WEBVTT

1
00:00:02.001 --> 00:00:03.013
888

2
00:00:03.018 --> 00:00:06.009
Een spons. U zoekt een spons.

3
00:00:06.014 --> 00:00:08.005
Wat is een natuurspons?

4
00:00:08.010 --> 00:00:09.024
Het is een soort plant.

5
00:00:10.004 --> 00:00:12.020
Een spons is in principe een levend beestje.

6
00:00:13.000 --> 00:00:14.012
Dat komt uit de zee.

7
00:00:14.017 --> 00:00:16.010
Deze spons op 12,95 euro.

8
00:00:17.000 --> 00:00:18.012
Waarom is het duur?

9
00:00:18.017 --> 00:00:22.004
Je bent afhankelijk van hoe het zich ontwikkelt in het water.

10
00:00:22.009 --> 00:00:24.009
Aan duiken zitten veel risico's vast.

11
00:00:24.014 --> 00:00:27.006
1000 mensen raakten verlamd in de Middellandse Zee.

12
00:00:35.008 --> 00:00:36.020
Hallo. Ni hao.

13
00:00:44.001 --> 00:00:46.006
TUNE KEURINGSDIENST VAN WAARDE

14
00:01:02.024 --> 00:01:04.024
TELEFOON GAAT OVER

15
00:01:05.004 --> 00:01:07.001
Hornbach Tilburg, met Lia.

16
00:01:07.006 --> 00:01:09.018
Hoi, met Marijn. Hoi. Hoi.

17
00:01:09.023 --> 00:01:14.003
Ik had een naturschwamm gekocht bij jullie. Ja.

18
00:01:14.008 --> 00:01:16.021
Oftewel een natuurspons. Ja.

19
00:01:17.001 --> 00:01:20.000
Ehm... Ik vroeg me af, wat is dat eigenlijk?

20
00:01:21.013 --> 00:01:23.021
Da's een goede. Ja.

21
00:01:24.001 --> 00:01:25.021
De natuurspons.

22
00:01:26.001 --> 00:01:29.006
Het poetst het vuil van je gezicht en de modder van je fiets.

23
00:01:29.011 --> 00:01:32.004
Maar wat maakt het sponsje natuurlijk?

24
00:01:32.009 --> 00:01:35.011
Een luxueus product met een onverwacht verhaal.

25
00:01:35.016 --> 00:01:37.019
De keuringsdienst laat een traan...

26
00:01:37.024 --> 00:01:41.008
in een Griekse tragedie over natuursponzen

27
00:01:42.011 --> 00:01:44.021
Goedemiddag, u spreekt met Norma.

28
00:01:45.001 --> 00:01:47.004
Hallo, met Ersin. Hallo.

29
00:01:47.009 --> 00:01:49.024
Met wie? Ersin.

30
00:01:50.004 --> 00:01:51.023
Ersin, nee, ja. Ja.

31
00:01:52.003 --> 00:01:57.002
Ik heb zo'n klein sponsje gekregen. Een natuurspons.

32
00:01:57.007 --> 00:01:58.019
Wat kan ik hiermee?

33
00:01:58.024 --> 00:02:04.000
Eh... voor schoonmaak uw gezicht. O.

34
00:02:04.005 --> 00:02:07.004
Dat is een oranje? Ja, bruinig.

35
00:02:07.009 --> 00:02:10.017
Die gebruik ik met stucwerk.

36
00:02:10.022 --> 00:02:12.009
Met stucwerk? Ja.

37
00:02:12.014 --> 00:02:14.019
De auto wassen of fiets poetsen.

38
00:02:14.024 --> 00:02:17.017
Maar het is een klein ding om een auto te wassen.

39
00:02:17.022 --> 00:02:19.022
Dan begint u met de fiets.

40
00:02:20.002 --> 00:02:24.011
Kan ik ook mezelf ermee wassen? LACHEND: Je kan het proberen.

41
00:02:24.016 --> 00:02:26.003
GELACH

42
00:02:32.002 --> 00:02:35.004
Als je je gezicht reinigt, doe je dat met een face cleanser.

