WEBVTT

1
00:00:01.023 --> 00:00:03.024
888

2
00:00:04.004 --> 00:00:07.005
Op deze school in Friesland werkt Mary Boske.

3
00:00:07.010 --> 00:00:09.024
Ze geeft les aan kinderen uit groep 7.

4
00:00:10.004 --> 00:00:13.001
ZE ZINGEN FRIES

5
00:00:13.006 --> 00:00:16.016
De keuze voor dit vak kostte Mary haar huwelijk...

6
00:00:16.021 --> 00:00:21.016
en het contact met haar kinderen. Kinderen zijn het mooiste wat er is.

7
00:00:21.021 --> 00:00:26.018
Het allermooiste. Maar ze kunnen je daarmee ook het meeste pijn doen.

8
00:00:26.023 --> 00:00:29.009
Zo kwetsbaar.

9
00:00:29.014 --> 00:00:33.008
Mary is een van de vele moeders die hun kinderen niet meer zien.

10
00:00:33.013 --> 00:00:37.004
Maar ondanks alle verdriet zegt ze gelukkig te zijn.

11
00:00:40.019 --> 00:00:42.017
Hallooo. Hallo. Hai.

12
00:00:42.022 --> 00:00:45.004
Kom ik gelegen? Ja hoor.

13
00:00:45.009 --> 00:00:48.020
Mag ik daar gaan zitten? Ja hoor, hier. Naast jou?

14
00:00:49.000 --> 00:00:53.017
Dat heb in nog nooit meegemaakt op school, zo'n warm welkom. Mooi he?

15
00:00:53.022 --> 00:00:55.013
Oke? Der giet hy, jongens.

16
00:00:55.018 --> 00:00:57.005
De flinter.

17
00:00:57.010 --> 00:01:01.004
Der fljucht 'n fremde flinter oer 't fjild.

18
00:01:01.009 --> 00:01:04.004
Mei felle kleuren op 't juk.

19
00:01:04.009 --> 00:01:05.021
Ja? Waar ging het over?

20
00:01:06.001 --> 00:01:08.019
Ik begrijp er helemaal niks van! Een vlinder.

21
00:01:09.010 --> 00:01:11.012
O. Is dat alles? Ja.

22
00:01:11.017 --> 00:01:15.005
Wat is Mary voor juf? Ze is de beste juf van de school.

23
00:01:15.010 --> 00:01:18.003
Waarom is ze zo goed? Omdat ze heel lief is.

24
00:01:18.008 --> 00:01:21.001
Juf Mary kan alles heel goed uitleggen.

25
00:01:21.006 --> 00:01:27.010
Wat vind jij van juf Mary? Nou, op m'n oude school had ik niet echt banden met een juf. En nu wel.

26
00:01:27.015 --> 00:01:32.005
Wat voor band heb je met de juf? Je kan alles vertellen, je geheimen.

27
00:01:32.010 --> 00:01:35.005
Als er wat gebeurd is, kun je het uitpraten en zo.

28
00:01:35.010 --> 00:01:37.001
Doe je dat vaak? Ja.

29
00:01:37.006 --> 00:01:41.009
Wat voor geheimen heb je? Het blijft onder ons, hoor. GELACH

30
00:01:43.011 --> 00:01:46.022
Ik heb nog een vraagje: Wat is 'wandelen' in het Fries?

31
00:01:47.002 --> 00:01:48.019
Kuierje.

32
00:01:48.024 --> 00:01:52.001
Kuierje. Kuierje? Ja. Haha.

33
00:01:52.006 --> 00:01:54.004
Kuierje. Kuierje.

34
00:01:54.009 --> 00:01:59.006
Zullen wij een kuierje-tocht maken? Wij maken een kuiertocht. Doen we.

35
00:01:59.011 --> 00:02:02.011
Neem ik even afscheid van mijn kindjes. Doei juf.

36
00:02:05.012 --> 00:02:07.023
Is Fries je moedertaal? Nee!

37
00:02:08.003 --> 00:02:10.019
Nee, ik ben in Rotterdam geboren.

38
00:02:10.024 --> 00:02:14.012
En ik heb bijna m'n hele leven in Castricum gewoond.

39
00:02:14.017 --> 00:02:18.004
Tot voor eh... het jaar 2000.

40
00:02:18.009 --> 00:02:21.006
Toen ben ik 'geemigreerd' naar Friesland.

41
00:02:21.011 --> 00:02:25.013
Waarom ben je weggegaan uit Castricum? Ehm...

42
00:02:25.018 --> 00:02:30.024
De allerbelangrijkste reden is gewoon dat ik het niet langer...

43
00:02:31.004 --> 00:02:35.001
meer aankon om mijn twee kinderen tegen te komen...

44
00:02:35.006 --> 00:02:38.016
en dat er voor me op de grond gespuugd werd.

45
00:02:42.008 --> 00:02:44.019
'Jouw brief was weer erg vervelend.'

