WEBVTT

1
00:00:00.024 --> 00:00:03.012
888

2
00:00:03.017 --> 00:00:06.008
Hij scheldt haar ook uit voor 'hekelteef'.

3
00:00:06.013 --> 00:00:08.016
Kijk eens even!

4
00:00:15.020 --> 00:00:17.021
Ze hebben nog een kindje gekregen.

5
00:00:19.008 --> 00:00:23.005
'Een schat van ongekende waarde.' Zo omschrijven wetenschappers...

6
00:00:23.010 --> 00:00:27.023
de vondst van 40.000 ongeopende Nederlandse brieven in 'n Engels archief.

7
00:00:28.014 --> 00:00:32.018
De brieven zijn afkomstig van gekaapte schepen uit de 17e en 18e eeuw.

8
00:00:33.020 --> 00:00:38.015
Via stamboomonderzoek proberen we de nakomelingen te achterhalen.

9
00:00:38.020 --> 00:00:41.024
Om de brieven honderden jaren later alsnog te bezorgen.

10
00:00:42.004 --> 00:00:44.018
Op zoek naar het verhaal van hun voorvaderen...

11
00:00:44.023 --> 00:00:47.000
duiken we met hen de geschiedenis in.

12
00:00:47.016 --> 00:00:49.024
Dit is Brieven boven water.

13
00:01:00.013 --> 00:01:02.014
Jakarta. Ooit Batavia...

14
00:01:02.019 --> 00:01:06.020
Kloppend hart van het Nederlandse koloniale rijk in de Oost.

15
00:01:07.000 --> 00:01:09.001
Tegenwoordig een metropool.

16
00:01:09.008 --> 00:01:12.024
Smerig, bloedheet en grenzeloos druk.

17
00:01:13.004 --> 00:01:15.014
340 jaar geleden was het ZO anders.

18
00:01:15.019 --> 00:01:18.001
MUZIEK

19
00:01:24.016 --> 00:01:27.010
De VOC heeft hier een eigen kasteel.

20
00:01:27.015 --> 00:01:30.014
Dit is er nog van over. Een complete ruine.

21
00:01:30.019 --> 00:01:32.024
Hier werken veel Nederlanders.

22
00:01:33.004 --> 00:01:37.003
De schepen vertrekken er beladen met specerijen en goederen.

23
00:01:37.008 --> 00:01:42.001
En met post, voor het contact met de familie in Nederland.

24
00:01:42.018 --> 00:01:46.011
Van een gekaapt schip komen brieven voor twee mannen die hier werken.

25
00:01:46.016 --> 00:01:48.021
Johan Blieck en Thijs Hinlopen.

26
00:01:49.001 --> 00:01:54.013
Die twee brieven geven een beeld van Nederland in het rampjaar 1672.

27
00:01:54.018 --> 00:01:58.009
Maar Thijs en Johan ontvangen die brieven dus nooit.

28
00:02:01.005 --> 00:02:06.009
We beginnen met de brief aan Thijs Hinlopen, geschreven door z'n broer Otto uit Hoorn.

29
00:02:06.014 --> 00:02:10.008
Otto vertelt daarin uitgebreid over de onrust in Nederland.

30
00:02:11.018 --> 00:02:14.008
'U heeft weinig reden weer hier te willen zijn.'

31
00:02:14.013 --> 00:02:19.010
'Van een land van rust en welvaart zijn we gebracht in een staat van oorlog en ontreddering

32
00:02:19.015 --> 00:02:23.008
Dat schrijft Otto vanuit Hoorn aan zijn broer Thijs.

33
00:02:23.013 --> 00:02:27.012
Die is als eenvoudig boekhouder in Batavia werkzaam.

34
00:02:27.017 --> 00:02:31.002
Nederland bevindt zich in de grootste crisis van de Gouden Eeuw.

35
00:02:31.007 --> 00:02:33.014
De bloeiperiode lijkt ten einde.

36
00:02:34.006 --> 00:02:39.003
In Batavia wacht Thijs in spanning op brieven van z'n broer Otto...

37
00:02:39.008 --> 00:02:41.016
met nieuws van de familie uit Hoorn.

38
00:02:43.002 --> 00:02:45.012
Hoorn is in de Gouden Eeuw machtig.

39
00:02:45.017 --> 00:02:49.021
Er is een bloeiende scheepvaart, een belangrijke VOC-afdeling...

40
00:02:50.001 --> 00:02:52.020
en het is een regionaal bestuurscentrum.

41
00:02:53.000 --> 00:02:58.002
We gingen met een afstammeling van briefschrijver Otto Hinlopen naar Hoorn, Rene Slagter.

42
00:02:58.007 --> 00:03:00.010
Zij kent de inhoud van de brief...

43
00:03:00.015 --> 00:03:04.002
maar weet niet dat Otto Hinlopen de afzender is...

44
00:03:04.007 --> 00:03:06.014
een invloedrijke man in die tijd.

45
00:03:06.019 --> 00:03:10.021
We stappen nu de wereld binnen van de brievenschrijver.

46
00:03:11.001 --> 00:03:12.016
MUZIEK

47
00:03:12.021 --> 00:03:16.011
Het is geweldig. Zo ontzettend veel schilderijen!

48
00:03:16.016 --> 00:03:20.016
Hier zal het mysterie al voor een deel worden ontrafeld.

49
00:03:21.020 --> 00:03:26.024
Ik kan verraden dat hij lid was van de schutterij van Hoorn.

50
00:03:27.004 --> 00:03:29.024
Ah! En dat zegt iets over de persoon.

51
00:03:31.009 --> 00:03:35.002
Jouw voorouder staat op dit schuttersstuk.

52
00:03:36.014 --> 00:03:39.022
We hebben even moeten puzzelen... Wat leuk! ...wie het is.

53
00:03:40.002 --> 00:03:43.009
Hij zit hier centraal...

54
00:03:43.014 --> 00:03:48.012
achter het tafeltje, naast de kapitein. Prominent man.

55
00:03:48.017 --> 00:03:53.010
Als je aan tafel zat bij de officieren en de onderofficieren...

56
00:03:53.015 --> 00:03:56.000
hoorde je tot de elite van de stad.

57
00:03:56.005 --> 00:03:58.021
Bijzonder dat er voorouder van me er op staat!

58
00:03:59.001 --> 00:04:02.012
Dat is toch merkwaardig? En dan van zo lang gelden!

59
00:04:02.017 --> 00:04:04.013
Had ik nooit gedacht!

60
00:04:05.009 --> 00:04:07.001
Dat is toch fantastisch?

61
00:04:07.006 --> 00:04:12.011
We weten ook dat de brievenschrijver regent was in Hoorn.

62
00:04:12.016 --> 00:04:16.016
En hij heet Otto Hinlopen.

63
00:04:16.021 --> 00:04:18.020
Otto Hinlopen...

64
00:04:19.000 --> 00:04:21.002
Ik heb hier...

65
00:04:23.001 --> 00:04:27.005
de originele brief uit 1672.

66
00:04:27.010 --> 00:04:29.019
O, wat leuk! 'VOC'.

67
00:04:30.011 --> 00:04:33.009
Dus Thijs was in dienst van de VOC.

68
00:04:35.012 --> 00:04:36.024
Ingepakt en wel.

69
00:04:38.019 --> 00:04:40.015
O, het is een lange brief.

70
00:04:40.020 --> 00:04:42.007
Dit vind ik heel mooi.

71
00:04:42.012 --> 00:04:44.017
Ik ben jaloers. Haha!

72
00:04:44.022 --> 00:04:47.021
Ik ben dus een afstammeling van Otto?

73
00:04:48.001 --> 00:04:52.022
Niet van z'n broer Thijs? Nee. Van Otto. Van Otto. Oke.

