WEBVTT

1
00:00:00.000 --> 00:00:01.012
888

2
00:00:07.019 --> 00:00:12.016
Drie jaar geleden keken hier op het Museumplein tienduizenden Oranje-supporters...

3
00:00:12.021 --> 00:00:15.014
naar de finale van het WK voetbal in Zuid Afrika.

4
00:00:19.004 --> 00:00:26.019
Andres Iniesta dompelde hen en 12.215.000 andere Nederlandse televisiekijkers in diepe rouw.

5
00:00:26.024 --> 00:00:28.011
Torres.

6
00:00:31.009 --> 00:00:32.023
Fabregas.

7
00:00:33.003 --> 00:00:37.000
Is dit geen buitenspel? Dan is het... Dan is het voorbij.

8
00:00:37.005 --> 00:00:42.009
Als dit geen buitenspel is, is het voorbij. Iniesta. Iniesta.

9
00:00:42.014 --> 00:00:47.008
Zou het niet geweldig zijn als er een formule bestond waarmee we het WK wel kunnen winnen?

10
00:00:47.013 --> 00:00:50.024
Een simpele rekensom waarmee we het lot een handje kunnen helpen?

11
00:00:51.004 --> 00:00:54.009
Op zoek naar een antwoord krijg ik hulp van een rekenwonder.

12
00:00:54.014 --> 00:00:56.001
Aardig grafiekje.

13
00:00:56.006 --> 00:00:58.022
We berekenen de onhoudbare penalty..

14
00:00:59.002 --> 00:01:01.022
en via een schiettent en een containerterminal...

15
00:01:02.002 --> 00:01:05.003
ontdekken we de ideale opstelling voor het komende WK.

16
00:01:05.008 --> 00:01:09.013
Dus dit is het Nederlands elftal in een wiskundig model?

17
00:01:09.018 --> 00:01:13.003
We geven de elf namen die ons de wereldbeker moeten bezorgen.

18
00:01:13.008 --> 00:01:15.021
En komen zo tot de formule van Eureka.

19
00:01:17.004 --> 00:01:21.019
KLAS: Twee keer twee is vier. Drie keer twee is zes.

20
00:01:21.024 --> 00:01:24.008
Vier keer twee is...

21
00:01:24.013 --> 00:01:26.014
MUZIEK

22
00:01:54.019 --> 00:01:57.016
BALKANMUZIEK

23
00:02:01.010 --> 00:02:06.018
Wist je dat die winnende goal van Iniesta nog geen 30% kans had om erin te gaan?

24
00:02:06.023 --> 00:02:11.011
Dus die had net zo goed niet kunnen vallen. Wacht, ik laat het zien.

25
00:02:12.018 --> 00:02:16.009
Als je zo het spel hebt, he... Hier, hou eens vast.

26
00:02:16.014 --> 00:02:19.005
Dit is mijn lippenstift, he. Ja.

27
00:02:19.010 --> 00:02:23.007
Even om het uit te leggen. Hier het zestienmetergebied.

28
00:02:23.012 --> 00:02:26.004
Weet je nog waar Iniesta stond? Aan de zijkant?

29
00:02:26.009 --> 00:02:30.024
Ja, die stond ongeveer hier. En Stekelenburg stond ongeveer daar.

30
00:02:31.004 --> 00:02:34.008
Iniesta had dit hele stuk om erin te gaan.

31
00:02:34.013 --> 00:02:37.014
En daarmee had hij 30% kans dat-ie erin ging.

32
00:02:37.019 --> 00:02:42.007
Dat blijkt uit ervaring? Ja, ze kijken gewoon in de geschiedenis.

33
00:02:42.012 --> 00:02:47.017
Van de 100 doelpunten die vanaf hier erin zijn geschoten, gingen er 30 echt in en de rest mis.

34
00:02:47.022 --> 00:02:53.005
Dus eigenlijk kan je zeggen dat de kans dat die van Iniesta er niet in ging veel groter was?

35
00:02:53.010 --> 00:02:56.011
Sterker nog: Zeven van de tien keer is zo'n goal mis.

36
00:02:56.016 --> 00:03:00.019
EEN zo'n doelpunt maakt eigenlijk precies het verschil.

37
00:03:00.024 --> 00:03:04.006
Dat is heel vaak, dat EEN doelpunt de wedstrijd bepaalt.

38
00:03:04.011 --> 00:03:07.002
Dat laat ik je zien met een experiment.

39
00:03:07.007 --> 00:03:10.001
Een experiment op de kermis. Ja hoor, waarom niet.

40
00:03:10.006 --> 00:03:13.021
Alles om erachter te komen hoe we wereldkampioen kunnen worden.

41
00:03:14.001 --> 00:03:16.010
Kan je een beetje schieten?

42
00:03:16.015 --> 00:03:22.003
Nou ja, ik... Ik ben hier afgeleid, door alle herrie en de mensen.

43
00:03:22.008 --> 00:03:25.023
Maar in principe denk ik... Ik heb het nog nooit gedaan.

44
00:03:26.003 --> 00:03:28.021
Nou, ik leerde het toen ik negen was van mijn opa.

45
00:03:29.001 --> 00:03:32.016
Ik stel een wedstrijd voor en we gaan vijftig keer.

46
00:03:32.021 --> 00:03:35.012
SPANNENDE MUZIEK

47
00:03:38.024 --> 00:03:44.000
Dat ik niet kan schieten en Ionica wel, wat heeft dat met wiskunde te maken?

