioneert haar lichaam niet goed meer, maar met schrijven blijft ze doorgaan.

21
00:01:15.001 --> 00:01:17.006
Via dat schrijven ontmoet ze ook Chris.

22
00:01:18.024 --> 00:01:23.011
Hoe hebben jullie elkaar leren kennen? Door de uitgeverij.

23
00:01:23.016 --> 00:01:26.012
We hebben kennisgemaakt via de boeken.

24
00:01:26.017 --> 00:01:31.021
Ik ging mijn eerste boek schrijven bij Van Gennep in '82.

25
00:01:32.001 --> 00:01:35.022
En zij begon daar net als redacteur, dus ik was haar eerste auteur.

26
00:01:36.002 --> 00:01:38.003
Wij zijn elkaars eerste boek.

27
00:01:38.008 --> 00:01:43.001
Dat... ja. En... veel samengewerkt en op een gegeven moment...

28
00:01:43.006 --> 00:01:47.017
Ik kan me herinneren dat we bij haar thuis teksten doornamen en redigeerden.

29
00:01:47.022 --> 00:01:50.013
'Dit moet eruit en die zin moet anders.'

30
00:01:50.018 --> 00:01:54.008
Dat deden we twee dagen en aan het einde hadden we zoiets van:

31
00:01:54.013 --> 00:01:56.008
'Oke, nou zijn wij vriendjes.'

32
00:01:56.013 --> 00:01:58.013
Wat was het wat die klik gaf?

33
00:01:58.018 --> 00:02:01.011
Chris was heel erudiet.

34
00:02:01.016 --> 00:02:03.012
Ze wist idioot veel.

35
00:02:03.017 --> 00:02:07.016
En ze was daarnaast iemand die me altijd op ideeen bracht.

36
00:02:07.021 --> 00:02:10.001
Dat... Inspirerend? Ja. Enorm.

37
00:02:10.006 --> 00:02:13.017
En heel hartelijk, royaal, gul, ehm...

38
00:02:13.022 --> 00:02:16.023
Het... Het was nooit saai met haar. Helemaal niet.

39
00:02:17.003 --> 00:02:21.016
Het was altijd leuk, altijd verhalen, nieuwe ideeen, anekdotes.

40
00:02:23.008 --> 00:02:29.020
Die kon ook een verhaal vertellen en dan 25 zijpaden in en voor je het wist was je twee uur verder.

41
00:02:30.000 --> 00:02:36.013
Dan had je veel geleerd over de Nederlandse geschiedenis, de adel en welstand in Nederland...

42
00:02:36.018 --> 00:02:41.001
iets gewoons in Vlaanderen. Ze wist echt idioot veel, ja.

43
00:02:41.006 --> 00:02:44.007
Wat me opvalt als je over d'r praat is dat je straalt.

44
00:02:44.012 --> 00:02:46.015
Ja... ja.

45
00:02:46.020 --> 00:02:48.017
Ja.

46
00:02:48.022 --> 00:02:53.008
De... Ik weet niet of ik van iemand zo heb gehouden als van Chris.

47
00:02:53.013 --> 00:02:55.000
Dat... ja.

48
00:02:55.005 --> 00:02:57.015
RUSTIGE MUZIEK

49
00:03:00.018 --> 00:03:03.009
Ik had altijd het idee: Als er met mij iets is...

50
00:03:03.014 --> 00:03:07.009
Chris weet precies wat ik nodig heb of wat er zou moeten.

51
00:03:07.014 --> 00:03:11.021
En ehm... dat gevoel had ze bij mij geloof ik ook wel.

52
00:03:12.001 --> 00:03:13.021
Dat is heel bijzonder. Ja.

53
00:03:14.001 --> 00:03:16.008
Besefte je dat toen ook? Ja.

54
00:03:16.013 --> 00:03:18.023
Ha... We hebben...

55
00:03:19.003 --> 00:03:23.000
toen we elkaar 25 jaar kenden, toen hadden we al lang: O, ja...

56
00:03:23.005 --> 00:03:26.002
'Hoe lang is dat nu?' 'Bijna 25 jaar.'

57
00:03:26.007 --> 00:03:28.017
Toen zei Chris: Dan doen we een feest.

58
00:03:28.022 --> 00:03:31.011
Iedereen viert een zoveeljarig trouwen.

59
00:03:31.016 --> 00:03:35.021
En haast niemand viert een jubileum rondom een vriendschap.

60
00:03:36.001 --> 00:03:38.010
En toen bedachten we: Dat gaan wij doen.

61
00:03:38.015 --> 00:03:41.020
We gaven een heel groot feest. Ik geloof iets van 120 mensen.

62
00:03:42.000 --> 00:03:46.010
We hadden ook mensen uit ons verleden uitgenodigd.

63
00:03:46.015 --> 00:03:49.005
En dat was echt fantastisch. En...

64
00:03:49.010 --> 00:03:51.021
dat idee ook dat je een vriendschap viert...

65
00:03:52.001 --> 00:03:55.000
dat vonden we alle twee ook bij elkaar zo...

66
00:03:55.005 --> 00:03:59.000
gerechtvaardigd. Dat zou ik niet met veel mensen doen.

67
00:03:59.005 --> 00:04:03.001
'Ik ken je nu 15 jaar. Kom, we doen een feest voor 100 mensen.'

68
00:04:03.006 --> 00:04:06.006
Dat was wel echt heel erg iets voor haar en mij.