74
00:04:53.011 --> 00:04:57.022
Otto Hinlopen trouwt op 19 november 1654 met Jannetje Kaiser...

75
00:04:58.002 --> 00:05:02.017
dochter van een belangrijke regent in Hoorn, Nanning Kaiser.

76
00:05:02.022 --> 00:05:05.010
Otto en Jannetje krijgen zes kinderen...

77
00:05:05.015 --> 00:05:08.023
waarvan alleen de oudste zoon, Nanning, in leven blijft.

78
00:05:09.003 --> 00:05:10.022
Met hem volgen we deze lijn.

79
00:05:11.002 --> 00:05:15.011
Nanning is net als z'n vader regent en maakt carriere bij de VOC.

80
00:05:15.016 --> 00:05:20.023
Met z'n vrouw Ludwina Aertzen krijgt hij in 1687 een dochter, Catharina.

81
00:05:21.003 --> 00:05:26.006
We verlaten de naam Hinlopen, want Catharina trouwt in 1708 met Viktor Berkhout.

82
00:05:26.011 --> 00:05:28.004
Ze neemt zijn naam aan.

83
00:05:28.009 --> 00:05:31.024
Via hun zoon, Nanning Berkhout, komen we generaties verder...

84
00:05:32.004 --> 00:05:35.017
uit bij Maurits Muller Massis, de opa van onze Rene.

85
00:05:36.011 --> 00:05:42.003
Hij trouwt met Willemine Geesink, waaruit in 1924 de moeder van Rene wordt geboren.

86
00:05:42.008 --> 00:05:44.005
Maudy Muller Massis.

87
00:05:44.010 --> 00:05:46.001
Maudy trouwt tweemaal.

88
00:05:46.006 --> 00:05:50.024
Uit 't tweede huwelijk, met Cornelis Slagter, wordt Rene geboren.

89
00:05:53.020 --> 00:05:56.024
Maar deze brief is dus nooit aangekomen? Nee.

90
00:05:57.004 --> 00:05:59.020
Thijs heeft dus nooit gelezen... Nee.

91
00:06:00.000 --> 00:06:04.013
Hij heeft nooit geschreven wat er in de brief geschreven staat...

92
00:06:04.018 --> 00:06:06.017
over de oorlog en...

93
00:06:06.022 --> 00:06:12.006
Ik denk dat hij dat via andere bronnen ook wel te horen kreeg.

94
00:06:12.011 --> 00:06:14.023
MUZIEK

95
00:06:15.003 --> 00:06:18.019
Batavia telt in de Gouden Eeuw zo'n 20.000 inwoners.

96
00:06:18.024 --> 00:06:21.007
Een groot deel werkt voor de VOC.

97
00:06:21.012 --> 00:06:28.008
Thijs zal als boekhouder vooral de administratie van in- en uitgaande goederen hebben gedaan.

98
00:06:30.001 --> 00:06:34.016
Luc Panhuysen maakte een studie over het rampjaar 1672.

99
00:06:34.021 --> 00:06:39.013
Hij weet hoe het er economisch en politiek in Hoorn aan toe ging.

100
00:06:39.018 --> 00:06:42.013
Het rampjaar. Ja. Toen was men hier in oorlog.

101
00:06:42.018 --> 00:06:48.001
Hoe verhoudt zich dat met de VOC en met, wat uit die brief bleek...

102
00:06:48.006 --> 00:06:51.010
een broer van Otto die naar Batavia is gegaan?

103
00:06:51.015 --> 00:06:54.011
Laten we beginnen met het rampjaar.

104
00:06:54.016 --> 00:06:59.000
Dat heeft diep ingegrepen in stadjes als Hoorn.

105
00:06:59.017 --> 00:07:03.016
Ehm... Het rampjaar was eigenlijk gewoon een oorlog.

106
00:07:03.021 --> 00:07:10.011
De Nederlandse Republiek werd aangevallen door het grootste leger in Europa sinds de Romeinen.

107
00:07:10.016 --> 00:07:12.006
MUZIEK

108
00:07:12.011 --> 00:07:18.022
Er voer een enorme oorlogsvloot over de Noordzee van de Franse EN de Engelse koning.

109
00:07:19.002 --> 00:07:21.013
MUZIEK

110
00:07:22.010 --> 00:07:25.019
Volslagen paniek. Niemand wist wat de toekomst zou brengen.

111
00:07:25.024 --> 00:07:29.013
Er waren veel geruchten. En er was veel woede.

112
00:07:29.018 --> 00:07:32.014
Er was algehele werkloosheid in dit kleine stadje.

113
00:07:32.019 --> 00:07:35.016
Men verdiende geen geld meer, er was honger in de stad

114
00:07:35.021 --> 00:07:38.008
En de handel lag plat? De handel lag plat.

115
00:07:39.000 --> 00:07:43.003
En ondertussen wist je dat daar een burgemeester woonde...

116
00:07:43.008 --> 00:07:47.014
waarvan iedereen wist dat-ie erg goed voor zichzelf had gezorgd...

117
00:07:47.019 --> 00:07:50.000
als bewindhebber van de VOC!

118
00:07:50.005 --> 00:07:54.016
Dat ontlaadde zich in een wraakexercitie op deze burgemeester.

119
00:07:55.012 --> 00:08:00.005
Otto Hinlopen is bevriend met de burgemeester. Hij schrijft hierover:

120
00:08:00.010 --> 00:08:03.009
'Het gepeupel viel het huis van Reinart Langewage aan...

121
00:08:03.014 --> 00:08:06.011
en ontdeed het van alles wat er in was.'

122
00:08:06.016 --> 00:08:09.012
Zo'n plundering is het ergste wat je kan overkomen.

123
00:08:09.017 --> 00:08:12.023
Als bezittingen door je raam naar buiten zijn gekeild...

124
00:08:13.003 --> 00:08:15.019
en het volk op je schilderijen danst...

125
00:08:15.024 --> 00:08:20.003
En Otto van Hinlopen, goed bevriend met deze burgemeester...

126
00:08:20.008 --> 00:08:26.001
die dacht ook van: Nou, als deze wraakneming 't volk goed smaakt...

127
00:08:26.006 --> 00:08:29.004
'Misschien smaakt dat naar meer.' Dan komen ze bij mij.

128
00:08:29.009 --> 00:08:37.014
Je kunt veronderstellen dat jouw voorvader tijdens dit rampjaar angstige uren heeft doorgemaakt.

129
00:08:37.019 --> 00:08:41.003
Hij zal thuis hebben gezeten met de luiken dicht.

130
00:08:41.008 --> 00:08:45.001
'Ik moet oppassen Dit kan mij ook overkomen!'

131
00:08:45.006 --> 00:08:47.013
Iedereen met gezag was in paniek.

132
00:08:47.018 --> 00:08:52.010
Hij heeft ook een brief gestuurd naar zijn broer in Batavia.

133
00:08:52.015 --> 00:08:56.014
Daarin zegt-ie: Maak maar geen haast met hierheen komen.

134
00:08:56.019 --> 00:09:00.022
Voorlopig is het in het verre Indie veel beter, veel rustiger.

135
00:09:01.002 --> 00:09:04.014
Zie maar dat je daar ergens je fortuin maakt!

136
00:09:04.019 --> 00:09:06.006
MUZIEK

137
00:09:06.011 --> 00:09:10.020
In Batavia heeft Thijs de brief over het rampjaar dus nooit ontvangen.

138
00:09:11.000 --> 00:09:14.010
Maar hij zal wel hebben vernomen van de situatie in Nederland...

139
00:09:14.015 --> 00:09:17.002
en zich zorgen hebben gemaakt om z'n broer Otto.