46
00:02:44.024 --> 00:02:48.004
'In het verleden hebben we de afspraak gemaakt...'

47
00:02:48.009 --> 00:02:52.003
'dat ik contact met jou zou zoeken als ik dat zou willen.'

48
00:02:52.008 --> 00:02:56.024
'Ik wil dan ook dat je nu eens stopt met steeds brieven en kaarten sturen!'

49
00:02:57.004 --> 00:03:02.001
'En je verder met je eigen leven bemoeit, zonder mij lastig te vallen.'

50
00:03:05.006 --> 00:03:09.001
Hoe is het om dit terug te lezen? Dan komt het weer terug.

51
00:03:09.006 --> 00:03:10.018
In alle heftigheid.

52
00:03:10.023 --> 00:03:15.000
Hoe het voelt als je dat soort teksten terugkrijgt.

53
00:03:15.005 --> 00:03:17.004
Dan hou je er wel mee op, hoor.

54
00:03:17.009 --> 00:03:20.010
Dan hou je er echt mee op om nog iets te proberen.

55
00:03:20.015 --> 00:03:24.017
Mary ziet haar twee kinderen al bijna 25 jaar niet meer.

56
00:03:24.022 --> 00:03:27.017
Om te voorkomen dat ze haar zoon of dochter...

57
00:03:27.022 --> 00:03:32.001
per ongeluk op straat tegenkomt is ze gevlucht naar Friesland.

58
00:03:32.006 --> 00:03:35.022
Daar heeft ze een nieuw leven opgebouwd als lerares.

59
00:03:36.002 --> 00:03:39.018
Wat vind je zo mooi aan dat vak? Haha, dat weet ik niet.

60
00:03:39.023 --> 00:03:43.019
Het zit in m'n bloed. Ja? Dit heb ik altijd al gewild. Altijd.

61
00:03:43.024 --> 00:03:46.020
Juf en moeder. Nou nee, moeder en juf.

62
00:03:47.000 --> 00:03:51.012
'n Fremde flinter oer 't fjild, mei felle kleuren.

63
00:03:51.017 --> 00:03:54.018
Als tiener weet Mary al dat ze lerares wil worden.

64
00:03:54.023 --> 00:04:00.013
Ze gaat naar de kweekschool, maar dan blijkt ze zwanger te zijn van haar vriendje.

65
00:04:00.018 --> 00:04:03.007
Dus ik ben gestopt met die opleiding.

66
00:04:03.012 --> 00:04:08.003
En ik heb het kindje gekregen. Dat was fantastisch! Geweldig.

67
00:04:08.008 --> 00:04:11.024
Hoe oud was je toen? 17. Ik was net 18 toen het geboren is.

68
00:04:12.004 --> 00:04:15.023
Heel jong. Ja, ik was heel jong. Dat was niet de bedoeling.

69
00:04:16.003 --> 00:04:19.010
Maar ja, soms gaan dingen zo. Het overkwam me. Ja?

70
00:04:19.015 --> 00:04:21.020
Het overkwam me letterlijk, ja.

71
00:04:22.000 --> 00:04:27.001
Hoe reageerden je ouders erop dat je zwanger was? Ehm...

72
00:04:27.006 --> 00:04:30.010
Mijn moeder moest ontzettend huilen.

73
00:04:30.015 --> 00:04:36.004
Ik denk dat zij besefte: O God, dat kind met dat kind.

74
00:04:36.009 --> 00:04:42.023
En mijn vader heb ik toen een van de weinige keren in zijn leven een traan zien laten.

75
00:04:43.003 --> 00:04:48.022
Hij zei: Wij kennen die jongen amper en jij kent hem zelf ook niet goed.

76
00:04:49.002 --> 00:04:51.005
Dus ehm...

77
00:04:51.010 --> 00:04:57.008
'Je moet er maar eens goed over nadenken of je wel met die jongen wilt trouwen.'

78
00:04:57.013 --> 00:05:02.005
'Want wat mij betreft...' Dat was eigenlijk heel knap.

79
00:05:02.010 --> 00:05:05.015
'Wat mij betreft blijf je gewoon thuis wonen.'

80
00:05:05.020 --> 00:05:09.009
'Dat kind komt wel, dat krijgt wel een plekje.'

81
00:05:09.014 --> 00:05:13.019
'En dan kun jij in de tussentijd die jongen beter leren kennen.'

82
00:05:13.024 --> 00:05:17.021
'En dan kun je beslissen of je daarmee wilt gaan trouwen.'

83
00:05:18.001 --> 00:05:22.006
'Maar als je anders beslist, en je gaat nu trouwen...'

84
00:05:22.011 --> 00:05:29.005
'dan verwacht ik van je dat je de verantwoordelijkheid die je dan op je neemt, draagt.'

85
00:05:29.010 --> 00:05:35.017
Wat hield dat in? En met die zin heb ik het 22 jaar lang volgehouden.