48
00:03:44.005 --> 00:03:46.023
Of zou het erom gaan hoe vaak je schiet?

49
00:03:58.023 --> 00:04:02.007
GELUID VAN HET GEWEER Wooo. Ohoooo!

50
00:04:02.012 --> 00:04:03.024
Jaha!

51
00:04:07.024 --> 00:04:11.019
Als ik goed heb geteld was het 37 tegen 25.

52
00:04:11.024 --> 00:04:15.023
Nou, ik denk dat je die van mij dan naar boven hebt afgerond.

53
00:04:16.003 --> 00:04:19.009
Maar oke. Het is vrij duidelijk dat ik de beste ben. Ja.

54
00:04:19.014 --> 00:04:21.009
Ja, dat is heel duidelijk.

55
00:04:21.014 --> 00:04:24.013
Stel nou dat we maar twee keer hadden mogen schieten.

56
00:04:24.018 --> 00:04:28.010
Nou, mijn tweede was raak en jij hebt de eerste twee gemist.

57
00:04:28.015 --> 00:04:33.009
Dus als je vijftig keer schiet, dan is de kans ECHT groot dat ik win.

58
00:04:33.014 --> 00:04:37.008
Maar als je maar twee keer mag... Zelfs ik schiet weleens mis.

59
00:04:37.013 --> 00:04:39.015
Dan kan je gewoon winnen.

60
00:04:39.020 --> 00:04:43.013
Oke. Dus eigenlijk is dat te vergelijken met voetbal.

61
00:04:43.018 --> 00:04:49.002
Als je maar twee kansen hebt, dan is de kans op een lucky shot ook groter.

62
00:04:49.007 --> 00:04:53.010
Ja, dus laten we nu nog een keer twee keer doen. Kijken wie er wint.

63
00:04:53.015 --> 00:04:55.018
Net als voetbal. Oke.

64
00:04:55.023 --> 00:04:59.024
En dan win ik misschien wel. Ja, als jij Iniesta bent.

65
00:05:00.004 --> 00:05:02.000
Haha. En ik Robben, ha.

66
00:05:04.018 --> 00:05:10.008
Dat een schiettent weer iets met voetbal te maken heeft, dat had ik nooit bedacht.

67
00:05:10.013 --> 00:05:14.014
Vijftig doelkansen per wedstrijd, dat gebeurt nooit en zeker niet op een WK.

68
00:05:14.019 --> 00:05:17.018
Daar moet je het vaak doen met maar EEN kansje, of twee.

69
00:05:17.023 --> 00:05:20.018
De oorzaak is volgens Ionica de Wet van Gould.

70
00:05:20.023 --> 00:05:26.024
Een wet die zegt dat topsporters die steeds beter worden, uiteindelijk tegen een denkbeeldige muur lopen.

71
00:05:27.004 --> 00:05:30.024
Nou, gefeliciteerd, hoor. Een mooie beer. Ja.

72
00:05:31.004 --> 00:05:32.021
MUZIEKJE

73
00:05:34.014 --> 00:05:39.015
De wet van Steven J. Gould zegt dat de verschillen in de topsport steeds kleiner worden.

74
00:05:39.020 --> 00:05:44.008
Gould was een evolutionair bioloog en die kijkt naar systemen die zich ontwikkelen.

75
00:05:44.013 --> 00:05:47.007
Hij zei: Als een systeem zich langer ontwikkelt...

76
00:05:47.012 --> 00:05:50.020
dan worden de besten steeds beter en de verschillen kleiner.

77
00:05:51.000 --> 00:05:52.024
Dat zie je overal in de sport.

78
00:05:53.004 --> 00:05:57.006
Bij de 100 meter, is het verschil tussen de nummer EEN en twee steeds kleiner.

79
00:05:57.011 --> 00:06:01.008
Als er iets verbetert, dan is het met honderdsten. Heel klein. Ja.

80
00:06:01.013 --> 00:06:04.016
Dat zie je precies zo gebeuren in het voetbal.

81
00:06:04.021 --> 00:06:07.003
BOMBASTISCHE MUZIEK

82
00:06:12.019 --> 00:06:15.022
Aardig grafiekje. Ja, wat je nu ziet...

83
00:06:16.002 --> 00:06:20.007
dat zijn de doelpunten en uitslagen van de laatste vijf WK's.

84
00:06:20.012 --> 00:06:24.018
Alle wedstrijden. Dan zie je in elk vak hoe vaak elke uitslag voorkomt.

85
00:06:24.023 --> 00:06:29.008
Dus de 0-0, hoe vaak was die er? Eh, 25 keer dus. Ja.

86
00:06:29.013 --> 00:06:32.003
Dus dat is heel vaak, zo'n gelijkspel. Ja.

87
00:06:32.008 --> 00:06:34.020
Maar nog niet zo vaak als de 1-0.

88
00:06:35.000 --> 00:06:38.018
66 keer! Ja, dat is echt de meest voorkomende uitslag.

89
00:06:38.023 --> 00:06:42.001
Dat is de 1-0. En op de tweede plek staat... Wat denk je?

90
00:06:42.006 --> 00:06:46.017
Ja, je kan het gewoon zien, Ja, 54 keer is dus de 2-1.

91
00:06:46.022 --> 00:06:50.017
Dat zijn de meest voorkomende uitslagen. Met EEN puntje verschil.

92
00:06:50.022 --> 00:06:53.021
Komt dat door wat die bioloog van jou zei...

93
00:06:54.001 --> 00:06:56.024
dat in de topsport het steeds dichter bij elkaar komt?