69
00:04:06.011 --> 00:04:09.012
Het onderstreepte jullie enorme vriendschap. Ja.

70
00:04:09.017 --> 00:04:15.006
Is het meer geweest dan vriendschap? Zijn jullie verliefd geweest? We hebben in het begin even gerommeld.

71
00:04:15.011 --> 00:04:18.001
Gerommeld? Ja. Een beetje zoenen en friemelen.

72
00:04:18.006 --> 00:04:21.001
Toen bedachten we snel: Nee, toch niet echt.

73
00:04:21.006 --> 00:04:23.014
Ze was niet mijn type en ik niet de hare.

74
00:04:23.019 --> 00:04:26.002
Dus eh... dat eh... Waarom niet?

75
00:04:26.007 --> 00:04:29.001
Ja... Ik weet het niet. Ehm...

76
00:04:30.003 --> 00:04:33.001
Ik viel ontzettend op haar...

77
00:04:33.006 --> 00:04:35.020
als... maar niet seksueel.

78
00:04:36.000 --> 00:04:39.004
Veranderde jullie vriendschap niet na dat gerommel?

79
00:04:39.009 --> 00:04:42.016
Nee, dat ging tamelijk vlekkeloos in elkaar over.

80
00:04:42.021 --> 00:04:47.009
We waren wel ook handtastelijk, gewoon vaak armen om elkaar heen.

81
00:04:47.014 --> 00:04:49.007
Of vasthouden of wat ook.

82
00:04:49.012 --> 00:04:53.022
Alleen het friemelen bepaalde... tot aan de bovenkant.

83
00:04:54.002 --> 00:04:56.003
De schouders en handjes enzo.

84
00:04:56.008 --> 00:05:01.011
Was er geen sprake van jaloezie als iemand verkering kreeg? Integendeel.

85
00:05:01.016 --> 00:05:05.016
Ehm... Ze is op een gegeven moment toen wij elkaar ...

86
00:05:05.021 --> 00:05:10.003
een jaar of vier, vijf kenden, kreeg ze een verhouding met Anneke.

87
00:05:10.008 --> 00:05:14.009
We waren gedrieen heel erg goed. We gingen samen naar dingen toe.

88
00:05:14.014 --> 00:05:18.004
Toen werd het ook avonden met z'n drieen praten. Was je niet jaloers?

89
00:05:18.009 --> 00:05:22.014
Nee, waarom zou ik. Als Chris gelukkig is, is dat toch goed. Ja.

90
00:05:22.019 --> 00:05:25.001
RUSTIGE MUZIEK

91
00:05:30.009 --> 00:05:34.004
Wat deden jullie allemaal samen? Heel erg veel praten.

92
00:05:34.009 --> 00:05:36.007
Ehm...

93
00:05:36.012 --> 00:05:41.003
drinken, naar de film, feesten, bijeenkomsten en...

94
00:05:41.008 --> 00:05:45.000
en ze had een stamkroeg vlakbij haar huis.

95
00:05:45.005 --> 00:05:49.005
Saarein. Daar gingen we geregeld naartoe. Een goede plek om te zijn.

96
00:05:49.010 --> 00:05:51.017
Wat vonden jullie daar?

97
00:05:51.022 --> 00:05:55.013
Goed gezelschap, buitengewoon aardige barmensen.

98
00:05:55.018 --> 00:05:57.012
Ehm...

99
00:05:57.017 --> 00:06:00.005
Een goede plek, ja. Hallo.

100
00:06:00.010 --> 00:06:05.002
Wat eerst gewoon hun stamkroeg is, wordt tijdens de ziekte van Chris DE ontmoetingsplek.

101
00:06:05.007 --> 00:06:10.002
Iedereen die haar wil zien, is op vrijdagmiddag welkom in Amsterdam.

102
00:06:11.021 --> 00:06:14.001
Het was een grotere tafel dan nu.

103
00:06:14.006 --> 00:06:20.003
Die was toch altijd bomvol. We zaten er soms echt met 12, 18 mensen.

104
00:06:20.008 --> 00:06:22.014
En Chris meestal daarzo.

105
00:06:22.019 --> 00:06:24.006
Met de wodka-jus.

106
00:06:24.011 --> 00:06:29.000
En dan echt tronend hier tussen alle vrienden die er voor haar waren.

107
00:06:29.005 --> 00:06:33.008
Ze sprak natuurlijk niet met iedereen, dat was niet te doen.

108
00:06:33.013 --> 00:06:37.015
Maar wel met veel mensen. En dat gaf haar zo veel vrolijkheid.

109
00:06:37.020 --> 00:06:41.020
Het is zo fantastisch dat al die mensen elke week voor jou komen.

110
00:06:42.000 --> 00:06:46.022
Ze kwam daar altijd weer met zo veel goede moed en vrolijkheid vandaan.

111
00:06:47.002 --> 00:06:49.000
Saarein was echt ehm...

112
00:06:49.005 --> 00:06:50.017
ZE HAKKELT

113
00:06:50.022 --> 00:06:55.006
een plek waar ze zich weer opnieuw kon laven aan de vriendschap.

114
00:06:55.011 --> 00:06:58.018
Je hebt allemaal viltjes bij je. Wat is dat? Ja...

115
00:06:58.023 --> 00:07:02.020
De eerste keer dat Chris zelf niet kon komen, ging ik in haar plaats.

116
00:07:03.000 --> 00:07:06.005
En de eerste keer dat ik hier kwam zonder Chris...