86
00:05:37.016 --> 00:05:40.012
Op 20 februari 1967 trouwt Mary.

87
00:05:40.017 --> 00:05:43.004
Niet lang daarna wordt haar zoon geboren.

88
00:05:43.009 --> 00:05:49.005
Mary is dolgelukkig, maar al snel blijken dingen anders dan ze zich had voorgesteld.

89
00:05:49.010 --> 00:05:51.005
Hoe was jullie huwelijk?

90
00:05:51.010 --> 00:05:53.004
Nou, eh...

91
00:05:53.009 --> 00:05:54.023
Het was een eh...

92
00:05:55.003 --> 00:05:58.000
Ik heb dat ervaren als heel conservatief.

93
00:05:58.005 --> 00:06:04.004
Toen die kleine geboren was ging ik weleens met hem in de kinderwagen boodschappen doen of zo.

94
00:06:04.009 --> 00:06:08.018
Maar ik hoorde wel om vijf uur thuis te zijn en de koffie klaar te hebben.

95
00:06:08.023 --> 00:06:11.020
En als dat niet zo was, ja dat was niet goed.

96
00:06:12.000 --> 00:06:13.024
Dan eh... werd hij boos.

97
00:06:14.006 --> 00:06:18.011
Waarom werd hij dan boos? Ja, dat zou ik weleens willen weten.

98
00:06:18.016 --> 00:06:22.017
Ik hoorde daar te zijn. Ik had toch overdag genoeg tijd?

99
00:06:22.022 --> 00:06:24.023
Dus ik moest daar gewoon zijn.

100
00:06:25.003 --> 00:06:28.012
En ik moest eten koken en ik moest zorgen voor dat kind.

101
00:06:28.017 --> 00:06:34.020
Dat zei hij niet hoor, maar dat is de manier waarop een huishouden hoort te gaan.

102
00:06:35.000 --> 00:06:38.006
Dus een heel ouderwets idee. Heel ouderwets, ja.

103
00:06:38.011 --> 00:06:40.015
Ik zei dat ik een cursus wilde doen.

104
00:06:40.020 --> 00:06:43.015
Nou, alsof ik niet goed bij m'n hoofd was.

105
00:06:43.020 --> 00:06:47.023
Dat doe je toch niet?! Hij werkte en ik was thuis. Klaar.

106
00:06:48.003 --> 00:06:52.010
Werd hij dan echt boos? Hij werd soms boos om hele gekke dingen.

107
00:06:52.015 --> 00:06:57.005
En dan zei hij gewoon een week niks. Nog geen 'goeiemorgen' of niks.

108
00:06:57.010 --> 00:06:58.022
Gewoon niks.

109
00:06:59.002 --> 00:07:02.015
Hoe was de sfeer dan in huis? Vreselijk. Vreselijk!

110
00:07:02.020 --> 00:07:08.008
Het is echt afgrijselijk om met iemand te leven die niks zegt!

111
00:07:08.013 --> 00:07:14.017
Waarom bleef je bij hem? Omdat ik de verantwoordelijkheid voor dat huwelijk op me had genomen.

112
00:07:14.022 --> 00:07:18.005
En ik vond dat dat altijd voor alles ging.

113
00:07:18.010 --> 00:07:20.020
Altijd. Dat moest.

114
00:07:21.000 --> 00:07:24.003
Alsmaar die stem van m'n vader in m'n achterhoofd:

115
00:07:24.018 --> 00:07:31.011
'Jij hebt ervoor gekozen, dus neem je de verantwoordelijkheid op je en verwacht ik dat je dat volhoudt.'

116
00:07:31.016 --> 00:07:35.002
Ondanks dat je eigenlijk diep ongelukkig was? Ja.

117
00:07:35.007 --> 00:07:37.012
Maar dat had ik diep weggestopt.

118
00:07:37.017 --> 00:07:42.010
Zo diep dat ik mezelf ook wijs kon maken dat het goed was zo.

119
00:07:44.021 --> 00:07:48.023
Ondanks het slechte huwelijk krijgen ze een tweede kind: een dochter.

120
00:07:49.003 --> 00:07:54.024
De kinderen groeien op in een volgens Mary niet al te beste gezinssituatie.

121
00:07:55.004 --> 00:07:57.018
Wat voor band had jij met de kinderen?

122
00:07:57.023 --> 00:08:00.020
Ik heb altijd gedacht dat het goed was.

123
00:08:01.000 --> 00:08:07.019
Ja? Ja, ik heb, voor zover in mijn vermogen lag, gedaan voor ze wat ik kon.

124
00:08:07.024 --> 00:08:12.002
En door de manier waarop ik leefde...

125
00:08:12.007 --> 00:08:16.011
maar dat zijn achterafdingen die je gaat overwegen...

126
00:08:16.016 --> 00:08:19.023
denk ik nu, denk ik al een flink aantal jaren...

127
00:08:20.003 --> 00:08:22.024
dat zo'n koel, afstandelijk huwelijk...