43
00:02:35.009 --> 00:02:37.010
Dat haal je er af. Dat kan met watjes.

44
00:02:37.015 --> 00:02:41.004
Maar vooral bij de mannenhuid... Watjes plakt en pluist.

45
00:02:41.009 --> 00:02:46.010
We hebben van die sponsjes en daar haal je je reinigingsproduct mee af.

46
00:02:46.015 --> 00:02:51.001
Het is dus een bijzonder product. In de cosmetica is het normaal.

47
00:02:51.006 --> 00:02:52.018
Normaal. Ja.

48
00:02:52.023 --> 00:02:55.017
Mag ik iets vragen? Ja tuurlijk, vertel.

49
00:02:55.022 --> 00:02:58.015
Een spons. U bent op zoek naar een spons?

50
00:02:58.020 --> 00:03:00.024
Wat voor spons zoekt u als ik vragen mag?

51
00:03:01.004 --> 00:03:03.019
Ja, eh... Een spons.

52
00:03:03.024 --> 00:03:05.011
Een natuurspons.

53
00:03:05.016 --> 00:03:08.011
Een spons voor het lichaam, een spons voor het gezicht.

54
00:03:08.016 --> 00:03:11.009
Waar wilt u hem voor inzetten. Wat heb je voor sponzen

55
00:03:11.014 --> 00:03:13.001
Ik laat het zien.

56
00:03:13.006 --> 00:03:15.013
We hebben een natuurlijke spons.

57
00:03:15.018 --> 00:03:21.003
Dat is deze. Dat is om de huid te reinigen. Je mag hem voelen.

58
00:03:21.008 --> 00:03:24.022
Omdat hij zo klein is, is het niet makkelijk je lichaam ermee te wassen.

59
00:03:25.002 --> 00:03:27.007
We beperken hem tot het gezicht.

60
00:03:27.012 --> 00:03:30.018
Dit is een natuurspons? Ja.

61
00:03:30.023 --> 00:03:33.015
Gebruikt u een reinigingsproduct voor het gezicht?

62
00:03:33.020 --> 00:03:35.007
Nee, ja water.

63
00:03:35.012 --> 00:03:40.016
U weet waarom het belangrijk is de huid te reinigen? U doet het nooit?

64
00:03:40.021 --> 00:03:45.004
We zullen hem lekker opschuimen op het sponsje. Ja, lekker.

65
00:03:45.009 --> 00:03:48.014
Een klein druppeltje facewash er in.

66
00:03:48.019 --> 00:03:51.005
Ik ga hem lekker opschuimen.

67
00:03:51.010 --> 00:03:53.001
Een beetje water erbij.

68
00:03:53.006 --> 00:03:56.015
Je voelt, ik heb meteen een romige foam.

69
00:03:56.020 --> 00:03:59.011
Haal hem eens lekker over je huid heen.

70
00:04:01.006 --> 00:04:03.019
Dat doe je zo 's ochtends? Zal ik het bij je doen?

71
00:04:03.024 --> 00:04:06.002
Ik kan niks zien. Ga lekker zitten.

72
00:04:06.007 --> 00:04:08.010
Kom maar met het sponsje.

73
00:04:08.015 --> 00:04:11.001
Dan kun je zo je huid ermee af gaan.

74
00:04:11.006 --> 00:04:14.023
Ben je in te huren voor 's ochtends of moet je het zelf doen?

75
00:04:15.003 --> 00:04:17.004
Voor 's ochtends moet u het zelf doen.

76
00:04:18.004 --> 00:04:20.014
Wat is een natuurspons eigenlijk?

77
00:04:20.019 --> 00:04:22.006
Eh...

78
00:04:22.011 --> 00:04:26.011
Ja, een soortement natuurproduct.

79
00:04:26.016 --> 00:04:30.013
Het is een natuurproduct. Het is een natuurproduct. Ja.

80
00:04:30.018 --> 00:04:32.005
Is het dan een plant?

81
00:04:34.015 --> 00:04:37.017
Het is een soortement plant. Het is een soort plant.

82
00:04:37.022 --> 00:04:39.024
Een sponsachtige, ja.