117
00:07:06.010 --> 00:07:12.002
heb ik ieders naam opgeschreven, zodat Chris later kon zien wie er allemaal waren.

118
00:07:12.007 --> 00:07:13.019
En ehm...

119
00:07:13.024 --> 00:07:18.008
Waarom kon ze niet komen? Ze was te ziek, ze voelde zich beroerd.

120
00:07:18.013 --> 00:07:21.014
Dat is het eerste viltje, die heb ik hier nog.

121
00:07:21.019 --> 00:07:25.007
Daar staan al die namen op van de mensen die er waren.

122
00:07:25.012 --> 00:07:29.010
In de loop van de tijd gingen mensen zelf hun naam opschrijven.

123
00:07:29.015 --> 00:07:34.008
En de derde keer ging iedereen een eigen viltje voor Chris schrijven.

124
00:07:34.013 --> 00:07:36.000
Dat is deze oogst.

125
00:07:36.005 --> 00:07:41.004
Toen liep ik weg uit Saarein met een paar centimeter aan goede wensen...

126
00:07:41.009 --> 00:07:43.016
lieve dingen, tekeningetjes...

127
00:07:43.021 --> 00:07:46.012
moedwensen, lieve dingen...

128
00:07:47.012 --> 00:07:48.024
Dus dat was...

129
00:07:49.004 --> 00:07:50.016
zo'n mooi ritueel.

130
00:07:50.021 --> 00:07:53.003
En sommige mensen... zoals deze:

131
00:07:53.008 --> 00:07:56.015
'Drie bier' nummer 1, nummer 2, nummer 3. ZE LACHEN

132
00:07:56.020 --> 00:07:59.011
Sommige mensen schreven gewoon door.

133
00:07:59.016 --> 00:08:02.003
Met 'PS-en' en tekeningetjes en...

134
00:08:02.008 --> 00:08:04.000
Zo schattig.

135
00:08:05.005 --> 00:08:10.000
'Een poes voor Chris'. LACHEND: Ja. Met dikke kussen van Annie. Ja.

136
00:08:11.008 --> 00:08:15.000
Niemand had gedacht dat Chris eerder zou overlijden dan Karin.

137
00:08:15.005 --> 00:08:18.015
Want als er iemand vaak en veel ziek is, is het Karin.

138
00:08:18.020 --> 00:08:24.000
Eind jaren 80 krijgt ze MS, daarna een hersenbloeding en ik 2007 krijgt ze borstkanker.

139
00:08:24.005 --> 00:08:27.008
Al die tijd is Chris haar steun en toeverlaat.

140
00:08:27.013 --> 00:08:29.002
Een rotvraag dan maar:

141
00:08:29.007 --> 00:08:30.020
Hoe oud wordt Karin?

142
00:08:32.005 --> 00:08:33.017
Dat weet ik niet.

143
00:08:35.020 --> 00:08:37.007
Soms denk ik eh...

144
00:08:37.012 --> 00:08:39.014
Ze wordt helemaal niet oud.

145
00:08:39.019 --> 00:08:41.006
Met die borstkanker.

146
00:08:41.011 --> 00:08:44.018
Het zou wel eens helemaal niet goed kunnen gaan.

147
00:08:44.023 --> 00:08:46.024
En op andere momenten denk ik:

148
00:08:47.004 --> 00:08:52.005
Nou, we gaan binnenkort vieren dat we 25 jaar bevriend zijn.

149
00:08:52.010 --> 00:08:54.010
Er kunnen er best nog 25 bij.

150
00:08:54.015 --> 00:08:57.002
Dan ben ik... 82.

151
00:08:57.007 --> 00:08:58.019
En zij...

152
00:08:58.024 --> 00:09:00.011
75.

153
00:09:00.016 --> 00:09:02.003
Dus dat kan best.

154
00:09:02.008 --> 00:09:04.010
Ik weet het niet.

155
00:09:04.015 --> 00:09:06.012
Wat heel typerend was:

156
00:09:06.017 --> 00:09:09.010
Ik wist net dat ik MS had.

157
00:09:09.015 --> 00:09:12.022
En ik zou het vertellen... of ik vertelde het...

158
00:09:13.002 --> 00:09:17.010
En iedereen had zoiets van: Wat erg voor je, hoe moet dat nu met je?

159
00:09:17.015 --> 00:09:21.010
Maar het eerste wat Chris zei was: 'Hoe gaan we dat doen?'

160
00:09:21.015 --> 00:09:24.020
Als in: Wij met z'n allen, niet jij in je eentje.

161
00:09:25.000 --> 00:09:28.008
Maar: Hoe gaan wij dat aanpakken? Als een team. Ja.

162
00:09:28.013 --> 00:09:30.010
En dat maakte het ineens...

163
00:09:30.015 --> 00:09:33.004
niet meer alleen maar mijn probleem.

164
00:09:33.009 --> 00:09:38.015
Het werd iets wat je met z'n allen kon bespreken en onderhandelen en verzinnen.

165
00:09:38.020 --> 00:09:41.005
En Chris was daar echt heel goed in.

166
00:09:41.010 --> 00:09:44.015
Hoe belangrijk was Chris in die periode voor jou?

167
00:09:44.020 --> 00:09:46.010
Ja, zeer. Ja.

168
00:09:46.015 --> 00:09:50.010
Als er iets aan de hand is, zijn er twee mensen die ik bel:

169
00:09:50.015 --> 00:09:52.002
Mijn moeder en Chris.