94
00:06:57.004 --> 00:07:01.021
Ja, dus het is niet zo dat als twee teams heel goed zijn dat de uitslag 8-8 wordt...

95
00:07:02.001 --> 00:07:05.005
maar het is juist dat er dan minder doelkansen zijn.

96
00:07:05.010 --> 00:07:07.016
Omdat er ook beter verdedigd wordt.

97
00:07:07.021 --> 00:07:11.024
Dus je ziet vooral heel veel dicht bij elkaar. Je ziet daar twee 5-0's.

98
00:07:12.004 --> 00:07:15.007
Eentje daarvan waren wij, tegen Zuid-Korea.

99
00:07:15.012 --> 00:07:17.019
Het meest extreme is een 8-0.

100
00:07:17.024 --> 00:07:21.017
Dat was Duitsland tegen een kansloos Saoedi-Arabie.

101
00:07:21.022 --> 00:07:24.007
Ook handig als je een poule moet invullen.

102
00:07:24.012 --> 00:07:28.000
Je moet eigenlijk altijd voor 1-0 of 2-1 gaan. Ja.

103
00:07:28.005 --> 00:07:31.013
Op het hoogste niveau is EEN doelpunt vaak beslissend.

104
00:07:31.018 --> 00:07:37.006
Die ene kans benutten of niet, is het verschil tussen eeuwige roem of een trauma.

105
00:07:37.011 --> 00:07:39.012
Rensenbrink! Tegen de paal!!

106
00:07:39.017 --> 00:07:43.022
Rensenbrink tegen de paal in de slotfase van deze wedstrijd.

107
00:07:45.004 --> 00:07:47.000
Ingooi Nederland.

108
00:07:47.005 --> 00:07:51.005
Samenvattend kun je zeggen dat het niveau op het WK zo hoog is...

109
00:07:51.010 --> 00:07:53.014
dat er vrij weinig gescoord wordt...

110
00:07:53.019 --> 00:07:56.004
en dat het een soort loterij is geworden?

111
00:07:56.009 --> 00:07:58.011
Ja, nou, het is net geen loterij.

112
00:07:58.016 --> 00:08:04.008
Maar onderzoekers hebben berekend dat het beste team maar 25% kans heeft om het WK te winnen.

113
00:08:04.013 --> 00:08:07.019
Is daar niks aan te doen? Nou, wat je zou kunnen doen...

114
00:08:07.024 --> 00:08:12.003
is dat je de wedstrijd langer maakt, want dan wordt er meer gescoord.

115
00:08:12.008 --> 00:08:16.001
Of je kunt het doel twee keer zo groot maken.

116
00:08:16.006 --> 00:08:21.002
Dat zijn niet echt realistische, maar meer wiskundige oplossingen.

117
00:08:21.007 --> 00:08:26.006
Ja, maar als je dat doet, dan krijg je Nederland-Duitsland: 19-11.

118
00:08:26.011 --> 00:08:28.023
Ja, dat klinkt wel goed natuurlijk.

119
00:08:30.014 --> 00:08:35.008
Met een groter doel waren we in 1978 wereldkampioen geworden.

120
00:08:35.013 --> 00:08:39.010
Daar hebben we nu weinig aan. De doelen zijn nog altijd even klein.

121
00:08:39.015 --> 00:08:42.009
We zullen iets anders moeten verzinnen.

122
00:08:42.014 --> 00:08:48.006
Ionica neemt me mee naar Infostrada, een bedrijf waar ze data verzamelen van alle denkbare sporten.

123
00:08:48.011 --> 00:08:52.016
Heel veel data: Wanneer wordt er gescoord, door wie, met welke voet.

124
00:08:52.021 --> 00:08:57.024
Hoeveel vrije trappen worden er genomen, wie wordt er gewisseld voor wie, en zo verder.

125
00:08:58.004 --> 00:09:03.008
En al die data verdwijnen in een computer en kunnen tot in lengte van dagen worden geraadpleegd.

126
00:09:03.013 --> 00:09:07.016
Onze vraag is natuurlijk: Wat zeggen De Cijfers over het WK?

127
00:09:07.021 --> 00:09:11.012
We kijken eerst naar de minuten waarin er gescoord wordt op een WK.

128
00:09:11.017 --> 00:09:13.018
Dit is de gehele WK-historie.

129
00:09:13.023 --> 00:09:20.019
Als je hier een lijn zou trekken, dan zie je dat hij eigenlijk gradueel oploopt naar het einde.

130
00:09:20.024 --> 00:09:24.021
Dus hoe later in de wedstrijd, hoe groter de kans op een doelpunt.

131
00:09:25.001 --> 00:09:27.021
Dus je team moet een wedstrijd goed volhouden.

132
00:09:28.001 --> 00:09:30.006
Tot aan het einde kunnen spelen.

133
00:09:30.011 --> 00:09:34.000
Winnen ze ook vaak in de laatste fase van de wedstrijd?

134
00:09:34.005 --> 00:09:38.020
Iedereen denkt altijd dat Duitsland in de laatste minuut wint. Dat is niet helemaal waar.

135
00:09:39.000 --> 00:09:41.022
Nederland deed dat het vaakst van alle landen op een WK.

136
00:09:42.002 --> 00:09:46.014
Namelijk twee keer. Eigenlijk zijn wij de Duitsers. Wij zijn een beetje Duits, ja.

137
00:09:46.019 --> 00:09:51.006
Er komt ineens veel meer ruimte op het veld, tien tegen tien.