83
00:04:40.004 --> 00:04:44.003
Maar hoe ze dat precies doen, weet ik niet. Dat weet u niet.

84
00:04:47.015 --> 00:04:52.019
Een spons is de vrucht van een sponsboompje, zeg maar.

85
00:04:52.024 --> 00:04:54.014
O, wat grappig.

86
00:04:54.019 --> 00:04:59.005
Ik denk dat ik in een deuk lig als ik zo'n boom tegen kom. Hahaha.

87
00:05:00.019 --> 00:05:05.021
Alles wat geleefd heeft, vind je terug in de archieven van het natuurmuseum.

88
00:05:06.001 --> 00:05:08.013
Ersin Kiris, Keuringsdienst van Waarde.

89
00:05:08.018 --> 00:05:11.000
Nicole de Voogd van museum Naturalis.

90
00:05:11.005 --> 00:05:15.004
U bent sponzen Sponsexpert en mariene bioloog.

91
00:05:15.009 --> 00:05:18.002
Zal ik jullie meenemen? Ja, graag.

92
00:05:18.007 --> 00:05:22.002
Ik hoor dat jullie een heel archief sponzen. Ja.

93
00:05:30.007 --> 00:05:34.023
We hebben ongeveer 35.000 exemplaren staan boven in de toren.

94
00:05:35.003 --> 00:05:39.007
35.000. 35.000. Sponsjes? sponzen

95
00:05:39.012 --> 00:05:43.012
Niet allemaal verschillende, maar veel verschillende soorten.

96
00:05:43.017 --> 00:05:47.018
In het museum zijn er een paar tentoongesteld. Die kunt u zien.

97
00:05:47.023 --> 00:05:50.014
Dit zijn sponzen Dit zijn allemaal sponzen

98
00:05:50.019 --> 00:05:53.012
Dit is een groot exemplaar, de natuursbeker.

99
00:05:53.017 --> 00:05:57.003
Dit exemplaar is meer dan 100 jaar oud. Nee.

100
00:05:57.008 --> 00:05:59.011
Hij staat al hier 100 jaar.

101
00:05:59.016 --> 00:06:04.020
Er zijn ook exemplaren waarvan ze denken dat die meer dan 2000 jaar kan leven.

102
00:06:05.000 --> 00:06:08.007
Die heeft waarschijnlijk Christus nog meegemaakt. Meen je dat?

103
00:06:08.012 --> 00:06:12.006
Daar staat een badspons. Dat is een badspons? Ja.

104
00:06:12.011 --> 00:06:14.018
Er zijn ongeveer 10.000 soorten.

105
00:06:14.023 --> 00:06:18.012
We denken dat er nog veel soorten ontdekt moeten worden.

106
00:06:18.017 --> 00:06:22.009
Die moeten beschreven worden. Mag ik je sponzen zien?

107
00:06:22.014 --> 00:06:24.011
Kom, dan gaan we naar boven.

108
00:06:26.018 --> 00:06:29.015
Waar bestaat een spons uit?

109
00:06:29.020 --> 00:06:32.014
Een spons is een levend beestje.

110
00:06:32.019 --> 00:06:35.018
Een leven beestje? Het komt uit de zee.

111
00:06:35.023 --> 00:06:39.011
Leeft dat dan nog? Ja, hoe ga je dat uitleggen.

112
00:06:39.016 --> 00:06:41.009
Ehm...

113
00:06:41.014 --> 00:06:44.003
Hoe ga ik je dat makkelijk uitleggen?

114
00:06:45.006 --> 00:06:46.018
Niet.

115
00:06:48.016 --> 00:06:53.022
Hier staan potjes met sponzen Ongeveer vier rijen dik.

116
00:06:54.002 --> 00:06:57.007
Alleen maar sponzen Alleen maar sponzen

117
00:06:57.012 --> 00:06:58.024
Wauw.

118
00:06:59.004 --> 00:07:02.002
Hier op deze plank staat de badspons.

119
00:07:02.007 --> 00:07:04.021
Hier is er een uit Indonesie.

120
00:07:05.001 --> 00:07:08.000
Dit is een badspons? Ja. Die ziet er niet zo uit. Nee.