170
00:09:53.002 --> 00:09:55.012
En mijn moeder heb ik gelukkig nog.

171
00:09:55.017 --> 00:09:57.019
Maar Chris niet meer.

172
00:09:57.024 --> 00:10:01.000
Lief en leed delen ze met elkaar, 30 jaar lang.

173
00:10:01.005 --> 00:10:05.005
Tot op een dag het vreselijke nieuws van Chris bekend wordt.

174
00:10:05.010 --> 00:10:06.022
Ze belde op.

175
00:10:07.002 --> 00:10:11.015
Dat zijn van die data, die vergeet je niet: 11 juli, iets na achten.

176
00:10:11.020 --> 00:10:15.015
En het enige wat ze zei was: 'Spaink, het is foute boel'.

177
00:10:15.020 --> 00:10:19.004
Maar ze was heel depressief geweest daarvoor...

178
00:10:19.009 --> 00:10:23.008
want het was uit met Anneke. Dus ik dacht: Daar is iets mee.

179
00:10:23.013 --> 00:10:28.000
En toen zei ze meteen daar achteraan: 'Ik heb kanker en ik ga dood.'

180
00:10:28.005 --> 00:10:30.023
Toen zei ik: Ik ben er over tien minuten.

181
00:10:31.003 --> 00:10:34.021
Dus ik ben in de auto gesprongen, naar haar toe gegaan.

182
00:10:35.001 --> 00:10:36.013
ZE ZUCHT DIEP

183
00:10:36.018 --> 00:10:38.005
En ja...

184
00:10:38.010 --> 00:10:40.000
Gepraat.

185
00:10:40.005 --> 00:10:41.018
Eindeloos.

186
00:10:41.023 --> 00:10:44.005
Ze had alvleesklierkanker.

187
00:10:44.010 --> 00:10:47.011
En alvleesklierkanker, dat wist ik niet...

188
00:10:47.016 --> 00:10:50.005
is een van de meest dodelijke die er is.

189
00:10:50.010 --> 00:10:52.013
Het gaat vaak ontzettend snel.

190
00:10:52.018 --> 00:10:58.000
Iets van driekwart van de mensen is binnen een half jaar na de diagnose al dood.

191
00:10:58.005 --> 00:11:00.017
Dus dat gaat echt met een bloedgang.

192
00:11:00.022 --> 00:11:03.019
En dat was voor haar ook het grote dilemma:

193
00:11:03.024 --> 00:11:08.000
Zo weinig tijd nog hebben, en ook niet eens weten hoeveel.

194
00:11:09.005 --> 00:11:12.005
Dat is... Nou ja, je leeft met een doodvonnis.

195
00:11:12.010 --> 00:11:17.005
En die avond is het idee geboren dat we misschien maar moesten trouwen.

196
00:11:17.010 --> 00:11:19.000
ZE LACHT

197
00:11:19.005 --> 00:11:22.015
Ik heb het nooit gewild. Het is helemaal niks voor mij.

198
00:11:22.020 --> 00:11:26.005
Ik vind het huwelijk oubollig en nergens voor nodig.

199
00:11:26.010 --> 00:11:30.000
En ik ben niet van de vastigheid. Dus dat leek me niks.

200
00:11:30.005 --> 00:11:34.000
En nu ineens: Paf, principe uit het raam, dondert niet.

201
00:11:34.005 --> 00:11:37.010
Chris is niet oke en die heeft iets nodig: Doen we.

202
00:11:37.015 --> 00:11:40.015
Maar jullie hadden toch geen relatie samen?

203
00:11:40.020 --> 00:11:44.019
Een diepe vriendschap. Ja. Dat is een hele goede relatie!

204
00:11:44.024 --> 00:11:47.004
Ik zou willen dat ik dat weer had.

205
00:11:47.009 --> 00:11:50.020
Maar niet echt een relatie om te gaan trouwen. Nee.

206
00:11:51.000 --> 00:11:53.015
Ehm... Waarom dan toch per se trouwen?

207
00:11:55.005 --> 00:11:58.000
Voor Chris was het ook zeker het idee van:

208
00:11:58.005 --> 00:11:59.017
Ehm...

209
00:11:59.022 --> 00:12:03.000
'Een akelige ziekte, ik ga dood, ik wil niet...

210
00:12:03.005 --> 00:12:06.010
en er is iemand die altijd naast me blijft staan.'

211
00:12:06.015 --> 00:12:11.020
Ze heeft ook een fantastische zus die helemaal niet van plan was om weg te lopen.

212
00:12:12.000 --> 00:12:17.000
Maar het idee dat iemand onvoorwaardelijk voor je kiest en naast je staat...

213
00:12:17.005 --> 00:12:18.019
Dat was heel heilzaam.

214
00:12:18.024 --> 00:12:23.000
Maar dat had je als hartsvriendin toch ook kunnen doen? Ja.

215
00:12:23.005 --> 00:12:25.005
Maar het voelt toch anders.

216
00:12:25.010 --> 00:12:29.005
Ik deed dingen die ik anders niet zo makkelijk gedaan had.

217
00:12:29.010 --> 00:12:33.008
Tegen vrienden zeggen: Alle zorgen, die doe je maar bij mij.

218
00:12:33.013 --> 00:12:38.005
Als je langs wil komen... Ik ging er als een soort portier tussen staan.

219
00:12:38.010 --> 00:12:40.024
Dat had ik anders minder snel gedaan.