128
00:08:23.004 --> 00:08:28.010
met zo'n koele, afstandelijke moeder, die ik wel was...

129
00:08:28.015 --> 00:08:33.009
waarin misschien wel het juffenbloed overheerste...

130
00:08:33.014 --> 00:08:35.023
en heel veel discipline was...

131
00:08:38.004 --> 00:08:43.014
dat dat misschien die kinderen best wel eens heel erg beschadigd heeft.

132
00:08:47.011 --> 00:08:51.014
Door de jaren heen lukt het Mary wat meer voor zichzelf op te komen.

133
00:08:51.019 --> 00:08:53.012
Ze wordt lid van een zangkoor.

134
00:08:53.017 --> 00:08:59.008
Als ze op een avond de dirigent naar huis brengt, ontstaat er een bijzonder gesprek.

135
00:08:59.013 --> 00:09:02.020
Hij zei onderweg tegen me: Je bent getrouwd, he?

136
00:09:03.000 --> 00:09:06.000
Ik zei: Ja, ik ben getrouwd.

137
00:09:06.005 --> 00:09:07.023
'En ben je ook gelukkig?'

138
00:09:08.003 --> 00:09:12.019
Ik zeg: Nou, ik ben al bijna 22 jaar getrouwd. Of 21, weet ik veel.

139
00:09:12.024 --> 00:09:17.018
'Maar dat vraag ik niet. Ik vraag of je gelukkig bent.'

140
00:09:17.023 --> 00:09:21.018
Dat is het eerste gaatje dat erin is gekomen.

141
00:09:21.023 --> 00:09:24.022
Want ik zei niet: Nee, ik ben niet gelukkig.

142
00:09:25.002 --> 00:09:27.003
Ik heb geen antwoord gegeven.

143
00:09:27.008 --> 00:09:33.007
Maar hij had zo'n indringende manier om dat te vragen, dat ik erover MOEST gaan nadenken.

144
00:09:33.012 --> 00:09:38.018
En als er eenmaal zo'n klein gaatje in zo'n muur zit...

145
00:09:38.023 --> 00:09:44.009
dan brokkelt het heel snel af, hoor. Tenminste, dat gebeurde bij mij.

146
00:09:44.014 --> 00:09:46.005
Hoe ging dat? Heel snel.

147
00:09:46.010 --> 00:09:51.008
Want hij liet het daar natuurlijk niet bij, meneer de dirigent.

148
00:09:51.013 --> 00:09:53.002
Die zag mij wel zitten.

149
00:09:55.015 --> 00:09:58.022
En die voelde wel dat ik echt heel erg ongelukkig was.

150
00:09:59.002 --> 00:10:03.007
Wat gaf de dirigent jou wat je thuis niet vond? Praten.

151
00:10:05.010 --> 00:10:07.024
Praten. Was dat het? Hoofdzakelijk.

152
00:10:08.004 --> 00:10:11.001
Iemand die luisterde en die aandacht had.

153
00:10:11.006 --> 00:10:15.020
Die ook eh... wist van eh... gevoelens.

154
00:10:16.000 --> 00:10:18.019
En eh...

155
00:10:18.024 --> 00:10:21.002
waar dat ook allemaal mocht.

156
00:10:21.007 --> 00:10:27.003
Verdriet mocht. En pijn mocht. En praten mocht.

157
00:10:27.008 --> 00:10:30.004
En ook begrip werd er dan getoond.

158
00:10:30.009 --> 00:10:40.006
Dus dat was zo'n ongelofelijke tegenstelling met wat ik gewend was, namelijk niks.

159
00:10:40.011 --> 00:10:46.003
En ja... toen langzamerhand dacht ik: Ik wil het zo niet langer meer.

160
00:10:46.008 --> 00:10:47.020
Dit kan echt niet.

161
00:10:50.002 --> 00:10:53.014
Mary gaat weg bij haar man en trekt bij haar moeder in.

162
00:10:53.019 --> 00:10:58.019
Binnen een maand is alles geregeld, tot grote woede van haar man en kinderen.

163
00:10:58.024 --> 00:11:00.017
Die zijn dan 18 en 21 jaar.

164
00:11:00.022 --> 00:11:03.004
Waarom waren de kinderen zo boos?

165
00:11:03.009 --> 00:11:07.013
Het kan zijn dat ze heel boos waren omdat ik hun vader in de steek liet.

166
00:11:07.018 --> 00:11:10.023
Dat kan, want die man was echt ontzettend wanhopig.

167
00:11:11.003 --> 00:11:16.008
Het kan ook zijn dat ze heel boos waren omdat hun vertrouwde stukje aan duigen viel.

168
00:11:16.013 --> 00:11:21.010
Wat ze ook zeiden, was dat ik niet meer mezelf was.

169
00:11:23.015 --> 00:11:28.001
En dat kon ik wel begrijpen, want ineens kwam er van alles uit mij.