121
00:07:08.005 --> 00:07:13.007
Hier is die levend in een potje gedaan en op alcohol bewaard.

122
00:07:13.012 --> 00:07:16.007
Dan zie je hoe die eruit ziet onder water.

123
00:07:17.023 --> 00:07:22.013
In de zee ziet een spons er zo uit. De badspons ziet er zo uit.

124
00:07:22.018 --> 00:07:27.012
Het is een beetje een massief, zwart ding. Deze soort is zwart.

125
00:07:27.017 --> 00:07:30.007
Een spons is eigenlijk zwart. Niet allemaal.

126
00:07:30.012 --> 00:07:33.023
Maar deze badspons wel. Een spons is namelijk een dier.

127
00:07:34.003 --> 00:07:37.004
Wat waarschijnlijk niet veel mensen weten. Het is een dier?

128
00:07:37.009 --> 00:07:39.000
Het is een heel oud dier.

129
00:07:39.005 --> 00:07:42.009
Het primitiefste meercellige dier dat er is.

130
00:07:46.012 --> 00:07:50.007
Je moet het niet zien als een dier zoals een vis of zo.

131
00:07:50.012 --> 00:07:53.005
Maar het is een tussensoort.

132
00:07:53.010 --> 00:07:56.021
Maar het hoort wel tot de dieren en niet tot de planten.

133
00:07:57.001 --> 00:08:00.006
Eigenlijk was ik me met een dood dier. In principe wel.

134
00:08:00.011 --> 00:08:03.001
Het is een spons en een spons is een dier.

135
00:08:03.006 --> 00:08:08.006
Het is een dier, maar niet een leuk dier. Geen knuffeldier. Nee.

136
00:08:08.011 --> 00:08:14.009
Het is een dier, maar het is niet dat je denkt: Die zet ik thuis neer en ga ik aaien. Nou...

137
00:08:14.014 --> 00:08:18.012
Het is een vreemd wezen, maar het hoort tot de dieren.

138
00:08:18.017 --> 00:08:22.014
We gaan niet het dier aaien, maar het dier gaat ons aaien...

139
00:08:22.019 --> 00:08:24.006
die natuurspons. Ja.

140
00:08:24.011 --> 00:08:25.023
Ja, ja, ja.

141
00:08:29.008 --> 00:08:31.007
Dode dieren om mee te deppen.

142
00:08:32.024 --> 00:08:35.011
In Duitsland weten ze er wel raad mee.

143
00:08:35.016 --> 00:08:38.024
We vinden er DE sponsgroothandel van Europa.

144
00:08:39.004 --> 00:08:40.024
Hallo.

145
00:08:41.004 --> 00:08:43.009
Ajouad, Keuringsdienst van Waarde.

146
00:10:45.019 --> 00:10:47.018
Waar komt die spons vandaan?

147
00:10:49.002 --> 00:10:50.020
Ik heb geen idee, meneer.

148
00:10:51.000 --> 00:10:55.017
Ik weet dat ze ze in Griekenland verkopen als gewone spons.

149
00:10:55.022 --> 00:10:58.016
Hebben we dit ook in de Noordzee?

150
00:10:58.021 --> 00:11:00.023
Die heb je niet in de Noordzee.

151
00:11:01.003 --> 00:11:03.012
De natuurspons komt uit Griekenland.

152
00:11:03.017 --> 00:11:05.010
Uit Griekenland. Wauw. Ja.

153
00:11:05.015 --> 00:11:08.001
Groeien daar gewoon sponsjes in de zee?

154
00:11:08.006 --> 00:11:09.020
Ja, die groeien in zee.

155
00:11:12.001 --> 00:11:13.017
sponzen van zout water.

156
00:11:14.009 --> 00:11:16.008
Als ze nog leven, tenminste.

157
00:11:16.013 --> 00:11:19.012
Om ze koud te maken heb je mannen met lef nodig.

158
00:11:19.017 --> 00:11:24.022
Op Kalymnos bestaat een beroep waar wij nog nooit van gehoord hebben.