220
00:12:41.004 --> 00:12:44.015
Maar Chris had me met dat huwelijk ook echt gevraagd...

221
00:12:44.020 --> 00:12:49.008
om voor haar te gaan staan en de ellebogen en schouders te gebruiken.

222
00:12:49.013 --> 00:12:54.022
En ik weet niet of ik als gewone vriendin met eenzelfde pandoer had gezegd:

223
00:12:55.002 --> 00:12:59.015
'Ik ben nu de spreekbuis van Chris, u komt alleen via mij bij Chris.'

224
00:12:59.020 --> 00:13:02.015
Ik weet niet of ik dat anders gedurfd had.

225
00:13:02.020 --> 00:13:07.015
En ik nam ineens met artsen beslissingen, toen ze in het ziekenhuis lag.

226
00:13:07.020 --> 00:13:13.016
Dat ik zei van: 'Die uitslag vertelt u haar alleen maar als ik er bij ben of haar zusje.'

227
00:13:13.021 --> 00:13:15.020
'Maar niet als ze alleen is.'

228
00:13:16.000 --> 00:13:20.012
Dat had ik anders niet met zo veel pandoer gezegd. En nu wel.

229
00:13:20.017 --> 00:13:23.006
Er breekt een hectische periode aan.

230
00:13:23.011 --> 00:13:27.005
Vrienden en familie moeten op de hoogte worden gebracht.

231
00:13:27.010 --> 00:13:34.010
Ze schrijven een brief met de mededeling dat Chris ernstig ziek is maar ook dat ze gaan trouwen!

232
00:13:34.015 --> 00:13:38.000
Hoe reageerde iedereen op het nieuws dat jullie gingen trouwen?

233
00:13:38.005 --> 00:13:42.008
Ik kan me voorstellen dat veel mensen het raar vonden. Ehm...

234
00:13:42.013 --> 00:13:44.010
Een van de fantastische...

235
00:13:44.015 --> 00:13:47.012
Chris zei: Je moet het op Facebook zetten!

236
00:13:47.017 --> 00:13:50.020
Dus ik meld op Facebook: Ik ga trouwen met haar.

237
00:13:51.000 --> 00:13:54.020
Veel mensen volgen mij op Facebook vanwege de stukjes.

238
00:13:55.000 --> 00:13:59.007
En die feliciteerden mij allemaal. Honderden felicitaties.

239
00:13:59.012 --> 00:14:03.000
En al mijn vrienden bleven stil! Niemand die iets zei.

240
00:14:03.005 --> 00:14:07.008
Die dachten allemaal: Volgens mij is dit een stunt of een grap.

241
00:14:07.013 --> 00:14:11.010
Spaink heeft weer een stunt! Ze geloofden het gewoon niet.

242
00:14:11.015 --> 00:14:16.010
Tot ze die brief kregen, en toen snapten wat er aan de hand was.

243
00:14:16.015 --> 00:14:20.024
Waren er ook mensen die NIET snapten dat jullie gingen trouwen?

244
00:14:22.000 --> 00:14:23.020
Nee... eigenlijk niet...

245
00:14:24.000 --> 00:14:29.000
Ik had gedacht dat mijn ouders zouden zeggen: Kind, zou je dat nou wel doen?

246
00:14:29.005 --> 00:14:33.020
De dag nadat Chris me had verteld dat ze dood zou gaan...

247
00:14:34.000 --> 00:14:36.014
heb ik ze opgebeld en lang gesproken.

248
00:14:36.019 --> 00:14:39.015
En een paar dagen later belde ik ze weer op:

249
00:14:39.020 --> 00:14:42.011
'Ik heb weer nieuws, een beetje raar.'

250
00:14:42.016 --> 00:14:45.005
En ik had mijn moeder aan de telefoon.

251
00:14:45.010 --> 00:14:50.020
En mijn moeder is van: Kind, zou je dat nou wel doen? En heb je aan dit en dat gedacht?

252
00:14:51.000 --> 00:14:55.020
Dus ik zeg: 'Mam, ik heb weer raar nieuws: Ik ga trouwen met Chris.'

253
00:14:56.000 --> 00:15:00.012
En mijn moeder was even stil en zei: 'Dat lijkt me een heel goed idee.'

254
00:15:00.017 --> 00:15:02.008
Echt waar? Ja. ZE LACHEN

255
00:15:02.013 --> 00:15:06.005
Die vond het echt heel goed. Wat een leuke reactie! Ja.

256
00:15:06.010 --> 00:15:08.000
VROLIJKE MUZIEK

257
00:15:13.005 --> 00:15:17.020
Mijn vader heeft me weggegeven, Chris is weggegeven door haar broer.

258
00:15:18.000 --> 00:15:19.012
Het was ook echt...

259
00:15:19.017 --> 00:15:24.020
De hele familie van haar kant, van mijn kant, iedereen vond het fantastisch.

260
00:15:25.000 --> 00:15:31.010
En niemand heeft ooit gedacht dat zij zou trouwen of dat ik zou trouwen, en zeker niet met elkaar!

261
00:15:31.015 --> 00:15:34.005
Maar iedereen vond het een superidee.

262
00:15:34.010 --> 00:15:38.020
Maar zag je het echt als een serieus huwelijk? Of als iets ludieks?

263
00:15:39.000 --> 00:15:40.012
Nee, serieus.

264
00:15:40.017 --> 00:15:43.002
Ik bedoel, wat we ermee zeiden was:

265
00:15:43.007 --> 00:15:46.006
We staan naast elkaar, we helpen elkaar...