140
00:09:17.007 --> 00:09:19.019
Dis had een zware tijd achter de rug.

141
00:09:19.024 --> 00:09:22.017
Hij verloor vijf van zijn zes kinderen.

142
00:09:22.022 --> 00:09:26.004
En nu moest hij vrezen voor zijn positie!

143
00:09:26.009 --> 00:09:27.021
MUZIEK

144
00:09:29.020 --> 00:09:34.000
Deze plekken helpen je historische verbeelding een handje.

145
00:09:34.005 --> 00:09:35.023
Je ziet de schuimsporen.

146
00:09:36.003 --> 00:09:37.015
Het spookt op zee. Ja.

147
00:09:37.020 --> 00:09:41.007
Zag het er toen, in dat jaar, ook zo uit?

148
00:09:41.012 --> 00:09:42.024
Nou...

149
00:09:43.004 --> 00:09:44.023
Je ziet nu veel bootjes.

150
00:09:45.003 --> 00:09:48.004
Toen ook veel bootjes. Maar die konden er dus niet uit.

151
00:09:48.009 --> 00:09:51.004
De vloot van de Engelsen en de Fransen...

152
00:09:51.009 --> 00:09:54.010
bleef over de Noordzee heen en weer kruisen.

153
00:09:54.015 --> 00:09:57.008
Dus kon de vissersvloot niet uitvaren.

154
00:09:57.013 --> 00:10:00.012
Net als de koopvaardijschepen die hier lagen.

155
00:10:00.017 --> 00:10:03.016
En allemaal bootsgezellen die met de handen in de zak...

156
00:10:03.021 --> 00:10:07.007
over de kade banjerden omdat ze werkloos waren.

157
00:10:07.012 --> 00:10:11.012
Thuis was er honger, een verdrietige vrouw en jammerende kindertjes.

158
00:10:11.017 --> 00:10:17.007
En ondertussen werden hier dus regentenhuizen geplunderd.

159
00:10:17.012 --> 00:10:20.020
Maar er werden ook pamfletten gedrukt.

160
00:10:21.000 --> 00:10:23.014
Dit was een nieuws medium.

161
00:10:23.019 --> 00:10:27.019
Een verhaaltje waarin politiek actualiteit werd becommentarieerd.

162
00:10:27.024 --> 00:10:34.016
Pamfletten als deze: 'Samenspraak van den wonderlijke droom van Willem de Lange'.

163
00:10:34.021 --> 00:10:40.003
Dit pamflet is geschreven na de moord op de gebroeders De Witt.

164
00:10:40.008 --> 00:10:42.019
Dus na 20 augustus 1672.

165
00:10:42.024 --> 00:10:45.004
En hij droomt dat-ie in de hel is.

166
00:10:45.009 --> 00:10:48.012
En dat hij daar Johan en Cornelis de Witt ziet!

167
00:10:48.017 --> 00:10:51.022
Maar ook dat-ie allemaal duiveltjes spreekt.

168
00:10:52.004 --> 00:10:57.003
En die duiveltjes zeggen allemaal dingen over de Hoornse actualiteit.

169
00:10:57.008 --> 00:11:03.010
En jouw voorvader Otto zal pamfletten zoals dit niet met plezier hebben gelezen.

170
00:11:03.015 --> 00:11:07.020
Daar blijft weinig heel van de integriteit van de hoge heren!

171
00:11:08.000 --> 00:11:09.012
Vandaar z'n angst.

172
00:11:09.017 --> 00:11:11.020
Ja.

173
00:11:12.000 --> 00:11:16.005
Regenten probeerden dit soort pamfletten te onderdrukken.

174
00:11:16.010 --> 00:11:22.016
Maar in het rampjaar is er een stortvloed van pamfletten over het publiek uitgestrooid.

175
00:11:22.021 --> 00:11:25.001
MUZIEK

176
00:11:25.006 --> 00:11:28.005
Thijs moet in Batavia die pamfletten ook gelezen hebben.

177
00:11:28.010 --> 00:11:34.002
Otto schrijft wel dat Thijs in Batavia fortuin moet maken, maar de crisis is ook hier voelbaar.

178
00:11:34.007 --> 00:11:36.016
MUZIEK

179
00:11:36.021 --> 00:11:42.022
De oorlog leidt in Nederland tot grote problemen en ook tot financiele malheur in Azie.

180
00:11:43.002 --> 00:11:46.000
Dus Thijs KAN geen fortuin maken.

181
00:11:46.005 --> 00:11:49.019
En ondertussen vreest hij wel voor het leven van zijn broer Otto.

182
00:11:51.016 --> 00:11:55.001
Dus Thijs wist wat er hier gebeurde? Door deze pamfletten?

183
00:11:55.006 --> 00:11:57.022
Je kunt veronderstellen dat hij op de hoogte was.

184
00:11:58.002 --> 00:12:00.009
Het was zo'n ongelofelijke ramp.

185
00:12:00.014 --> 00:12:03.019
En er gingen zo veel pamfletten daarheen.

186
00:12:03.024 --> 00:12:07.012
Het zal wel met een enorme vertraging zijn gebeurd.

187
00:12:07.017 --> 00:12:12.014
Dus Thijs voelde aan: Ik blijf hier? Niemand wist hoe lang 't ging duren.

188
00:12:12.019 --> 00:12:16.009
MUZIEK

189
00:12:16.014 --> 00:12:22.012
In het centrum van Hoorn staat het standbeeld van Jan Pieterszoon Coen. Een zeer omstreden man.

190
00:12:22.017 --> 00:12:25.014
Ook in Batavia heeft hij een gedenksteen.

191
00:12:25.019 --> 00:12:30.021
Jan Pieterszoon Coen, de stichter van Batavia, heeft zijn sporen achtergelaten.

192
00:12:31.001 --> 00:12:34.024
Weet je wat Jan Pieterszoon Coen op z'n kerfstok heeft? Nee.

193
00:12:35.004 --> 00:12:38.017
Hij is de stichter van Batavia. Dat weet ik wel.

194
00:12:38.022 --> 00:12:41.004
Waar Otto die brief heen stuurde.

195
00:12:41.009 --> 00:12:49.010
En om te zorgen dat Nederland de hele Indonesische archipel kon koloniseren...

196
00:12:49.015 --> 00:12:55.004
heeft-ie de eilandjes waar de kruidnagel groeide veroverd.

197
00:12:55.009 --> 00:12:58.010
Hij nam een aantal samoerai uit Japan mee.

198
00:12:58.015 --> 00:13:02.011
Die liet hij alle dorpshoofden de kop afhakken. Kijk!

199
00:13:02.016 --> 00:13:06.011
En zo sticht je dus kolonien. Ja.

200
00:13:07.024 --> 00:13:13.007
Op dit plein, 1672, begin juli vond een belangrijk moment plaats...

201
00:13:13.012 --> 00:13:16.016
in het politieke leven van Hoorn. Ja?

202
00:13:16.021 --> 00:13:23.020
Voor 1672 waren de regenten van Hoorn altijd tegen de Prins van Oranje.

203
00:13:24.000 --> 00:13:26.001
Maar in het rampjaar...

204
00:13:26.006 --> 00:13:31.001
Johan de Witt werd vermoord en de prins van Oranje grijpt de macht.

205
00:13:31.006 --> 00:13:34.003
Ook Otto schrijft over de gebroeders De Witt.

206
00:13:34.008 --> 00:13:39.007
'De burgers hebben de gebroeders met geweld aangevallen en omgebracht.'

207
00:13:39.012 --> 00:13:43.008
'Aldus zijn zij gevallen die zo groot zijn geweest.