159
00:11:25.002 --> 00:11:26.014
Sponsduiken.

160
00:11:28.014 --> 00:11:30.001
Hallo.

161
00:11:32.008 --> 00:11:35.007
Marijn Frank, Keuringsdienst van Waarde.

162
00:12:49.014 --> 00:12:55.021
Dus als ik tijdens het zwemmen in de zee een spons tegen kom, ziet die er niet uit zoals die in de badkamer.

163
00:12:56.001 --> 00:12:58.019
Nee, klopt. Dan ziet die er zo uit. Ja.

164
00:12:58.024 --> 00:13:00.015
En wat er dan van over blijft...

165
00:13:00.020 --> 00:13:05.021
Dat zwarte is het huidlaagje. Dat halen ze er af.

166
00:13:06.001 --> 00:13:09.024
En dan hou je en soort skelet over van vezels.

167
00:13:10.004 --> 00:13:12.012
Een soort eiwit, collageen-eiwit.

168
00:13:12.017 --> 00:13:17.003
En die vezels, die zijn zo goed om je mee te wassen.

169
00:14:17.010 --> 00:14:19.019
Ik heb ook wat sponzen bij me.

170
00:14:19.024 --> 00:14:23.007
Ik heb een aantal dode dieren meegenomen. Goed.

171
00:14:23.012 --> 00:14:28.006
Ik weet niet of je ze herkend als je ze ziet. Ik ben benieuwd.

172
00:14:28.011 --> 00:14:29.023
Bijvoorbeeld.

173
00:14:30.003 --> 00:14:31.019
Dat is wel een leuke.

174
00:14:31.024 --> 00:14:33.022
Want...

175
00:14:34.002 --> 00:14:36.024
Neem deze er naast.

176
00:14:37.004 --> 00:14:38.020
Die lijkt er best wel op.

177
00:14:39.000 --> 00:14:42.019
Nou... Hij is wat netter gesneden. Mooie gaatjes erin.

178
00:14:42.024 --> 00:14:46.008
Het ziet er anders uit dan een spons waar je de afwas mee doet.

179
00:14:46.013 --> 00:14:50.005
Maar dit is toch een synthetische spons. Dit is een nepperd.

180
00:14:50.010 --> 00:14:54.013
Die heb ik gekocht als natuurspons. Nee, dit is een nepperd.

181
00:14:55.022 --> 00:14:58.013
Dit is van viscose gemaakt. Dat weet je zeker? Ja.

182
00:14:58.018 --> 00:15:01.020
Dat voelt zo, het plakt. Dit is viscose.

183
00:15:02.000 --> 00:15:05.007
Maar... Ben je bedonderd?

184
00:15:05.012 --> 00:15:07.019
Hij ziet er wel uit als een natuurspons.

185
00:15:07.024 --> 00:15:09.015
Ik vind het er op lijken.

186
00:15:09.020 --> 00:15:12.015
Dus ik ben opgelicht? Opgelicht. Ja.

187
00:15:12.020 --> 00:15:15.024
Niet te geloven, zeg. Hehehe. Ja.

188
00:15:17.000 --> 00:15:20.008
Dan heb ik ook deze. Dat is wel een echte. Ja? Ja.

189
00:15:20.013 --> 00:15:25.011
Ik denk, want hij is vrij grof, dat het er een is die hier onder ligt.

190
00:15:25.016 --> 00:15:27.003
Een hippospongia.

191
00:15:29.004 --> 00:15:30.016
Dat is deze? Ja.

192
00:15:30.021 --> 00:15:35.011
Hij is kwalitatief niet goed, dus hij zal twee euro kosten, denk ik.

193
00:15:37.014 --> 00:15:39.008
Maar het ding kost zes euro.

194
00:15:39.013 --> 00:15:42.015
Zes euro. Dat is wel een beetje duur.

195
00:15:42.020 --> 00:15:44.020
Weer opgelicht. Hehehehe.

196
00:17:23.012 --> 00:17:27.019
30 jaar geleden is er een grote sponsziekte geweest in de Middellandse Zee.

197
00:17:27.024 --> 00:17:32.011
Voornamelijk in Griekenland is de hele sponskolonie dood gegaan.