266
00:15:46.011 --> 00:15:47.023
ehm...

267
00:15:48.003 --> 00:15:52.000
tot de dood ons scheidt. Omdat de dood ons scheidt.

268
00:15:52.005 --> 00:15:53.017
Dat ehm...

269
00:15:53.022 --> 00:15:58.022
Voor iedereen was het ook een viering van vriendschap.

270
00:15:59.002 --> 00:16:03.017
Niet alleen die van mij met haar, maar ook van haar met al die mensen.

271
00:16:03.022 --> 00:16:05.009
En...

272
00:16:05.014 --> 00:16:08.000
Nee, in die zin niet ludiek.

273
00:16:08.005 --> 00:16:13.006
Wel: Vrouwen mogen nu ook met elkaar trouwen, dan maken we daar mooi gebruik van.

274
00:16:13.011 --> 00:16:15.008
Maar om onze eigen redenen.

275
00:16:15.013 --> 00:16:19.010
In een paar weken worden de voorbereidingen getroffen.

276
00:16:19.015 --> 00:16:26.000
Karin en Chris gaan in ondertrouw, regelen een locatie, een trouwambtenaar en een jurk.

277
00:16:26.005 --> 00:16:29.006
Kom je in een winkel: 'Ik wil een trouwjurk.'

278
00:16:29.011 --> 00:16:31.012
En iedereen gaat ervan uit...

279
00:16:31.017 --> 00:16:36.005
Trouwjurken schijn je dus al een jaar van tevoren te kopen. GELACH

280
00:16:36.010 --> 00:16:38.011
Dus ik riep: 'Volgende week!'

281
00:16:38.016 --> 00:16:40.003
ZE LACHEN

282
00:16:40.008 --> 00:16:42.003
Wat zeiden ze? 'Par bleu?'

283
00:16:42.008 --> 00:16:43.020
Echt zo van: Whoops!

284
00:16:44.000 --> 00:16:49.019
Ze vonden het geloof ik een beetje slordig van me dat ik pas een week van tevoren kwam.

285
00:16:49.024 --> 00:16:55.015
En Chris had echt een prachtig mooi jasje en een heel mooi overhemd.

286
00:16:55.020 --> 00:17:00.020
Ze had zo'n dress-shirt gekocht. Die zag er echt fantastisch uit.

287
00:17:01.000 --> 00:17:04.005
Wisten jullie van elkaar wat je aan zou hebben?

288
00:17:04.010 --> 00:17:07.008
Nee, dat doe je toch niet als je gaat trouwen?

289
00:17:07.013 --> 00:17:11.000
Wel iets over de kleuren, dat we niet zouden vloeken.

290
00:17:11.005 --> 00:17:12.017
Maar dat eh...

291
00:17:12.022 --> 00:17:18.000
Nee, ik had haar kleren niet gezien en zij de mijne niet, nee. Wow.

292
00:17:18.005 --> 00:17:20.010
Dus een echt huwelijk! Ja.

293
00:17:20.015 --> 00:17:22.002
Ringen kopen, zelfs.

294
00:17:22.007 --> 00:17:26.010
Daar stond Chris op: Echt goede ringen van Lyppens. ZE LACHT

295
00:17:26.015 --> 00:17:28.002
En eh...

296
00:17:28.007 --> 00:17:30.004
Hier, ik heb ze nu alletwee.

297
00:17:30.009 --> 00:17:34.018
Een roodgouden voor Chris en een witgouden voor mij. Prachtig.

298
00:17:34.023 --> 00:17:39.011
Ik heb nooit ringen gedragen, echt nooit, dus ik moest erg wennen.

299
00:17:39.016 --> 00:17:44.000
En Chris vond het een prettig idee als ik haar ring ook zou dragen.

300
00:17:44.005 --> 00:17:48.002
Aan een ketting of zo. Maar kettingen draag ik ook nooit.

301
00:17:48.007 --> 00:17:52.020
En ik vond het zelf een heel mooi idee dat ik ze alletwee zou dragen.

302
00:17:53.000 --> 00:17:54.024
En ik heb altijd gedacht van:

303
00:17:55.004 --> 00:17:58.015
Eerst Chris en dan ik er overheen als bescherming.

304
00:17:58.020 --> 00:18:02.010
Nou ja, dat ik haar een soort van omhels aan mijn vinger.

305
00:18:02.015 --> 00:18:04.002
Dat... ja...

306
00:18:04.007 --> 00:18:06.000
VROLIJKE MUZIEK

307
00:18:06.005 --> 00:18:08.006
En dan is het eindelijk zover.

308
00:18:08.011 --> 00:18:13.000
Op 19 augustus 2012, vijf weken na het slechte nieuws, is de trouwdag.

309
00:18:13.005 --> 00:18:16.010
Karin haalt Chris op in haar invalidenwagentje.

310
00:18:16.015 --> 00:18:19.020
Ik heb zo'n Canta, zo'n gehandicaptenautootje.

311
00:18:20.000 --> 00:18:24.015
En die bleek helemaal versierd te zijn met bloemetjes en slingers.

312
00:18:24.020 --> 00:18:28.015
En door de stad met die versierde auto. Echt hilarisch.

313
00:18:28.020 --> 00:18:32.015
Die Canta was echt de trouwauto? Ja. Schitterend.

314
00:18:32.020 --> 00:18:36.010
En Chris stapt uit en die kreeg een heel groot applaus.