208
00:13:43.013 --> 00:13:49.002
Al die regenten, iedereen die de macht wil houden, kijkt hoe de hazen lopen.

209
00:13:49.007 --> 00:13:51.020
En die gaan allemaal naar de Prins van Oranje.

210
00:13:52.000 --> 00:13:56.006
Dus op 2 juli wordt op deze plek een vlag gehesen. De Prinsenvlag.

211
00:13:56.011 --> 00:13:58.023
En dan is het duidelijk: Hoorn is om!

212
00:14:00.006 --> 00:14:02.010
Maar hoe zal het nu met Otto aflopen?

213
00:14:02.015 --> 00:14:06.012
Hinlopen was een beetje de gevangene van z'n verleden.

214
00:14:06.017 --> 00:14:09.014
Het was natuurlijk voor hem afwachten...

215
00:14:09.019 --> 00:14:12.016
hoe de actualiteit zich zou ontwikkelen.

216
00:14:12.021 --> 00:14:15.011
Het zag er slecht uit in 1672.

217
00:14:15.016 --> 00:14:21.003
Het leek er echt op dat alleen vrienden van de prins aan de macht konden komen.

218
00:14:21.008 --> 00:14:27.019
Dus, na 2 juli zal Otto opnieuw hebben gedacht: Ai, ai, ai!

219
00:14:27.024 --> 00:14:32.021
In dit kleine wereldje van Hoorn, waarin iedereen elkaar kende...

220
00:14:33.001 --> 00:14:36.006
zal-ie toch een beetje op de achtergrond...

221
00:14:36.011 --> 00:14:38.009
Weer een keer? Ja, weer!

222
00:14:38.014 --> 00:14:42.002
Een echte overlever. Kennelijk.

223
00:14:42.007 --> 00:14:45.021
Otto begint zich ook zorgen te maken over zijn broer Thijs.

224
00:14:46.001 --> 00:14:48.002
Hij schrijft opnieuw.

225
00:14:48.007 --> 00:14:52.012
Otto schrijft nog een brief. En wel aan zijn vriend Pieter Overwater.

226
00:14:52.017 --> 00:14:55.012
Die heeft hier een hoge functie bij de VOC.

227
00:14:55.017 --> 00:14:57.019
En Pieter en Thijs, die kennen elkaar.

228
00:14:57.024 --> 00:15:01.005
'Ik vraag u mijn broeder te vermanen en ervoor te zorgen...

229
00:15:01.010 --> 00:15:06.005
dat hij NIET hierheen komt vanwege de sobere staat van ons vaderland.'

230
00:15:06.010 --> 00:15:10.011
Wat Otto niet weet is dat het leven van Thijs hier ook zwaar is.

231
00:15:10.016 --> 00:15:15.000
De VOC eist een ijzeren discipline onder z'n medewerkers.

232
00:15:15.005 --> 00:15:18.018
Een medewerker kon vastgeketend worden aan de schrijftafel.

233
00:15:18.023 --> 00:15:23.018
En dat in een gruwelijke hitte en onaangename omstandigheden.

234
00:15:23.023 --> 00:15:26.018
Gelukkig krijgt Thijs enige bescherming van Pieter.

235
00:15:26.023 --> 00:15:30.001
Beiden zullen uitgekeken hebben naar nieuws uit Hoorn.

236
00:15:30.006 --> 00:15:34.009
MUZIEK

237
00:15:34.014 --> 00:15:36.009
Hier is een speciale plek.

238
00:15:36.014 --> 00:15:41.019
Om ook te vertellen hoe het met Otto afgelopen is.

239
00:15:41.024 --> 00:15:44.000
De Ottobrug! De Ottobrug.

240
00:15:44.005 --> 00:15:46.004
Dat is geen toeval. O!

241
00:15:46.009 --> 00:15:48.024
Merkwaardig! Ja, haha! Oke.

242
00:15:49.004 --> 00:15:52.020
Ik heb hier een lijst met regenten.

243
00:15:53.000 --> 00:15:56.021
Ze zijn ontslagen toen de prins aan de macht kwam.

244
00:15:57.001 --> 00:15:59.023
En kijk, hij staat daar niet bij.

245
00:16:00.003 --> 00:16:02.023
Dus het is goed met hem afgelopen.

246
00:16:03.003 --> 00:16:06.021
Sterker nog, hij is twee keer burgemeester geworden.

247
00:16:07.001 --> 00:16:09.021
In 1677 en in 1679.

248
00:16:10.001 --> 00:16:12.021
Nou, tot twee keer toe burgemeester!

249
00:16:13.001 --> 00:16:17.002
Heeft-ie vriendschap met de prins gesloten? Dat weten we niet.

250
00:16:17.007 --> 00:16:21.014
Maar uiteindelijk heeft hij wel 'de goede kant gekozen.

251
00:16:21.019 --> 00:16:24.014
Zo kon hij z'n carriere vervolgen.

252
00:16:24.019 --> 00:16:26.020
Eieren voor z'n geld gekozen?

253
00:16:27.000 --> 00:16:31.017
Hij was staatsgezind en is als regent en burgemeester aangebleven.

254
00:16:31.022 --> 00:16:35.007
Dus toch vrienden geworden met de prins.

255
00:16:35.012 --> 00:16:38.014
En de Ottobrug is naar hem genoemd.

256
00:16:38.019 --> 00:16:44.002
Uiteindelijk heeft het volk van Hoorn deze naam aan die brug gegeven.

257
00:16:44.007 --> 00:16:50.024
Dus dat betekent ook dat hij behoorlijke populair was onder de burgers van Hoorn in die tijd.

258
00:16:51.004 --> 00:16:55.007
Een populair bestuurder dus. Nou...

259
00:16:55.012 --> 00:16:58.003
Had ik niet verwacht. Heel leuk is dat.

260
00:16:58.008 --> 00:17:00.003
Dat kan ik me voorstellen.

261
00:17:00.008 --> 00:17:05.000
Het is heel bijzonder om zo ver terug in de familiegeschiedenis te gaan.

262
00:17:05.005 --> 00:17:08.008
Ja. Hij is in ere hersteld. In ere hersteld. Ja.

263
00:17:08.013 --> 00:17:10.022
MUZIEK

264
00:17:11.002 --> 00:17:14.015
Hoe loopt het af met Thijs? Daarover is bijna niets bekend.

265
00:17:14.020 --> 00:17:19.005
Wel weten we dat hij twee jaar later in Batavia overlijdt.

266
00:17:19.010 --> 00:17:22.012
Waarschijnlijk werd een tropische ziekte hem fataal.

267
00:17:22.017 --> 00:17:25.011
MUZIEK

268
00:17:35.004 --> 00:17:38.008
MUZIEK

269
00:17:38.013 --> 00:17:41.020
Uit datzelfde rampjaar hebben we nog een brief.

270
00:17:42.000 --> 00:17:45.021
Geschreven door Liesbeth Panser aan haar man Johan Blieck.

271
00:17:46.001 --> 00:17:48.001
Ook hij werkt hier in Batavia.

272
00:17:49.015 --> 00:17:52.001
Zijn vrouw Liesbeth schrijft vanuit Den Haag.

273
00:17:52.006 --> 00:17:54.020
Ze woont in de buurt van de Geestbrug.

274
00:17:55.013 --> 00:18:01.011
Daar ontmoet ik Lucie Saxton-Van Dam van Isselt, zij is nazaat van biefschrijfster Liesbeth.

275
00:18:01.016 --> 00:18:03.003
De Geestbrug.

276
00:18:03.008 --> 00:18:05.022
MUZIEK

277
00:18:06.002 --> 00:18:07.024
Hier is de brief. Ja.

278
00:18:08.004 --> 00:18:10.005
Een mooie, oude brief.