170
00:11:28.006 --> 00:11:33.023
Ineens begon ik te praten over dingen die ik voelde en over dingen die ik had gedaan.

171
00:11:34.003 --> 00:11:38.000
En ik probeerde het hen uit te leggen, misschien te veel.

172
00:11:38.005 --> 00:11:40.023
Misschien raakten ze daarvan in de war.

173
00:11:41.003 --> 00:11:45.012
Terwijl je daarvoor nooit emoties toonde. Nee. Dus dat is heel gek.

174
00:11:45.017 --> 00:11:48.013
Dan is je moeder ineens gestoord geworden of zo.

175
00:11:48.018 --> 00:11:53.006
Maar kon je ze niet uitleggen dat je ongelukkig was in je huwelijk?

176
00:11:53.011 --> 00:11:55.010
In eerste instantie kon dat.

177
00:11:55.015 --> 00:11:59.003
Toen ik ze vertelde dat ik van plan was om weg te gaan.

178
00:11:59.008 --> 00:12:02.009
Toen hebben ze gezegd: We begrijpen het wel.

179
00:12:02.014 --> 00:12:07.022
Maar toen die storm van emoties losbarstte aan alle kanten, toen niet meer.

180
00:12:08.002 --> 00:12:10.012
Toen kon ik niet meer met ze praten.

181
00:12:10.017 --> 00:12:16.000
Kan het zijn dat ze vonden dat je het eerder had moeten vertellen, over je verliefdheid?

182
00:12:16.005 --> 00:12:17.019
Geen idee. Zou kunnen.

183
00:12:17.024 --> 00:12:22.004
Ik heb het hen wel zelf verteld, al voordat hun vader het wist.

184
00:12:22.009 --> 00:12:26.011
Toen waren ze een soort van nieuwsgierig: Wie is dat dan?

185
00:12:26.016 --> 00:12:30.007
Maar toen die storm losbarstte, toen was het gedaan.

186
00:12:30.012 --> 00:12:34.006
Want het is maar een week of twee later... of een week...

187
00:12:34.011 --> 00:12:36.008
of een paar dagen, nou ja...

188
00:12:36.013 --> 00:12:43.015
Korte tijd later kwamen ze bij me: We willen graag de sleutel terug van het huis.

189
00:12:43.020 --> 00:12:46.021
'Want je hebt daar niks meer te zoeken.'

190
00:12:47.001 --> 00:12:50.004
'En we willen je ook even een poosje niet zien.'

191
00:12:50.009 --> 00:12:54.011
Het was bij m'n moeder in huis. Ik zie me nog staan boven aan de trap.

192
00:12:54.016 --> 00:12:56.016
Hoe dacht je toen?

193
00:12:56.021 --> 00:13:01.003
Toen dacht ik eh... oke... nou, goed...

194
00:13:01.008 --> 00:13:06.010
En bij mezelf dacht ik: Nou... een weekje?

195
00:13:06.015 --> 00:13:09.018
Twee weken?

196
00:13:09.023 --> 00:13:12.012
Maar na twee weken: niks.

197
00:13:12.017 --> 00:13:15.019
Nou, een maand misschien?

198
00:13:15.024 --> 00:13:20.010
Gelukkig dat je niet van tevoren weet dat het ook 25 jaar kan zijn.

199
00:13:28.000 --> 00:13:31.022
Wat heb je gedaan om weer in contact te komen met je kinderen?

200
00:13:32.002 --> 00:13:33.024
Eerst even rustig gewacht.

201
00:13:34.004 --> 00:13:38.003
Maar ja, als dat langer duurt dan een paar weken, ga je denken:

202
00:13:38.008 --> 00:13:41.007
Ho, dit kan niet, dit wil ik niet.

203
00:13:41.012 --> 00:13:46.020
Dus dan ga je misschien eens een keer proberen te bellen.

204
00:13:47.000 --> 00:13:51.005
Nou, daar werd niet op gereageerd: de hoorn werd op de haak gelegd.

205
00:13:51.010 --> 00:13:55.015
Nou, weet je wat: Als ze geslaagd is, stuur ik haar een cadeau.

206
00:13:55.020 --> 00:13:59.011
Dus ik stuur haar een cadeau. Krijg ik doorgescheurd terug.

207
00:13:59.016 --> 00:14:04.006
Mijn moeder stuurde haar bloemen, die werden door de brievenbus gepropt.

208
00:14:04.011 --> 00:14:09.006
Dan word je... Dat hoeft maar een paar keer te gebeuren, zulke dingen.

209
00:14:09.011 --> 00:14:12.012
Het zijn ontzettende klappen in je gezicht.

210
00:14:12.017 --> 00:14:16.005
Je gaat steeds meer denken: Wat zal ik doen? Zal ik wel?

211
00:14:16.010 --> 00:14:18.013
Of misschien kan ik beter niks?

212
00:14:18.018 --> 00:14:21.011
Laat het maar bij hen. Ze komen wel weer.