315
00:18:36.015 --> 00:18:39.019
Dat was echt... Ik was daar helemaal confuus van.

316
00:18:39.024 --> 00:18:42.006
150 mensen die voor haar klapten.

317
00:18:42.011 --> 00:18:45.015
GEEMOTIONEERD: Dat was echt heel fantastisch.

318
00:18:45.020 --> 00:18:49.019
Wat gebeurde er toen met jou? Ik was ontzettend ontroerd.

319
00:18:49.024 --> 00:18:51.011
Ja.

320
00:18:51.016 --> 00:18:54.010
En trots op haar en trots op al die mensen.

321
00:18:54.015 --> 00:18:57.002
En trots dat ik met haar mocht trouwen.

322
00:18:57.007 --> 00:18:59.000
RUSTIGE GITAARMUZIEK

323
00:19:02.018 --> 00:19:04.005
En toen...

324
00:19:04.010 --> 00:19:09.015
Tot mijn grote verrassing stond er een vriend van Chris op: Huub van der Lubbe.

325
00:19:09.020 --> 00:19:11.007
En die ging ehm...

326
00:19:11.012 --> 00:19:14.010
op de gitaar spelen...

327
00:19:14.015 --> 00:19:19.010
en zong echt een prachtig lied: 'Mooier dan nu zal het niet worden'.

328
00:19:19.015 --> 00:19:24.000
Nou, was het moment dat ik dacht van: Oke, heel erg veel knipperen.

329
00:19:24.005 --> 00:19:28.010
Toen moest ik echt bijna huilen. Het was zo'n mooi lied.

330
00:19:28.015 --> 00:19:31.020
*Mooier dan nu zal het nooit gaan

331
00:19:34.005 --> 00:19:37.010
*Mooier dan nu zal het nooit gaan

332
00:19:37.015 --> 00:19:42.006
Inderdaad: Mooier dan nu zal het niet worden, want ze ging aftakelen.

333
00:19:42.011 --> 00:19:46.012
En bovendien, ik wist: Ik ging trouwen om weduwe te worden.

334
00:19:46.017 --> 00:19:50.000
En Chris ging trouwen omdat ze dood moest.

335
00:19:50.005 --> 00:19:54.010
*Mooier dan nu zal de wind nooit over dit water waaien

336
00:19:54.015 --> 00:19:58.010
Hebben jullie het huwelijk ook bezegeld met een kus? Ja!

337
00:19:58.015 --> 00:20:01.015
Dat hoort erbij, he? Ja, en een grote omhelzing.

338
00:20:01.020 --> 00:20:03.007
Hoe was dat? Ehm...

339
00:20:03.012 --> 00:20:05.010
Hoe voelde dat? Ja, goed.

340
00:20:06.010 --> 00:20:07.022
En...

341
00:20:08.002 --> 00:20:12.001
Maar dat was ook het hele idee: We gaan elkaar vasthouden.

342
00:20:12.006 --> 00:20:15.010
Dus natuurlijk: Een innige omhelzing.

343
00:20:15.015 --> 00:20:18.010
En hoe was de huwelijksnacht? KARIN LACHT

344
00:20:18.015 --> 00:20:20.002
Ehm...

345
00:20:20.007 --> 00:20:25.010
We zijn eh... 's avonds laat naar mij toegegaan, met een aantal mensen.

346
00:20:25.015 --> 00:20:31.000
Toen hebben we nog wat gedronken en zij is naar huis gegaan en ik bleef thuis! ZE LACHEN

347
00:20:31.005 --> 00:20:33.002
Niet echt romantisch! Nee.

348
00:20:33.007 --> 00:20:35.019
Dat was een beetje raar, maar... ja.

349
00:20:35.024 --> 00:20:38.021
En we waren alletwee toch tamelijk bekaf.

350
00:20:39.001 --> 00:20:44.005
Dus toen hebben we elkaar pas anderhalve dag later weer gezien.

351
00:20:44.010 --> 00:20:50.020
Karin en Chris kunnen nog een paar maanden genieten van elkaar, van het leven en van hun vrienden.

352
00:20:51.000 --> 00:20:53.020
Het naderend einde komt snel dichterbij.

353
00:20:54.000 --> 00:20:58.010
Hoe moeilijk was het voor jou om je hartsvriendin te zien aftakelen?

354
00:20:58.015 --> 00:21:00.002
Dat is vreselijk.

355
00:21:00.007 --> 00:21:03.004
Maar iedereen weet dat dat gaat gebeuren.

356
00:21:03.009 --> 00:21:09.018
Wat Chris nog ontzettend op de been hield was de wetenschap dat ze euthanasie zou kunnen vragen.

357
00:21:09.023 --> 00:21:13.005
Ze had goede afspraken met de huisarts daarover.

358
00:21:13.010 --> 00:21:15.005
Dat gaf enorm veel kracht.

359
00:21:15.010 --> 00:21:19.015
Zo van: Als ik er echt niet meer tegen kan, kan ik ermee stoppen.

360
00:21:19.020 --> 00:21:25.015
Dat vind ik zo fantastisch: Dat de twee dingen die Chris zo hebben gesteund in die laatste maanden...

361
00:21:25.020 --> 00:21:29.000
zulke omstreden dingen zijn in de rest van de wereld:

362
00:21:29.005 --> 00:21:33.020
Dat twee dames kunnen trouwen, en dat je zelf mag zeggen: Nu wil ik dood.