279
00:18:10.010 --> 00:18:12.003
Johannes Blieck.

280
00:18:12.008 --> 00:18:15.002
'Bij de Koepoort tot Battavya.'

281
00:18:15.007 --> 00:18:16.023
Yes!

282
00:18:17.003 --> 00:18:18.022
Jeetje! Zo! Ja...

283
00:18:19.022 --> 00:18:22.004
Leuk handschrift! Ja.

284
00:18:23.003 --> 00:18:28.010
Liesbeth schrijft aan haar man over haar schoonvader bij wie ze heeft ingewoond.

285
00:18:28.015 --> 00:18:31.008
'Uw vader scheldt zo lelijk tegen mij.'

286
00:18:31.013 --> 00:18:36.009
'Hij heeft Cornelis van de trap geschopt en Machteld tot bloedens toe geslagen.'

287
00:18:36.014 --> 00:18:40.010
'Ach liefste, ik had gedacht nu al in Indie te zijn.'

288
00:18:40.015 --> 00:18:43.002
'Maar ik kan niet komen vanwege de oorlog!'

289
00:18:43.007 --> 00:18:47.007
We staan bij die Geestbrug die in de brief genoemd wordt.

290
00:18:47.012 --> 00:18:50.019
'Uw vader zei dat ik zijn goud gestolen had bij de Geestbrug.'

291
00:18:50.024 --> 00:18:54.014
'Maar u weet, ik ben onschuldig ten opzichte van zijn leugens.'

292
00:18:54.019 --> 00:18:58.019
Wat vond je van de brief? Ik vond 't heel intrigerend.

293
00:18:58.024 --> 00:19:03.001
Het feit dat ze alleen achter is gebleven met haar kinderen.

294
00:19:03.006 --> 00:19:08.016
Ze wilde heel graag haar man achterna reizen, maar dat lukt niet.

295
00:19:08.021 --> 00:19:13.001
En dan het verhaal dat haar schoonvader de kinderen mishandelt.

296
00:19:13.006 --> 00:19:16.008
Hij maakt haar uit voor 'hekelteef'.

297
00:19:16.013 --> 00:19:19.000
'Uw vader durft tegen mij te zeggen:

298
00:19:19.005 --> 00:19:24.014
'Hekelteef, ik zal mijn zoon brieven schrijven... waaraan je zult barsten!'

299
00:19:24.019 --> 00:19:28.007
Het was niet echt gezellig in huize Blieck. Nee.

300
00:19:28.012 --> 00:19:29.024
Jij stamt af van...

301
00:19:30.004 --> 00:19:35.015
Tot je geruststelling kan ik zeggen dat het niet is van de boze vader.

302
00:19:35.020 --> 00:19:39.000
Gelukkig niet. Je stamt af van de briefschrijfster.

303
00:19:39.005 --> 00:19:41.011
Ik heb wat dingen uitgezocht.

304
00:19:41.016 --> 00:19:45.022
Liesbeth trouwt 7 maart 1662 met deze man, Johan Blieck.

305
00:19:46.002 --> 00:19:48.004
Advocaat is hij.

306
00:19:48.009 --> 00:19:52.019
Ze krijgen tenminste vier kinderen, ze noemt er twee in de brief.

307
00:19:52.024 --> 00:19:57.003
En de schoonvader van Liesbeth, die boze man heet ook Johan Blieck.

308
00:19:57.008 --> 00:20:00.006
Maar dan 'De Oude'. Johan Blieck senior.

309
00:20:00.011 --> 00:20:03.016
Wat opvallend is, is dat de advocaat, Johan Blieck...

310
00:20:03.021 --> 00:20:06.020
in Batavia terecht is gekomen, blijkbaar.

311
00:20:07.000 --> 00:20:10.012
Dat is wel wonderlijk. Advocaat is een goede baan.

312
00:20:10.017 --> 00:20:12.014
Je zou denken:

313
00:20:12.019 --> 00:20:17.014
Daar haal je heel wat meer rendement uit als je hier in de buurt blijft.

314
00:20:17.019 --> 00:20:21.012
Heb je vragen? Ja. Of ze elkaar ooit nog gezien hebben.

315
00:20:21.017 --> 00:20:25.001
Dat is natuurlijk wel de eerste vraag.

316
00:20:25.006 --> 00:20:28.015
Maar ik ben ook benieuwd hoe ze is achtergelaten.

317
00:20:28.020 --> 00:20:32.024
Is haar man halsoverkop vertrokken en is zij achtergebleven?

318
00:20:33.004 --> 00:20:35.018
Van: Dan zien we verder wel. Wat hoop je?

319
00:20:35.023 --> 00:20:40.010
Een goed idee. Het is per slot van rekening familie van je. Ja.

320
00:20:40.015 --> 00:20:42.017
Spannend.

321
00:20:45.015 --> 00:20:47.005
MUZIEK

322
00:20:47.010 --> 00:20:50.020
Het Haags Gemeentearchief helpt ons met onderzoeken...

323
00:20:51.000 --> 00:20:54.013
of er documenten zijn te vinden over Liesbeth en Johan Blieck.

324
00:20:54.018 --> 00:20:56.018
Hier. Hier is-ie.

325
00:20:56.023 --> 00:21:01.005
En zijn testament. Hier de handtekening van Johan Blieck. Ja.

326
00:21:01.010 --> 00:21:06.010
En die prachtige, hele fijne handtekening... Van Liesbeth. Ja.

327
00:21:06.015 --> 00:21:12.015
Over de oude Johan Blieck vinden we in het Haagse archief een spoor dat leidt naar Rotterdam.

328
00:21:12.020 --> 00:21:15.009
De oude Blieck is daar belastinginner.

329
00:21:15.014 --> 00:21:19.022
Bij het Rotterdams archief moeten hiervan online documenten te vinden zijn.

330
00:21:20.002 --> 00:21:25.009
Honderd notariele akten komen tevoorschijn. Blieckie. Blieck.

331
00:21:25.014 --> 00:21:27.012
Kijk eens even.

332
00:21:29.000 --> 00:21:32.010
Moord, schreeuwt de eigenaar.

333
00:21:32.015 --> 00:21:34.007
Oude hoer.

334
00:21:34.012 --> 00:21:37.009
Hij pakte hem bij z'n hand, trok een mes.

335
00:21:37.014 --> 00:21:43.008
Hier heeft Blieck zelf op zijn kop gekregen. Ruzie gemaakt met schippers. Fijne jongen!

336
00:21:43.013 --> 00:21:46.008
Een beetje de maffialeider, geloof ik.

337
00:21:47.013 --> 00:21:50.015
Ook Lucy heeft een interessant document gevonden.

338
00:21:50.020 --> 00:21:53.012
En dat is een soort van inbeslagname?

339
00:21:53.017 --> 00:21:57.006
Ja, of misschien zelfs wel ter voorkoming van inbeslagneming.

340
00:21:57.011 --> 00:22:00.001
We leggen onze bevindingen naast elkaar.

341
00:22:00.006 --> 00:22:05.005
En ik heb je printjes van jouw onderzoek. Van Johan Blieck.

342
00:22:05.010 --> 00:22:10.003
Dit hebben jullie gevonden, in het archief. Oke. Ja. O, mooi.

343
00:22:10.008 --> 00:22:15.005
Wat heb jij ontdekt? Dat Johannes waarschijnlijk failliet was.

344
00:22:15.010 --> 00:22:18.008
En dat zijn vader, die rotzak...

345
00:22:18.013 --> 00:22:23.012
dat-ie wel garant heeft gestaan voor z'n zoon. Financieel gezien. Oke.

346
00:22:23.017 --> 00:22:26.012
Dus hij heeft 'm gered, zeg maar.