138
00:09:51.011 --> 00:09:56.007
Dat ligt het Nederlands voetbal wel. Denk aan die wedstrijd tegen Oost-Duitsland. Bergkamp!

139
00:09:56.012 --> 00:09:58.023
Bergkamp, 2-1!!!

140
00:09:59.003 --> 00:10:02.004
Naar de halve finale! Dat kan niet meer fout!

141
00:10:03.000 --> 00:10:07.001
De winstkans die ieder doelpunt oplevert.

142
00:10:07.006 --> 00:10:10.004
We keken naar de 1-0, 2-0, 3-0 en de 4-0.

143
00:10:10.009 --> 00:10:12.017
En wat het betekent voor je winstkansen.

144
00:10:12.022 --> 00:10:16.018
Maak je de 1-0, dan heb je een winstkans van 70% in die wedstrijd.

145
00:10:16.023 --> 00:10:23.013
Maar als je de 2-0 ook maakt, dan stijgt die kans met meer dan 20% bovenop die 70%.

146
00:10:23.018 --> 00:10:26.013
Dus de 2-0 is belangrijker dan de 1-0? Ja.

147
00:10:27.023 --> 00:10:30.015
De tweede goal is dus belangrijker dan de eerste.

148
00:10:30.020 --> 00:10:35.022
Maar nog belangrijker of zorgelijker, beter gezegd, is wat je aantrekt.

149
00:10:37.008 --> 00:10:40.024
We hebben nog iets gevonden wat belangrijk kan zijn.

150
00:10:41.004 --> 00:10:43.009
En dat is welk shirt je aantrekt.

151
00:10:43.014 --> 00:10:46.021
GELACH Dit zijn de tenues van alle WK-winnaars.

152
00:10:47.001 --> 00:10:49.023
Althans, het tenue wat ze in de finale aanhadden.

153
00:10:50.003 --> 00:10:53.006
Het is een slecht verhaal voor rode en oranje tinten.

154
00:10:53.011 --> 00:10:55.023
We zien er precies EEN. Dat is deze.

155
00:10:56.003 --> 00:11:01.009
Dat is Engeland, dat werd in een rood shirt, een witte broek en rode sokken kampioen in 1966.

156
00:11:01.014 --> 00:11:03.020
Verder is het blauw wat de klok slaat.

157
00:11:04.000 --> 00:11:06.006
Spanje speelt ook altijd in het rood...

158
00:11:06.011 --> 00:11:10.005
maar in de finale tegen Nederland speelden ze in een blauw tenue.

159
00:11:10.010 --> 00:11:14.013
Dus ik zou zeggen: Probeer in een blauw shirt aan te treden.

160
00:11:14.018 --> 00:11:17.013
En dan maak je een goede kans om te winnen.

161
00:11:18.020 --> 00:11:22.005
Liever geen oranje dus, blijkt uit de statistieken.

162
00:11:22.010 --> 00:11:23.023
Liever blauw of wit.

163
00:11:24.003 --> 00:11:25.019
Zou dat nou echt zo zijn?

164
00:11:25.024 --> 00:11:30.009
Zeggen die statistieken iets over de toekomst, straks in Brazilie?

165
00:11:30.014 --> 00:11:34.023
Terwijl ik het me afvraag is Ionica bezig om een elftal te tekenen.

166
00:11:35.003 --> 00:11:38.003
Nou ja, op z'n wiskundigs dan, geloof ik.

167
00:11:38.008 --> 00:11:40.021
Volgens haar zijn tijdens het afgelopen WK...

168
00:11:41.001 --> 00:11:44.009
alle passes van elke speler geturfd en bij elkaar opgeteld.

169
00:11:44.014 --> 00:11:48.001
En daar hebben onderzoekers grafieken van gemaakt.

170
00:11:48.006 --> 00:11:50.014
Hier staat ook iemand, dat heet een graaf.

171
00:11:50.019 --> 00:11:53.011
Dat is een eeuwenoud vakgebied, de grafentheorie.

172
00:11:53.016 --> 00:11:57.019
Dat analyseert dit soort plaatjes. Het zijn allemaal netwerken.

173
00:11:57.024 --> 00:11:59.011
De grafentheorie.

174
00:11:59.016 --> 00:12:05.019
Om het me wat duidelijker te maken, laat ze me de tekeningen zien, die de onderzoekers zelf gemaakt hebben.

175
00:12:05.024 --> 00:12:10.023
Dit is bijvoorbeeld hoe Duitsland er wiskundig uitzag op het WK in 2010.

176
00:12:11.003 --> 00:12:13.004
Oke, hoezo wiskundig gezien?

177
00:12:13.009 --> 00:12:16.021
Dit is een opstelling van het team, puur schematisch.

178
00:12:17.001 --> 00:12:21.014
Er zijn pijlen getekend voor hoe vaak spelers naar elkaar passen.

179
00:12:21.019 --> 00:12:24.022
16 speelde vrij vaak naar 13. Dat is een dikke pijl.

180
00:12:25.002 --> 00:12:28.002
Hier zie je dat er veel heen en weer gespeeld wordt.

181
00:12:28.007 --> 00:12:31.003
Dat zijn... Ja, die twee gaan continu heen en weer. Ja.

182
00:12:31.008 --> 00:12:36.005
Dus dan zie je eigenlijk helemaal wat de structuur is in zo'n team.

183
00:12:36.010 --> 00:12:38.000
Hier zie je Argentinie.

184
00:12:38.005 --> 00:12:42.008
Daar zie je dat alles draait om de nummer 10. Ja. Messi. O, ja.