363
00:21:34.000 --> 00:21:37.015
Nederland is een fantastisch land, wat dat betreft.

364
00:21:37.020 --> 00:21:41.000
Maar de laatste maand, ja, dat was echt...

365
00:21:41.005 --> 00:21:44.018
Ze kreeg steeds meer pijn, en ja, dat was vreselijk.

366
00:21:47.000 --> 00:21:50.015
Je verzoent je er nooit mee, je accepteert het nooit.

367
00:21:50.020 --> 00:21:53.010
Het blijft gewoon kut en gemeen en vals.

368
00:21:53.015 --> 00:21:56.000
Maar ja, het leven is niet eerlijk.

369
00:21:56.005 --> 00:21:59.015
Maar je ziet wel: Ja, zo gaat het ook niet meer.

370
00:21:59.020 --> 00:22:02.015
Dus ja... dan maar dood. Dat eh... ja...

371
00:22:02.020 --> 00:22:05.019
8 februari van dit jaar is Chris gestorven.

372
00:22:05.024 --> 00:22:08.015
Nog geen half jaar na de trouwdag.

373
00:22:08.020 --> 00:22:11.017
Hoe belangrijk zijn die ringen nu voor je?

374
00:22:11.022 --> 00:22:13.009
KARIN LACHT

375
00:22:13.014 --> 00:22:15.001
Heel belangrijk.

376
00:22:15.006 --> 00:22:16.018
Ik... ik...

377
00:22:16.023 --> 00:22:21.003
Ik heb geen idee hoe vaak ik eraan kom, hoe vaak ik er naar kijk.

378
00:22:21.008 --> 00:22:26.010
Inderdaad het eeuwige recht draaien, zodat ze mooi op elkaar passen.

379
00:22:26.015 --> 00:22:28.002
Ehm...

380
00:22:28.007 --> 00:22:29.019
Dat... ja...

381
00:22:29.024 --> 00:22:32.000
Die zijn echt symbool voor...

382
00:22:34.000 --> 00:22:35.012
verbintenis, ja.

383
00:22:35.017 --> 00:22:37.004
Ja.

384
00:22:37.009 --> 00:22:39.004
De hartsvriendinnen. Ja.

385
00:22:39.009 --> 00:22:42.010
Daar zitten ze met z'n tweeen, om EEN vinger.

386
00:22:43.012 --> 00:22:48.010
In cafe Saarein komen de vrienden van Chris en Karin nog altijd bij elkaar.

387
00:22:48.015 --> 00:22:55.005
De vrijdagmiddagen blijven, om verdriet en geluk met elkaar te delen, en als eerbetoon aan Chris.

388
00:22:55.010 --> 00:22:58.003
Hoe waren de laatste dagen met haar?

389
00:22:58.008 --> 00:23:01.017
Ze is uiteindelijk dood gegaan door euthanasie.

390
00:23:01.022 --> 00:23:05.000
Met haar broer, haar zus, Anneke en ik.

391
00:23:05.005 --> 00:23:07.006
Wij zaten allemaal op het bed.

392
00:23:07.011 --> 00:23:10.000
We hielden allemaal een stukje Chris vast.

393
00:23:10.005 --> 00:23:15.018
Ik had haar hand vast, Nini haar benen en Anneke en Pierre hadden haar voeten vast.

394
00:23:15.023 --> 00:23:20.005
Ze werd echt aan alle kanten geaaid, gestreeld.

395
00:23:21.005 --> 00:23:23.015
En ze wilde graag dood toen, dus...

396
00:23:23.020 --> 00:23:25.023
En ze maakte nog valse grappen.

397
00:23:26.003 --> 00:23:30.000
De huisarts kwam binnen en ze zegt: 'Het gaat niet zo goed met me.'

398
00:23:30.005 --> 00:23:34.010
En wij: Nee, daar kunnen we ons iets bij voorstellen! Ja.

399
00:23:34.015 --> 00:23:36.002
Wat dronk ze altijd?

400
00:23:36.007 --> 00:23:37.019
Wodka-jus.

401
00:23:37.024 --> 00:23:42.005
Zullen we een wodka-jus bestellen? Ja, dat had ik ook al bedacht.

402
00:23:42.010 --> 00:23:46.000
Op haar? Ja, en dat iedereen misschien een slokje neemt.

403
00:23:46.005 --> 00:23:48.017
Ja, een wodka-jus. Ik ga bestellen.

404
00:23:51.012 --> 00:23:52.024
Mevrouw! Meneer!

405
00:23:53.004 --> 00:23:55.011
Mogen wij een paar wodka-jus? Ja.

406
00:23:55.016 --> 00:23:59.004
Een? Twee? Drie? Doe maar een stuk of acht. Acht? Ja.

407
00:23:59.009 --> 00:24:00.021
KARIN SCHATERT

408
00:24:01.001 --> 00:24:03.000
Toch? Ja.

409
00:24:03.005 --> 00:24:04.022
MUZIEK

410
00:24:07.000 --> 00:24:10.000
*Mooier dan nu zal het nooit gaan

411
00:24:12.005 --> 00:24:15.006
*Mooier dan nu zal het nooit gaan

412
00:24:15.011 --> 00:24:16.023
MUZIEK

413
00:24:17.003 --> 00:24:20.017
*Mooier dan nu zal het nooit gaan

414
00:24:20.022 --> 00:24:22.018
MUZIEK EN GELACH

415
00:24:22.023 --> 00:24:26.022
*Mooier dan nu zal het nooit gaan*