347
00:22:26.017 --> 00:22:30.024
Hij heeft z'n zoon en schoondochter gered van faillissement.

348
00:22:31.004 --> 00:22:36.003
Ik kan me voorstellen dat zijn faillissement een reden was om te zeggen:

349
00:22:36.008 --> 00:22:37.024
wegwezen hier.

350
00:22:38.004 --> 00:22:44.017
Gevlucht naar Batavia. Ja. Vandaar dat-ie het ook niet goed heeft kunnen organiseren met z'n vrouw.

351
00:22:44.022 --> 00:22:50.000
Ik denk dat hij daarom ook halsoverkop vertrokken is. Ja.

352
00:22:50.005 --> 00:22:56.000
Jij vond dus wat positiefs uit over die schoonvader. Ik heb een aantal dingen ontdekt...

353
00:22:56.005 --> 00:22:59.000
Nou, daar komt hij niet echt best uit.

354
00:22:59.005 --> 00:23:02.018
Hij was pachter en belastinginner...

355
00:23:02.023 --> 00:23:05.006
deze oude Johan. Johan Blieck.

356
00:23:05.011 --> 00:23:08.004
Trok dan een mes om het geld te innen.

357
00:23:08.009 --> 00:23:11.023
Vervolgens schreeuwt degene die het moord moet betalen:

358
00:23:12.003 --> 00:23:14.009
moord, moord! Hij trekt een mes!

359
00:23:14.014 --> 00:23:18.008
Nou, fijne jongen! Ja, hij was... Hier ook weer zo eentje.

360
00:23:18.013 --> 00:23:22.013
Ook EEN gevonden waarin zijn vrouw vroeg of iemand wil getuigen...

361
00:23:22.018 --> 00:23:25.022
dat hij haar uitgekafferd heeft.

362
00:23:26.002 --> 00:23:29.012
'Zodra je in mijn huis komt, zal ik je met mijn tanden verscheuren.'

363
00:23:29.017 --> 00:23:33.021
'En smijten het ene stuk aan den andere en dan weer het andere aan den andere zijde.'

364
00:23:34.001 --> 00:23:36.007
Kortom: Alle hoeken van de kamer laten zien.

365
00:23:36.012 --> 00:23:40.003
Als ze belooft uit zijn huis te blijven, krijgt ze zes gulden per week.

366
00:23:40.008 --> 00:23:43.001
Dus het was een hele onsympathieke man.

367
00:23:43.006 --> 00:23:48.001
Maar dat hij dan wel dus dit heeft gedaan. Ja, misschien voor z'n zoon.

368
00:23:48.006 --> 00:23:51.013
Ja, of uit eigen belang, of zo. Er zal toch echt...

369
00:23:51.018 --> 00:23:56.000
Ik denk niet dat de balans in zijn voordeel uitslaat. Nee.

370
00:23:56.005 --> 00:23:58.023
Hij was eerder naar dan sympathiek. Ja.

371
00:23:59.003 --> 00:24:02.013
Liesbeth ontvlucht het huis van haar schoonvader in Den Haag...

372
00:24:02.018 --> 00:24:05.023
en vertrekt met haar kinderen naar Amsterdam.

373
00:24:06.003 --> 00:24:11.003
'Omdat door de oorlog de reis niet doorgaat en ik uw vaders lelijkheid niet kan verdragen...

374
00:24:11.008 --> 00:24:13.018
ben ik met mijn moeder naar Amsterdam gegaan.

375
00:24:13.023 --> 00:24:18.019
Zij heeft een huisje gehuurd, dicht bij de plek waar u van mij bent heen gegaan.'

376
00:24:18.024 --> 00:24:22.000
Die plek moet de Schreierstoren zijn geweest.

377
00:24:22.005 --> 00:24:27.013
Bij deze toren namen in de VOC-tijd de vrouwen afscheid van de mannen die op reis gingen.

378
00:24:27.018 --> 00:24:33.000
Liesbeth zal Johan dus hier voor het laatst gezien hebben, voordat hij naar Batavia vertrok.

379
00:24:33.005 --> 00:24:36.011
Jouw voorouder zat echt te wachten op nieuws.

380
00:24:36.016 --> 00:24:38.008
Het land was in oorlog.

381
00:24:38.013 --> 00:24:43.022
Rampjaar 1672 tot 1673. Amsterdam was toen stampvol vluchtelingen.

382
00:24:44.002 --> 00:24:48.003
Allemaal mensen die niet wisten hoe morgen eruit zou zien.

383
00:24:48.008 --> 00:24:53.015
En iedereen was bang dat ieder moment de vijand voor de poort van Amsterdam kon staan.

384
00:24:53.020 --> 00:24:57.017
Liesbeth voelt zich ook in Amsterdam niet veilig.

385
00:24:57.022 --> 00:25:02.004
'Och, liefste. Ik weet niet wanneer ik zal komen...

386
00:25:02.009 --> 00:25:05.016
aangezien deze bedroevende oorlog zo zwaar is.'

387
00:25:05.021 --> 00:25:10.011
De Fransen trekken plunderend en moordend opwaarts door ons land.

388
00:25:10.016 --> 00:25:15.000
Vanaf de Noordzee blijft de dreiging van de Engelsen voelbaar.

389
00:25:15.005 --> 00:25:18.018
In Amsterdam wordt de situatie er ook niet beter op.

390
00:25:18.023 --> 00:25:20.010
De handel ligt stil.

391
00:25:20.015 --> 00:25:23.022
En voor de gewone man betekent dat honger en armoede.

392
00:25:24.002 --> 00:25:27.007
En vooral woede, die zich richt op de hoge heren.

393
00:25:27.012 --> 00:25:32.001
Die agressie werd voelbaar. Het was een beetje 'n anarchie in deze stad.

394
00:25:32.006 --> 00:25:36.023
Heel veel werkloosheid en tegelijk was de hele stad bezig met zichzelf.

395
00:25:37.003 --> 00:25:40.016
En jouw voormoeder, want het was geen voorvader...

396
00:25:40.021 --> 00:25:44.016
die zat daartussen en probeerde ook gewoon haar weg te vinden.

397
00:25:44.021 --> 00:25:48.008
Uit haar brief komt naar voren dat ze echt een overlever is.

398
00:25:48.013 --> 00:25:53.001
Wat een onzekerheid, he? Haar man is failliet, heeft schulden, vertrekt.

399
00:25:53.006 --> 00:25:59.002
Eigenlijk was ze op de vlucht. Een beetje het thema van Elisabeth en haar man: op de vlucht.

400
00:25:59.007 --> 00:26:02.011
Uiteindelijk is er blijkbaar toch iets gebeurd. Ja.

401
00:26:02.016 --> 00:26:04.022
Oktober, november 1673.

402
00:26:05.002 --> 00:26:08.020
Dat is ook ongeveer als Elisabeth die brief schrijft.

403
00:26:09.000 --> 00:26:12.008
Dan is het einde van het rampjaar...

404
00:26:12.013 --> 00:26:14.000
in zicht.

405
00:26:14.005 --> 00:26:18.012
Dan wordt de oorlog nog wel voortgezet, maar vooral te land.

406
00:26:18.017 --> 00:26:21.022
En niet meer op zee. Ja. Dus dan kunnen al die...

407
00:26:22.002 --> 00:26:24.023
scheepsstromen weer in beweging komen.

408
00:26:27.022 --> 00:26:30.004
Toen dat rampjaar voorbij was...

409
00:26:30.009 --> 00:26:33.019
heeft-ie gedacht: 'De kust is veilig, ik kan gaan'?

410
00:26:33.024 --> 00:26:37.003
Absoluut. Ja. Dus dat is ook gebeurd? Ja.