185
00:12:42.013 --> 00:12:45.000
Dit is het plaatje waar het allemaal om gaat.

186
00:12:45.005 --> 00:12:50.022
Dit is Nederland en Spanje. Dit plaatje is gemaakt door wiskundigen voordat de finale gespeeld werd.

187
00:12:51.002 --> 00:12:55.018
Toen ze dit plaatje hadden en hadden gerekend, zeiden ze: Waarschijnlijk wint Spanje.

188
00:12:55.023 --> 00:13:00.005
Dus dit is het Nederlands elftal helemaal in een wiskundig model.

189
00:13:00.010 --> 00:13:02.013
Dat zou voor jou heel fijn zijn?

190
00:13:02.018 --> 00:13:05.009
Ja, je ziet nu dat het heel abstract is.

191
00:13:05.014 --> 00:13:09.003
Dat je de structuren ziet van zo'n team, hoe ze samenspelen.

192
00:13:09.008 --> 00:13:11.007
Heel helder in EEN plaatje.

193
00:13:11.012 --> 00:13:14.019
De actie zit op links, daar zitten de grote pijlen.

194
00:13:14.024 --> 00:13:17.002
En je ziet waar dingen misgaan.

195
00:13:17.007 --> 00:13:22.011
Want bijvoorbeeld hier zie ik dikke pijlen rondom Stekelenburg.

196
00:13:22.016 --> 00:13:24.003
Dat is de keeper.

197
00:13:24.008 --> 00:13:27.024
Maar je wil eigenlijk niet dat die heel goed bereikbaar is.

198
00:13:28.004 --> 00:13:31.024
Je wil vooral dat naar voren de spelers goed bereikt worden.

199
00:13:32.004 --> 00:13:36.003
Van Persie, Sneijder en Robben. Ja, dat is een van de problemen.

200
00:13:36.008 --> 00:13:41.020
Want je kan precies uitrekenen hoe goed bereikbaar een speler is op een willekeurige plek.

201
00:13:42.000 --> 00:13:45.016
En bij Nederland is de keeper het een na best te bereiken.

202
00:13:45.021 --> 00:13:51.008
Terwijl het bij Spanje de mannen voorin zijn waar je de bal snel kan krijgen, en dat is wat je wil.

203
00:13:51.013 --> 00:13:55.006
Dus daar moeten we iets aan doen. TV: Kuijt, Van Bronckhorst.

204
00:13:55.011 --> 00:13:59.004
Bal binnen gebleven, verder dus. Kuijt, waar kun je naartoe?

205
00:13:59.009 --> 00:14:02.004
Geen risico nemen, dan maar terug naar de keeper.

206
00:14:02.009 --> 00:14:06.022
In de wiskunde heb je allerlei theorieen over hoe sterk een netwerk is.

207
00:14:07.002 --> 00:14:11.001
Als je als wiskundige zo'n plaatje ziet met pijlen, dan denk je:

208
00:14:11.006 --> 00:14:14.018
Dat zou ook een energie- of een computernetwerk kunnen zijn.

209
00:14:14.023 --> 00:14:17.016
Het kan zijn dat als je hier een pijl toevoegt...

210
00:14:17.021 --> 00:14:21.015
het hele netwerk veel sterker wordt, en daar zijn analyses voor.

211
00:14:21.020 --> 00:14:25.022
Bij een elektriciteitsnetwerk weten we wel hoe we dit moeten doen.

212
00:14:26.002 --> 00:14:29.019
Want niemand wil dat heel Gelderland ineens zonder stroom zit.

213
00:14:29.024 --> 00:14:33.000
Dus gebruik die ideeen om je team sterker te maken.

214
00:14:33.005 --> 00:14:36.004
Om de bal bij Sneijder te krijgen. Precies.

215
00:14:36.009 --> 00:14:38.008
Een sterk netwerk, dat snap ik.

216
00:14:38.013 --> 00:14:43.002
Als er een stationnetje uitvalt, zit je ineens in het donker en dat wil je niet.

217
00:14:43.007 --> 00:14:47.003
Maar wat als Duitsland of Italie precies hetzelfde doet als wij?

218
00:14:47.008 --> 00:14:50.010
Dan eindigt de wedstrijd alsnog in een gelijkspel.

219
00:14:50.015 --> 00:14:53.002
En dat is in ons geval slecht nieuws.

220
00:14:55.002 --> 00:14:59.004
SPANNENDE MUZIEK, STADIONGELUIDEN

221
00:15:13.003 --> 00:15:14.015
FLUITJE

222
00:15:21.001 --> 00:15:23.005
En gestopt door Taffarel!

223
00:15:26.024 --> 00:15:31.014
Even was er een moment van twijfel in z'n aanloop. Je zag het.

224
00:15:32.014 --> 00:15:35.008
En Taffarel gaat naar de goede hoek...

225
00:15:35.013 --> 00:15:37.014
en is de penaltykiller.

226
00:15:38.020 --> 00:15:43.002
Stel dat het in Brazilie nou straks op strafschoppen aankomt.

227
00:15:43.007 --> 00:15:47.009
Is er niet iets wat we kunnen doen om daar beter in te worden?

228
00:15:47.014 --> 00:15:51.013
Is daar een wiskundige foefje voor? Dat kan je keihard uitrekenen.

229
00:15:51.018 --> 00:15:54.016
Van de penaltystip tot het doel is 11 meter.

230
00:15:54.021 --> 00:15:59.019
Dan teken je een driehoek tot de linker onderhoek. Op de grond?