213
00:14:21.016 --> 00:14:25.009
Ik kan me voorstellen dat je super wanhopig wordt. Ja.

214
00:14:25.014 --> 00:14:28.013
Dat word je er ook van. En toch wilde ik ook...

215
00:14:28.018 --> 00:14:33.000
Wat er met mij gebeurde, had ik ze heel graag willen vertellen.

216
00:14:33.005 --> 00:14:37.020
Maar dat kon niet. En ik wilde heel graag weten wat er aan de hand was.

217
00:14:38.000 --> 00:14:43.004
Dus dan stuurde ik weer een brief: Vertel me dan in godsnaam wat er mis is gegaan.

218
00:14:43.009 --> 00:14:47.019
Geen antwoord. Of, in het slechtste geval, doorgescheurd terug.

219
00:14:47.024 --> 00:14:50.006
Maar je woonde in hetzelfde dorp.

220
00:14:50.011 --> 00:14:53.002
Kwamen jullie elkaar nooit tegen? Ja.

221
00:14:53.007 --> 00:14:57.006
Normaal draaiden ze hun hoofd om als ze me zagen.

222
00:14:57.011 --> 00:14:59.006
Dat deed hartstikke zeer.

223
00:14:59.011 --> 00:15:02.016
Maar het ergste is geweest dat ik een keer eh...

224
00:15:02.021 --> 00:15:04.018
Ik zie de straat nog voor me.

225
00:15:04.023 --> 00:15:10.017
Ik liep aan de linker kant op de stoep en mijn zoon kwam me aan de andere kant tegemoet.

226
00:15:10.022 --> 00:15:15.002
Hij ziet me en ik zie hem. En hij spuugt keihard op de grond.

227
00:15:17.017 --> 00:15:19.018
Nou, dan... dan...

228
00:15:19.023 --> 00:15:23.020
Dan ben je zo ongelofelijk verdrietig, verbijsterd. Ja.

229
00:15:24.000 --> 00:15:28.005
Dan kun je alleen nog maar huilen en denken: Wat heb ik gedaan?!

230
00:15:32.011 --> 00:15:36.006
Schoentjes he. Die heb ik in de gauwigheid meegenomen.

231
00:15:38.001 --> 00:15:42.004
Waar denk je aan als je ze nu beet hebt? Dan lopen ze daar en...

232
00:15:49.012 --> 00:15:53.010
Eigenlijk wil je daar gewoon helemaal niet aan denken.

233
00:15:53.015 --> 00:15:55.002
Het helpt niks.

234
00:16:01.006 --> 00:16:06.008
Het waren ook mooie momenten. Tuurlijk! Het is toch prachtig? Ja.

235
00:16:06.013 --> 00:16:10.020
Kinderen zijn het mooiste wat er is. Het allermooiste.

236
00:16:11.000 --> 00:16:15.003
Maar ze kunnen je daarmee ook het meeste pijn doen. Dat is ook zo.

237
00:16:15.008 --> 00:16:16.020
Zo kwetsbaar.

238
00:16:20.023 --> 00:16:25.013
Hoe is dat voor een moeder, als je kinderen geen contact meer met je willen?

239
00:16:25.018 --> 00:16:27.013
Dat is het ergste wat er is.

240
00:16:27.018 --> 00:16:32.002
Ik kan me niet bedenken wat er erger is gebeurd in mijn leven dan dit.

241
00:16:32.007 --> 00:16:34.017
Echt niet. Het is het allerergste.

242
00:16:43.000 --> 00:16:46.024
Kinderen die je bij je hebt gedragen, die je hebt gebaard.

243
00:16:47.004 --> 00:16:50.001
Die je hebt gezoogd, die je hebt opgevoed.

244
00:16:50.006 --> 00:16:55.003
Waarmee je hebt gespeeld, waar je ongelofelijk trots op bent geweest.

245
00:16:55.008 --> 00:16:59.003
Ieder stapje, ieder woordje. Alles wat je je herinnert.

246
00:16:59.008 --> 00:17:03.001
Dat is gewoon... weg. Niks.

247
00:17:03.006 --> 00:17:05.011
Ze zijn altijd in m'n gedachten.

248
00:17:05.016 --> 00:17:08.021
Er gaat geen dag voorbij dat ik niet aan ze denk.

249
00:17:09.001 --> 00:17:14.021
Dat kan niet anders, want ze horen net zo bij mij als m'n rechter arm.

250
00:17:15.001 --> 00:17:16.019
Er gaat geen dag voorbij.

251
00:17:16.024 --> 00:17:21.010
Maar het is niet elke dag een afschuwelijke pijn meer. Gelukkig.

252
00:17:21.015 --> 00:17:23.002
Gelukkig niet.

253
00:17:23.007 --> 00:17:27.018
En ik kan ook heel erg blij en gelukkig zijn met wat ik WEL heb.

254
00:17:27.023 --> 00:17:31.000
Mary en de dirigent zijn verliefd en gelukkig.