411
00:26:37.008 --> 00:26:39.015
Oke. Mooi.

412
00:26:39.020 --> 00:26:41.008
Gelukkig.

413
00:26:42.012 --> 00:26:49.016
Liesbeth besluit de overtocht te wagen en gaat samen met 'r kinderen Machteld en Cornelis naar Batavia.

414
00:26:54.002 --> 00:26:59.002
In Jakarta ga ik met Lucy op zoek naar de plek waar Johan als advocaat heeft gewerkt.

415
00:26:59.007 --> 00:27:02.004
Van Batavia is bijna niets overgebleven.

416
00:27:02.009 --> 00:27:05.011
Pas op, he. Maar er zijn nog wel wat sporen te vinden.

417
00:27:05.016 --> 00:27:10.008
We ontmoeten Andy, die veel van de historie over de VOC-tijd afweet.

418
00:27:10.013 --> 00:27:12.013
Nice to meet you.

419
00:27:36.023 --> 00:27:39.000
MUZIEK

420
00:28:14.009 --> 00:28:18.020
Nou, Lucy, dit is wel echt een historische omgeving...

421
00:28:19.000 --> 00:28:23.020
maar die wordt niet bewaard als een historische omgeving. Niet echt.

422
00:29:57.007 --> 00:29:59.022
Dus Johan moet hier hebben gestaan.

423
00:30:00.002 --> 00:30:02.007
In ieder geval heeft hij hier...

424
00:30:02.012 --> 00:30:07.008
mensen misschien wel ter dood laten veroordelen, brengen. Ja.

425
00:30:07.013 --> 00:30:09.020
Gruwelijk, he? Nogal, ja.

426
00:30:10.000 --> 00:30:11.012
SINISTERE MUZIEK

427
00:30:11.017 --> 00:30:13.018
Wat een nare plek, zeg.

428
00:30:31.008 --> 00:30:36.007
EEN van de gebouwen die nog over zijn uit de VOC-tijd, is het gouverneurskantoor.

429
00:30:36.012 --> 00:30:40.002
De plek waar het volgende spoor van Johan heen leidt.

430
00:30:40.007 --> 00:30:44.022
In de dagregisters van Batavia vinden we Johan met een nieuwe baan.

431
00:30:48.023 --> 00:30:51.023
Gelijk mede goed gevonden is Jan Blieck van Rotterdam...

432
00:30:52.003 --> 00:30:54.023
op zijn verzoek te admitteren om als procureur...

433
00:30:55.003 --> 00:30:59.007
voor de banken van justitie alhier te mogen postuleren.

434
00:31:18.014 --> 00:31:21.007
Ik ontmoet onze correspondent Yoke...

435
00:31:21.012 --> 00:31:25.003
die in het archief in Jakarta nog wat heeft gevonden.

436
00:31:25.008 --> 00:31:28.011
Derk, ik heb twee documenten gevonden. Ja.

437
00:31:28.016 --> 00:31:30.013
Laat eens kijken. Dus deze.

438
00:31:30.018 --> 00:31:32.018
De geboorteakte. Ja.

439
00:31:32.023 --> 00:31:35.012
En wat is dit? Een heel mooi document.

440
00:31:35.017 --> 00:31:37.020
Die gaat over Cornelis Blieck.

441
00:31:38.000 --> 00:31:39.019
Dat is het zoontje...

442
00:31:39.024 --> 00:31:44.006
dat ooit door opa van de trap af werd geschopt, herinner ik mij.

443
00:31:45.010 --> 00:31:47.011
MUZIEK

444
00:32:30.012 --> 00:32:33.002
Hallo. Andy. Hai.

445
00:32:52.010 --> 00:32:53.022
Okay. Thank you.

446
00:32:57.000 --> 00:33:00.020
De Sionkerk heette destijds de Portugese Buitenkerk...

447
00:33:01.000 --> 00:33:06.000
en werd door de VOC, in 1695, buiten de stadswal van Batavia gebouwd.

448
00:33:06.005 --> 00:33:09.010
Het is de enig overgebleven kerk uit die tijd.

449
00:33:17.010 --> 00:33:19.010
Zo. Wow!

450
00:33:21.020 --> 00:33:24.003
MUZIEK

451
00:33:28.011 --> 00:33:32.016
Dat is een orgel. Dat is duidelijk. Ja, dat ken ik. Mooi, zeg.

452
00:33:32.021 --> 00:33:35.002
Ik heb een paar documenten...

453
00:33:35.007 --> 00:33:41.008
betreffende de familie Blieck gevonden, in een archief. Dit is een uittreksel uit het geboorteregister.

454
00:33:41.013 --> 00:33:45.010
Gedoopt, Batavia, Hollandse kerk, februari 1678.

455
00:33:45.015 --> 00:33:47.019
Johanna Maria. M-hm.

456
00:33:47.024 --> 00:33:49.013
Kind van? Ouders:

457
00:33:49.018 --> 00:33:53.001
Johan Blieck en Elisabeth Pantser.

458
00:33:53.006 --> 00:33:56.013
Oftewel, ze hebben nog een kindje gekregen. Ja.

459
00:33:56.018 --> 00:33:59.018
Is ze dus uiteindelijk toch nog hier terechtgekomen.

460
00:33:59.023 --> 00:34:01.018
Februari 1678.

461
00:34:01.023 --> 00:34:06.023
Dat is dus vijf jaar na de eerste brief, die niet aangekomen is. Ja.

462
00:34:07.003 --> 00:34:09.006
Goh, zeg. Maar ja...

463
00:34:10.003 --> 00:34:14.018
Elisabeth is overgekomen... Ja, maar die andere kinderen? Juist.

464
00:34:14.023 --> 00:34:17.001
Cornelis.

465
00:34:17.006 --> 00:34:21.024
O, wacht even. De zoon die van de trap afgegooid wordt door z'n opa.

466
00:34:22.004 --> 00:34:27.008
Hij is in dienst getreden van de VOC. Opperstuurman geworden.

467
00:34:27.013 --> 00:34:31.016
En de dochter is ook meegekomen, dus de familie is compleet.

468
00:34:31.021 --> 00:34:34.003
Tja.

469
00:34:34.008 --> 00:34:37.015
Ja, ik ben echt wel...

470
00:34:37.020 --> 00:34:40.002
hoe moet ik het zeggen...

471
00:34:40.007 --> 00:34:42.000
een soort van opgelucht.

472
00:34:42.005 --> 00:34:46.015
Ja, echt? Ja. Want jij zei steeds: Ik ben benieuwd hoe 't afgelopen is.

473
00:34:46.020 --> 00:34:49.021
Je wil weten of ze elkaar nog ontmoet hebben.

474
00:34:50.001 --> 00:34:53.012
En ik had echt met haar te doen. En uiteindelijk...

475
00:34:53.017 --> 00:34:56.005
komt het allemaal weer goed. Ja.

476
00:34:56.010 --> 00:34:58.005
Ja. Leuk.

477
00:34:58.010 --> 00:35:03.024
Correspondent Yoke vertelde me dat ergens in deze kerk een stoel staat van de gouverneur van Batavia...

478
00:35:04.004 --> 00:35:05.016
uit 1695.

479
00:35:05.021 --> 00:35:07.009
Stoel? Stoel?

480
00:35:07.014 --> 00:35:09.005
Bankoe? Bankoe.

481
00:35:09.010 --> 00:35:11.001
Van de governor.

482
00:35:11.006 --> 00:35:13.010
Daar? Ja.

483
00:35:16.009 --> 00:35:18.004
Kijk eens. Kijk.

484
00:35:25.001 --> 00:35:30.002
En dan blijkt dat er buiten nog meer sporen zijn te vinden uit de VOC-tijd.