231
00:15:59.024 --> 00:16:04.010
Ja, dus dat is 11 meter. En dat is 3,66 meter, de helft van het doel.

232
00:16:04.015 --> 00:16:09.023
En dan kan je die schuine zijde met de stelling van Pythagoras uitrekenen.

233
00:16:10.003 --> 00:16:12.007
Dan kom je op 11,6 meter.

234
00:16:12.012 --> 00:16:16.021
Dan teken je nog een driehoek: vanaf de linker bovenhoek naar beneden...

235
00:16:17.001 --> 00:16:19.011
dan weer tot hier en dan schuin omhoog.

236
00:16:19.016 --> 00:16:22.018
Dan heb je die 11,6 van net en de hoogte van het doel.

237
00:16:22.023 --> 00:16:26.023
A2 + B2 = C2. Die schuine zijde is 11,8 meter.

238
00:16:27.003 --> 00:16:31.011
Nou, een beetje penaltyschieter schiet met 80km/u.

239
00:16:31.016 --> 00:16:34.017
Dus om de bal van hier naar daar te krijgen...

240
00:16:34.022 --> 00:16:37.007
dat is dan 0.54 seconde.

241
00:16:37.012 --> 00:16:41.017
En die keeper staat in het midden klaar, die moet ernaartoe duiken.

242
00:16:41.022 --> 00:16:44.020
Die heeft eerst 0,14 seconde reactietijd.

243
00:16:45.000 --> 00:16:49.006
Dan heeft-ie nog 0,4 seconde om z'n hand in die hoek te krijgen.

244
00:16:49.011 --> 00:16:52.020
Dan moet-ie springen met een snelheid van 35km/u.

245
00:16:53.000 --> 00:16:55.010
Dat is Usain Bolt op topsnelheid.

246
00:16:55.015 --> 00:16:58.007
En dat moeten ze dan doen vanuit stilstand.

247
00:16:58.012 --> 00:17:00.019
Dus dat is eigenlijk onmogelijk?

248
00:17:00.024 --> 00:17:04.024
Ja, als jij 'm loepzuiver in die linker hoek weet te knallen...

249
00:17:05.004 --> 00:17:09.012
of in de rechter, dat maakt niet uit, zo'n doel is symmetrisch...

250
00:17:09.017 --> 00:17:12.002
dan kan de keeper er nooit bij. Oke.

251
00:17:12.007 --> 00:17:14.018
Dus we weten gewoon hoe het moet? Ja.

252
00:17:14.023 --> 00:17:18.008
Twee keer de stelling van Pythagoras, in de bovenhoek.

253
00:17:18.013 --> 00:17:21.007
Klaar, zit altijd. Waarom doen we dat niet?

254
00:17:22.007 --> 00:17:26.005
Voor een antwoord op die vraag stelt Ionica me voor aan Joeri Vergouw.

255
00:17:26.010 --> 00:17:30.014
Hij onderzocht duizenden penalty's en weet precies wat belangrijk is.

256
00:17:30.019 --> 00:17:35.013
Het gaat erom dat je naar de stip toe loopt met een mentaal plaatje.

257
00:17:35.018 --> 00:17:38.009
Waarin je precies weet: 'Dit ga ik doen.'

258
00:17:38.014 --> 00:17:42.004
'Die bal gaat rechtsboven of linksboven in het doel.'

259
00:17:42.009 --> 00:17:46.020
'Ik neem een aanloop van 6 meter en ik schiet op 80% van m'n kracht.'

260
00:17:47.000 --> 00:17:50.003
Dan kan-ie in 90% van de gevallen niet mis.

261
00:17:50.008 --> 00:17:52.019
Jaja, geweldig getrapt!

262
00:17:52.024 --> 00:17:55.024
Dan zou je toch zeggen dat je daar op moet trainen?

263
00:17:56.004 --> 00:18:00.012
Nederlandse voetballers zeggen: Je kan de bal wel OVER schieten...

264
00:18:00.017 --> 00:18:04.012
maar niet onder de grond door, dus ze schieten laag.

265
00:18:04.017 --> 00:18:08.006
Nederlandse voetballers zijn bang om hoog te schieten.

266
00:18:08.011 --> 00:18:12.001
En het is afgelopen, Taffarel is de penaltykiller!

267
00:18:12.006 --> 00:18:15.001
Brazilie klopt Nederland opnieuw.

268
00:18:15.006 --> 00:18:17.007
Brazilianen schieten graag hoog.

269
00:18:17.012 --> 00:18:20.018
Ze weten dat de bal erin gaat en ze hebben de techniek ervoor.

270
00:18:20.023 --> 00:18:23.001
Hoe kan de wiskunde ons helpen?

271
00:18:23.006 --> 00:18:26.009
De wiskunde maakt gebruik van statistieken.

272
00:18:26.014 --> 00:18:30.006
En die laten zien waar het succes van een schot het hoogst is.

273
00:18:30.011 --> 00:18:34.020
Rechtsboven is 94% van de schoten een doelpunt. En linksboven 91%.

274
00:18:35.000 --> 00:18:38.001
Als je dat vergelijkt met links- en rechtsonder:

275
00:18:38.006 --> 00:18:41.009
Rechtsonder 75% en linksonder 88%.

276
00:18:41.014 --> 00:18:44.021
En door het midden is het natuurlijk dramatisch.

277
00:18:45.001 --> 00:18:48.010
Middenonder is maar 16% een doelpunt, dus 1 op de 6.