255
00:17:31.005 --> 00:17:34.012
Ze trouwen en bouwen samen een nieuw bestaan op.

256
00:17:34.017 --> 00:17:38.004
En hoewel Mary al 41 is, krijgt ze opnieuw een kind.

257
00:17:38.009 --> 00:17:39.021
En daarna nog twee.

258
00:17:40.001 --> 00:17:45.002
Verzachten je drie kinderen het gemis van de oudste twee?

259
00:17:45.007 --> 00:17:49.004
Eh... nee. Dat geloof ik niet.

260
00:17:49.009 --> 00:17:51.010
Ze verzachten niet dat gemis.

261
00:17:51.015 --> 00:17:55.005
Ze maken alleen wel dat mijn leven zoveel inhoud heeft...

262
00:17:55.010 --> 00:17:59.023
dat ik dat andere gemakkelijker eh... mee kan dragen.

263
00:18:00.003 --> 00:18:01.015
Dat is het eigenlijk.

264
00:18:01.020 --> 00:18:06.002
Het is niet zo dat daardoor die pijn minder wordt. Dat kan niet.

265
00:18:06.007 --> 00:18:09.017
Want het zijn die twee en daar heb je die last van.

266
00:18:09.022 --> 00:18:17.016
Maar die drie maken mijn leven zo waardevol, dat het makkelijker te dragen is. Dat is zo.

267
00:18:17.021 --> 00:18:21.007
Dan krijgt Mary te horen dat haar oudste dochter...

268
00:18:21.012 --> 00:18:25.019
die ze dan al 15 jaar niet meer heeft gezien, een kind heeft gekregen.

269
00:18:25.024 --> 00:18:27.023
Mary is oma geworden.

270
00:18:28.003 --> 00:18:31.003
Ik kreeg een geboortekaartje via via.

271
00:18:31.008 --> 00:18:36.010
Dat heb ik wel gekregen van iemand. Stiekem.

272
00:18:36.015 --> 00:18:39.013
En ook stiekem een keer een fotootje.

273
00:18:39.018 --> 00:18:43.014
Nou, ik ben een week van de kook geweest. Ja? Ja.

274
00:18:43.019 --> 00:18:48.011
Heel erg me realiserend dat het er nu geen twee meer waren, maar drie.

275
00:18:48.016 --> 00:18:51.021
Want het gekke is dat een kind van je kind...

276
00:18:52.001 --> 00:18:54.000
misschien is het niet gek...

277
00:18:54.005 --> 00:18:58.024
Een kind van je kind is ook een stuk van jezelf, net zo goed.

278
00:18:59.004 --> 00:19:02.016
De kinderen van mijn kinderen zijn ook een deel van mij.

279
00:19:02.021 --> 00:19:06.004
Want die lijn gaat door. Het lijkt me heel moeilijk.

280
00:19:06.009 --> 00:19:08.023
Je hebt het nog nooit in je handen gehad. Nee.

281
00:19:09.003 --> 00:19:12.020
Dat lijkt me zo raar. Hou op. Dat is echt heel erg! Ja.

282
00:19:14.017 --> 00:19:18.000
Het blijft jouw kleinkind. Ja. Dat is ook zo.

283
00:19:18.005 --> 00:19:21.006
Ik heb een kleinkind, maar ik ben geen oma.

284
00:19:21.011 --> 00:19:22.024
Zo is het eigenlijk.

285
00:19:23.004 --> 00:19:27.023
Of liever gezegd: Ik heb een kleinkind maar ik mag geen oma zijn.

286
00:19:28.003 --> 00:19:33.001
Het is alweer 13 jaar geleden dat Mary naar Friesland vertrok.

287
00:19:33.006 --> 00:19:35.014
En daar heeft ze nog geen moment spijt van.

288
00:19:35.019 --> 00:19:39.002
Ze geniet van haar nieuwe leven en van het lesgeven.

289
00:19:39.007 --> 00:19:43.004
Toch laat het verdriet om haar twee oudste kinderen haar niet los.

290
00:19:43.009 --> 00:19:47.017
Voel je nog de behoefte om contact op te nemen met je kinderen? Ehm...

291
00:19:47.022 --> 00:19:50.021
Op dit moment niet.

292
00:19:51.001 --> 00:19:56.007
Want ik weet wat het teweegbrengt. Dus dat heeft geen zin.

293
00:19:56.012 --> 00:19:57.024
En dat doe ik ook niet.

294
00:20:00.017 --> 00:20:04.022
Maar hoop je niet stiekem dat ze een keer op de stoep staan? Ja.

295
00:20:05.002 --> 00:20:08.011
Dat blijft altijd. Ja. Bij mij blijft dat altijd.

296
00:20:08.016 --> 00:20:14.017
Er blijft altijd ergens een klein vlammetje branden van: Je weet het nooit.

297
00:20:14.022 --> 00:20:18.023
Wat zou je doen als dat gebeurt? Dat kan ik niet inschatten.