485
00:35:32.013 --> 00:35:34.007
Een bel.

486
00:35:38.004 --> 00:35:40.022
Het jaar staat erop: 16...

487
00:35:41.002 --> 00:35:45.001
1673. Het jaar waarin de brief geschreven is. Precies.

488
00:35:45.006 --> 00:35:47.003
Dat is wel weer leuk. Dus...

489
00:35:47.008 --> 00:35:51.018
Misschien heeft Johan hier de klok nog horen luiden. Ja.

490
00:35:52.020 --> 00:35:54.015
Nou, klinkt goed.

491
00:35:54.020 --> 00:35:57.006
Oke. Bye. Bye. Thank you.

492
00:35:58.008 --> 00:36:02.007
Waar de familie Blieck precies woonde in Batavia, is niet bekend.

493
00:36:02.012 --> 00:36:04.022
Destijds waren hier veel grachten en bruggen.

494
00:36:05.002 --> 00:36:10.013
De Hoenderbrug is de laatste brug uit de VOC-tijd die nog overeind is gebleven.

495
00:36:11.013 --> 00:36:15.020
Maar hier woonde jouw familie dus aan het einde van de 17e eeuw.

496
00:36:16.000 --> 00:36:19.005
In een omgeving die je, ja, warm...

497
00:36:19.010 --> 00:36:22.002
malariamuggen, smerige grachten.

498
00:36:22.007 --> 00:36:26.004
We kijken nu wel echt in de poel des doods. Echt smerig.

499
00:36:26.009 --> 00:36:30.002
Batavia werd ook het kerkhof der Europeanen genoemd.

500
00:36:30.007 --> 00:36:33.018
Want wij waren als Europeanen niet veel gewend.

501
00:36:33.023 --> 00:36:37.004
Zeker niet dit soort tropische temperaturen.

502
00:36:37.009 --> 00:36:41.010
Nu had ik vandaag nog met je naar een kerkhof willen gaan...

503
00:36:41.015 --> 00:36:45.018
waar enorm veel graven zijn van Nederlanders, Europeanen.

504
00:36:45.023 --> 00:36:50.015
Misschien dat de graven van het gezin nog te vinden zijn. Ja.

505
00:36:50.020 --> 00:36:55.009
Maar dat morgen, want vandaag is-ie dicht. Ja. Kijken of we daar iemand kunnen vinden.

506
00:36:55.014 --> 00:36:59.017
Zou leuk zijn als we daar nog een graf konden aantreffen. Ja.

507
00:36:59.022 --> 00:37:04.006
Een graf is een mooi eindpunt. Zowel in de film als in het leven.

508
00:37:08.004 --> 00:37:10.006
MUZIEK

509
00:37:14.020 --> 00:37:17.001
Wow, zeg! Hello.

510
00:37:19.018 --> 00:37:22.002
Dat ziet er mooi uit, zeg.

511
00:37:22.007 --> 00:37:25.016
Kijk, Lucy. Jeetje!

512
00:37:25.021 --> 00:37:31.005
Alle graven van mensen van de VOC zijn hier samengebracht.

513
00:37:31.010 --> 00:37:35.005
Wat er nog van over is. Helaas totaal ongeregistreerd.

514
00:37:35.010 --> 00:37:37.010
Hoe gaan we dit aanpakken?

515
00:37:37.015 --> 00:37:40.007
Ja... Jij die kant op? Ga ik die kant op.

516
00:37:40.012 --> 00:37:42.024
Is goed. Zie ik je zometeen wel weer.

517
00:37:43.004 --> 00:37:46.020
Eugenie Polak, 1855.

518
00:37:47.000 --> 00:37:51.008
1723, Batavia.

519
00:37:51.013 --> 00:37:53.014
Batavia.

520
00:37:53.019 --> 00:37:56.021
Mei 1833.

521
00:37:58.014 --> 00:38:00.021
Jeetje, zeg.

522
00:38:01.021 --> 00:38:04.018
Ja, dat is allemaal 1800 nog wat.

523
00:38:05.019 --> 00:38:07.013
1842.

524
00:38:07.018 --> 00:38:09.005
En?

525
00:38:09.010 --> 00:38:12.002
Ja, allemaal rond de 1800, tot nu toe.

526
00:38:12.007 --> 00:38:13.023
De verkeerde jaren, he?

527
00:38:14.003 --> 00:38:15.023
Hello. Hier ook, 1888.

528
00:38:29.015 --> 00:38:32.018
Misschien is er toch wel een soort archiefje.

529
00:38:32.023 --> 00:38:37.006
Is er dus toch 'n administratie. Dat zou het een stuk makkelijker maken.

530
00:38:37.011 --> 00:38:40.018
Of ik ze een naam kan geven. O. Johannes Blieck.

531
00:38:40.023 --> 00:38:43.014
Johan, Johannes. Dat zijn er wel veel.

532
00:38:43.019 --> 00:38:46.003
Ik ga ze nu door.

533
00:38:46.008 --> 00:38:48.006
O, hier...

534
00:38:48.011 --> 00:38:52.022
Dat is ook een Johannes, maar die is uit 18... Dat kan 'm niet zijn.

535
00:38:58.023 --> 00:39:03.010
Dan kunnen we concluderen, denk ik, dat ze hier niet liggen. Ja.

536
00:39:03.015 --> 00:39:06.012
Oke. Prima kassie.

537
00:39:06.017 --> 00:39:08.020
Nou, jammer. Nou ja.

538
00:39:09.000 --> 00:39:11.012
Ik heb nog een verrassing voor Lucy.

539
00:39:11.017 --> 00:39:14.022
Een document, dat hier in Jakarta is gevonden.

540
00:39:15.002 --> 00:39:17.002
Lees maar eventjes.

541
00:39:17.007 --> 00:39:19.007
Cornelis...

542
00:39:19.012 --> 00:39:21.012
Blieck. Beroep?

543
00:39:21.017 --> 00:39:24.015
Ik kan het niet lezen. Nee? Doodgraver. O.

544
00:39:24.020 --> 00:39:28.009
Maar hij was toch stuurman? Ja, maar daarna werd hij doodgraver.

545
00:39:28.014 --> 00:39:32.016
En hij is overleden op? 12 november 1728.

546
00:39:32.021 --> 00:39:35.013
63 jaar oud. 63 jaar oud.

547
00:39:37.007 --> 00:39:42.004
Voordat we hieraan begonnen, had jij geen idee van deze geschiedenis.

548
00:39:42.009 --> 00:39:47.001
Ik vind het ook wel heel bijzonder. EEN zo'n brief, en je leest dat...

549
00:39:47.006 --> 00:39:50.003
en dan ga je denken: Hoe zit dat eigenlijk?

550
00:39:50.008 --> 00:39:54.000
En dan blijkt er zo'n verhaal achter te zitten.

551
00:39:54.005 --> 00:39:58.009
En dan sta je hier ineens op een kerkhof midden in Jakarta.

552
00:39:58.014 --> 00:40:05.020
Ja, dat vind ik geweldig. Goed dat die brief niet aangekomen is, anders hadden we het niet geweten. Klopt.

553
00:40:06.000 --> 00:40:10.000
Toevoeging aan de historie...

554
00:40:10.005 --> 00:40:12.000
van je familie.

555
00:40:12.005 --> 00:40:16.007
Echt een spannend verhaal.

556
00:40:16.012 --> 00:40:21.010
Er liggen nog veel meer verhalen van Nederlanders uit de VOC-tijd verborgen in Jakarta.

557
00:40:21.015 --> 00:40:27.016
Ze worden wel steeds moeilijker te vinden, in deze uit z'n voegen barstende metropool.