198
00:17:32.016 --> 00:17:37.003
Hele kolonies? Die zijn gestorven. Hoeveel sponzen? Duizenden.

199
00:17:37.008 --> 00:17:39.002
Een infectieziekte.

200
00:19:16.024 --> 00:19:19.016
Aan duiken zitten veel risico's.

201
00:19:19.021 --> 00:19:22.015
Je hebt decompressieziekte, dus Caissonziekte.

202
00:19:22.020 --> 00:19:24.013
Veel mensen raakten verlamd.

203
00:19:24.018 --> 00:19:28.022
Duizenden mensen raakten verlamd in de Middellandse Zee door Caisson.

204
00:19:29.002 --> 00:19:34.000
Sponzen komen voor op verschillende dieptes, dus ze begonnen de dieren ondiep te verzamelen.

205
00:19:34.005 --> 00:19:38.003
Op een gegeven moment zaten ze er niet, dus gingen ze dieper en dieper.

206
00:19:38.008 --> 00:19:40.009
Dat geeft veel meer risico.

207
00:22:10.001 --> 00:22:13.020
Wat kost dit sponsje? Deze spons ligt op 12,95 euro.

208
00:22:14.000 --> 00:22:16.024
12 euro? 12,95. Ja.

209
00:22:17.004 --> 00:22:19.001
Zeggen 13 euro.

210
00:22:19.006 --> 00:22:23.009
Het is een kostbaar product. Het is niet weggelegd voor de massa.

211
00:22:23.014 --> 00:22:26.017
Het is voor mensen die iets extra's willen geven aan hun huid.

212
00:22:26.022 --> 00:22:30.000
Het is een luxeproduct. Waarom is het zo duur?

213
00:22:30.005 --> 00:22:37.008
Omdat er veel moeite voor nodig is om zo'n spons uiteindelijk in de winkels te krijgen.

214
00:22:37.013 --> 00:22:41.002
Hoe duur was deze dan? Of mag ik dat niet vragen. 13 euro.

215
00:22:41.007 --> 00:22:43.017
Zie je. Ja. Ja.

216
00:22:43.022 --> 00:22:47.009
Dan schrik je je toch rot? Ja, ik wel. Hahaha.

217
00:22:47.014 --> 00:22:50.014
Ja, dat kost nogal wat voor een natuurspons. Ja.

218
00:22:50.019 --> 00:22:56.011
Ze zijn prijzig, maar je gaat er een heel lange tijd mee doen. Ja?

219
00:22:56.016 --> 00:22:59.022
Dus dat zijn de prijzen die je betaalt voor natuurspons.

220
00:23:20.011 --> 00:23:22.023
Het is ook heel licht. Ja.

221
00:23:23.003 --> 00:23:26.008
Het is heel licht. Het zal niet veel wegen.

222
00:23:26.013 --> 00:23:30.014
Vijf tot tien gram misschien? We kunnen het gelijk checken.

223
00:23:30.019 --> 00:23:33.006
Ik heb een kleine weegschaal bij me.

224
00:23:34.010 --> 00:23:37.005
Dan moeten we hem wel even ergens...

225
00:23:37.010 --> 00:23:38.022
Hierzo.

226
00:23:44.000 --> 00:23:47.001
Als het per gram verkocht zou moeten worden.

227
00:23:47.006 --> 00:23:48.018
Eens even kijken.

228
00:23:50.016 --> 00:23:52.021
2.0.

229
00:23:53.001 --> 00:23:55.022
Keer 1000 is...

230
00:23:57.023 --> 00:23:59.010
O mijn God.

231
00:23:59.015 --> 00:24:01.011
Laat eens zien.

232
00:24:01.016 --> 00:24:06.014
6500 euro, ongeveer, per kilo.

233
00:24:06.019 --> 00:24:08.023
Dat is een flinke business dus.

234
00:24:09.003 --> 00:24:11.003
Dit is toch niet normaal? Ja.

235
00:24:29.005 --> 00:24:30.017
No. Yeah.

236
00:24:51.000 --> 00:24:52.017
Ja...