278
00:18:48.015 --> 00:18:51.006
En boven is het 81%, dus dat valt nog mee.

279
00:18:51.011 --> 00:18:55.004
Maar je ziet toch dat het om tientallen procenten gaat.

280
00:18:55.009 --> 00:18:58.002
En dat scheelt dus 1 strafschop op de 5.

281
00:18:58.007 --> 00:19:01.024
Nou ja, dat is het verschil tussen winnen of verliezen.

282
00:19:02.004 --> 00:19:03.016
Zo, dat is opgelost.

283
00:19:03.021 --> 00:19:09.004
Voortaan schieten we onze penalty's links of rechts in de kruising.

284
00:19:09.009 --> 00:19:11.017
Met een kilometer of 80 km per uur.

285
00:19:11.022 --> 00:19:16.021
Blijft over de vraag met welke 11 spelers we straks in Brazilie moeten gaan spelen.

286
00:19:17.001 --> 00:19:19.001
De 11 beste als het even kan.

287
00:19:19.006 --> 00:19:22.001
Maar hoe vind je die volgens de wiskunde?

288
00:19:28.012 --> 00:19:32.005
Hoe weet je nou hoe je de 11 beste spelers te pakken hebt?

289
00:19:32.010 --> 00:19:34.011
Nou, dat is niet zo makkelijk.

290
00:19:34.016 --> 00:19:39.006
Als je een selectie hebt van 23 spelers en je moet dan een opstelling maken van 11...

291
00:19:39.011 --> 00:19:43.014
op hoeveel manieren denk je dat dat kan? Dat vraag je aan mij? Ja.

292
00:19:43.019 --> 00:19:45.009
Nou, heel veel.

293
00:19:45.014 --> 00:19:47.010
400.000 of zo?

294
00:19:47.015 --> 00:19:51.005
Nee, het zijn er heel erg veel meer nog dan 400.000.

295
00:19:51.010 --> 00:19:54.013
Het zijn er om precies te zijn 53 biljoen...

296
00:19:54.018 --> 00:19:56.018
970 miljard...

297
00:19:56.023 --> 00:19:58.023
627 miljoen...

298
00:19:59.003 --> 00:20:01.006
110.400.

299
00:20:03.015 --> 00:20:07.012
Dat zijn echt alle opstellingen die je kan doen met die 23 spelers.

300
00:20:07.017 --> 00:20:11.006
Daar zitten ook heel slechte tussen, met de keeper in de spits.

301
00:20:11.011 --> 00:20:14.007
Als 1 op de 1000 interessant is om te bekijken...

302
00:20:14.012 --> 00:20:19.017
en je doet er 1 per seconde, dan ben je 1700 jaar bezig om alle opstellingen te vergelijken.

303
00:20:19.022 --> 00:20:21.009
Holy fuck.

304
00:20:25.004 --> 00:20:29.009
1700 jaar rekenen voor je een beetje weet wie je op moet stellen.

305
00:20:29.014 --> 00:20:32.019
Dat gaan we natuurlijk niet doen. Daar hebben we wiskunde voor.

306
00:20:32.024 --> 00:20:37.017
En een wiskundeprofessor die voor dit probleem een oplossing heeft.

307
00:20:37.022 --> 00:20:42.006
Sofie, dit is Gerard Sierksma, Rijksuniversiteit Groningen. Hai.

308
00:20:42.011 --> 00:20:45.015
Hij weet alles van wiskunde en voetbal. Wat handig.

309
00:20:45.020 --> 00:20:47.015
Jullie kennen elkaar? Ja.

310
00:20:47.020 --> 00:20:51.002
Ik sta met twee wiskundigen tussen de zeecontainers.

311
00:20:51.007 --> 00:20:53.015
Wat heeft dit er nou weer mee te maken?

312
00:20:53.020 --> 00:20:58.013
Wat containers te maken hebben met wiskunde? Met voetbalopstellingen.

313
00:20:58.018 --> 00:21:00.021
Nou, je zegt het al: opstellen.

314
00:21:01.001 --> 00:21:04.017
En bij containers gaat het er ook om: waar zet je ze neer?

315
00:21:04.022 --> 00:21:07.001
Dat moet je natuurlijk slim doen.

316
00:21:07.006 --> 00:21:11.006
Als je het heel dom doet, dan zet je een container onderop...

317
00:21:11.011 --> 00:21:14.008
en dan zet je vervolgens er vier bovenop...

318
00:21:14.013 --> 00:21:17.019
en als je dan over een kwartiertje die nodig hebt...

319
00:21:17.024 --> 00:21:21.006
dan moeten eerst die vier er weer af. Dat is onhandig.

320
00:21:21.011 --> 00:21:24.023
De manier waarop de containers hier geplaatst worden...

321
00:21:25.003 --> 00:21:28.013
de opstelling van deze containers op dit platform...

322
00:21:28.018 --> 00:21:34.017
daar kan je misschien wat van leren voor het maken van een opstelling van spelers voor een voetbalelftal.

323
00:21:34.022 --> 00:21:38.007
Wat zijn de eisen? Wat voor elftal wil de coach hebben?

324
00:21:38.012 --> 00:21:41.008
Want hij zegt niet 'ik wil het winnende elftal'.

325
00:21:41.013 --> 00:21:43.021
Dit systeem berekent alleen maar.

326
00:21:44.001 --> 00:21:47.002
Het is de coach die moet zorgen voor de input.

327
00:21:47.007 --> 00:21:52.002
Net als een planner een lijst moet hebben van alle containers die aankomen...