298
00:20:19.003 --> 00:20:23.006
Het eerste wat ik doe is de deur openzetten natuurlijk.

299
00:20:23.011 --> 00:20:26.016
En wat er dan gebeurt... dat weet ik niet.

300
00:20:26.021 --> 00:20:30.003
Zouden ze weten hoeveel verdriet jij hebt om ze?

301
00:20:33.013 --> 00:20:36.014
Als ze me zouden kennen, zouden ze dat weten.

302
00:20:38.008 --> 00:20:42.006
We besluiten zelf contact met Mary's kinderen op te nemen.

303
00:20:42.011 --> 00:20:46.004
Goeienavond, met Sander de Kramer van KRO De Wandeling.

304
00:20:46.009 --> 00:20:48.024
Haar dochter wil ons wel te woord staan.

305
00:20:49.004 --> 00:20:52.011
Maar helaas heeft ze geen behoefte haar moeder te zien.

306
00:20:52.016 --> 00:20:55.016
Pijn, woede en verdriet van vroeger zijn te groot.

307
00:20:55.021 --> 00:20:58.020
Haar zoon gooit zelfs meteen de hoorn erop.

308
00:21:02.001 --> 00:21:05.010
Ik weet niet precies wat er fout is gegaan.

309
00:21:05.015 --> 00:21:10.019
Maar ik heb me dat wel voortdurend afgevraagd.

310
00:21:10.024 --> 00:21:15.006
En elke keer denk ik weer: Ja... Ze doen dat niet zomaar, dus...

311
00:21:18.001 --> 00:21:22.004
Wat heb ik dan in godsnaam gedaan?! Ik wil dat zo graag weten.

312
00:21:22.009 --> 00:21:26.016
Want als ik ergens schuld aan heb, iets echt fout gedaan heb...

313
00:21:26.021 --> 00:21:29.024
dan wil ik zo graag het daar met ze over hebben.

314
00:21:30.004 --> 00:21:32.003
En misschien...

315
00:21:32.008 --> 00:21:37.011
Ook al willen ze het er niet over hebben, maar dan weet ik het in ieder geval!

316
00:21:37.016 --> 00:21:41.013
En dan kan ik... dan ben ik van die twijfel ook...

317
00:21:41.018 --> 00:21:46.017
Twijfel en schuldgevoel, daar heb je het meest mee te handelen.

318
00:21:46.022 --> 00:21:50.023
Kijk eens waar je staat. Je geeft les aan geweldige kinderen.

319
00:21:51.003 --> 00:21:54.002
Je bent een razend populaire juf. Ja. Haha.

320
00:21:54.007 --> 00:21:59.021
En toch is er nog steeds verdriet van je kinderen die jou niet willen zien. Ja, tuurlijk.

321
00:22:00.001 --> 00:22:02.000
Je hebt het een plek gegeven.

322
00:22:02.005 --> 00:22:05.023
Hoe groot is dat verdriet nog? Dat is een soort eh...

323
00:22:06.003 --> 00:22:10.017
Een soort litteken dat niet helemaal genezen is.

324
00:22:10.022 --> 00:22:16.000
En dat af en toe ineens eh... weer wordt opengehaald.

325
00:22:16.005 --> 00:22:20.006
Het gebeurt steeds minder vaak, gelukkig.

326
00:22:20.011 --> 00:22:22.010
Maar het gebeurt nog steeds.

327
00:22:22.015 --> 00:22:25.022
Er zijn nog steeds situaties waarin je ineens...

328
00:22:26.002 --> 00:22:29.018
overspoeld wordt weer door die pijn en dat verdriet.

329
00:22:29.023 --> 00:22:33.003
Dan wordt dat litteken weer even opengehaald.

330
00:22:33.008 --> 00:22:37.005
En het gaat ook dan wel weer dicht natuurlijk. Gelukkig.

331
00:22:37.010 --> 00:22:40.000
Maar het blijft bestaan.

332
00:22:40.005 --> 00:22:42.002
Het blijft altijd bestaan.

333
00:22:46.019 --> 00:22:51.003
Uiteindelijk heb je wel voor jezelf gekozen. Ja. Gelukkig wel.

334
00:22:51.008 --> 00:22:53.009
En dat blijft nog steeds goed.

335
00:22:53.014 --> 00:22:57.017
Dat is een besluit waar ik nog steeds 100 procent achter sta.

336
00:22:57.022 --> 00:23:02.006
Dat is de enige manier om te kunnen leven en je staande te houden.

337
00:23:02.011 --> 00:23:05.008
Luisteren naar jezelf en je eigen gevoel.

338
00:23:06.024 --> 00:23:10.019
Dan kun je de consequenties aan, ook al zijn ze nog zo moeilijk.

339
00:23:10.024 --> 00:23:15.006
Fijn weekend, Cas. Fijn weekend, Fardou.

340
00:23:15.011 --> 00:23:16.023
Ooooo.