328
00:21:52.007 --> 00:21:55.012
en een lijst van alle containers die weer weg moeten.

329
00:21:55.017 --> 00:21:58.010
Dus wat voor input moet er dan in zitten?

330
00:21:58.015 --> 00:22:02.010
Zodra dit gebruik gaat worden, moet de coach aangeven...

331
00:22:02.015 --> 00:22:06.009
op welke kwaliteiten hij spelers gaat beoordelen.

332
00:22:06.014 --> 00:22:08.023
GRAPPIG GELUIDJE Oke, wacht even:

333
00:22:09.003 --> 00:22:12.013
Dus een coach voert van elke speler zijn kwaliteiten in...

334
00:22:12.018 --> 00:22:16.008
en dan rekent het programma uit waar ze moeten komen te staan.

335
00:22:16.013 --> 00:22:19.014
Net als bij het in- en uitladen van een schip.

336
00:22:19.019 --> 00:22:21.020
MUZIEK

337
00:22:32.015 --> 00:22:36.004
Je zou zeggen, dat is de meest verstandige aanpak.

338
00:22:36.009 --> 00:22:40.015
Want dit is heel betrouwbaar, want het is wiskundig.

339
00:22:40.020 --> 00:22:45.013
Nou, er wordt precies uitgerekend: als jij precies in kaart brengt...

340
00:22:45.018 --> 00:22:48.013
wat de kwaliteiten zijn van de spelers...

341
00:22:48.018 --> 00:22:52.007
dus hoe fit ze zijn, hoe goed ze een lange pass kunnen geven...

342
00:22:52.012 --> 00:22:55.024
een korte pass, dribbelen, z'n snelheid, z'n overzicht...

343
00:22:56.004 --> 00:22:58.009
dan wordt het echt interessant.

344
00:22:58.014 --> 00:23:01.011
Dan kan-ie met de opstelling gaan spelen.

345
00:23:01.016 --> 00:23:05.007
Dan zie je: volgens de computer is dit de beste oplossing.

346
00:23:05.012 --> 00:23:09.018
Maar stel nou dat deze speler geblesseerd is aan zijn rechtervoet.

347
00:23:09.023 --> 00:23:13.015
Of hij valt helemaal uit. Wat is dan de optimale opstelling?

348
00:23:13.020 --> 00:23:16.019
Maar de vraag die wij natuurlijk hebben is:

349
00:23:16.024 --> 00:23:19.018
Wie moeten er straks in Brazilie spelen?

350
00:23:19.023 --> 00:23:24.021
Dit zijn de mannen die het volgens de computer op dit moment zouden moeten doen.

351
00:23:25.001 --> 00:23:27.000
In het doel Michel Vorm.

352
00:23:27.005 --> 00:23:31.017
Dan Emanuelson, Daley Blind, Jeffrey Bruma en Nigel de Jong.

353
00:23:31.022 --> 00:23:36.002
Op het middenveld Wesley Sneijder, Georgino Wijnaldum en Kevin Strootman.

354
00:23:36.007 --> 00:23:40.010
En voorin Rafael van der Vaart, Arjen Robben en Robin van Persie.

355
00:23:50.021 --> 00:23:52.014
Tijd voor een conclusie.

356
00:23:52.019 --> 00:23:56.021
Voor de formule van Eureka beginnen we met rekenen. Meten is weten

357
00:23:57.001 --> 00:24:00.019
De kans dat het beste team het WK wint is maar 25 procent.

358
00:24:00.024 --> 00:24:03.000
Dat is niet al te best nieuws.

359
00:24:03.005 --> 00:24:06.013
Maar als je niet het beste team bent is de kans nog kleiner.

360
00:24:06.018 --> 00:24:08.007
Dat scheelt dan weer.

361
00:24:08.012 --> 00:24:12.019
Bij 50 doelkansen is je kans om te winnen groter dan als je maar twee kansjes krijgt.

362
00:24:12.024 --> 00:24:16.008
Schoten op doel zijn belangrijker dan balbezit.

363
00:24:16.013 --> 00:24:18.017
Oh! Oh, jaha!

364
00:24:18.022 --> 00:24:22.024
Je kunt uitrekenen of alle spelers in het netwerk wel even vitaal zijn.

365
00:24:23.004 --> 00:24:26.010
Hoe beter en sneller de bal door het netwerk gaat...

366
00:24:26.015 --> 00:24:29.000
hoe groter de kans op een doelpoging.

367
00:24:31.016 --> 00:24:36.019
1-0 zegt nog weinig, maar wie 2-0 scoort is op een WK zo goed als zeker van de winst.

368
00:24:36.024 --> 00:24:40.014
Essentieel daarvoor is het samenstellen van het ideale team.

369
00:24:40.019 --> 00:24:45.006
Met een computerprogramma kun je razendsnel de beste 11 kiezen.

370
00:24:47.001 --> 00:24:50.019
Als het aankomt op penalty's: oefen net zo lang tot je de bal...

371
00:24:50.024 --> 00:24:54.019
feilloos in de linker of rechter kruising mikken kunt.

372
00:24:56.004 --> 00:25:02.013
En tot slot: gezien de winnende tenues in de WK-geschiedenis is ons uitshirt veelbelovend.

373
00:25:05.014 --> 00:25:09.003
Tel alles bij elkaar op en je hebt de formule van Eureka.

374
00:25:09.008 --> 00:25:12.003
De formule voor het binnenhalen...

375
00:25:12.008 --> 00:25:14.003
van de wereldbeker.

